Wynalaizek dotyczy rozdrabiarki su¬ chych i wilgotnych materjalów, skladajacej sie z obracajacej sie czesci rozdrabiajacej i wspólpracujacej z nia jedinej lub kilku czesci kowadlowych, wykonujacych rów¬ niez ruch obrotowy i rozmieszczonych wo¬ kolo obwodu czesci rozdrabiajacej. Rozdra- bianie materjalu odbywa sie tylko miedzy wirujaca czescia rozdrabiajaca i1 wirujaca równiez czescia kowadlowa lub kilku takie- mi czesciami, przyczem z ta ostatnia nie la¬ czy sie ani jakas nieruchoma, pelna sciana odbojowa ani nieruchoma powierzchnia rusztowa, na której mogloby sie odbywac dalsze rozdrabianie.Obrotiowemii czesciami rOzdrabiajacemi moga byc np. walce, zaopatrzone na obwo¬ dzie w listwy, wystepy, zeby albo tez tak zwane walce trzepafcowe lub klepakowe, natomiast czesci kowadlowe moga sie skla¬ dac z jednego lub kilku Walców kowaldlo- wych; ilosc tych ostatnich jest dowolna!.Uzywa sie jednego, dwu, trzech i wiecej walców kowadlowych,, ^oizmieszczloinych koncentrycznie wokolo walca klepakowego.Walce kowadlowe mozna^ tez w ten spo¬ sób rozmiescic dokola obwodu walców trzepakowych, ze tylko u dlolu i góry pozo¬ staja otwory do wprowadzania i wypro¬ wadzania mielonego materjalu.Najgrubsze czastki rozdrabianego mia- terjallu wchodza naprzód pomiedzy walec trzepakowy i pierwszy walec kowadlowy, a po czesciowem rozdrobieniu przechodza pomiedzy walcem trzepakowym a nastep- nym walcem kowadlowym i t. di. az do calkowitego zmielenia.Jezeli sie uzywa; kilka walców kowadlo¬ wych, to mielony mafterjal ulega kilkakrot¬ nie dzialaniu walca trzepakowego, przez co uzyskuje sie bardzo drobny przemial.Wilgotny materjal uderzajac o obracah jaca sie powierzchnie walca, osiada na niej czesciowo, leci osad ten zdejmuje z walca zgarniacz?; któfry utrzymuje powierzchnie walca w stanie metalicznie czystym. Wsku¬ tek tego materjal swiezy nie uderza w miek¬ ki poklad osadu tak, jak sie to dzieje gdy powierzchnie, na które materjal spadal sa nieruchome, lecz uderza zawsze w twarde, ciagle oczyszezame powierzchnie. Uderza¬ nie rozdrobionego materjalu w twarda po¬ wierzchnie ma wielkie znaczenie dla roz- drabiania. Wallec trzepakowy wykonuje duza ilosc obrotów, malszyna jest wiec szybkobiezna.Zamilatet czesci rozdrabiajacej, np. wal¬ ca trzepakowego, albo walca zaopatrzone¬ go w listwy lub w zeby i szeregu walców kowadlowych, mozna1 tez uzyc dwóch obok siebie lezacych czesci rozdrabiajacych, np. walcowi trzepakowychi. W tym wypadku daje sie w szczelinie wlotowej obu walców trzepaków i w szczelinie wylotowej szereg walców, w które uderzaja trzepaki obu wal¬ ców lrzepakowych, wskutek czego dzialanie jest podwójne. Lej wsypczy znajduje sie w tym wypadku ponad obu górnemi wal¬ cami, które sluza równoczesnie jako wal¬ ce zaisilaijace.Walce kowadlowe oraz glowice trzepa¬ ków moga ftiiec powierzchnie glaJdkie, zlobkowane lub zazebione. Wykonanie moze byc tez takie, ze walce kowadlowe sa naprzemian gladkie i zabkowane lub zlobkowane, aby w ten sposób powiekszyc ich zdolnosc rozdrabiainia.Podlug innego wykonania mozna zwiek¬ szyc wydajnosc rozdfabiania przez zaopa¬ trzenie walców kowadlowych w pierscienio¬ wo obiegajace je korytko lub zaglebienia o dowolnym przekroju, któremu odpowiada profil glowile trzepaków tak, ze te ostatnie przesuwaja sie przez te zaglebienia.Zamiast wirujacych walców lrzepako¬ wych o daleko wystajacych trzepakach, mozna tez uzyc pelnych walcóW z krótkiemi trzepakami, ksztaltu wystepów lub nalozo¬ nych listw, które rozciajgalja sie nal stalej dlugosci walca. Mozna tez uzyc walców z mniej lub wiecej wystaijacemi zebataiL Te krótkie trzepaki spelniaja swoje zadanie tak samo jak dlugie, bo i one chwytaja mia- terjal, rzucaja go na walec kowadlowy i w ten sposób rozdrabiaja. Rozdrobiony materjal przechodzi, jak juz wspomnial no, od walca do walca, ai krótkie trzepa¬ ki rozdrabiaja go coraz bardziej.Celem nowego urzadzenia jest podda¬ wanie materjalu wielokrotnemu dzialaniu trzepaków na walcach kowadlowych, pór czem przerobiony materjal wybiera sie, a materjal niedostatecznie rozdrobiony podle¬ ga dalszej przeróbce.Walce kowadlowe, rozmieszczone woko¬ lo obwodu walca trzepiakowego, moga tez byc przestawiialne, niezaleznie od siebie tak, ze odstep wzajemny tych walców moze byc ziawsze dostosowany do danego materjalu, a w razie zuzycia sile trzepaków lub wal¬ ców kowadlowych mozna przez nastawienie walców przywrócic pozadany odstep trzepa¬ ków od powierzchni walców kowadlowych.Walce kowadlowe mozna, tez rozmiescic w ten sposób, ze tylko w okolicy doplywu miaterjalu opuszcza sie jeden lub kilka wal¬ ców kowadlowych.Walce kowadlowe moga byc rozmie¬ szczone wokolo obwodu walców trzepaibo- wych w równych lub rozmaitych wzaijem- — 2 —nych odstepach. Odleglosc ich do walca kowadlowegtf moze byc równiez zmilenna, np. w ten sposób, ze odleglosc szeregu nai- stepujacych po sobie wlalców kowadlowych od trzepaków, staje sie stopniowo coraiz mniejsza, co powoduje pewne rozdzielanie sie czastek malterjalu o róznej wielkosci na poszczególne trzepaki, które dostaja mate¬ rjal grubszy lub drobniejszy, zaleznie ód sweij odleglosci od walców koWaldlowyclt.Nastawianie poszczególnych walców u- mozliwione jest dzieki temto, ze ich czopy sa osadzone ekscentrycznie w obrotowych tarczach lozyskowych, okraglych lub wie- lobocznych, spoczywajacych w stosownych otworach bocznych scian maszyny. Otwory te sa przytem celowo tak wielkie, ze walce kowadlowe mozna przez nte wsunac do wnetrza maszyny.Aby rozdroblony miaterjajl nife mógl sie wciskac do lozysk i zeby uszczelnic czo- lowe powierzchnie walców, zaopatrzono tarcze lozyskowe w tarcze uszczelniajace, znajdujace sie w pewlnej odleglosci (osio¬ wej) od panewki lozyskowej, aby materjal wysuwajacy sie w kierunku osi mógl sie przesypywac miedzy lozyskiem a tarcza uszczelniaj aca, która! moze byc np. przy¬ mocowana do tarczy lozyskowej.Celem doklaldinego i niezaleznego na¬ stawiania walców zaopatrzono tarcze lozy¬ skowe w obwodowe zeby, w które wchodza zapadki lub kolaf zebate, oslabiajace robo¬ cze polozenie wspomnianych tarcz. Te ko^ la zebate umieszczone sa z obu stron, co zapewnia1 równolegle prowadzenie.Przestawialnosc walców kowadlowych wymaga jednak odpowiedniego wykonania ich napedu, który musi sie daWac latwo i szybko dostosowywac dlo zmienionego po¬ lozenia walców. W tym celu zastosowano naped zapomoca lancucha bez konca, któ¬ ry przechodzi przez kola lancuchowe, osa¬ dzone na czopach walców. Zapomoca prze- suwalnych kól napinajacych lub przez eks¬ centryczne zaklinowanie kola; przeciwle¬ glego, mozna podtrzymyw&C niezmiieiine naprezenie lancuchai. Rozdrabiany materjal osuwa' sie widól czesciowo wzdluz zgalrnia- czy, ai czesciowo po prowadniczych po¬ wierzchniach, znajdujacych sie poza ostat¬ nim walcem. Poniewaiz ten pierwszy ma¬ terjal jest drobniejszy, wiec zbiera go sie oddzielnie.W innem wykonaniu moze byc czescia kowadlowa wewnetrzna powierzchnia ob¬ rotowego pudla, w którem umieszcza sie ekscentrycznie, szybkowirujaca czesc roz- drabiaijafca, bedaca walcem zalopatrzionym w listwy, zeby lub kolki, albo tez w trze¬ paki lub bijaki. WeWnetrztia powierzchnia pudla moze byc gladka, albo tez zaopai- trzona w listwy, zeby lub kolki. Pudlo to moze byc lezace lub stojace. W ukladzie lezacym pudlo jest umocowane na stojacym wale, prowadzonym w lozysku stopowem, podobnie tez czesc rozdrabiajaca, umie¬ szczona! w pudle ekscentrycznie, jest osai- dzona na koncu pionowego walu. Obydwa waly otrzymuja ruch oddzielnie, zaipomofca silników lub kól pasowych. Rozdrabiany maJterjal, lezacy na dnie pudla, doprowa^ dza sie wielokrotnie (w czasie obrotu pu¬ dla) do szybko wirujacej czesci rozdrabiai- jacej, która rzuca ten materjal na sciainy pudla, poczem1 materjal ten miedzy we wnelrzna piowiferzbhmity pudla a GEesciia roiz drabiaj aca1 tdega rozdrobieniu.W ukladzie stojacym mozna wprawiac w ruch pudlo i czesc rozdrabiajaca zapo¬ moca poziomych walów, albo tez pudlo moze stac na krazkach, które je wprawia¬ ja w ruch, podczas gdy wewnetrzna czesc rozdrabiajaca jest osadzona na poziomym wale.Aby w ukladzie stojacym; materjal do¬ chodzil ciagle do czesci rozdrabialjacej, za¬ opatruje sie wewnetrzna powierzchnie pu¬ dla w poprzeczne listwy, które rozszerza¬ ja sie ku zewnatrz, albo sa zaopatrzone w — 3 —zaglebieinia zabierajace czesc materjalu i wysypujace ga w dalszej drodze nai walec trzepakowy.Rozidrabiany materjal wprowadza sie do pudla zgóry lub zboku, zapomoca zna* nych przyrzadów zasilajacych, a o ile ma- terjal jest plynny — zapomoca dysz; Je¬ zeli) w tych maszynach przerabia sie mate- rjail wilgotny lub lepki1, to czesc takiego mai- terjalu rzucanego mai sdlalny pudla przyle¬ pki sale i tworzy warsitwe, która stopniowo grubieje i dziala hamujaco* na szybko wiru¬ jacy walec trzepakowy lub tp, Wskutek tego wydajnosc maszyny maleje, a zapo- trzebowalnie sily znacznie wzrasta; praca staje sie zatem nieracjonalna/ Aby wad^e te usunac daje sie wokolo ca¬ lego obwodu Walca trzepakowego albo tyl¬ ko czesciowo, nieruchoma sciatne odbojowa, klórai moze byc np. obrotowa tarcza, prze¬ suwajaca sie obok nieruchomych zgarnia¬ czy. Moznia tez uzyc zgalrniiiaczy listwo- wych, wykonujacych wzdluz scian pudla ruch krazacy albo cwrotny i usuwajacych gromadlzacy sie tam materjal. Mozna tez uzyc ruchomych scianek w postaci tasm bez konca, wykonanych z tkaniny, siatki drucianej lub blachy, albo tez moznal uzyc tak zwanych tasm kolankowych. Tasmai ta1 moze tez byc wykonalna podobnie do rucho¬ mego rusztu, którego szczeliny moga byc podluzne lub poprzeczne. W tym ostatnim wypadku tasma sklada1 sie z ruchomych wal¬ ków lub pretów o dowolnym przekroju. Ta¬ smy te lub ruiszty prowadzi sile przy pomocy krazków kierowniczych al prowadnic (leza¬ cych w pudle po obu stronach tasmy) wo- £olo calego obwodu wirujacej czesci roz- drabiajaoej,, albo tylko wokolo pewnej czesci jej obwodu. Czesc materjalu rozrzu¬ canego przez wirujaca czesc rozdrabniajaca spada ma ruchoma tasme ii pozostaje na niej, poczem jezeli tasma jest wykonana z tkah niny lub z sfatkii drucianej, to wynosi spar datjacy na nia materjal bezposrednio naze* wtnatrz, a jezeli tasma jest wykonana jako ruszt zaopatrzony w walki, albo jafco ta¬ sma k^lankow^r^^maJfórijal, uderzajac w walki, prety lub t. p. przedmioty takiej tai- smy, rozbija1 sie jeszcze zanim wyjdzie nal- zewnatrz. Materjal, zatykajacy szczeliny tej tasmy wyrzucaja nazewnatrz stosowne urzadzenia, jak palce, kola i t. d., poczem materjal ten mozn^ ewentualnie usuwac za¬ pomoca slimaka transportowego.Walce trzepakowe lub klepakowe mozna tez umiescic ponad zwykla rozdrabiarka, miianowilcie w ten sposób, ze walec trzepar kowy znajduje sie bezposrednio ponad wal¬ cem albo szczelina wlotowa mechanizmu walcowego. Trzepaki chwytaja materjal i rozwijaja go, poczem dalsze rozdraibianie uskutecznia mechanizm walcowy, miaz¬ dzacy.Dzilalanfo tego urzadzfenila mozna je¬ szcze polepszyc w ten sposób, ze obok walca trzepakowego daje sie jeden lub kilka wal¬ ców kowadlowych. W takiem urzadzeniu materjal rozdrabia sie naprzód nal tych walcach kowadlowych, a dopiero potem do^ staje sie pomiedzy walce miazdzace. Dalszy ciag rozdrabiainia wzglednie odproWaidze- nia materjalu odpadajacego od walca trze¬ pakowego, odbywa sie przy pomocy rucho¬ mej sciany odbojowej, przesuwajacej sie miedzy walcem trzepakowymi a sciana o- slony l wykonanej w postaci1 tasmy kolan¬ kowej, ruchomego rufcztu i t. d. Tasma ta mioze byc przedluzona o tyle, ze nfe obej¬ muje tylko walec trzepakowy, lecz takze jeden z walców miazdzacych.Górny walec kowadlowy moze tez byc wykonany jako walec zasiilaijacy, pracu¬ jacy w zwiazku z tasma transportowa, któ¬ ra moze byc np. zaopatrzona wj poprzecz^ ne listwy* wchodzace w zlobki walca zar silajacego.Jako czesci rozdrabiajacej uzywal sie obrotowego wallca trzepakowego z trzepa¬ kami o niewielkiej grubosci, wskutek cze- — 4 —go odstepy miedzy temi ostatmiemi sa rów¬ niez mniejsze.Trzepaki sa przytem wi ten sposób wzgledem siebie przestalwiione, ze sie na¬ wzajem wyprzedzajja. Celem; uzyskamiia te¬ go wyprzedlzania laczy sie w jedna calosc co dwa sasiednie trzepaki: Mozna tez sprze¬ gac w ten sposób wiecej niz po dwal trze¬ paki ta/k, ze wszystkie trzepaki wyprze¬ dzaja sie nafwzaljein. Pedzacy naprzód trze¬ pak odrzucal rozbite czastki materjalu wbdk tak, ze one dostaja sie pod opózniaja¬ cy sie trzepak, który je dalej rozbija. Sprze¬ zenie tych przestawionych wzgledem:' sie¬ bie trzepaków mjoze byc rozmaite, nip, ta¬ kie, ze trzepaki laczy ze soba nakladka mieszczaca sie pomiedzy niemi. Nakladka} ta jest celowo na obu koncach zaostrzona, aby zmniejszyc opór powietrza. Laczenie wiekszej liczby trzepaków w jedna calosc mozna uskutecznic nie zapomoca nakladek, lecz zaJpomoca czesci laczacej polozonej wokolo srodka obrotu trzepaków tak, ze przestrzen pomiedzy trzepakami pozostaje wolna.Fig. 1 przedstawia rozdraibiarke w pio¬ nowymi przekroju, zaopatrzona w walec trzepakowy s i walec kowadlowy a, pomie¬ szczone W pudle c. U góry znajduje sie lej wsypczy b, a na dnie wylot d. Zewnatrz o- slony osadzone sa na osiafch walców kola najedowe. Trzepaki oznaczono przez t, v oznacza! nieruchoma powierzchnie odbojowa lub kierownicza.Fig. 2 przedstawia w pionowym prze¬ kroju rozdrabiatrke z dwoma walcajmi kowa- dlowemi er, a, umieszczonemi u boku walca trzepakowego s, przyczem wfczystkie sa o- sloniete pudlem c.Fig. 3 przedstawia pionowe rozdrabiar- ki z inaczej wykonanemi walcami kowaldlo- wemi a i z odmiennemi trzepakami l, nato¬ miast fig. 4 jest przekrojem poziomym wzdluz A—A fig. 3.Trzepaki/ walcal s maija glowice zebate, podobnie tez zazebione sa powierzchnie walców kowaidlowych *l Materjal spadaja¬ cy z lejal 6 dostaije siel nalprzód na górny wa¬ lec af a trzepaki te chwytaja go i rozdra- biaja, poczem materjal ten przechodzi na dolny walec kowadlowy, gdzie ulega dal¬ szemu rozbiciu.Fig. 5 i 6 przedstawiaja rozdrab&rke, której walce kowadlowe a sa zaopatrzone w pierscieniowe zlobki n o dowolnym prze¬ kroju. Przez te zlobki przebijaja sie glowi¬ ce trzepaków /. Filg. 6 jest przekrojem po¬ ziomym wzdluz B—B filg. 5.Rbzdrabibirka podlug fig. 7 ptosiadaJ czte¬ ry walce kowaidlowe a, rozmieszczone tuz obok siebie lub w malej od siebie odleglo¬ sci po jednej stronie walca trzepakowego s. Ponad pierwszym i poza ostatnim wal¬ cem kowadlowym moga byc przewidziane nieruchome powierzchnie odbojowe wzgled¬ nie kierownicze v. Pierwsza powierzchnia odbojowa v rozbijaj wieksze grudy i odpro¬ wadza! je. Rozbity miaterjal przechodzi stop¬ niowo przez Wszystkie walce kowadlowe a, przyczem trzepaki l rozdrabiaja go coraz bardziej i odrzucaja nai powierzchnie wal¬ ców az wreszcie sipalda na dolna powierzch¬ nie odbojowa v i tam jeiszfcze raiz sie roz¬ bija, poczem usuwal go sie z maszyny naze- wnatrz. Walce moga byc glaidkle lub zlob¬ kowane, albo tez moga byc naprzemian gladkie i zlobkowane.Rozdtabiarki podlug fig. 8 i 9 posia¬ daja walce kowa(dlowe a przestawilalne wzgledem walca trzepakowego. Fig. 8 jest bocznym widokiem maszyny, podczas gdy fig. 9 przedstawia przekrój wzdluz linji la¬ manej A—A fig. 8.Wokolo obwodu walcal trzepakowego s sa rozlozone walce kowadlowe s (w tym wypadku 5), z których najwyzszy ma wiek¬ sza sredlnibe i moze byc zlobkowkiny i slu¬ zy zarazem jako walec zasilajacy.Czopy d wszystkich walców a sa osa¬ dzone koncentrycznie w tarczach lozysko- — 5 —wych e, które sa pomieszczone w stosownie wielkich otworach bocznych scian f maszy¬ ny. Otwory te miaja takie srednice, aby wailce a mozna przez nie wysuwac naze¬ wnatrz. Zeby rozdrobiony materjal nife mógl sie wydostawac nazewnatrz i wci¬ skac do panewek r, zaopatrzono tarcze lo¬ zyskowe e w tarcze uszczelniajace h, znaj¬ dujace sie w pewnej odleglosci osiowej od panewek r, Zaipomoca zacisków i ustala sie pozadal- ne polozenie tarcz lozyskowych e, które sa zaopatrzone na obwodzie w zeby w, zaze¬ biajcie sie z zaciskami f, co umozliwia równomierne przestawianie wspomnianych tarcz e.W celu przestawiania) dwóch przynalez¬ nych do siebie talrcz lozyskowych e równo¬ czesnie, przewidziano kola; zebate m osadzo¬ ne na wspólnym wale n.Na czopach d walców kowadlowych znajduja sie kola lancuchowe o, wprawiane w ruch zapomoca lancucha bez konca p, przechodzacego przez kola lancuchowe q, v. Jedno z tych kól q lub r sluzy jako kolo natprezajace i w tym celu jest osadzone na scianie / przesuwalnie.Zeby rozdrabiiany miaterjal nie przycze¬ pial sie do powierzchni walców kowadlo¬ wych, przewidziano zgarniacze n, które o- czyszczaja wailce a i odprowadzaja zmielo¬ ny juz maiterjal dlo otworu 2.W wykonaniu podlug fig. 10 przesta- wialne walce kowadlowe a sa rozmieszczo¬ ne w niejednakowych odstepach od siebie i podobnie tez odstep walców a od trzepa¬ ków t jest rózny. Górny walec a jest naj¬ dalej odsuniety od trzepaka t, natomiast odstepy nastepnych walców stopniowo ma¬ leja.W wykonaniu podlug fig. 11 walce ko¬ wadlowe a sa tak rozmieszczone wokolo ca¬ lego obwodu walca trzepakowego, ze tylko u góry i u dolu powstaja wolne przestrze¬ nie 6 i blt przez które maiterjal wchodzi i wychodzi z wnetrza maszyny. Materjal zdjety przez zgarniacze n z zewnetrznych stron walców a odplywa otworem z, pod¬ czas gdy zmielony materjal, doplywajacy z wnetrza maszyny, uchodzi nazewnatrz o- twiorem bx. ' Fig. 12 przedstawia podwójna rozdra- biiarke o dwóch, obok siebie lezacych, wal- calch trzepakowych s, s. U wlotu maszyny znajduja sie trzy walce A, Alf A2, z któ¬ rych dwa górne A, A1 sluza jako walce za¬ silajace, a zairazem kowadlowe. Trzepaki l walców trzepakowych s pracuja z obu stron, z dolnemi i górnemi walcami kowa- dlowemi. Ponad górnemi walcami A, Ax znajduje sie lej wsypczy 6. Przerabiany materjal wchodzi przez otwarte zasuwy le¬ ja 6, poczem walce górne A, A1 podprowa¬ dzaja go pod trzepaki f, które rzucaja ma¬ terjal na wspólny walec srodkowy A2 i roz¬ drabiaja. Rozdrobiony materjal dostaje sie ostatecznie pomiedzy trzepaki t na dolny walec srodkowy A2, a stad na lezace poni¬ zej walce Alt Al9 gdzie trzepaki t jeszcze raz go rozdrabiaja.W przykladzie wykonania podlug fig. 13 i 14 (fig. 14 — poziomy przekrój wzdluz C-C fig. 3) zastosowano zamiast walców z dlugiemi trzepakami—pelne walce H, któ¬ rych powierzchnia jest zaopatrzona w niskie wystepy lub listwy y, rozciagajace sie na calej dlugosci walców H, lecz w pewnych miejscach ewentualnie przerwane. Walce te moga tez posiadac zamiast listew zeby lub glebokie zlobki. Walce kowadlowe d sa ustawione zboku walca H. Niskie listwy y dzialaja podobnie jak trzepaki, bo i one rzucaja materjal na walce kowadlowe a, rozdrabiaja go i rozcieraja.W wykonaniu podlug fig. 15 zastosowa¬ no zamialst walców trzepakowych, takich jak na fig. 12, pelne walce H, zaopatrzone na obwodzie w zeby p. Walce kowadlowe i zasilajace A, A1 i A2 sa rozmieszczone tak jak na1 fig. 12. — 6: —Wykonanie podlug fig. 15a jest naj¬ prostszym ukladem takim, w którym ponad walcami miazdzacemi a znajduje sie walec trzepakowy s, polozony pionowo ponad szczelina miedlzy walcami a. Materjal la¬ dowany zgóry przez 6 dostaje sie na trze¬ paki /, które rzucaja go na walce miazdzace a, rozdrabiajace materjal w dalszym cia¬ gu. Zgarniacze cx oczyszczaja walce i od¬ prowadzaja zmielony materjal nadól. Ma^ szyna jest zaopatrzona w oslone e, zaopa¬ trzona u góry wi otwór wpustowy 6, a u dolu w otwór wylotowy.W wykonaniu podlug fig. 15b walec trzepakowy s znajduje sie równiez powyzej szczeliny miedzy walcami miazdzacemi a, lecz obok walca trzepakowego znajduja sie jeszcze walce kowadlowe d. Wsypywany materjal rozdrabia sie naprzód miedzy wal¬ cem trzepakowym a walcami kowadlowemi d, poczem rozbija sie na walcach a i ulega dalszemu miazdzeniu.Na fig. 15c przewidziano obok walca trzepakowego s wieksza liczbe walców ko- wadlowych d. W wykonaniu podlug fig. 15d znajduje sie znowu ponad walcami miazdzacemi a walec trzepakowy s. Po jednej stronie walca trzepakowego s znaj¬ duja sie dlwa walce kowadlowe d, dlt z któ¬ rych górny walec jest wykonany jako walec zasilajacy. Dokola tego ostatniego przecho¬ dzi latncuch transportowy /, skladajacy sie z dwóch lancuchów, polaczonych poprzecz- nemi listwami g i doprowadzajacy materjal do walca trzepakowego. Trzepaki / chwy¬ taja materjal i rozbijaja go na walcu ko- wadlowym d i na walcach miazdzacych, które przerabiany maJterjal ostatecznie rozr drabiaja. Zmielony materjal wychodzi z maszyny otworem h, podczas gdy rzucany przez trzepak w kierunku stycznym dostaje sie na tasme kolankowa i, gdzie moze byc ewentualnie rozdrabiany, poczem stosownie umieszczone zgatrniacze zrzucaja go z tasmy w kx lub k.Wykonanie podlug fig. 15e jest w zasaK dzie takie same jak na fig. 15d tylko, ze tasma lub ruchomy ruszt i obejmuje walec trzepakowy 5 i walec a w ten sposób, ze przechodzi tez pod dolna czescia powierzch¬ ni walca a. Materjal rozdrobiony miedzy walcami, a takze materjal odpryskujacy w kierunku tasmy ii zbierany przez zgarnialcze wychodzi przez otwór wylotowy /. Jedna¬ kowoz materjal zbierajacy sie na tasmie mozna tez zgarniac u góry i wprowadzac ponownie miedzy walce.W wykonaniu podlug fig. 15f przewi¬ dziano urzadzenie odprowadcze u rozdra- blarki z walcem trzepakowym s i z walcami kowadlowemi a, na których odbywa sie wstepne rozdrabianie materjalu. Ruchoma sciana odbojowa e± jest zrobiona1 z tasmy transportowej, wykonanej z tkaniny, z siat¬ ki drucianej lub z tasmy kolankowej, przy- czem tasma ta przechodzi pomiedzy walcem trzepakowym a sciana oslony o. Ta ru¬ choma' tasma otacza przytem zboku polowe obwodu walca1 trzepakowego s i jest tak u- lozona, ze szczelina wpustowa z jest mniej¬ sza niz wylotowa. Wieksza czesc rozdro- bionego materjalu wychodzi przez d, nato¬ miast materjal odrzucony przez trzepaki l spada na sciaine odbojowa e1#- Wskutek u- derzenita! w sciane et materjal dalej sie roz¬ drabia i przyczepia sie do niej. Zgarnia¬ cze g oczyszczaja tasme elf a zgarniany materjal odprowadza sie przenosnikiem sli¬ makowym.Na fig. 15g oznacza' e walce kowadlowe, s — walec trzepakowy, umieszczone w pu¬ dle o. Ta sciana pudla, na która pada roz- drobiony mjaterjal, jest ruchomai wykonana np. jako obrotowa tarcza hv Materjal gro¬ madzacy sie na tej tarczy zbierajja nieru¬ chome zgarniacze gv W wykonaniu podlug fig. 15h i 15if na* rzutowa sciana pudla jest nieruchoma, lecz gromadzacy sie na niej materjal zbieraja krazace zgarniacze g2, wprawiane w ruch — 7 —zapomoca kola pasowego nx (fig. 15h), albo tez w nieruchomej scianie pudla1 o moze byc umieszczany obrotowy pierscien n2 (fi!g- 15il), do którego sa przymocowane zgarnia¬ cze 1*2 • Gdy pierscien n2 sie obraca, to zgar¬ niacze g2 usuwaja materjal narzucony na nieruchoma sciane c±. W wykonaniu po¬ dlug fig. 15k przesuwaja sie wzdluz po¬ wierzchni narzutowej cx zgarniacze g3, któ¬ re wykonujac ruch poziomy lub pionowy o- czyszczaja sciane c2 od przywartego do niej materjahi.Na fig. 151, 15m i 15n przedstawiono kilka przykladów wykonania, w którym ru¬ choma sciana jest tasma transportowa', po¬ dobna do rusztu. Tasma tai sluzy nietylko do odprowadzania narzucanego na nia ma- terjailu, lecz takze do jego dalszego rozdra- biania. Konstrukcyjne wykonanie tej scia¬ ny rusztowej moze byc dowolne.W wykonaniu podlug fig. 151 przechodzi wokolo walcai trzepakowego 5 tasma trans- portowa e, skladajaca sie na1 podobienstwo rusztu z pretów kx lub walków /. Tasme te prowadzi sie przez walce / a jej we»- wnetrzne pasmo, otaczajace czesciowo wa^ lec trzepakowy s, jest prowadzone w nie- uwidocznkmych prowadnicach. Rozdrabia- nie materjalu odbywa sie tu miedzy wal¬ cem trzepakowym] 5 i pretami k2 lub walca- mi / tasmy. Materjal przyczepiony do ta¬ smy zbieraja zgarniacze opiisatne w zwiazku z pózniej szemi przykladami wykonalna.Na fig. 15m i 15n przedstawiono rofldra^ biarke skladajaca sile z walca1 kowadlowego a. Tasmatransportowa e, zlozona z czesci n19 obejmuje walec trzepakowy zdolu i zbo- ku. Odstep tasmy od walca trzepakowego s moze byc wszedzie jednakowy, albo tez moze sie powiekszac w strone wlotu lub wy¬ lotu materjalu, który naprzód ulega rozdra- biainiiu miedzy walcem trzepakowym i ko- wadlówym, a potemi miedzy walcem trzepa¬ kowym i czesciami nx tasmy e. Zgarniacze g zbieraja materjal z tasmy w dowolnem miejscu, natomiast materjal, zatykajacy szczeliny rusztu, wypychaja kólka z wyste¬ pami o lub inne urzadzenia.Inne wykonanie tasmy transportowej przedstawia fig. 15n, mianowicie tasma ta sklada sie z ruchomych walków r albo tez z poprzecznych listw tak, ze szczeliny ru¬ sztowe tej tasmy sa skierowane poprzecz¬ nie. Materjal rozdrobiony wstepnie miedzy trzepakami t i walcem kowadlowym a, ulega dalszemu rozdrabialniu miedzy temi trzepa- kaimi i walkajmil r tasmy. Zgarniacze r i kól¬ ka z wystepami o oczyszczaja tasme od przyczepionego do niej materjalu. Przero¬ biony materjal odprowadza np. slimak transportowy.Fig. 15o przedstawia nowe urzadzenie w zastosowaniu do rozdrabiarek, w których materjal rozbijaja szybko wirujace szeregi kolków a ii b. W tych maszynach materjal byl równiez odrzucany na wewnetrzne scia¬ ny pudla o, poczerni wychodzil naizewnatrz otworem wylotowym d. Jezeli jednak ma¬ terjal byl wilgotny lub lepki, to przyczepial sie do scian pudla i zatykal wkoncu cala maszyne.Celem usuniecia tej wady wstawiono po¬ miedzy wirujace wience kolkowe a, 6 a sciane pudla o tasme transportowa e z tka¬ niny, siatki drucianej lub podobnego mate¬ rjalu. Tasma ta obejmuje calkowicie lub czesciowo wirujace wience kolkowe (jak w przedstawionym przykladzie) tak, ze pozo¬ staje tylko wolny otwór wylotowy d. Tasma e przechodzi przez krazki / a czesciowo prowadzi sie ja w stosownie wygietych pro¬ wadnicach. Dowolnie rozmieszczone zgar¬ niacze zbieraja materjal gromadzacy sie na tasmie e i odprowadzaja go do otworu wy¬ lotowego d. Takie samo urzadzenie u po¬ dobnych rozdrabiarek z kolkami a i z wal¬ cem trzepakowym s przedstawia fig. 15p.Inne odmiany, w polaczeniu z walcem i z listwami s lub z walcem trzepakowym s przedstaJwiaja fig. 15r i 15s. — 8 —Zgarniacze nastawia sie tak, zeby one lezaly wpoblizu powierzchni narzutowej, aby na ruchomej scianie pozostawic war¬ stwe ochronna. W rozdrabiarkach podlug fig. 16 do 23 miedzy czescia kowadlowa u- rzadzona jest wewnetrzna powierzchnia obrotowego pudla, w którem pomieszczono ekscentrycznie szybko wirujaca czesc roz¬ drabiajaca.Fig. 16 przedstawia rozdrabiarke z le- zacem pudlem w przekroju pionowym, fig. 17 jest przekrojem wzdluz A-A fig, 16, fig. 18 przedstawia w przekroju ustawienie walca trzepakowego w lezacem pudle, fig. 19 jest pionowym przekrojem stojacego pudla, fig. 20 jest przekrojem wzdluz B-B fig. 19, fig. 19 i 22 przedstawiaja w piono¬ wym przekroju ipudla o szczególnie uksztal¬ towanych powierzchniach roboczych, fig. 23 przedstawia stojace pudlo z poziomami walami napedowemi.Pudlo / (fig. 16 do 18) jest osadzone na stojacym wale 2, który ma podparcie w lo¬ zysku stopowem 3 i lozysku, szyjowem 4A a naped otrzymuje zapomoca kól pasowych lub zebatych. W pudle miesci sie ekscen¬ trycznie czesc rozdrabiajaca 5, zaklinowa¬ na na koncu pionowego walu 2', wprawia¬ nego w ruch przez kolo pasowe lub silnik.Wewnetrzna powierzchnie robocza pudla oraz obwodowa powierzchnie czesci roz- drabiajacej mozna zaopatrzyc w zeby 6, kolki i t. d. Zamiast wspomnianej cze¬ sci rozdrabiajacej mozna tez zastosowac walec trzepakowy 7 z trzepakami 8, usta¬ wiony w pudle takze ekscentrycznie, przy- czem robocza powierzchnia ipudla 1 mo¬ ze byc gladka lulb zaopatrzona w z^by al¬ bo W kolki.Rozdrabiarka podlug fig. 19 do 23 po- siada stojace ipudlo 13 które spoczywa na krazkach 9, wprawianych mechanicznie w ruch obrotowy, wskutek czego pudlo rów¬ niez sie obraca.W pudle 1 (fig, 19 do 23) osadzono na poziomym wale 10 czesc rozdrabiajaca, w tym przykladzie walec trzepakowy 7 z trzepakami 8. Wal napedowy 10 walca 7 jest osadzony w pudle 1 ekscentrycznie tak, ze znajduje sie blizej jednego z boków pu¬ dla, lub blizej jego dolnej czesci.Wewnetrzna powierzchnia pudla / mo¬ ze byc gladka lub zaopatrzona w zeby al¬ bo kolki. Dobrze jest zaopatrzyc wspo¬ mniana powierzchnie w wystepy 11 rozcia¬ gajace sie na calej jej szerokosci i sluzace jako powierzchnie narzutowe, rozbijajace materjal narzucalny na nie przez trzepaki, a równoczesnie wystepy te sluza do pod¬ noszenia materjalu wgóre i ponownego zrzucania go na trzepaki. Poprzeczne li¬ stwy 11 tworza na powierzchni roboczej pudla jakby korytka 14A w których pro¬ wadzi sie czesc rozdrobionego materjalu, który podniesiony przez obracajace sie pudlo, wysypuje sie ponownie na trzepaki 8, W tym celu listwy 11 moga byc szersze u wierzcholka niz u nasady, wzglednie wierzcholki ich moga byc jeszcze zaopa¬ trzone w sciete listwy 11\ wskutek czego materjal pozostaje w nich przez dluzszy okres,, aby sie wysypywal na trzepaki zgó- ry. Szczególne uksztaltowanie zaglebien 14 przedstawia fig. 22.Stojace pudlo 1 mozna tez wprawiac w ruch zapomoca poziomegoi walu 12, od¬ partego w dwóch lozyskach 13 ]ak na fig. 23. Wal 13 jest przymocowany do czolo¬ wej sciany 16 pudla 1. Druga strona pu¬ dla 1 jest zamknieta nakrywa 18, przez której otwór 19 przechodzi wal walca trze¬ pakowego. Czesc rozdrabiajaca 7, umie¬ szczona W pudle 1 ekscentrycznie, jeist rów¬ niez osadzona na poziomym wale 14 podL partym lozyskami 15.Na fig. 24—30 przedstawiono szczegól¬ niejsza konstrukcje walca trzepakowego, mianowicie fig. 24 przedstawia sprzezona pare trzepaków w widoku, fig. 25 jest prze¬ krojem wzdluz A-A fig. 24, fig, 26 przed- - 9 —stawia w podluznym przekroju inne wyko¬ nanie sprzezonej pary trzepaków, fig. 27 przedstawia trzy sprzezone trzepaki, fig. 28 jest przekrojem wzdluz B-B fig. 27, fig. 29 jest bocznym widokiem walca trzepa- kowiego z kilkoma sprzezonemi trzepaka¬ mi, fig. 30 przedstawia walec trzepakowy w widoku czolowym.Trzepaki podlug fig. 24 skladaja sie z dwóch plytek 15 i 16, które sa tak wzgle¬ dem siebie przestawione, ze jedna z plytek 15, 16 wyprzedza druga. Pomiedzy plytka¬ mi jest odstep 17 nieco szerszy od grubosci jednej plytki, a do zabezpieczenia tego rozstawienia sluzy nakladka 18, laczy obie plytki i jest do nich przynitowana lub przy¬ srubowana.W wykonaniach podlug fig. 24 i 25, na¬ kladka 18 znajduje sie mniej wiecej w srod¬ ku dlugosci trzepaków, podczas gdy w wy¬ konaniu na fig. 26 zlaczka 18 plytek 15 i 16 otacza punkt obrotu trzepaków. Wsku¬ tek tego powstaje zupelnie wolna! prze¬ strzen 17 miedzy plytkami. Fig. 27, 28 przedstawiaja trzy sprzezone trzepaki 19, 20, 21. Jeden z trzepaków, wyprzedzaja¬ cy inne uderza w grude materjalu i rozbi¬ ja ja, a rozbite czastki odlatuja naibok i dostaja sie pod uderzenia nadazajacych trzepaków. Sprzezone plytki 15 i 16 usta¬ wia sie w szeregu (fig. 29 i 30) na pretach kratowych walka trzepakowego tak, ze w jednym szeregu stoja naprzemian trzepaki wyprzedzajace i nadazajace. PL