W silnikach spalinowych, chlodzonych ciecza, prowadzi sie zwykle trzony zawo¬ rów w narzadzie, który umieszczony jest zasadniczo w scianie przewodu (z reguly przewodu ssawnego wzglednie wydmucho¬ wego) , przylaczonego do odpowiedniego zaworu i przechodzi przez komore, zawie¬ rajaca srodek chlodzacy, oraz zewnetrzna scianke, ograniczajaca te komore, przy czym stanowi on na ogól z wspomnianymi czesciami jednolita calosc. W wielu przy¬ padkach, zwlaszcza w silnikach spalino¬ wych do napedu statku powietrznego, glo¬ wica cylindra roboczego, przez która prze¬ chodza trzony zaworowe, jest wykonana z metalu lekkiego w celu uzyskania mozliwie malego ciezaru maszyny. Na ogól metale lekkie nie posiadaja jednak korzystnych wlasciwosci slizgowych, a wykazuja zwla¬ szcza niewielka tylko odpornosc na zuzy¬ wanie sie przy tarciu slizgowym, tak ze nie wytrzymuja przez czas dluzszy nate¬ zen, jakie powstaja na skutek poruszania sie tam i z powrotem wrzeciona zaworo¬ wego. W takich przypadkach zamocowuje sie w czesci glowicy, sluzacej do prowa¬ dzenia wrzeciona zaworu, osobna tuleje prowadnicza, otaczajaca trzon zaworu.Tuleja taka posiada jednak te wade, zwlaszcza w zaworach wylotowych sil¬ ników spalinowych, podlegajacych dzia¬ laniu szczególnie wysokiej temperatury, zecieplo, przenoszone z gazów spalinowych na zawór, jest odprowadzane poprzez tu¬ leje prowadnicza w stopniu niedostatecz¬ nym, co z kolei, wobec nadmiernego roz¬ grzania tych zaworów, wywoluje zaklóce¬ nia w pracy silnika. Próbowano co prawda osiagnac lepsze odprowadzanie ciepla przez wzmocnienie trzona zaworowego, lecz po¬ ciaga to za soba niepozadane powiekszenie masy zaworu tak, ze moze byc zastosowa¬ ne tylko w pewnych granicach. Sposób ten jest wiec na ogól nie wystarczajacy, aby z cala pewnoscia uniknac niedopuszczal¬ nie wysokich natezen cieplnych zaworu.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest tuleja prowadnicza dla zaworu, która zapewnia dobre odprowadzanie ciepla, przenoszonego na zawór, do srodka chlo¬ dzacego. Cel ten osiaga sie w sposób na¬ stepujacy. Tuleje prowadnicza, wykonana najkorzystniej z metalu o dobrym przewo¬ dnictwie cieplnym i o dobrych wlasciwo¬ sciach slizgowych, umocowuje sie w komo¬ rze dla srodka chlodzacego tak, ze jeden jej koniec opiera sie, z zachowaniem szczelnosci na przedostawanie sie gazu i cieczy, o powierzchnie gniazdka, utwo¬ rzonego w scianie przewodu, przynalezne¬ go do odpowiedniego zaworu, podczas gdy drugi jej koniec umocowany jest przesuw¬ nie w kierunku osiowym w zewnetrznej scianie komory dla srodka chlodzacego i uszczelniony jest przeciw wydostawaniu sie cieczy nazewnatrz. Odpowiedni narzad wywierajacy nacisk, lecz nie przeszkadza¬ jacy osiowym przesuwaniom sie tulej do¬ ciska te tuleje do powierzchni gniazdka w scianie przewodu.Przyklady wykonania przedmiotu we¬ dlug niniejszego wynalazku sa przedsta¬ wione na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia srodkowy przekrój po¬ dluzny wzdluz linii /—/ na fig. 2, fig. 2 — srodkowy przekrój podluzny wzdluz linii //—II ma fig. 1 zaworu wylotowego silnika spalinowego z tuleja prowadnicza wedlug wynalazku, a fig. 3 — srodkowy przekrój podluzny odmiennej postaci wykonania zaworu.We wszystkich figurach te same czesci sa oznaczone tymi samymi znakami.Wedlug fig. 1 i 2 zawór, umieszczony w glowicy 1 cylindra roboczego, spoczywa po¬ wierzchnia 2 grzybka 3 w gniazdku 4, utwo¬ rzonym w glowicy cylindrowej 1. Wrzecio¬ no 5 zaworu jest przeprowadzone przez scianke 6 przewodu 21 i przez zewnetrzna sciane 7, ograniczajaca komore 8 dla srod¬ ka chlodzacego, oraz zaopatrzone jest na swym wolnym koncu 9, na który dziala dzwignia 10, rozrzadzajaca otwieranie za¬ woru, w talerz oporowy 11 dla sprezyny 12.Miedzy tym talerzem i sciana 7 osadzona jest sprezyna srubowa 12, utrzymujaca za¬ wór 3 w polozeniu zamknietym, dopóki dzwignia 10 nie nacisnie na koniec 9 wrzeciona zaworu. Do prowadzenia wrze¬ ciona 5 sluzy tuleja prowadnicza 15, przechodzaca poprzez komore chlodzaca 8 i posiadajaca na swym koncu od strony grzybka 3 zaworu powierzchnie 16, opie¬ rajaca sie o odpowiednia powierzchnie 17 w sciance 6 przewodu 21. Drugi koniec tulei prowadniczej jest wyprowadzony na zewnatrz poprzez sciane 7 komory 8 z zachowaniem szczelnosci przeciw wy¬ dostawaniu sie na zewnatrz cieczy, lecz przesuwnie w kierunku osiowym. W ce¬ lu wykonania tego uszczelnienia wlozony jest do rowka pierscieniowego, wykonane¬ go na zewnetrznej stronie tulei 15, pier¬ scien uszczelniajacy 18 z materialu podat¬ nego, np. z gumy, opierajacy sie z pewnym naciskiem o cylindryczne wydrazenie 19 w sciance komory. Na czesc tulei 15, polozona na zewnatrz scianki 7 komory 8, naciska stale sprezyna 23, opierajaca sie w drugim kierunku o plytke oporowa 24, na stale po¬ laczona ze scianka 7. Sprezyna ta usiluje przesuwac tuleje 15 w kierunku ku grzyb¬ kowi 3 zaworu, dociska wiec stale po¬ wierzchnie 16 tulei 15 do gniazdka 17 w — 2 —sciance 6 i w ten sposób powoduje uszczel¬ nienie przeciw przedostawaniu sie gazu i cieczy nie przeszkadzajac przy tym tulei 15 w jej swobodnym rozszerzaniu sie pod wplywem ciepla.Poza tym z fig. 1 i 2 wynika jeszcze, ze kanal wylotowy 21 dla gazów spalinowych, przylaczony do otworu 20, przeprowadzo¬ ny jest przez komore 8, przez która prze¬ chodzi tuleja prowadnicza zaworu.Postac wykonania wedlug fig. 3 rózni sie od postaci wykonania wedlug fig. 1 glównie tym, ze narzad do przyciskania tu¬ lei 15 do jej gniazdka stanowi sprezyna 30, uskuteczniajaca zamykanie zaworu. W tym celu sprezyna ta opiera sie z jednej strony o talerz 31, przymocowany do wrzeciona 5, podczas gdy z drugiej strony naciska ona na pierscien oporowy 32, osadzony na tulei 15 i opierajacy sie o jej wystep 33. Poza tym w przykladzie wykonania wedlug fig. 3 miedzy plaskimi powierzchniami styku tulei prowadniczej 15 ze scianka 6 komory 8 osadzony jest pierscien uszczelniajacy 35, wykonany z materialu odpornego na wy¬ soka temperature, najkorzystniej z metalu.W celu mozliwie dobrego odprowadza¬ nia ciepla z wrzeciona 5 do srodka chlodza¬ cego, wykonywa sie tuleje 15 najkorzystniej z materialu, który obok dobrych wlasciwo¬ sci slizgowych posiada w wysokim stopniu zdolnosc przewodzenia ciepla, jak np. braz albo specjalne stopy metali lekkich.Ponadto jest rzecza korzystna, jesli sie sciankom tulei 15, przynajmniej w czesci oplywanej przez srodek chlodzacy, nada grubosc niewielka, aby róznica temperatu¬ ry miedzy trzonem a srodkiem chlodza¬ cym byla mozliwie mala.Do dociskania tulei do jej gniazda w sciance 6 moga sluzyc zamiast sprezyn sru¬ bowych takze inne narzady wywierajace nacisk, np. trzpienie srubowe o dlugosci znacznej w stosunku do ich grubosci albo tez sruby z wkladkami sprezynujacymi itd. PL