Wiadomo, ze w praktyce istnieje obecnie kilka sposobów przeprowadzania zabiegu scukrzania skrobi. 1, Scukrzanie za pomoca kwasów mineralnych przez wytwarzanie zawie¬ siny skrobi w roztworze kwasu (solnego iub siarkowego) w ilosciach zmiennych i ogrzewanie masy przez czas krótszy lub dluzszy do mniej lub bardziej wyso¬ kiej temperatury, przy czym. przy mniej¬ szych ilosciach kwasu i krótszym czasie ogrzewania temperatura musi byc zazwy¬ czaj wyzsza i odwrotnie. 2. Scukrzanie za pomoca slodu przez wytwarzanie zawiesiny w wodzie, goto¬ wanie zazwyczaj przez pól godziny lub dluzej w temperaturze przewyzszajacej 100° i wreszcie chlodzenie masy do okolo 55° — 60° oraz dodawanie pewnej ilosci slodu, który tu wnosi diastazy scukrzajace skrobie, przy czym dzialanie tych diastaz w podanej temperaturze moze trwac go¬ dzine lub dluzej. 3. Scukrzanie za pomoca mucoracaei (grzyby glowiaste plesnie) przez gotowa¬ nie masy jak w punkcie 2, chlodzenie do 40° i pozostawianie w spokoju w celu umozliwienia rozwoju organizmów zna¬ nych pod nazwa mucoracaee, które maja te wlasciwosc, ze wydzielaja diastazy scukrzajace skrobie. 4. Zalecano równiez sposób dzialaniadiastazami slodu na utarte ziemniaki bez uprzedniego gotowania ich, ale okazalo sie, ze scukrzanie bylo niezupelne i meto¬ da nie nadaje sie do osiagania wiekszych wydajnosci przemyslowych. 5. Zalecano wreszcie równiez uzycie enzymów pochodzenia bakteryjnego lub roslinnego w okreslonych warunkach tem¬ peratury i czasu, przed poddaniem masy gotowaniu w wysokiej temperaturze i wlasciwemu scukrzaniu. W handlu pod nazwa „Superklastazy" znajduja sie enzy¬ my pochodzenia bakteryjnego lub roslin¬ nego, stosowane do tego wstepnego roz¬ puszczenia skrobi. W znanym sposobie po tym wstepnym rozpuszczeniu nastepuje zawsze wlasciwe scukrzanie, np, przez mucoracaee.Prawie wszystkie te sposoby wymaga¬ ja zlozonych urzadzen albo pociagaja za soba duze wydatki na materialy specjalne i zuzycie kwasu lub wegla. Jeden ze spo¬ sobów wyszczególnionych stanowi wyja¬ tek, mianowicie bezposrednie scukrzanie ziemniaków slodem, ale wydajnosc scu¬ krzania jest przy nim tak mala, ze sposób ten budzi tylko ograniczone zaintereso¬ wanie gospodarcze i przemyslowe i nie rozpowszechnil sie.Bardzo prosty sposób scukrzania skro¬ bi wedlug patentu niniejszego nie wymaga stosowania znanych srodków, jak kwa¬ sów, slodu lub wstepnego rozpuszczania, ani tez gotowania w wysokiej temperatu¬ rze lub w specjalnie zlozonych aparatach.Wynalazek polega na tym, ze tworzy sie zawiesine w wodzie z pewnej ilosci substancji maczystej (np. jednej czesci na 5 czesci wody), której skrobie chce sie przeprowadzic w cukier, i mase te podda¬ je sie wspólnemu dzialaniu znanych enzy¬ mów, jak np. superklastaz oraz koenzy¬ mów, zawartych w niektórych substan¬ cjach maczystych i posiadajacych zdolnosc katalizowania scukrzajacego dzialania en¬ zymów.Stwierdzono, ze najkorzystniejsze wa¬ runki wykonywania sposobu wedlug wy¬ nalazku i otrzymywania najwiekszej wy¬ dajnosci przy scukrzaniu skrobi sa na ogól nastepujace. 1. Uzywa sie substancji maczystej do¬ statecznie rozdrobnionej. 2. Stosuje sie enzymy (z rodzaju su¬ perklastaz) w ilosci od 1/10 000 do 1/200 ciezaru skrobi, która ma byc scukrzona, w zaleznosci od sily scukrzajacej enzy¬ mów. 3. Obiera sie temperature scukrzania od 35 do 80°. 4. Przeprowadza sie scukrzanie w cza¬ sie od jednej do pieciu godzin. 5. Jezeli substancja maczysta, prze¬ znaczona do scukrzania, sama zawiera koenzym, wtedy ilosc tego koenzymu, wprowadzona do srodowiska bezposre¬ dnio przez namiar surowca, wystarcza za¬ zwyczaj do zapewnienia dobrej wydajno¬ sci zabiegu scukrzania. 6. Jezeli sie przerabia substancje ma¬ czysta, pozbawiona koenzymów, lub sub¬ stancje, w której koenzymy zostaly znisz¬ czone przez przeróbke wstepna, np. przez gotowanie w temperaturze powyzej 80°, to latwo jest temu zaradzic przez bezposre¬ dnie dodanie odpowiedniej ilosci substan¬ cji maczystej, zawierajacej z natury koen¬ zymy, albo tez pewnej ilosci wyciagu tych koenzymów, przygotowanego znanymi spo¬ sobami.Przyklad I.Uzyty surowiec w postaci pszenicy za¬ wiera koenzymy.Z tluczonej pszenicy tworzy sie zawie¬ sine w wodzie w stosunku 20 kg pszenicy na 100 litrów mieszaniny.Do masy tej dodaje sie superklastaz w ilosci 50 gr liczac na 100 kg skrobi, która ma byc scukrzona, i calosc przy równocze¬ snym mieszaniu utrzymuje sie przez godzi¬ ne w temperaturze miedzy 55 i 65°, po czym mozna stwierdzic, ze skrobia z bar-dzo dobra wydajnoscia zostala przemie¬ niona na cukier.Jesli ostatecznym celem tej przeróbki jest wyrób alkoholu, to mase scukrzona wystarczy poddac fermentacji alkoholo¬ wej, aby otrzymac alkohol z normalna wy¬ dajnoscia przemyslowa.Przyklad II.Surowiec w postaci ryzu nie zawiera koenzymów.Do przeróbki uzywa sie ryzu luszczo¬ nego, do którego dodaje sie równowazne ilosci otrebów pszennych.Z mieszaniny tej w ilosci 25 kg tworzy sie zawiesine w 100 litrach wody, dodaje sie znanych enzymów (z rodzaju superkla- staz) i ogrzewa w temperaturze 50 do 60°.Po póltoragodzinnym mieszaniu operacja scukrzania jest dokonana, po czym mase mozna poddac fermentacji alkoholowej.Przyklad III.Na kazde 100 kg skrobi ryzu luszczo¬ nego dodaje sie 100 gr koenzymów w po¬ staci wyciagów uzyskanych uprzednio sposobami znanymi. Nastepnie postepuje sie jak w przykladach I i II.Jest rzecza latwa przekonac sie, czy surowiec zawiera koenzymy przez podda¬ nie malej ilosci tego surowca dzialaniu en¬ zymów znanych (z rodzaju superklastaz) w warunkach przeróbki okreslonych w przykladzie I i zmierzenie otrzymanej wy¬ dajnosci scukrzania. Jezeli zachodzi brak koenzymów w substancji, która jest prze¬ znaczona do scukrzania, nalezy temu zara¬ dzic sposobami podanymi w przykladach II lub III.Wykryto, ze sposród substancji maczy- stych, zawierajacych koenzymy, istnieje pewna liczba takich, które zawieraja z na¬ tury komplet czynników scukrzajacych, nalezacych do ogólnej klasy enzymów i zdolnych do przemieniania skrobi na cu¬ kier bez zadnego dodatku z zewnatrz.Te substancje bogate w skrobie sa wiec pod tym wzgledem samowystarczalne i zdolne do scukrzania zawartej w nich skrobi wlasnymi srodkami bez jakichkol¬ wiek przygotowan szczególnych.Tak sie rzecz ma na ogól ze zbozami, a w szczególnosci z pszenica, jeczmieniem, owsem itd.Wobec tego dla zastosowania sposobu wedlug wynalazku do tej kategorii surow¬ ców wystarczy ogrzac surowiec w obecno¬ sci wody do temperatury nie przekracza¬ jacej 80°, co jest powaznym uproszczeniem w stosunku do znanych dotychczas sposo¬ bów scukrzania.Stwierdzono poza tym, ze do dobrego wykonania tego sposobu korzystne jest stosowanie zboza magazynowanego od pe¬ wnego czasu. Wydajnosc procesu scukrza¬ nia jest zazwyczaj zbyt mala, gdy sie wy¬ chodzi ze zbóz swiezo zebranych.Temperatura hydrolizy nie powinna przekraczac 80°, jak to powyzej powie¬ dziano, a najlepiej jest utrzymywac ja po¬ miedzy 50 a 70°. Do doprowadzenia sto¬ pnia scukrzenia skrobi do maksimum wy¬ starczy na ogól ogrzewanie przez czas krótszy anizeli 3 godziny. Mase reakcyjna przez czas trwania przeróbki mozna zresz¬ ta ewentualnie mieszac.Przyklad IV.Ze 100 kg pszenicy tluczonej i 400 li¬ trów wody tworzy sie zawiesine i mase te ogrzewa mieszajac stale do 65° przez 2 go¬ dziny, po czym scukrzenie skrobi osiagne¬ lo swoje maksimum i mozna mase poddac fermentacji w razie potrzeby po ochlodze¬ niu do odpowiedniej temperatury.Jako surowce maczyste, nadajace sie do wykonywania sposobu wedlug wyna¬ lazku, wymieniono powyzej zboza; jest je¬ dnak rzecza oczywista, ze kazdy material maczysty, który z natury zawiera czynni¬ ki scukrzajace i który wskutek tego moze byc przemieniany w cukier przez zwykle ogrzewanie z woda ponizej 80° zgodnie z powyzszym sposobem, jest objety wyna¬ lazkiem niniejszym. - 3 —Gdy sie ma zamiar poddac otrzymany cukier fermentacji alkoholowej, wtedy nie potrzeba doprowadzac scukrzania az do konca, gdyz scukrzanie odbywa sie dalej w czasie samej fermentacji tak, ze osta¬ tecznie skrobia zawarta pierwotnie w su¬ rowcu zostaje z doskonala wydajnoscia przemieniona na alkohol. PL