Wynalazek niniejszy dotyczy maszyn do sortowania przedmiotów wedlug wiel¬ kosci i wagi. Wynalazek nadaje sie zwla¬ szcza do maszyn ciagnacych szklane prety i rurki w nieprzerywanym toku pracy z miejsca ksztaltowania sie i tnacych tylko kawalki o okreslonej dlugosci. Kawalki te dostaja sie nastepnie do niniejszej maszyny, i zostaja przez nia rezsortowane tak pod wzgledem wielkosci, przekroju poprzecz¬ nego, jak i wagi.Zadaniem wynalazku jest zbudowanie prostej i skutecznej maszyny, opisanego rodzaju, uruchomianej zgodnie z maszyna ciagnaca i tnaca, w celu dokladnego i sku¬ tecznego podzialu odcinków na rózne cze¬ sci, z których jedne sa zalezne od wielko¬ sci poprzecznego przekroju, drugie zas od wagi odcinków.Wynalazek niniejszy jest dokladnie o- pisany ponizej i moze byc wykonany w roz¬ maity sposób. Jeden ze sposobów do wy¬ konania jest przedstawiony na zalaczonych rysunkach, na których: fig. 1 przedstawia rzut pionowy czesci maszyny, zwróconej do polaczonej z nia maszyny ciagnacej i tnacej, czesciowo w przekroju, fig. 2 jest to podobny rzut pionowy z odcietemi i usunie- temi czesciami, fig. 3 jest to przedni rzut pionowy maszyny z odjetemi czesciami i czesciowo w przekroju wedlug linji 3—3 na fig 1; fig. 4 jest to widok szczególu w zwiekszonej skali, stanowiacego czesc prze¬ kroju wedlug linji 3—3 na fig. 1; fig. 5 jestto pionowy przekrój wedlug 5—5 na1 fig. 3, z usunie&emi niektórymi czesciami; fig. 6 jest to przekrój pionowy wedlug llnji 6—6 nai fig. 3, z usunietemii niektóremi czescia¬ mi; fig. 7 i 8 sa to poziome przekroje odpo¬ wiednio wedlug llnji 7—7 i 8—8 na fig. 3 z usunietemu1 niektóremi czesciami; fig. 9 jest to rzut pionowy podobny do rzutu fig. 1, z usunietemi czesciami; fig. 10 przedsta¬ wia szczegól urzadzen, wywolujacych ruch wywrotowy ramion wspornych, w poloze¬ niu wazacem; tlg. 11 jest to szczegól prze¬ kroju wedlug linji U—11 na fig. 9; fig. 12 i jest to pgdpbi^r przekrój z suwakiem w cof- mieteirip^o^eaiitt; fig. 13 jest to szczególowy widok czesci mechanizmu sprawdzajacego; fig. 14 i 15 sa to widoki, w zwiekszonej skali, czesci mechanizmu sprawdzajacego, sluzacych do sprawdzania minimum i ma- ximum z posunietym1 cokolwiek suwakiem sprawdzajacym; fig. 16 i 17 sa to rzuty pionowe wodzidel suwaka sprawdzajace¬ go, przedstawionego na fig, 14 i 15; fig. 18 do 22 sa to rozmaite szczególy, w zwiek¬ szonej skali, mechanizmu wazacego w prze¬ kroju wedlug linji 21—21 na fig. 19; fig. 23 jest to przekrój w zwiekszonej skali, we¬ dlug linji 23—23 na fig. 19 z usunletemi czesciami; fig. 24 jest to zwiekszony widok w perspektywie ramienia wspornego oraz wykres stosunku napedowego róznych tarcz tokowych.Na rysunkach tych 1 oznacza czesc kon¬ cowa ramy maszyny ciagnacej i tnacej, do której przylacza sie maszyna sortujaca, stanowiaca przedmiot niniejszego wyna¬ lazku; 2 jest to kolo lamiace i podajaee pierwszej maszyny: jeden czop obrotowy tego kola jest osadzony w ralnie /, zas dru¬ gi w uchwycie 3. Kolo podajace 2 zawiera wieksza ilosc wystajacych podluznie lopa¬ tek, tworzacych kolejne skrzynki1 na obwo¬ dzie kola, do których maszyna ciagnaca; i tnaca doprowadza odcinki Kolo podajace otrzymuje przerywany ruch obrotowy, u- •zgodniony z tokiem roboczym maszyny ciagnacej i tnacej tak, ze kolo obraca sie o jeden stopien dalej przy kazdem cieciu, Wskutek czego ojlchiek wpada1 do odpo¬ wiedniej skrzynki' kola i nastepnie dostaje sie pód dzialaniem ciezkosci z kola do me¬ chanizmu sortujacego przy najblizszym obrocie kola. 4 oznacza wal napedowy mechanizmu, pedzacego kolo i posiada kól¬ ko zebate 5, polaczone z kolem za posred¬ nictwem zespolu kól zebatych, typu Gene- va, przyczem czesc, podtrzymujaca jego czop, jest osadzona na wale 6. Ten me¬ chanizm napedowy udziela kolu 2 obrót, przesuwajacy skrzynki przy kazdym calko¬ witym obrocie walu 4 i jest podobny do mechanizmu napedowego kola podajacego, opisanego w poprzednim patencie.Rama 7 sortownicy jest przymocowana tylna swa czescia do ramy 1 i stojaka 3, nad kolem podajacem 2, i której przeciw¬ legle strony 8—8 wystaja ku przodowi i sa wydluzone pionowo, przyczem dolne ich konce sa odsuniete od podlogi lub innej znajdujacej sie pod nimi czesci. Stól lub podstawa 9 jest umieszczona pod wystaja- cemi ku przodowi czesciami boków ramy w pewnej pionowej od nich odleglosci, two¬ rzac z ich dolnemi czesciami lukowia bruzde 10, w której zbieraja sie odcinki a, wylado¬ wane z kola 2, jak to widac na rysunkach.Wpoblizu górnego i dolnego konców boków 8 sa osadzone w pewnej pionowej odleglosci od siebie dwa waly 11 i 12', la¬ czace zarazem te boki, zas ze soba waly te sa polaczone za posrednictwem lan¬ cucha 13, obracajacego zespól kól lancu¬ chowych 14. Konce dolnego walu 11 sa osadzone w czesciach przesuwanych 15, znajdujacych sie przy dolnych koncach od¬ powiednich boków 8 i przylaczonych do nich plytami 16, przymocowainemi sztywno nft górnych koncach do dolnych konców boków ramy zapomoca srub lub sworzni 17 i zaopatrzonemi w wyciecia pionowe, przez — 2 —które przechodza sworznie lub sruby 18, sluzace do przesuwanego przylaczenia cze¬ sci podporowej do jej plyty (patrz fig. 1, 2, 3). Zwisanie lancuchów 13 moze byc usu¬ niete przez odkrecenie srub 18 i opuszcze¬ nie czesci podporowych 15 oraz wymienio¬ nych srub wzgledem plyt 16, pcczem sruby zostaja przykrecone w celu zmocow&nia czesci.Lancuchy 13 mioga byc nazwane lancu¬ chami zabezpieczajacemi i kazdy z nich za¬ opatrzony jest w odpowiednia ilosc jedna¬ kowo odleglych ramion zabezpieczajacych 19, podtrzymywanych przez nie obrotowo w celu pionowego przesuniecia roboczego.Czopy ramion zaczepiajacych 20 sa utwo¬ rzone przez wydluzenie konców niektórych czopów, laczacych przegubowo ogniwa lan¬ cucha, ku pobliskiemu bokowi ramy (fig. 3); czopy te przechodza przez odpowied¬ nie ramiona zaczepiajace, wipoblizu ich dol¬ nych krawedzi (wzgledem ruchu do góry ra^ mion zaczepiajacych) i w posrodku miedzy ich koncami, i zewnetrzne konce tych czo¬ pów wystaja poza odpowiednie ramiona za¬ czepiajace i pracuja w obwodbwych wycieciach wodzacych 21 w bokach ramy. Wyciecia te sa takiego samego ksztaltu co ii droga lancuchów zabie¬ rajacych. Górna!, dolna i przednia czesci lancuchów 13 znajduja sie w rów#j od¬ leglosci od górnych, dolnych i przednich krawedzi' odpowiednich boków ramy. Dlu¬ gosc ramion zabierajacych 19 jest taka, by ich konce zewnetrzne wystawaly poza pewne krawedzie boków ramy, podczas ich pracy wzdluz takowej, jak to przedstawio^ no na rysunkach. Czesci ramion, wysta¬ jace poza krawedzie boku ramy, sa wyciete poprzecznie nai przednich koncach, w sto¬ sunku do kierunku biegu ramion, w celu podnoszenia przedmiotów roboczych z ka¬ nalu 10 i przesuwania ich naprzód przez wymieniony kanal do góry, do przedniej strony ramy. Ramiona zabierajace urza¬ dzone sa parami, przyczem ramiona kazdej pary sa przymocowane dd róznych lancu¬ chów na jednym poziomie, w celu utwo¬ rzenia pary ramion wspóldzialajacych przy podnoszeniu przedmiotu roboczego. Przed¬ nie strony ramion zabieraljacych sa rozsze¬ rzane poprzecznie, i przez te rozszerzone czesci przechodzi trzon 22, wystajacy do wyciecia wodzacego 21 pobliskiego boku ramy i sluzacy zwykle do utrzymania ra¬ mienia W prawidlowem polozeniu wzgle¬ dem kierunku ruchów czesci lancucha 13, do którego to ramie jest przylaczone.Przednia krawedz kazdej ramy posiada w danym wypadku dwa wciecia 23 i 24, do¬ chodzace az do bruzdy wiodacej 21 ta(k, ze przednia: scianka tej bruzdy jest otwarta w tych miejscach, co pozwala na przechyle¬ nie sie wdól konca kazdego ramienia za¬ bierajacego, podtrzymujacego przedmiot roboczy, gdy czop ralmieniia 22 stanie na¬ przeciwko jednego z tych otworów i powo¬ duje zsuniecie sie przedmiotu roboczego z ramienia. Dzialanie to zrzucajace ramion zabierajacych uskuteczniane jest zapomoca mechanizmu wazacego, opisanego ponizej.Lancuchy zabierajace sa umieszczone w pokrywie 13'.Wal 25 osadzony jest swemi koncami w bokach ramy 8, 8 ztylu walu 12 i laczy sie za posrednictwem lancucha i kola lan¬ cuchowego 26 z walem 27, osadzonym w wewnetrznym koncu ramy 7, ponad walem napedowym 4, i zaopatrzonymi w kolo zeba¬ te 28, zaczepiajace za kolo 5 na wymienio¬ nym wale najpedowym. Wal 2'5 laczy sie z walem 12 za posrednictwem zespolu kól zebatych 29, do którego naleza i kola! sy¬ stemu Geneva, umieszczone na zewnetrznej stronie wewnetrznego boku ramy 8 (patrz fig. 9). Jasnem jest, ze wal 25 jest stale obracany przez wal napedowy 4 i obrót ten udziela sie walowi 12 za posrednictwem kól Geneva. Uzebienie jest tak dobrane, ze lancuchy zabierajace 13 przesuwaja sie — 3 —przy kazdym calkowitym obrocie walu 4 ó dlugosc równa odleglosci miedzy czopa¬ mi sasiednich ramion zabierajacych tak, ze kaizdy przedmiot roboczy, podany przez kolo podaiwcze 2, zostaje pochwycony i po¬ suniety przez pare ramion zabierajacych, zanim nastepny przedmiot roboczy zostaje podany do polozenia, w któremi ramiona zabierajace moga go (pochwycic.Przedstawiona sortownica moze wyko¬ nywac cztery dzialania po podniesieniu przedmiotów roboczych przez ramiona za¬ bierajace do przedniej strony ramy, a; mia¬ nowicie: kalibrowanie przedmiotów robo¬ czych, w1 celu Wybrania i usuniecia z ma¬ szyny przedmiotów, przewyzszajacych pewna miare, wybranie i wydanie z maszy¬ ny niedomiarów, wazenie przedmiotów roboczych do wybrania i wydania ciezkich przedmiotów; roboczych i wreszcie wazenie dla "wybrania i wydania prawidlowych przedmiotów. Dzialania te odbywaja sie przy powstalych polozeniach 6, c, d i e ra¬ mion zabierajacych.Mechanizm do kalibrowania nadlmiarów sfcladla sie z kalibrujacych suwaków 30, z których jeden jest urzadzony przesuwnie naizewnatrz kazdej strony ramy 8, przy- czem jego wewnetrzna strona opiera sie o plyte kierownicza 31, osadzona nieruchomo w wycieciu 32 odnosnej strony ramy (fig. 4, 15 i 17). Suwaki wodzace 30 sa umie¬ szczone przy zewnetrznych stronach pary ramion 19, gdy takowe znajduja sie w po¬ lozeniu b; w kazdym z tych suwaków na przednim ich koncu znajduje sie wciecie kalibrujace 33, o wylocie zwykle cokolwiek wezszym niz koniec wewnetrzny, i posiada odpowiednia szerokosc, by zabrac przed¬ mioty robocze o wiekszym przekroju po¬ przecznym niz wymagany. Górne ramie wyciecia 33 wystaje ku przodowi poza ko^ niec jego dolnego ramienia, tworzac dziób 34, który, po przesunieciu suwaka kalibru¬ jacego, lezy na górnej stronie przedmiotu roboczego, spoczywajacego na odpowied¬ nio ustawionych ramionach 19, w celu na¬ stawienia wylotu wyciecia! 33 w polozenie odbiorcze.Plyta1 wodzaca 31 posiada bruzde wo¬ dzaca 35, przechodzaca od jej konca przed* niego do konca tylnego, w której przesuwa sie para sworzni wodzacych 36 i 37, wy¬ stajacych z suwaka 30, W pewnej odleglo¬ sci podluznej od siebie. Tylna czesc kon¬ cowa bruzdy wodzacej 35 posiada szero¬ kosc, równa szerokosci sworznia 37, umie¬ szczonego przy tylnym koncu suwaka 34, zas przedni1 koniec wymienionej bruzdy jest rozszerzony do góry i nadól od podluznej osi bruzdy, co pozwala na pionowy przesuw w niej sworznia 36. Ukosy 38 i 39 lacza przednie i tylne czesci koncowe odpowied¬ nich dolnych i górnych scianek bruzdy 35, przyczem ukos 38 dolnej scianki jest co¬ kolwiek wiecej wysuniety ku przodowi niz górny ukos 39. Gdy suwak 34 znajduje sie w tylnem czyli cofnietem polozeniu, to oba sworznie 36 i 37 znajduja sie w tylnej Wa¬ skiej czesci bruzdy 35, co usuwa pionowe odchylenie sie suwaka. Sworzen 36 i ukos 39 sa tak rozstawione, ze znajduja sie na jednej linji, gdy suwak posunie sie naprzód o tyle, by jego dziób zaczepil za przedmiot roboczy i wówczas, gdyby rozmiar przed- miotuloboczego byl taki, ze spowodowalby podniesienie sie suwaka, wskutek nasunie¬ cia sie dzioba na ten przedmiot, sworzen moze sie przesunac swobodnie w rozsze¬ rzonej czesci bruzdy. Gdyby przedmiot roboczy wskutek swej wielkosci nie mógl przejsc przez wylot wyciecia kalibrowego 33, wówczas takowy zostaje zepchniety z ramion 19 na1 wodzidlai 40, które go dopro¬ wadzaja do pozadanego miejsca. Podnie¬ sienie przedmiotu roboczego ponad ukosne konce ramion zabierajacych wywoluje od¬ powiednie przesuniecie do góry zewnetrz¬ nego konca suwaka kalibrowego. Ruch ten jest niemozliwy dopóty, dopóki sworzen 36 — 4 -nie dojdzie do ukosu 39, zas rozszerzenie do góry zewnetrznej czesci koncowej bru¬ zdy wodzacej umozliwia to przesuniecie.Zadaniem rozszerzenia nadól zewnetrznej czesci koncowej bruzdy wodzacej jest u- mozliwienie zewnetrznemu koncowi suwaka kalibrowego opuscic sie na przedmiot robo- czy, który bedac wyrzucony, przechodzi nad podtrzymujacem ramieniem zabieracza tak, ze przy cofnieciu sie suwaka kalibro¬ wego przedmiot zostaje zgarniety z suwaka przez wspóldzialanie z koncem ramienia zabierajacego. Dlugosc wyciecia 33 jest taka, ze suwak moze wykonac calkowite przesuniecie naprzód, bez przesuniecia tyl¬ nej scianki bruzdy do zrzutowego zetknie¬ cia sie z czescia robocza, wchodzaca do niej.Dzialanie suwaka kalibrowego 41 do niedomiarów jest podobne do dzialania su¬ waka kalibrowego 30 do nadmiaróiw z ta tylko róznica, ze, gdy przedmiot roboczy jest niedomiarem, wówczas takowy wcho¬ dzi do wyciecia kalibrowego 42 i zostaje wyrzucony z podtrzymujacych ramion za¬ bierajacych przez jego tylna scianke. Wy¬ ciecie kalibrowe 42 posiada mniejsza gle¬ bokosc pozioma, niz wyciecie 33 tak, ze tylna scianka pierwszego zetknie sie z przedmiotem niedomiarowym i wyrzuci go nazewnatrz z ramienia zabierajacego za¬ nim suwak zakonczy przesuw ku przodowi.Wyrzucony przedmiot roboczy pada na wo- dzidla 43, doprowadzajace go do odpo¬ wiedniego miejsca.Plyta wodzaca '44 suwaka kalibrowego 41 posiada bruzde wodzaca 45, w której przesuwaja sie sworznie 46 i 47, wystajace z suwaka kalibrowego. Bruzda ta jest roz¬ szerzona na przednim koncu do góry i na¬ dól, jak to przedstawiono na rysunku, dla tej samej przyczyny, co i bruzda wodzaca 35 w wodzidle 31 otslz jest zaopatrzona w górny i dolny ukosy 48 i 49. Górny ukos 48 jest umieszczony wzgledem sworznia 46 tak, ze sworzen ten nie moze wejsc do roz¬ szerzonej do góry czesci bruzdy i pozwolic, w ten sposób, na odchylenie sie suwaka ka¬ librowego do góry, az suwak przesunie sie dostatecznie, w celu ujecia przedmiotu ro^ boczego, gdy niedomiar wchodzi do wycie¬ cia kalibrowego w suwaku. Z tego wynikat ze gdy suwak napotka przedmiot o prawi¬ dlowej wielkosci, to jego przesuniecie na¬ zewnatrz o podatnej wlasnosci, zostanie za¬ trzymane, poniewaz zewnetrzny koniec su¬ waka nie moze sie podniesc," w celu wy¬ pchniecia przedmiotu roboczego do góry i nazewnatrz po ukosie ramienia zabieraja¬ cego. Natomiast, gdy przedmiot roboczy jest niedomierny, to sworzen 46 przesunie sie az do górnego ukosu 48, w którym to czasie tylny koniec wyciecia kalibrowego 42 przesunie sie az do zetkniecia sie z przed¬ miotem roboczym, co pozwoli na odchyle¬ nie sie do góry przedmiotu roboczego, i su¬ wak bedzie mógl przesunac sie nazewnatrz w celu zrzucenia przedmiotu roboczego nai- zewnatrz z odpowiedniego ramienia zabie¬ rajacego.Gdy przedmioty robocze znajduja sie w polozeniu 6 i c, to sa przyciskane do od¬ powiednich ramion zabierajacych przez palce przyciskowe 50 i 51 (fig. 6 ii 8). Palce te sa uruchamiane automatycznie przez po¬ nizej opisany mechanizm, w celu oswobo¬ dzenia przedmiotów roboczych w chwili, gdy takowe maja byc wyrzucone przez od¬ powiednie suwaki kalibrowe 30 i 41, lub w okreslonych miejscach okresu dzialania maszyny.Wodzik 52, uruchamiajacy suwak kali¬ browy, jest osadzony na zewnetrznej stro¬ nie kazdego boku ramy 8 i sluzy do prze¬ suniec zwrotnych suwaka. Na górnym i dolnym koncu wodzika znajduje sie pozio¬ ma bruzda 53. W dolna bruzde wchodzi sworzen 37 suwaka kalibrowego 30, zas w górna sworzen 47 suwaka 41, i, w ten spo¬ sób, wodzik i suwaki posiadaja okreslony — 5 —wzgledny ruch powrotny. Wodzik 52 jest osadzony na precie przesuwanym 52', prze¬ suwajacym sie poziomo w scianie ramy miedzy suwakaani kalibrowemi 30 i 41. Ze¬ wnetrzne konce sworzni 37 i 47, wystajace naizewnatrz z wodzika 52, sa polaczone pretami z 54 i 55, wystajacemi zen przez wodzidla 56 (fig. 1, 2 i 8); tylny koniec kazdego preta jest zakrzywiony nazewnatrz i polaczony z tylnym koncem] spiralnych sprezyn przyciagowych 57 i 58. Sprezyny te wystaja ku przodowi z tylnych konców wymienionych pretów i sa przymocowane na stale przedniemu! koncami do sworzni 59, wystajacych z plyty wodzacej 60 (fig. 8 i 9), przymocowanej do przedniej czesci krawedziowej odpowiedniego boku ramy oraz do zewnetrznych stron suwaków 30 i 41 do wspóldzialania z rama w celu kiero¬ wania ich ruchami. Sprezyny 57 i 58 daza stale do wywolania posuniecia naprzód po¬ laczonych z niemi suwaków kalibrowych i utrzymuja zwykle sworznie 37 i 47 na ptzednich koncaich odpowiednich wyciec wodzika 52 tak, ze gdy wymieniony wodzik posunie sie ku przodowi, to i suwaki kali¬ browe posuwaja sie wraz z nim pod dziala¬ niem sprezyn. Gdyby którykolwiek z su¬ waków kalibrowych zostal zatrzymany przez przedmiot roboczy przed zakoncze¬ niem swego postepowego ruchu, jak to opi¬ sano powyzej, to suwaki pozostaja nieru- chomemi1 podczas pozostalej czesci ruchu posuwistego wodzika lub az do chwili, gdy przedmioty robocze zostana oswobodzone od przytrzymywaczy 50 i 51. Przy ruchu powrotnym wodzika 52, suwaki kalibrowe sa cofane wraz z nim, wbrew naprezeniu wymienionych sprezyn, przez wspóldziala¬ nie przednich scianek krancowych wyciec 53 z odpowiedniemi sworzniami 37 i 47.Drazek napedowy 61 dla kazdego wo¬ dzika 52 jest przymocowany obrotowo w 62 do odpowiedniej strony ramy; dolny koniec drazka jest polaczony z odpowiednim wo¬ dzikiem zapomoca przegubu 63, zas jego górny koniec, zaopatrzony w krazek 64, styka sie z obwodem tarczy lukowej 65.Tarcza lukowa jest przymocowania do walu 66, konce którego sa osadzone w bokach ramy, wystajac nazewnatrz niej. Z dolne¬ go ramienia drazka 61 wystaje ku tylowi pret 67, -przez wodzidlo 68 na1 ramie, Na pret 67 nasadzona jest sprezyna 69, daza¬ ca do wywolania przesuniecia naprzód dol¬ nego ramienia drazka i utrzymujaca w ten sposób krazek 64 w zetknieciu z uruchamia¬ jaca tarcza lukowa. Przytrzymywacze 50 i 51 sa przymocowane do wystajacych do góry ramion odpowiednich drazków kato¬ wych 70, 71, osadzonych obrotowo, do wy¬ konywania ruchu wahadlowego w pla¬ szczyznie pionowej nad wspornikiem 72 (fig. 6). Wspornik ten jest podtrzymywany nieruchomo wpoblizu górnego konca! przez nieruchomy wal 73, laczacy boki ramy, i po¬ siada na dolnym koncu lozysko, podtrzy¬ mujace dolny wal lancuchowy 11. Drugie ramie kazdego drazka! 70, 71 wystaje ku tylowi i jest rozwidlone, obchwytujac od¬ powiedni sworzen 74 na pionowym precie 75, przesuwajacym sie pionowo tam1 i zpo- wrolem we wsporniku 72. Drazek katowy 76, przymocowany obrotowo do górnej cze¬ sci koncowej wspornika 721, laczy sie jednem ramieniem do górnego1 konca preta 75, zas jego drugie ramie zaopatrzone jest w kra¬ zek, stykajacy sie z obwodem uruchaimia- jacej tarczy lukowej 77, osadzonej na wale 66, Krazek jest zwykle przyciskany do tarczy sprezyna 78, na" precie 75. Tarcza1 lukowa 77 zmuszaj przytrzymywacze 50 i 51 do stykania sie z przedmiotem, znajduja¬ cym sie nai ramionach wspornych w poloze¬ niach kalibrowych b i c, az do chwili, gdy suwaki kalibrowe 30 i 41 posuna sie na¬ przód o okreslona dlugosc, jak to opisano powyzej, i pozwola na podniesienie przy¬ trzymywaczy, pod dzialaniem sprezyn 78 z polozenia przytrzymujacego przedmiot w — 6 —przygotowaniu do zrzucenia takowego pfzez suwaki] kalibrowe o ile przedmiot bedzie nadmiarem lub niedomiarem. Nastepnie przytrzymywacze pozostaja w podniesionem polozeniu az do chwili, gdy lancuch zabie¬ rajacy przesunie sie o jeden krok, przez co drugi przedmiot roboczy znajdzie sie w przytrzymywanem polozeniu.Wal 66 jest pedzony od walu 25 z ta sa¬ ma chyzosciia zaJ posrednictwem kola lan¬ cuchowego i lancucha 79 (fig, 3, 5f 7) tak, ze wal ten dokonywa jednego obrotu przy kazdym kroku lancucha z raJmionaimi zabie¬ raj acemi. Oba waly 25 i 66 sa polaczone ramieniem podporowem 79'.Miedzy bokami ramy sa umieszczone poziomo jeden nad drugim dwa waly wa¬ gowe 80 i 81, których konce, zaopatrzone w ostrza, spoczywaja na plytach oporo¬ wych 80* i 81', przymocowanych do we¬ wnetrznych stron odpowiednich boków ra¬ my. Wal 80, w polozeniu waizacem d znaj¬ duje sie ztylu dwóch ramion wspornych 19, zas wal 81 znajduje sie ztylu pary ra¬ mion wspornych w polozeniu wazacem e (fig. 3, 7, 8 i 18 do 20 wlacznie). Kazdy z tych walów posiada drazek wywrotny 82 obracajacy sie na niim i wzdluz niego.Przedni koniec kazdego drazka posiada wystajacy poprzecznie sworzen 83, który, przy zwyklem polozeniu drazka wzgle¬ dem walu, wystaje nazewnatrz ponad dzio¬ bem 84, znajdujacym sie na tylnym koncu sasiedniego ramienia zabierajacego tak, ze ruch wywrotny ramienia zabierajacego, w celu zrzucenia przedmiotu, udziela odwrot¬ nego ruchu wywrotnego drazkowi 82 i wai- lowi, podtrzymujacemu takowy. Kazdy drazek 82 jest utrzymywany zwykle w za¬ czepieniu z ramieniem wedlug fig, 21 przez sprezyne przyciagowa 85, laczaca tylny koniec ramienia ze sworzniem 86, wysta¬ jacym poprzecznie z walu, podtrzymuja¬ cego drazek. Przesuniecie drazka 82 pod dzialaniem sprezyny jest ograniczone przez zaitrzymywacz 87 (fig. 21), przylaczony do jednej strony sasiedniego walu.Dziób 84 kazdego ramienia wspomego przy odchylaniu do góry przechodzi obok wspóldzialajacego sworznia drazkowego 83 i jest sciety ostro, w celu umozliwienia mu przejscia przy powrotnym ruchu mimo sworznia, odsuwajac go jednoczesnie.By ramiona wsporne nie odchylaly wa¬ lów wagowych podczas swego ruchu po¬ stepowego, kazdy drazek 82 zostaje obró¬ cony , przed samem przesunieciem sie wispomika i usuwa przynalezny \sworzen z drogi ramienia wspornego, wracajac do tego polozenia przed wazeniem. Osiaga sie to za posrednictwem tarczy lukowej 88, osadzonej na wale 66, dzialajacej na ko¬ niec preta 89, przesuwajacego sie, ruchem powrotnym równolegle do osi walu, w ra¬ mieniu wspornem 90, wystajacem z przy¬ leglego boku ramy 8 miedzy walami 80 i 81. Na drugim koncu preta 89 znajduje sie pionowe ramie poprzeczne 91, konce któ¬ rego sa zaopatrzone w wystajace sworznia, opieraj ace sie na wewnetrzne strony tyl¬ nych konców drazka 82 tak, ze ruch pre¬ ta 89, wywolany przez tarcze lukowa, od¬ chyli wymienione drazki, co spowoduje odsuniecie sie sworzni 83 od styku z ra^ mionami wspomenii. Sprezyna 92 przy¬ ciska pret wywrotny i wspornik 90 do ob¬ wodu tarczy lukowej.Kazdy wal 80, 81 zaopatrzony jest w drazek ciezarkowy 93, przymocowany do tego walu, i wykonywujacy wraz z nim ruch kolyszacy; jedno z ramion tego draz¬ ka posiada wystajacy do góry sworzen 94, na który nasuwaja sie ciezarki 95, zas na drugiem ramieniu znajduja sie ciezarki równowazace 96, które moga byc przesu¬ wane lub odsuwane od walu, dzieki cze¬ mu moze byc osiagniete dokladne nasta¬ wienie mechanizmu wazacego. Przesunie¬ cie tego drazka jest ograniczone przez na¬ kretke oporowa 97, przechodzaca przez — 7 —wspornik 72. Jasnem jest, ze kolysanie sie ramion podtrzymujacych w polozeniach d i 4, w celu zrzucenia przedmiotu robo¬ czego, jest kierowane i powstrzymywane przez ciezarki 95 na odpowiednim wale.Jezeli przedmiot roboczy w polozeniu d bedzie przewazac, wówczas przeciagnie ciezarki 95 na wale 80 i spowoduje odchy¬ lenie walu, dositateczne, by dziób 84 prze¬ szedl obok sasiedniego sworznia 83. W ta¬ ki sann sposób, jezeli przedmiot roboczy, podtrzymywany przez ramiona wsporne w polozeniu e, bedzie niedomiernym lub nieprawidlowym, wówczas takowy prze¬ ciagnie ciezarek 95 na wale 81, przez co wywolai przechylenie ramienia podtrzy¬ mujacegOf, w celu zrzucenia zen przed¬ miotu roboczego. Gdy dziób 84 przejdzie do góry mimo sworznia) 83, to odpowiedni wal wagowy cofnie sie pod wplywem swe¬ go ciezaru do swego zwyklego polozenia.Powrót kazdego ramienia podtrzymujacego do polozenia, podtrzymujacego przedmiot roboczy jest opisany ponizej.Kazde ramie podtrzymujace 19, jak to opisano powyzej, posiada sworzen 22, wy¬ stajacy zen nad j)ego punktem obrotu i przesuwajacy sie w zlobku (wodzidle) 21 w sasiedniej stronie ramy, tak, ze ramie podtrzymujace moze sie kolysac czyli zrzu¬ cac przedmiot roboczy w jedneni z dwóch polozen wazacych d lub e. W kazdent z tych polozen sworznie 22 moga sie przesu¬ wac ze zlobka wodzacego 21 do wyciec ra¬ mowych 23 i 24, laczacych sie tylnemi kon¬ cami z tym zlobkfem (fig. 1, 2, 3 i 9), chy¬ ba, ze beda zatrzymane przez srodki site^ rujace, opisane ponizej.Pret posuwowy 100 moze sie przesuwac wprzód i wtyl na zewnetrznej stronie kaz¬ dego boku ramy i posiada podluzny zlo¬ bek 101, przez który przechodzi wal 66.Pret ten posiada ztylu walu krazek 102, wspóldzialajacy z tarcza lukowa 103, na sasiednim koncu walu 66, i sluzaca do na¬ dawania ruchu powrotnego suwakowi. Spre¬ zyna 104, nawinieta na pret 105, dziala na tylny koniec preta przesuwnego, przesuwa¬ jac go ku przodowi i utrzymuj ac tarcze lu¬ kowa w zetknieciu z krazkiem. Na przed¬ nim koncu preta przesuwowego znajduje sie ramie poprzeczne 106 z uszami 107, wy- stajacemi na koncach do srodka i zacho¬ dzacemu w wyciecia ramowe 23 i 24, przy- czem kazde ucho odpowiada wycieciu.Gdy pret przesuwowy znajduje sie na tyl¬ nym koncu swego skoku, to uszy 107 znaj¬ duja sie narównil z przednia scianka sa¬ siedniego zlobka 21 i wspóldzialaja ze sworzniami 22 ramion podtrzymujacych, nie dopuszczajac przechylenia wymie¬ nionych ramion. Gdy uszy przesuna sie ku przodowi w wycieciach 23 i 24, wskuv tek przesuniecia preta posuwowego 100, wówczas odkrywaja one odpowiednie wy¬ ciecia do zlobków o tyle, ze ramiona moga wykonac ruch wywrotowy, zrzucajacy przedmiot roboczy, jak to przedstawiono linjami kreskowanemi na fig. 1, 9, 11 i 12.Ruchy posuwowe pretów przesuwowych 100 odbywaja sie wówczas, gdy obie pary ramion podtrzymujacych przesuna sie do odpowiedtaiich polozen „ciezkiego i r0. K.", zas ruchy wsteczne wymienionych pretów, wywolane przez tarcze lukowa, maja miej¬ sce przed najblizszem prziesunieciem ra¬ mienia zabierajacego tak, ze ramiona pod¬ trzymujace, po iprzechyleniu, zostaja cof¬ niete do zwyklego polozenia przed najbliz¬ szym ruchem ramienia.Przy niniejszym przykladzie waly wa¬ gowe 80 i 81 przechodza prawie przez cala maszyne tak,, ze sa wspólnemi dla obu ramion zabierajacych, i mechanizm waza¬ cy, wywolujacy przechylanie ramion za¬ bierajacych, jest jednakowy dla kazdego ramienia. Ruch kolyszacy kazdego walu jest ograniczony przez jeden tylko opor¬ nik.Przy tej maszynie odciete czesci zosta-ja podane przez kolo wydawcze do kanalu 10, miedzy lancuchem zabierajacym i pod¬ stawa 9, gdzie sa przytrzymywane przez palce sprezynowe 108 az do pochwycenia i posuniecia przez ramiona zabierajace. Czais trwaniaprzerywanego ruchulancuchai wspor- nego i odleglosc ramion wspomych na nim sa tego rodzaju, ze kazdy przedmiot robo- czy zostaje pochwycony i pociagniety na¬ przód przez pare ramion, zanim nastepny przedmiot roboczy dostanie sie do kanalu.Gdy przedmiot roboczy zostanie przesunie¬ ty przez pare ramion zabierajacych do po¬ lozenia b, kalibrujacego nadmiary, wówczas suwaki kalibrowe 30 przesuwaja sie ku przodowi, i, jezeli srednica przedmiotu ro¬ boczego lub jego przekrój poprzeczny be¬ da zbyt duze, by mogly wejsc do wyciecia kalibrowego 33, to ruch suwaków zostanie czesciowo zatrzymany, wskutek oparcia sie ich dolnej przedniej czesci krawedziowej o przedmioty robocze, które to zatrzyma¬ nie jest dopuszczane zawdzieczajac spre¬ zynie 57, wywolujacej przesuniecia' suwa¬ ków. Mniej wiecej, w tym punkcie prze¬ suniecia suwaków przytrzymywacz 50 zo¬ staje podniesiony, pozwalajac na zepchnie¬ cie przedmiotu roboczego z podniesionych konców wsporników przez suwak i podanie go do wodzidel 40, sluzacych do nadmia¬ rów. Jezeli przedmiot roboczy jest pra¬ widlowy lub niedomierny, to wyciecie kai- librowe 33 suwaka przejdzie nad nim tak, ze suwaki moga dokonczyc swego skoku bez zrzucania przedmiotu roboczego z rar mion wspomych. W nastepnym okresie ruchu przedmiot roboczy, nie zrzucony jako nadmiar z ramion wspomych, zostaje podniesiony do góry do polozenia:, kali¬ brujacego niedomiar c, dostaje sie pod dzialanie kalibrujacego suwaka 41. Przy przesunieciu sie tych suwaków, niedomier¬ ny przedmiot roboczy wchodzi w plytkie wyciecia 42 w nich i zostaje zrzucony z ra¬ mion wspomych przy dalszem przesunie¬ ciu suwaków, po podniesieniu przytrzymy- wacza 51. Jezeli przedmiot roboczy jest za szeroki, by mógl wejsc do kalibrowych wyciec 42, czyli jest nieprawidlowy, to scianki wyciec przy koncach wylotu opra sie o przedmiot roboczy i zatrzymuja prze¬ suniecie suwaków. Zatrzymywanie to be¬ dzie mialo miejsce zanim sworznie 46 doj¬ da do górnych ukosów 48 zlobka wodzace¬ go 45 tak, ze suwaki kalibrujace w takiem zatrzymanem polozeniu nie beda mogly odchylic sie do góry i zrzucic przedmiotu roboczego z zewnetrznych pochylych kon¬ ców ramion wspomych. Oba suwaki kali¬ brujace 30 i 31 z kazdej strony maszyny zostaja oswobodzone w tym samym czasie, w celu przesuniecia, pod dzialaniem spre¬ zyn 57 i 58, przez przesuniecie odpowied¬ niego wodzika 52% uruchamianego przez odpowiednia tarcze lukowa, i cofaja sie pod dzialaniem ruchu wstecznego wymie¬ nionego wodzika* Jezeli przedmiot robo¬ czy, podtrzymywany przez ramiona, jest prawidlowy, to przy najblizszem przesu¬ nieciu wspornika posuwa sie do polozenia wazacego d i jest tam próbowany na nad- wajge. Gdy przedmiot ten jest za ciezki, to ciezarek 95 na wale waigowym 80 zosta¬ je przewazony, pozwalajac w ten sposób na odchylenie tsie ramion |w?spornych naidót, w celu zrzucenia przedmiotu roboczego, przyczem przy tym ruchu drazki 82 i wal 80 zostaja odchylone ze zwyklego poloze¬ nia. W tym okresie suwak 100 znajduje sie na przednimi koncu swego skoku, przy¬ czem uszy 107 wystepuja z odpowiednich zlobków wodzacych 21f w celu umozliwie- nSia odchylenia ku przodow|L sworzni ra¬ mion wspornych 22. Jak tylko ramiona oswobodza sie od swego ladunku, wówczas zostaja cofniete ptzez dosrodkowy prze¬ suw uszu 107 i zaskakuja za sworznie wy¬ wrotne 83. Po cofnieciu sie ramion wspor¬ nych i przed nastepnetm przesunieciem sie wsporników, drazki 82 zostaja odchylone, w — 9 —celu ódciagfrieciai sworzni 83 z za ramion Wspornych, i zostaja oswobodzone po przej¬ sciu ramion wspornych, co zabezpiecza w ten sposób drazki 82 od powtórnego wy¬ wrotu i wal wagowy od obrotu przy naj- blizszem przesunieciu wspornika. Jezeli przedmiot roboczy jest pod wzgledem roz¬ miaru i wagi ,,0. K.", to takowy zostaje wy¬ datny z ramion wspornych, podfczas ich przesuwu do polozenia e, wskutek przecia¬ gniecia ciezarków 95 na wale wagowym 81, przyczem dzialanie jest takie same, co i o- pi»ane dla mechanizmu nadmiarowego. Je¬ zeli przedmiot roboczy jest niedowazny, Wówczas zostaje podniesiony do wierzchol¬ ka ramy maszyny i stacza sie nadól ku jej tylowi, wskutek pochylenia wierzchniej cze¬ sci az do zatrzymania 109. Przedmiot, wydany z ramion wspornych w polozeniach rf i e, zeslizguje sie po wodzidlach 110 i 111.Zdarza sie niekitedy, ze przedmioty sa nadmiarowe lub niedomiarowe, lub nadwa- zone* lub niedowazome tylko na jednym kon¬ cu tak, ze jeden ich koniec bedzie wyda¬ ny z ramienia wspornego jednego tylko wspornika, pozostajac jednak na) drugiem.W celu unikniecia zwisania przedmiotu roboczego z ramienia wspornego, z którego tafaowy nie zostal zrzucony urzadzona jest z kazdej strony maszyny, wpoblizu jej przedniej krawedzi wystajaca nazewtiatrz plyta odsuwajaca 112 tak, ze gdy jeden ko¬ niec przedmiotu roboczego zostanie zsunie¬ ty nazewnatrz, to drugi koniec zaczepi za sa^ sAednia plyte odsuwajaca i spowoduje zsu¬ niecie sie przedmiotu roboczego z drugiego ramienia, czyli, innemi slowy,, zabezpiecza przedmiot roboczy od obrotu na jednem ramieniu wspornem. Jasnem jest, ze za- pomoca tej maszyny kalibrowanie i waze¬ nie przedmiotów roboczych moze byc do¬ konane dokladnie przy wszelkiego rodzaju rozmiarach i ciezarach, przyczem wszystkie dzialania1 odbywaja sie automatycznie* Odnosne okresy dzialania tarcz lukowych 65, 77, 88 i 103 oraz przesuniecia wsporni¬ ka dla kazdego okresu dzialan sa przedsta¬ wione na wykresie fig. 25„ gdzie luk 113 o- znacza okres dzialania wspornika, a inne luki oznaczaja rózne przesuniecia i ich o- kresy dzialania. Rozpoczynajac okres dzialania natychmiaist po posunieciu wspor¬ nika, zauwazy sie, ze prawai kalibrujaca tarcza lukowa 65 rozpoczyna dzialanie, w celu wywolania przesuniecia odnosnych ka¬ librujacych suwaków 30 i 41, mniej wiecej na 22° przed zakonczeniem okresu, które to dzialanie trwa mniej wiecej do 172?, podczas gdy lewa lukowa tarcza kalibrowa 65 zaczyna swe dzialamie przy 100° po roz¬ poczeciu dzialania prawej kalibrowej tar¬ czy lukowej, i które to dzialanie trwa pra¬ wie do 170°, Dzialanie zrzucajacych tarcz 103 do przesuniecia i kierowania ruchem wstecznym suwaków 100 zaczyna sie mniej wiecej przy 15° po< punkcie zerowym (roz¬ poczeciu) okresu i trwa do 195°. Tarcza wywrotowa 88 rozpoczyna dzialanie przy 215°, konczy je przy 305°, a tarcza do przy- trzymywaezy rozpoczyna dzialanie przy 240° i konczy pod koniec okresu. Przesu¬ niecie wspornika ciagnie sie przez 120°, zaczynajac sie przy 240 i konczy sie przy koncu okresu. Przy odczytywaniu tego wykresu nalezy przypuscic, ze obserwator znajduje sie w nieruchomem polozeniu wzgledem urojonej tarczy lukowej dla ra¬ mienia wazacego, zaczepiajacej za walki, obracajace sie naokolo niego i wspólsrodko- wo z niem.Wynalazek niniejszy nie ogranicza sie tylko jakas jedna budowa, ksztaltem cze¬ sci i zastosowaniem róznych polaczen, opi¬ sanych tutaj czesci, lecz moze byc zmie¬ niony w rozmaity sposób. PL