PL30858B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy wytwa¬ rzania na powierzchni metali blonek od¬ pornych na nadzeranie, a zwlaszcza wy¬ twarzania blonek nadajacych sie jako trwale podloze pod powloki z farby, la¬ kieru itd.W technice przygotowywania metali, przeznaczonych do pomalowania, znane jest traktowanie metalu roztworami fosfo¬ ranów albo szczawianów w celu wytwarza¬ nia powloki fosforanowej albo szczawiano- wej. Powloki te sa wynikiem dzialania roztworu na metal z jednoczesnym wytwa¬ rzaniem powloki kosztem czesci metalu lezacego pod nia. W praktyce stosuje sie równiez czesto roztwory powodujace wy¬ twarzanie sie tlenków na metalu obrabia¬ nym. W przypadku tych procesów oraz innych podobnych po wytworzeniu zada¬ nej powloki x reguly wyjmuje sie powle¬ czony przedmiot z roztworu, plucze sie go i suszy. Nastepnie, w razie potrzeby, wpro¬ wadza sie powloke ostateczna przez po¬ malowanie w chwili dowolnej.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest taka obróbka powierzchni metalowych, która zapobiega nadzeraniu i ma na celu wytwarzanie podloza do farby przez wpro¬ wadzanie substancji chemicznych, opóznia¬ jacych nadzeranie, oraz przez wysuszanie tych substancji na powierzchni metalu "¦ Wynalazek polega równiez na takim do¬ borze substancji chemicznych, aby zmniej¬ szona zostala do wartosci najmniejszej hi-groskopijnosc blonki przylegajacej, za¬ pewniona najwieksza odpornosc na nad- zeranie oraz zwiekszona zdolnosc przyle¬ gania farby. Ma on na celu równiez zwiek¬ szenie zdolnosci zwilzania roztworami sto¬ sowanymi oraz zmniejszenie w ten sposób ilosci niezbednego srodka zwilzajacego.Wyniki te osiaga sie stosujac roztwór zawierajacy obok rozpuszczalnego zwiaz¬ ku fosforu oraz zwiazku szesciowartoscio¬ wego chromu metal o wartosciowosci wy¬ noszacej 2 lub wiecej, w postaci niezdol¬ nej do zredukowania chromu szesciowar¬ tosciowego.Opisane ponizej roztwory nadaja sie do traktowania wszystkich metali stoso¬ wanych w przemysle ze stala, cynkiem, kadmem, magnezem, cyna, olowiem, ni¬ klem, glinem, miedzia i ich stopami wlacznie.Niejasne jest oddzialywanie metali o wartosciowosci = 2 lub wiekszej w roz¬ tworach na zwiekszenie odpornosci na nad- zeranie, jednak staje sie to rzecza zrozu¬ miala, jesli uwzgledni sie, ze obecnosc tych metali daje roztwór o charakterze mniej higroskopijnym, niz w przypadku zastoso¬ wania samego kwasu fosforowego i kwa¬ su chromowego. Kwas chromowy j est zna¬ ny dobrze ze swej sklonnosci do pochla¬ niania wilgoci. W chwili wprowadzania metalu do roztworu czesc tego metalu re¬ aguje z kwasem chromowym tworzac dwu¬ chromian. Po wysuszeniu dwuchromian metalu nie ma juz higroskopijnego charak¬ teru kwasu chromowego. Jezeli w roztwo¬ rze stosuje sie metal o wartosciowosci = 2 lub wiekszej w postaci nie redukujacej sze¬ sciowartosciowego chromu obecnego w tym roztworze, to nie tylko blonka powstajaca na powierzchni metalu po wprowadzeniu roztworu jest mniej higroskopijna, lecz takze odpornosc tej blonki na nadzeranie znacznie wzrasta dzieki obecnosci tego metalu o wartosciowosci = 2 lub wiekszej.Metali tych mozna dodawac w postaci jakiegokolwiek zwiazku pod warunkiem, ze bedzie on rozpuszczalny w tym roztwo¬ rze oraz nie bedzie redukowal szesciowar¬ tosciowego chromu obecnego w roztworze.Jednakze zaleca sie wprowadzac je w po¬ staci fosforanów lub dwuchromianów, po¬ niewaz w ten sposób utrzymuje sie roz¬ twór w postaci najprostszej i nie potrze¬ ba zadnego zabiegu specjalnego do wy¬ twarzania tej substancji.Blonke roztworu suszy sie na powierzch¬ ni metalu bez ogrzewania, jednak chcac przyspieszyc suszenie mozna stosowac ogrzewanie. Mala ilosc wolnego kwasu nie jest szkodliwa z punktu widzenia prak¬ tycznego, jednak wysuszenie powierzchni jest konieczne, zeby obrabianym przedmio¬ tem mozna bylo wygodnie sie poslugiwac.Opisane ponizej roztwory, zawierajace kwas chromowy albo dwuchromiany, wy¬ kazuja sklonnosc do „uciekania" z ostrzy i otworów. Wlasnie te miejsca zwykle ule¬ gaja nadzeraniu i jest rzecza szczególnie wazna, zeby na tych miejscach utrzymy¬ wal sie roztwór wprowadzony. Aby za¬ pewnic dostateczne zwilzenie, mianowicie w przypadku wprowadzania roztworu zim¬ nego na metal zimny, dodaje sie do tego roztworu odpowiedniego srodka zwilzaja¬ cego.Dostatecznymi ilosciami sa ilosci okolo 0,5%, zalezne nieco od skutecznosci dzia¬ lania czynnika stosowanego.Przy uzyciu roztworu ogrzanego albo w przypadku ogrzewania metalu przezna¬ czonego do obróbki, albo tez jezeli zarów¬ no metal, jak i roztwór stosuje sie w tem¬ peraturze podwyzszonej, zbyteczne jest stosowanie srodka zwilzajacego, poniewaz roztwór wysycha szybciej i ma mniejsza sklonnosc do „zbiegania".Przyklady roztworów wodnych, szcze¬ gólnie odpowiednich do obróbki elemen¬ tów budowlanych o duzych rozmiarach ta¬ kich, jakie stosuje sie przy budowie mo¬ stów, wagonów, cystern naftowych itd., — 2 —przy których obróbce wysychanie blonki na powietrzu jest najbardziej pozadane, podano ponizej. 1. Dwuwodorowego fosforanu cyn¬ kowego 2,8%, 75%-owego kwasu fosforowego 2,5%, !iwasu chromowego 1,0% i srodka zwilzajacego 0,5% 2. Dwuwodorowego fosforanu chro¬ mowego 2,5%, 75%-owego kwasu fosforowego 2,5%, kwasu chromowego 1,0% i srodka zwilzajacego 0,5% 3. 75%-owego kwasu fosforowego 3,0%, dwuchromianu cynku 1,4% i srodka zwilzajacego 0,5% Przykladami roztworów, które po wpro¬ wadzeniu wymagaja zwykle energicznego wysuszenia, np. przy pomocy ogrzewania w piecu, ze wzgledu na wieksza dawke zawartych w roztworze substancji chemicz¬ nych, sa roztwory podane ponizej. Toprzy¬ spieszone suszenie skraca okres miedzy suszeniem a malowaniem. 4. Dwuwodorowego fosforanu cyn¬ kowego 5,6%, kwasu chromowego 9,9% i srodka zwilzajacego 0,5% 5. Dwuwodorowego fosforanu man¬ ganowego 5,5%, kwasu chromowego 9,9% i srodka zwilzajacego 0,5% 6. Dwuwodorowego fosforanu wa¬ pnia 6,0%, kwasu chromowego 9,9% i srodka zwilzajacego 0,5% 7. Octanu glinowego 2,0%, 75%-owego kwasu fosforowego 7,9%, kwasu chromowego 9,9% i srodka zwilzajacego 0,5% 8. Dwuchromianu amonowego 10,0%, dwuwodorowego fosforanu cyn¬ kowego 5,5% i srodka zwilzajacego 0,5%.W przykladach powyzszych stosowano srodek zwilzajacy, znany w handlu pod nazwa pasty Duponol WA. Jej skladni¬ kiem czynnym jest siarczan sodowo-laury- lowy. Mozna równiez stosowac inne srodki zwilzajace pod warunkiem, ze nie beda one ulegaly znaczniejszemu utlenianiu pod dzialaniem chromu czterowartosciowego, Sposród innych substancji, które okazaly sie odpowiednie, jako srodki zwilzajace, i które w mniejszym lub wiekszym stopniu mozna stosowac z tym roztworem, mozna wymienic produkty sulfonowania alkoholi wyzszych.Zamiast metali, wskazanych w przykla¬ dach, mozna stosowac magnez, wapn, nikiel oraz inne metale o wartosciowosci = 2 lub wyzszej. Metale te, wprowadzane do tego roztworu, powinny sie znajdowac w postaci rozpuszczalnych soli nie reduku¬ jacych szesciowartosciowego chromu obec¬ nego w roztworze. Roztwór mozna napro¬ wadzac na powierzchnie metalowa w jaki¬ kolwiek sposób zadany, np. przez rozpy¬ lanie roztworu lub zanurzanie przedmio¬ tów w roztworze itd. tak, zeby otrzymac na powierzchni metalu równomierna blon- ke cieczy. We wszystkich tych przypad¬ kach powodzenie procesu wedlug wyna¬ lazku zalezy od wysuszenia blonki na po¬ wierzchni metalu, poniewaz korzystne dzia¬ lanie tego procesu osiaga sie dzieki susze¬ niu blonki na powierzchni, a nie dzieki usuwaniu jej.Rozumie sie, ze pomimo iz przedmio¬ tem wynalazku jest w szczególnosci wpro¬ wadzanie blonki roztworu opisanego tak, zeby wytworzyla ona stala czesc przed¬ miotu, jednakze zakres wynalazku obej¬ muje równiez przypadek zanurzania me¬ talu w roztworze przez czas dostateczny - 3 —do reakcji z tym roztworem, po czym blon- ce pozwala sie wyschnac na metalu.Wynalazek obejmuje równiez wprowa¬ dzanie roztworów opisanych na powloki, np. fosforanowe, szczawianowe i tlenko¬ we, które otrzymuje sie za pomoca zabie¬ gów osobnych.Rozumie sie, ze zamiast kwasu orto¬ fosforowego albo jego zwiazków mozna stosowac inne zwiazki fosforu, np. kwas metafosforowy, pirofosforowy i podfos- forowy.Pomimo, ze wspomniano o kilku meta¬ lach, które po dodaniu ich do roztworu w postaci nie redukujacej chromu szescio¬ wartosciowego sa odpowiednie do celów wynalazku niniejszego, to jednakze cynk daje wyniki lepsze niz jakikolwiek inny metal i wskutek tego odpowiada najlepszej postaci wynalazku.Rozumie sie, ze substancje, warunki, temperature oraz inne czynniki mozna zmieniac nie przekraczajac zakresu wyna¬ lazku niniejszego. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania na powierzch¬ ni metali blonek odpornych na nadzeranie za pomoca roztworu zawierajacego roz¬ puszczalny zwiazek fosforu, znamienny tym, ze stosuje sie roztwór, który zawiera rozpuszczalny zwiazek chromu szesciowar¬ tosciowego oraz metal o wartosciowosci równej co najmniej 2 w postaci nie re¬ dukujacej szesciowartosciowego chromu zawartego w roztworze.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze jako metal dodatkowy stosuje sie jeden z metali wchodzacy w sklad gru¬ py zlozonej z cynku, manganu, chromu, gli¬ nu, magnezu, kadmu, wapnia i niklu.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze do roztworu dodaje sie srodka zwilzajacego. Societe Continentale Parker Zastepca: M. Skrzypkowski rzecznik patentowy Staatsdruckerei Warschau — Nr. 10403-42. PL