Wynalazek niniejszy dotyczy udarowe¬ go urzadzenia hydraulicznego do glebolkich wiercen, w którym cylinder z przymocowa¬ nym dlutem podnosi sie i opada wzgledem osadzonego na zerdzi tloka, przy czym przesuwy tego cylindra reguluje zawór, po¬ zostajacy pod wplywem narzadów rtoz- rzadczych, uruchamialnych wskutek przesu¬ wania cylindra wzgledem nieruchomego tloka.Znane sa urzadzenia tego rodzaju, za pomoca których otlrzymuje^ sie dobre dzia¬ lanie udarowe, jednak trwalosc narzadów rozrzadczych jest bardzo ograniczona, gdyz sa one narazone na mechaniczne zuzycie za pomoca czastek skal, zawieszonych w wo¬ dnie splukujacej, oraz na mechaniczne na¬ gryzanie lugiem, zawartym w tej wodfcie, co jest nieuniknione w czasie przewiercania warstw, zawierajacych lug.Wedlug wynalazku trwalosc tych na¬ rzadów rozrzadczych zwieksza sie znacznie przez umieszczenie ich w osobnej kotmorze, uszczelnionej wzgledem wody splukujacej i napelnionej ciecza lub powietrzem, przy czym w komorze tej moze panowac nawet cisnienie niniejsze od cisnienia powietrza zewnetrznego. Koniore te zaleca sie napeln nic smarem calkowicie luib czesciowo.Gdy te narzady rozrzadcze zostaina za¬ bezpieczone od wplywu wody splukujacej, to istnieje równiez mozliwosc uzycia na¬ rzadów pracujacych bardzo sprawnie i ko¬ rzystnie, a mianowicie takich,- których wra¬ zliwosc nie pozwala na prace w wodizic.Na rysunku uwidoczniono tlrzy przy-klady naljlkloirzystniejiszych narzadów roz- rzadczych wedlug wynalazku.Na1 fig. 1 — 3 przedstawiono postac wy¬ konania urzadizfenia, w której zawór wzglednie jego wrzeciono sa zaciskaine w polozeniach koncoiwyclh swego osiowego przesuniecia za pomoca wycinków pierscie¬ niowych, przyciskanych do tego- wrzeciona za pomoca sprezynuj acego pierscienia.W postaci wykonania wedlug fig. 4, 5 do wrzeciona zaworu sa przyciskane kule za pomoca 'sprezynujacego pierscienia. Na fig. 6 — 7 przedstawiona jest oidmiama wy¬ konania urzadzenia, podobnego do fig. 1, 2, w której zawór jest zaciskany w poloze¬ niach koncowych swego osiowego przesu¬ niecia za pomotca pierscieni sprezynuja¬ cych, a fig. 8 przedstawia ogólmy widok urzadzenia i jego czesci pomoeniicfzycih.Na wydrazonej zerdzi 1 osadzony jest tlok: 2, na którym przesuwa sie cylinder 3 w góre ii w dól. Tlok 2 jest wykonany w po¬ staci komory 4, w której umieszczony jest zawór 5. Wydrazenie zerdzi 1 laczy sie przez otwory 14 z komora 36 w górnej czesci tlolka 2. Dolna czesc 7 tego tloka jest oslona dla komory 7', w której umieszczone sa nanzady rpzrzadcze, osloniete przed do¬ plywem wody. W dolnej czesci 7 tloka przesuwa sie w kierunku osi cylindra wrzeciono 8, które na dolnym i górnym koncu dolnej czesci 7 tlolka wystaje z niej przez dlawnice 6 i przenosi ruch cylindra 3 na zawór 5 posrednio lub bezposneidmio.W przykladzie wykonania w&dilug fig. 1 — 3 wrzeciono zaworowe 8 jest zao¬ patrzone w kolnierz 10, wytoczony stozko- wo ku górze i ku dolowi. Powierzchnie stoz¬ kowe kolnierza stykaja sie z wycinkami pierscieniowymi 11, które swymi stozkowa¬ tymi powierzchniami zewnetrznymi opie¬ raja sie na stozkowych powierzchniach we- wnetrzneigo pierscienia 12. Pierscien 12 jest oparty na sprezynie 13. W polozeniu, przedstawionym na fig. 2, cylinder 3 zaj¬ muje najnizsze polozenie, a zawór 5 jest zamkniety. Wycinki pierscieniowe 11 leza na górnej powierzchni stozkowej kolnierza 10 i rygluja go. Podczas dbplywu wody przez otwory 14 do komory 36 cylinder 3 zostaje podniesiony, a sprezyna 9 zostaje napieta. Skoro tylko napiecie to wystarczy do rozsuniecia wycinków pierscieniowych 11 i scisniecia przy tym sprezyn 13, wrze¬ ciono zaworowe 8 przesuwa sie w góre, przy czym zawór 5 zostajje otwarty. Wy¬ cinki pierscieniowe 11 podsuwaja, sie przy tym pod kolnierz 10 (fig. 1) tak, iz poloze¬ nie otwartego zaworu 5 zostaje ustalone.Woda odplywa teraz z przestrzeni 36, cy¬ linder 3 opada, a isprezyna 9 zioisitaje zno¬ wu rozprezona. Skoro napiecie sprezyny 9 zmniejszy sie na tyle, ze cisnienie hydrau¬ liczne, dzialajace na zawór 5, i sprezy¬ na 16 przesuna wrzeciono zaworowe 8 przeciwko oporowi wycinków pierscienio-' wyclh 11 w dól, zawór 5 zostaje zamkniety, a cylindelr zostaje znowu podniesiony przez nowy doplyw wody do przestrzeni 36.W wykonaniu wedlug fig. 4 i 5 kolnierz 10 wrzeciona 8 wspóldziala z kulkami 17, które sa utrzymywane w swym polozeniu wzgledem kolnierza za pomoca sprezynu¬ jacego pierscienia 18. Takie wykonanie ma jeszcze inne odchylenia od wykonania we¬ dlug fig. 1 — 3, gdyz wrzecionoi 8 zaworu uriuahaimia najpierw zawór pomocniczy 19, a po tym przy zmianie hydraulicznych wa¬ runków cisnienia zostaje otwarty zawór glówny 5, poza tym zas róznica polega na tym, ze pomiedzy sprezyna, dzialajaca na otwarcie zaworu, i cylindrem 3 wlaczony zostal trzpien 20, przy którego pomocy mozna regulowac skok tego zaworu, a czas potrzebny na sztywne polaczenie pomiedzy narzadami rozinzadczymi daje sie zmniej¬ szyc dó niewielkiego ulamka sekutnidy.Gdy w tej postaci wykonania woda wplywa przez otwory 14 do klomoiry 36, to cylinder 3 i wrzeciono .21 isa podnoszone, dlopóki koMemz 35, umocowany na wrze¬ cionie 21, nie podniesie tulei 22 i tym sa- — 2 —mym sworznia 20 tak, iz jego leb zetknie sie z wrzecionem 8 zaworu. Przy dalszym podnoszeniu cylindra 3 ruch sworznia 20 zostaje zahamowany przez znikniecie sie z wrzecioneni 8, a plytka 23 posuwa isie da¬ lej ku górze, przy czym sprezyna 9 zoistaje napieta. Skoro tylko leb sworznia 20 oprze sie na tulei 24, sluzacej dio regulowania su¬ wu zaworu, cylinder 3 przesunie wrzecio¬ no 8 zaworu w góre i nastepuje zacisniecie kolnierza 10 za pomioca kulek 17, przycis¬ kanych do niego pod dzialaniem sprezynu¬ jacego pierscienia 18. Skoro tylko zoista- nie osiagniete i przeziwyciezioine najwieksze napiecie pierscienia 18, sprezyna 9 stanie sie znowu czynna, a sztywne polaczenie czesci rozirzadczych zostaje znowu zwol¬ nione. Kulki staczaja sie po górnej po¬ wierzchni stozkowej kolnierza 10, zawór pomocniczy 19 zostaje otwarty, a kulki 17, pod dzialaniem sprezynujacego pierscienia 18, zostaja docisniete pod kolnierzem 10 do wrzeciona 8 zaworu i rygluja go.Gdy po otwarciu zaworu pomoicniczegO' 19 woida odplywa przez szczeliny 25, to róznica cisnien powyzej i ponizej zaworu glównego 5 zostaje usunieta tak, iz zawór ten pod wplywem wlasnego ciezaru opusz¬ cza sie w dól, pozwalajac na, przeplyw wo¬ dy, znajidujaicej sie w komorze 36, przez szczeliny 26. Teraz cylinder 3 opada zno¬ wu, wrzeciono 8 zaworu zostaje pociagnie¬ te w dól, gdyz plytka 27 w tulei 22 trafia znowu na nakretke 28. Narzady roizrzadcze sa teraz znowu sztywno polaczone, a wrze¬ ciono 8 zaworu zostaje pociagniete w dól, przy cizym przezwycieza opór pierscienia 18 oraz zamyka znowu zawór pomocniczy 19. Teraz woda ^pozostaje piod zaworem glównym 5, a poniewaz przekrój grzybka zaworowego jest wiekszy niz gniazda za¬ worowego, przeto zawór glówny zostaje zamkniety- Woda wplywa wówczas przez, szczeliny 14 dio komoiry 36 i znowu podno¬ si cylinder.Poistac wykonania wedlug fig. 6 i 7 rózni sie od postaci wykonania wedlug fig. 1 i 2 tylko kolnierzem wrzeciona i spo¬ sobem zaciskania tego kolnierza.Srednica wrzeciona 8 zaworu w czesci przesuwajacej sie w komorze 7' jest po-, wieksziona tak, iz powstaje tloczek, zaopa¬ trzony zewnatrz w powierzchnie stozkowe 29, Powierzchnie stozkowe 29 sa otoczone przez sprezynujace pierscienie 30, zaopa¬ trzone na swych wewnetrznych stronach w powierzchnie stozkowe i wlaczone pomie¬ dzy pierscienie 31, umocowane na dolnej czesci 7 tloka. Leb wrzeciona zaworowego jest polaczony z dolnym koncem zaiworu 5 w ten sposób, ze pozostaje niewielki od¬ step pomiedzy koncowymi powierizicihniami, zwróconymi ku sobie. W pierscieniu gór¬ nym i dolnym 31 wyciete sa otwory 32, przez które przeplywa olej. Gdy tlok wrzeciona 8 osiagnie polozenie koncowe, to te otwory zostaja zamkniete i unika sie uderzenia metalu o metal.Gdy cylinder 3 przesuwa sie w góre, to wtedy tuleja 34 podnosi sie równiez, a spre¬ zyna 9 pozostaje scisnieta, dopóki wirzecio- •no 8 zaworu nie zoistanie przesuniete w gó¬ re, a stozkowe powierzchnie 29 zostaja przepchane przez pierscienie 30.Zawór 5 wtenczas ziostaje otwarty. Gdy powierzchnie stozkowe 29 i pierscienie 30 zostana przesuniete wzgledem siebie na ty¬ le, ze obydwie stozkowe powierzchnie po¬ jedynczego pierscienia wewnetrznego zet¬ kna sie z odpowiednimi powierzchniami dwóch sasiednich pierscieni zewnetrznych, to napiecie sprezyny 9 jes/t juz zuzyte tak, iz pierscienie nie moga byc dalej przesu¬ niete i zawór 5 poizoistaje w polozeniu ot¬ wartym. Podczas odplywu wody z komory 36 przez otwarty zawór, cylinder 3 opusz¬ cza sie, a wraz z nim i tuleja 34^ tak, iz wrzeciono 8 zaworu zostaje pirziez tuleje 34 i nakretke 28 pociagniete w dól, a po¬ wierzchnie stozkowe 29 zoistaja przepchane w dól przez sprezynujace pierscienie zew¬ netrzne 30, przy czym zawór 5 zamyka sie. — 3 — PL