Wynalazek niniejszy dotyczy elektrycz¬ nie ogrzewanego pieca z kapiela z soli sto¬ pionej do cieplnej obróbki metali, zwlasz¬ cza do utwardzania, w którym prad jest doprowadzany do kapieli za pomoca zanu¬ rzonych elektrod, a kapiel solna sama slu¬ zy jako opór grzejny, celem zas wynalazku niniejszego jest zapobieganie miejscowemu przegrzewaniu zawartosci kapieli oraz za¬ pobieganie zwarciom, a ponadto dobre wy¬ korzystanie przestrzeni kapieli.Znane sa juz elektrycznie ogrzewane piece do kapieli solnych, w których elek¬ trody sa osadzone parami i w niewielkim miedzy soba odstepie, przy czym prad przeplywa przez znajdujaca sie miedzy elektrodami mala ilosc soli. Elektrody umieszczone parami w piecu o scianach nie przewodzacych pradu zajmuja niepropor¬ cjonalnie duzo miejsca calej zawartosci ka¬ pieli, przez co otrzymuje sie mala tylko przestrzen dla obrabianego materialu, a poza tym, na skutek malej przestrzeni uzytkowej, istnieje obawa, ze linie pradu beda przechodzily przez material obrabia¬ ny, co moze powodowac przegrzanie ma¬ terialu.Wedlug niniejszego wynalazku uzy-sikuije sie skuteczne i wolne od przegrzan ogrzanie zawartosci kapieli w ten sposób, ze w zbiorniku, wykonanym z materialu przewodzacego prad, elektrody grzejne sa rozmieszczone wzdluz jednej sciany zbior¬ nika i sa tak osadzone, ze ich odstepy mie¬ dzy soba sa wieksze niz ich odleglosc od sciany zbiornika. Jest przy tym rzecza ko¬ rzystna postepowac tak, aby odstep mie¬ dzy kazdymi dwiema elektrodami o róz¬ nej biegunowosci byl wiekszy, najkorzyst¬ niej znacznie wiekszy niz suma najmniej¬ szego odstepu jednej elektrody i najmniej¬ szego odstepu drugiej elektrody od sciany zbiornika. W ten sposób osiaga sie to, ze prad od jednej elektrody plynie najpierw przez mala wypelniona sola przestrzen do sciany zbiornika, nastepnie przez sciane zbiornika az do nastepnej elektrody o innej biegunowosci, po czym znów przechodzi przez mala wypelniona sola przestrzen miedzy sciana zbiornika i elektroda. Dzie¬ ki takiemu urzadzeniu przegrzanie mate¬ rialu jest niemozliwe. Poniewaz elektrody znajduja sie blisko sciany zbiornika, wo¬ bec tego traci sie malo przestrzeni uzytko¬ wej. Zaleta ta ma znaczenie zwlaszcza dla kapieli naweglajacych w wysokich tempe¬ raturach, gdyz w tych kapielach zuzycie soli zalezy glównie od wielkosci kapieli, W\ piecu wedlug wynalazku elektrody sa umieszczone zasadniczo równolegle do bocznej sciany zbiornika z kapiela, lecz mo¬ ga one byc tez umieszczone calkowicie lub czesciowo poziomo tak, ze jedno ich ramie bedzie równolegle wzgledem spodu. Ksztalt elektrod moze byc przy tym dowolny; ich przekrój jest zalezny od ilosci pradu prze¬ plywajacego przez nie. Aby uniknac prze¬ grzania mozna elektrody w znany sposób powiekszyc albo'splaszczyc.W\ celu unikniecia dotykania elektrod przez wprowadzany material, od strony elektrod skierowanej do kapieli mozna przewidziec siatke do odgrodzenia komory elektrodowej, przy czym jest najkorzyst¬ niej umieszczac siatke te równolegle do sciany zbiornika. Siatka jest wykonana ce¬ lowo z materialu przewodzacego prad i mo¬ ze byc przewodizaco polaczona ze sciana zbiornika. Dzieki temu osiaga sie to, ze ko¬ mora robocza kapieli jest mozliwie wolna od' przechodzenia przez nia linij pradu.Wedlug dalszej cechy znamiennej ni¬ niejszego wynalazku elektrody, zwlaszcza umieszczone poziomo, moga zawierac otwo¬ ry w celu zapewnienia przeplywu ogrzanej przez .elektrody czesci stopionej soli i za¬ pobiegania miejscowym przegrzaniom ka¬ pieli.Aby przy ewentualnym wypaczeniu sie zbiornika i elektrod nie nastapilo wzajem¬ ne ich zetkniecie sie, jest rzecza celowa utrzymywanie elektrod wzgledem sciany zbiornika, a takze wzgledem siatki we wla¬ sciwym oddaleniu za pomoca czesci roz¬ porowych. Te narzady podtrzymujace mu¬ sza byc wykonane z materialów nie przewo¬ dzacych pradu i odpornych na dzialanie kapieli. Jako tego rodzaju material okazal sie korzystnym tlenek glinu, Kilka przykladów wykonania przed¬ miotu wedlug niniejszego wynalazku uwi¬ doczniono na rysunku, na którym fig. 1, 2, 3, 4 i 5 przedstawiaja w widoku z góry umieszczenie elektrod, fig. 6 — pionowy przekrój zbiornika fig. 7 — elektrode, któ¬ rej jedno ramie jest równolegle wzgledem spodu zbiornika, fig. 8 — widok z góry ka¬ pieli ogrzewanej pradem trójfazowym, fig. 9 — przekrój przez kapiel wzdluz linii IX — IX wedlug fig, 8, fig, /10 — przekrój przez kapiel wzdluz linii X — X wedlug fig. 8, a fig. 11 — widok z góry innego umieszczenia elektrod, Fig. 1 i 2 przedstawiaja w widoku z gó¬ ry osadzenie elektrod, przy czym urzadze¬ nie to pracuje za pomoca pradu zmiennego.W zbiorniku z kapiela 1, wykonanym z materialu przewodzacego prad, umieszczo¬ ne sa róznobiegunowe elektrody R i S, kaz¬ da w oddzielnym kacie naczynia i w duzym — 2 —odstepie od siebie, tak ze, jak to uwidocz¬ niono na rysunku przez zaznaczenie kreska¬ mi linij pradu, przechodzenie pradu odby¬ wa sie z obydwu elektrod do sciany, prze¬ chodzenie zas pradu w przestrzeni miedzy jedna elektroda i druga nie nastepuje wcale albo nie nastepuje w stopniu, prak¬ tycznie biorac, godnym wzmianki. Obie elektrody znajdujace sie w kapieli mozna przylaczyc do jednego bieguna, przy czym drugi biegun stanowi sciana naczynia (Hg. 2).Na fig, 3 i 4 uwidoczniony jest piec db ogrzewania kapieli za pomoca pradu trój¬ fazowego. Wedlug niniejszego wynalazku równiez jest i tu rzecza wazna, aby elek¬ trody byly umieszczone wzdluz jednej sciany zbiornika i w niewielkim od niej od¬ stepie, tak aby prad plynal jedynie miedzy kazda elektroda i sciana zbiornika, a nie plynal miedzy elektrodami. Fig. 4 przed¬ stawia sposób osadzenia siatki 2 do odgra¬ niczenia komory 3, w której znajduja sie elektrody, od komory 4, do której wpro¬ wadza sie material podlegajacy obróbce.Siatka jest celowo równolegla do tej sciany zbiornika, przy której umieszczone sa elek¬ trody, i posiada otwory 5, poprzez które nastepuje dobre mieszanie sie stopionego w komorze 3 materialu kapieli z pozostala zawartoscia kapieli. Siatka jest wykonana najkorzystniej z materialu przewodzacego prad, np. z blachy z zelaza, i poza tym jest polaczona z przewodzaca prad sciana zbior¬ nika, tak ze przechodzenie pradu z elektrod moze sie odbywac nie tylko do sciany zbior¬ nika ale i db siatki 2.Przy stosowaniu pradu trójfazowego zamiast trzech elektrod mozna tez stoso¬ wac szesc, dziewiec, dwanascie itd. elek¬ trod, które jednak wedlug niniejszego wy¬ nalazku nalezy umiescic przy jednej scia¬ nie zbiornika, przy czym odstep poszcze¬ gólnych elektrod miedzy soba jest równiez AviekJsizy niz odstep elektrod od sciany zbiornika, przewodzacej prad (fig. 5).W ten sposób mozna z dobrym; skutkiem i dobrym wykorzystaniem przestrzeni ogrzewac elektrycznie dowolnej wielkosci zbiorniki do kapieli solnej.Fig. 6 przedstawia pionowy przekrój poprzeczny zbiornika, przy czym czesci rozporowe 6 utrzymuja zanurzona w ka¬ pieli elektrode w pewnym odstepie od scia¬ ny bocznej zbiornika, tak ze nawet w przy¬ padku spaczenia sie sciany albo elektrody zetkniecie sie sciany zbiornika i elektrody nie nastapi. Czesci rozporowe musza byc z materialu nie przewodzacego pradu i chemicznie odpornego na! dzialanie kapieli solnych. Jako odpowiedni do tego material do kapieli cyjankowej mozna stosowac np. tlenek glinu.Aby móc umiescic dostateczna liczbe elektrod wzglednie aby uniknac niepoza¬ danej wysokiej gestosci pradu w poszcze¬ gólnych elektrodach moga one byc umiesz¬ czone calkowicie lub czesciowo poziomo.Fig. 7 przedstawia taka elektrode 7, której jedno ramie 8 jest przeprowadzone równo¬ legle do sciany spodniej naczynia. Czesci rozporowe 9 zapewniaja przy tym okre¬ slony odstep elektrod od sciany naczynia, Ponadto przewidziano tu siatke ochronna 10, dostosowana do ksztaltu elektrody.W ten sposób osiaga sie dobre ogrzewanie kapieli, przy czym równoczesnie otrzymuje sie znaczna przestrzen robocza 11, do któ¬ rej wklada sie material, celowo izolowany od sciany zbiornika.W' celu lepszego regulowania przecho¬ dzenia pradu przez kapiel przewidziane wedlug niniejszego wynalazku elektrody grzejne osadza sie w zbiorniku najkorzyst¬ niej przestawnie, np. tak, aby mozna bylo zmieniac ich odstep miedzy soba i (lub) ich odstep od sciany naczynia i (lub) ich od¬ step od materialu obrabianego. Wreszcie elektrody moga byc i tak urzadzone, aby mozna je bylo przestawiac pod wzgledem wysokosci, tj. aby zanurzaly sie w kapieli mniej lub wiecej. — 3 —Dzieki przesuwnemu urzadzeniu elek¬ trod osiaga sie wielorakie korzysci. Tak np. przeplyw pradu i ogrzewanie-kapieli moz¬ na odpowiednio dostosowywac do wspól¬ czynników przewodzenia stosowanego sto¬ pu soli wzglednie stopu mieszaniny soli.Poza tym jest rzecza mozliwa nastawienie dcwtolne i w pozadany sposób temperatury zarówno calej zawartosci kapieli jak i po¬ szczególnych tylko jej czesci, tak ze zalez¬ nie od potrzeby mozna stosowac róznego rodzaju ogrzewanie zawartosci kapieli.Mozliwosc nastawiania polozenia elektrod wzgledem materialu utwardzanego daje ponadto te wazna zalete, ze liniom pradu mozna latwo nadawac pozadany kierunek przeplywiu. Zaleznie od zadania mozna cal¬ kowicie lub czesciowo zapobiec przecho¬ dzeniu pradu przez material obrabiany.Wreszcie jest tez rzecza wazna, ze urza¬ dzenie wedlug niniejszego wynalazku u- mozliwia odpowiednie nastawienie elektrod do ilosci obrabianego materialu.Fig. 8 przedstawia widok z góry zbior¬ nika 12 z kapiela ogrzewana pradem trój¬ fazowym, przy czym elektrody RST sa tu przytrzymywane za pomoca prowadnicy 13, w której mozna je przesuwac zarówno w kierunku do siebie jak i w kierunku ich osi podluznej. Przez wlasciwa zmiane po¬ lozenia elektrod, odpowiednio do ilosci wprowadzanego materialu 14 do kapieli, mozna odpowiednio regulowac ogrzewanie kapieli; Fig. 9 i 10 przedstawiaja przekroje poprzeczne pieca wedlug fig. 8 wzdluz linij IX—IX i X—X oraz sposób umieszczenia przesuwnych elektrod w prowadni¬ cach 13.Fig. 11 przedstawia widok z góry od¬ miennego sposobu umieszczenia elektrod RST. Sa one tak ustawione, ze tylko czesc kapieli, odpowiednio do ilosci wprowadzo^ nego do obróbki materialu, podlega dzia¬ laniu pradu przechodzacego przez elek¬ trody.Zaleznie od objetosci zbiornika a takze i obrabianego' materialu elektrody mozna przestawiac dodatkowo, wszystkie razem lub pojedynczo, pod wzgledem wysokosci, dzieki czemu uzyskuje sie dalsza mozli¬ wosc regulacji. PL