Jest rzecza znana, ze w urzadzeniach do wymiany ciepla, zaopatrzonych zwykle w rury do obiegu wewnetrznego czynnika (np. wody goracej), mozna dzieki temu zwiekszyc znacznie intensywnosc wymiany ciepla miedzy grzejnymi lub ochladzajacy¬ mi powierzchniami urzadzenia a zewnetrz¬ nym czynnikiem (np. powietrzem) prze¬ plywajacym, otaczajacym to urzadzenie, ze zwieksza sie szybkosc przeplywu ze¬ wnetrznego czynnika. W tym celu propo¬ nowano juz stosowac w polaczeniu z grzej¬ nikiem zamknieta skrzynke z odpowied¬ nim otworem wlotowym i wylotowym.W skrzynce powietrze jest nagrzewane oraz pod dzialaniem cieplej skrzynki, przedstawiajacej rodzaj komina, zwieksza sie znacznie szybkosc przeplywania po¬ wietrza.W przeciwienstwie do znanych urza¬ dzen, w których sciana ograniczajaca lub sciany ograniczajace skrzynki zawieraja obszerne narzady do wymiany ciepla, po¬ siadajace duzy rozmiar, zwlaszcza w kie¬ runku przeplywu zewnetrznego czynnika, w tego rodzaju urzadzeniach do wymiany ciepla zostaja utworzone wedlug wynalaz¬ ku jedna lub kilka scian ograniczajacych skrzynki z poprzerywanych lub posiadaja¬ cych grupy otworów narzadów do wymia¬ ny ciepla, zupelnie cienkich w kierunku przeplywania zewnetrznego czynnika, np. skladajacych sie z grup drutów, siatek drucianych, plyt perforowanych lub po¬ dobnych elementów, polaczonych ze wzgle¬ du na przewodzenie ciepla z rurami do obiegu wewnetrznego czynnika oraz leza¬ cych w plaszczyznie, równoleglej do ositych rur. Czesci narzadów, stosowanych w sensie wynalazku, skladaja sie wiec z zu¬ pelnie cienkich drutów lub drobnych pas¬ ków plytkowych, to jest z elementów, któ¬ rych (kazdy wymiar przekroju poprzeczne¬ go (grubosc, szerokosc lub srednica) wy¬ nosi tylko mozliwie maly ulamek ich dlu¬ gosci.Tego rodzaju narzady posiadaja wiec w kierunku przeplywu przez nie zewnetrz¬ nego czynnika, np. powietrza, zupelnie ma¬ ly rozmiar, co jest bardzo korzystne ze wzgledu na skuteczna wymiane ciepla. In¬ tensywnosc przekazywania ciepla jest mia¬ nowicie tym korzystniejsza, im wieksza jest srednia uzyteczna róznica temperatur, obliczona na powierzchni grzejnej, która ustala sie miedzy grzejnikiem a powie¬ trzem. W zwiazku z tym uzyska sie ko¬ rzystne przenoszenie ciepla, gdy kazda porcja zewnetrznego czynnika bedzie opuszczala narzad do wymiany ciepla mozliwie krótka droga i juz po nieznacz¬ nym nagrzaniu sie. Przy tym nalezy jesz¬ cze zwrócic uwage na to, ze w zwyklych urzadzeniach do wymiany ciepla, w któ¬ rych zewnetrzny czynnik jest zmuszony do omywania powierzchni do wymiany ciepla droga dluzsza lub krótsza wzdluz powierzchni do przewodzenia ciepla po¬ wstaje na niej warstwa powietrzna, izolu¬ jaca cieplo (graniczna warstwa Brandtla), która jest tym grubsza, im dluzsza jest po¬ wierzchnia do wymiany ciepla, oraz obni¬ za ona znacznie wspólczynnik przewodze¬ nia ciepla. Dzieki ukladowi wedlug wyna¬ lazku plaskich, plytkowych, posiadajacych grupy otworów powierzchni do wymiany ciepla jako scian ograniczajacych samej skrzynki w rodzaju komina wspólczynnik przewodzenia ciepla staje sie korzystniej¬ szy z obu tylko co opisanych punktów wi¬ dzenia, gdyz wszystkie porcje zewnetrzne¬ go czynnika, np. nagrzewanego powietrza, doplywaja w stanie zimnym do wszystkich czesci tych powierzchni do wymiany ciepla oraz opuszczaja je najkrótsza droga bez koniecznosci uprzedniego przeplywu przez dluzsze lub krótsze czesci urzadzenia do wymiany ciepla wzglednie skrzynki.Urzadzenie do wymiany ciepla wedlug wynalazku posiada dalsza zalete, ze dzie¬ ki opisanemu ukladowi powierzchni do wymiany ma sie do nich bardzo latwy do¬ step oraz dzieki ich plaskiemu plytkowe¬ mu uksztaltowaniu moga byc równiez czyszczone latwo tylko z jednej strony, co wydaje sie byc bardzo wazne ze wzgledu na to, ze pletwowe czesci urzadzen do wy¬ miany ciepla moga wywierac ujemne dzia¬ lanie hygieniczne oraz moga byc przyczy¬ na gromadzenia sie brudu i pylu, zmniej¬ szajacego zdolnosc oddawania ciepla.Uklad wedlug wynalazku posiada jesz¬ cze dalsza zalete znacznego obnizenia kosz¬ tów wytwarzania oraz ciezaru urzadzenia, gdyz w przeciwienstwie do znanych mniej lub wiecej skomplikowanych narzadów do wymiany ciepla zupelnie plaskie, plytko¬ we narzady do wymiany ciepla, stanowia¬ ce jedna sciane ograniczajaca lub wiele takich scian skrzynki, moga byc wytwa¬ rzane z tym samym malym zuzyciem ma¬ terialu jako zwykle sciany skrzynkowe.Do tego dochodzi jeszcze to, ze juz same grupy otworów powoduja znaczne zmniej¬ szenie sie ciezaru.W przeciwienstwie do znanych mniej lub wiecej obszernych narzadów do wy¬ miany ciepla, zajmujacych znaczna czesc wnetrza skrzynki, wynalazek posiada dal¬ sza zalete, ze skrzynka w swym calym obwodzie pozostaje pusta, a przeto jej dzialanie kominowe moze odbywac sie gladko w mozliwie duzym stopniu równiez przy zmniejszonej szerokosci bez powodo¬ wania zwiekszenia oporu przeplywu.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie kilka postaci wykonania urzadzenia do wymiany ciepla wedlug wynalazku.Fig. 1 podaje pionowy przekrój poprzecz¬ ny jednej postaci wykonania skrzynki — 2 —z pionowa, poprzerywana sciana ograni¬ czajaca; fig. 2 — podobny przekrój dru¬ giej postaci wykonania z prawie pionowa, poprzerywana sciana ograniczajaca. Na fig. 3 i 4 uwidoczniono w przekroju piono¬ wym wzglednie poziomym plaskocylin- dryczna postac wykonania. Na fig. 5 po¬ dano poziomy przekrój postaci wykonania, w której przednia sciana i boczne sciany skrzynki sa utworzone z poprzerywanych plasko pólcylindrycznie wygietych po¬ wierzchni do wymiany ciepla, natomiast tylna sciane stanowi omurowanie danego pomieszczenia. Fig. 6, 7 i 8 podaja przy¬ klad poprzerywanej powierzichni do wy¬ miany ciepla.Na fig. 1 cyfra / sa oznaczone rury rozdzielcze wewnetrznego czynnika, cyfra 2 — rury zbiorcze, grupujace te ostatnie, cyfra 3 — dwie w danym przypadku pel¬ ne boczne sciany skrzynki i cyfra 4 — pelnoscienne dno skrzynki. Skrzynka, be¬ dac polaczona z jednym omurowaniem 5 danego pomieszczenia, jest umieszczona W taki sposób^ ze samo omurowanie 5 two^ rzy tylna sciane skrzynki. Przedni bok otwartej ku górze skrzynki jest utworzo¬ ny z rur 1 i grupy drutów 6, polaczonych z tymi rurami przy zapewnieniu styku me¬ talicznego, np. za pomoca lutowania lub spawania. Grzejnik (fig. 1), polaczony ze skrzynka, moze byc nastepnie wyposazony w regulacyjna klape powietrzna 8, mogaca obracac sie dookola osi 7, przy czym, prze¬ stawiajac te klape, reguluje sie szybkosc przeplywu powietrza, a dzieki temu sto¬ pien oddawania ciepla.Przyklad wykonania wedlug fig. 2 tym tylko rózni sie od poprzedniego przykla¬ du, ze poprzerywana powierzchnia grzejna 6 nie jest umieszczona pionowo, lecz pod ostrym katem do pionu odpowiednio do przytoczonych na wstepie warunków.Urzadzenie grzejne, nagrzewajace ka¬ nal lub skrzynke, lub urzadzenie chlodni¬ cze wedlug wynalazku, którego jedna scia¬ na ograniczajaca, wiele takich scian lub wszystkie sciany moga byc utworzone jako poprzerywana powierzchnia, moze byc zbu¬ dowane w dowolnej postaci. Moga byc sto¬ sowane np. cylindryczne lub pryzmatycz¬ ne skrzynki o poprzecznym przekroju krzywkowym, czworokatnym lub wielo- katnym. Na fig. 3 i 4 przedstawiono pla- sko-cylindryczna postac wykonania, w któ¬ rej rury grzejne lub chlodnicze, polaczo¬ ne ze soba u góry i u dolu pierscieniowy¬ mi rurami zbiorczymi 2, sa otoczone leza¬ cymi jeden nad drugim pierscieniami dru¬ cianymi 6 lub siatka druciana lub drutem, nawinietym na calej wysokosci na ksztalt linii srubowej. W tym wiec przypadku ze¬ wnetrzny plaszcz skrzynki jest utworzony ze wszystkich stron jako powierzchnia grzejna 6, a mianowicie na calej wysoko¬ sci, jednak, jak widac z fig. 3, skrzynke mozna równiez wykonac tylko do pewnej wysokosci, jako powierzchnie grzejna, a w postaci pelnej scianki w jej dalszej, górnej czesci, oznaczonej cyfra 9. Wreszcie fig. 3 i 4 uwidoczniaja dalsza postac wykonania regulacji, wedlug której regulacyjna kla¬ pa powietrzna 8, opisana przy rozpatry¬ waniu fig. 1, nie jest umieszczona w gór¬ nej czesci skrzynki, lecz w otworze 10 dna 4 skrzynki. Dzieki temu umozliwia sie to, ze w razie zyczenia pewna ilosc swiezego powietrza, nie doplywajac z bo¬ ku z zewnatrz przez poprzerywana po¬ wierzchnie grzejna 6 do wnetrza skrzyn¬ ki, dostaje sie. od dolu bezposrednio do wnetrza skrzynki, dzieki czemu oslabia sie kominowe dzialanie skrzynki, a wsku¬ tek tego oddawanie ciepla.Postac wykonania wedlug fig. 5 tym rózni sie od poprzedniej postaci, ze zacho¬ wano tylko polowe plasko-cylindryczhej skrzynki, a tylna sciane skrzynki tworzy omurowanie danego pomieszczenia. Wsku¬ tek tego otrzymuje sie czesciowo zakrzy¬ wiona, a przeto dosc duza powierzchnie grzejna przy zwartej budowie, która w sen- — 3 —sic wspomnianych na wstepie warunków odstaje tylko bardzo, nieznacznie od omu- rowania 5 pomieszczenia.W zwiazku z postaciami wykonania ka¬ nalu lub skrzynki, opisanych przy rozpa¬ trywaniu fig. 1—5 lub inaczej uksztalto¬ wanymi, moga byc w najrozmaitszy spo¬ sób wykonane poprzerywane powierzchnie grzejne wzglednie chlodnicze, jak równiez ich polaczenie z czesciami, prowadzacymi wewnetrzny czynnik, np. z rurami rozdziel¬ czymi wzglednie zbiorczymi (lub np. przy ogrzewaniu elektrycznym z rurami, zawie¬ rajacymi elektryczne przewody zasilajace).Na fig. 6, 7 i 8 przedstawiono w cze¬ sciowym poziomym przekroju wzglednie w czesciowym widoku z tylu i w czescio¬ wym przekroju pionowym postac wykona¬ nia, wedlug której z wciec w plycie 15a i z wytloczen z plaszczyzny plyty zostaja utworzone plaskie wystepy 18 w ksztal¬ cie kieszeni, stanowiace zaluzyjne grupy elementów. Za kazdym wystepem 18 znaj¬ duje sie otwór lub kanal 19 (zaznaczony czarna kresa na fig. 8), przy czym ze¬ wnetrzny czynnik, np. powietrze, w taki sposób przeplywa kanalami 19 miedzy kaz¬ dymi dwiema znajdujacymi sie jedna nad druga czesciami plytkowymi lub miedzy wystepami 18, iz omywa zewnetrzna po¬ wierzchnie jednego wystepu 18 i wewnetrz¬ na powierzchnie drugiego wystepu, styka¬ jac sie przeto z gladka dziurkowana plyta ze zwiekszonymi czesciami powierzchnio¬ wymi do wymiany ciepla. - Fig. 6 uwidocz¬ nia jednoczesnie postac wykonania, wedlug której z pelnosciennych i plaskich czesci plyty 15a zostala utworzona jednoczesnie sciana ograniczajaca Ib rur, prowadzacych wewnetrzny czynnik, podczas gdy inna sciana ograniczajaca lc rur jest utworzona ze specjalnie wygietych pasków plytko¬ wych, zamocowanych szczelnie na czesciach plytkowych Ib, np. za pomoca spawania lub lutowania.Zreszta powierzchnie do wymiany cie¬ pla moga byc stosowane z dowolnie uksztal¬ towanymi przerywaniami. PL