Wynalazek nintejszy dotyczy sposobu wypalania cementui podobnych materjalów w takich piecach obrotowych, przy których zarówno wypalanie, jak i chlodzenie od¬ bywaj sie w jednolitej rurze obrotowej. Przy zastosowaniu znanych sposobów przeno¬ szono strefe prazenia daleko w glab pieca albo zapomoca daleko w glab pieca siega- jacej dyszy z grubego zelaza lanego, nieraz nawet wylozonej szamota, albo tez zapo- moca talkiejze dyszy, lecz nieco krótszej, przez która wtlaczano paliwo pod bardzo wfieilkSim cisnieniem. Nastepnie czyniono wylot pieca obrotowego zdatnym do chlo¬ dzenia, gdyz materjal, rozpalony w strefie prazenia, chlodzil sie w kierunku ku wylo¬ towi powietrzem, wciaganem zapomoca ko¬ mina lub wentylatora w celu podtrzymania spalania doprowadzonego dysza paliwa* Nowy sposób zmierza przedewszystkiem do tego, aby zwiekszyc wymiane ciepla miedzy materjalem wypalanym a powie¬ trzem chlodzacem. Im intensywniej i szyb¬ ciej odbywa sie ta wymiana ciepla, tern ko¬ rzystniej dziala, naturalnie, ten nowy spo¬ sób wypalania. W tym celu wbudiowuje sie do wylotu pieca obrotowego wymienia- oee ciepla, sterczace od sciany pieca w glab ku jego srodkowi i sporzadzone z mas¬ terjalu, wspomagajacego wyrównanie tem¬ peratur, np. z zelalza, a wchlaniajace cieplo materjalu wypalajnegp i oddajace je znowu powietrzu, przeplywajacemu przez strefe chlodzenia.Wbudowywanie lopatek z zelaza jest znane, a mianowicie, przy bebnach chlodza-cych, ijstaiwianych oddzielnfe od pieców o- brotowych. Przy tych bebnach chlodzacych lopatki jednak nie biegna przez; cala dlu¬ gosc bebna, lecz rozciagaja sie tylko na pewna jego czesc, a z drugiej strony nie przyczyniaja sie one w szczególnosci do korzystnego przeprowadzania procesu wy¬ palania, poniewaz nie sa umieszczone W piecu, W piecu obrotowym zebra te maja mianowicie calkiem inny cel. Wskutek zwiekszonego wyrównywania sie tempera- tur powietrza chlodzacego i masy wypala¬ nej wspieraja one znane dotychczas srod- kii„j)olefci ace na wypalaniu i chlodzeniu w ^jed^^jeAoluL rurze obrotowej. Pr/.y z.na^ch^dorychczas wykonaniach musiano albo przedluzac dysze albo tez zastosowac silniejsze cisnienie, jezeli chciano osia¬ gnac dostateczne ochlodzenie cegielek po wyjsciu z pieca. Wbudowanie wymienia¬ czy ciepla dzialal wiec w ten sam sposób, jakgdyby przeniesienie strefy prazenia nar stapilo przez uzycie tych srodków, czyli popiera je.Do tego dolacza sie jeszcze to, ze lo¬ patki wbudowane w znafoe bebny chlodza¬ ce, nie maja na celu wyrównania tempera¬ tur, lecz sluza jedynie do tego, aby zabie¬ raly ze soba materjal wypalany wgóre i u- puszczaly go, rozprzestrzeniajac na wiek¬ szej powierzchni. Poniewaz lopatki dzia¬ laja tylko jako przyrzady podnoszace, znaj¬ duja sie one w bebnach chlodzacych tylko w bardzo niewielkiej ilosci, podczas gdy przy zastosowaniu sposobu wedlug niniej¬ szego wynalazku, musza sie znajdowac ze¬ bra w takiej ilosci, aby umozliwialy wymia¬ ne ciepla miedzy klinkieratmi1 a powietrzem chlodzacem. Przy zastosowaniu tego no¬ wego sposobu rozpalony materjal oddaje ciagle iswe cieplo zebrom, które ze swej strony oddaja je powietrzu chlodzacemu, plynacemu naprzeciw rozpalonego materja¬ lu. Zastosowanie wymieniaczy ciepla, od¬ znaczal)ajce sie korzystna wymiana /temjpera1- tur, umozliwia zetknecie sie rozpalonego materjalu w piecu obrotowym z zelazne- mi zebrami ogrzewajacemi, wskutek czego przy zwyczajnych warunkach musialoby nastapic zniszczenie zeber ogrzewczych.Mianowicie, w razie wbudowania zelaznych lopatek w bebny chlodzace, zarzacy sie materjal, którego temperatura przewyzsza o wiele ipunkt topliwosci lopatek, musialby w tej chwili zniszczyc lopatki, dla uniknie¬ cia czego bebny chlodzace sa w swych gór¬ nych czesciach wylozone szamoca, czem od¬ róznia sie takze niniejszy sposób od spo¬ sobu zastosowania wyzej wspomnianych zelaizhych lopatek, znajdujacych sie *w bebnach chlodzacych.Zaleznie od tego, czy piec obrotowy pra- cuje z wieksza lub mniejsza wydajnoscia, albo czy stosunek mieszania wypalanego w piecu materjalu surowego zmienia sie, czy tez jakosc paliwa, wzglednie ciag w ko¬ minie jest zmieniajacy sie, jest pozadane dostosowanie sile do tych wymogów w ten sposób, ze polozenie strefy goracej ze wzgledu na strefe chlodna czyni sie zmienne, aby móc wplywac na inten¬ sywnosc przenoszenia ciepla na wspomnia¬ ne wymieniacze. W tym celu jest korzyst¬ ne uczynic dysze, która paliwo zostaje do¬ prowadzane do pieca, przesuwna w kie¬ runku jej dlugosci w ten sposób, ze mozna zmieniac polozenie stref na dalekiej odle¬ glosci. Jezeli zaitem zmieni sie polozenie dyszy w kierunku ku górze lub ku dolowi, to strefa chlodzaca przedluzy sie, wzgled¬ nie strefa goretsza skróci sie i naodwrót, a w równej mierze zmienia sie wyrównanie tem¬ peratur, wywolane wymieniaczami ciepla.Dotychczas mozna bylo albo sama dysze uczynic odpowiednio dluga w celu przesu¬ niecia plomienia do wnetrza pieca obroto¬ wego, albo tez zmienic cisnienie, pod ja¬ kiem paliwo przeplywa dysze. Wynalazek podaje trzeci srodek do urzeczywistnienia tego celu, a mianowicie przesuwne umie- — 2 —szczenie dyszy, jak to juz wspomniano, co znów oddzialywa, jak równiez opisano, na osiagniecie wyrównania temperatur, wywo¬ lanego wymieniaczalmi ciepla.Palacz, obslugujacy piec obrotowy, ma przez to daleko idaca moznosc dosto¬ sowania sie w korzystny sposób do zmie¬ niajacych sie warunków wypalania. Do te¬ go dolacza sie jeszcze to, ze gdyby sie w piecu tworzyl jaki osaidl, to palacz jest w stanie usunac tenze bez zadnych trudnosci.Ubuniecie osadu jest mianowicie z tego powodu pozadane, ze osad ten obniza z jednej strony sprawnosc pieca obrotowego, z drugiej zas strony przeszkadzalby wy¬ równaniu sie temperatur przez wymieniacze ciepla; jezeli wiec tworzenie sie osadu ma miejsce, to w mysl wynalazku niniejszego palacz potrzebuje tylko przesunac dysze, a osad stopi sie lub odpadnie.Przesuwanie dyszy moze odbywac sie zapomoca rozmaitych srodków; moze ona zsuwac sie jak rura teleskopowa albo tez moze byc zrobiona z jednej rury, która da sie poruszac tam i zpowrotem zapomoca draga zebatego.Przy zastosowaniu tego nowego sposo¬ bu okazalo sie zaraz, ze dotychczasowe dy¬ sze z zelaza, lanego, wylozone szamota, nie byly zdolne do wytrzymania nadzwyczaj¬ nego goraca, panujacego we wnetrzu pieca obrotowego, podczas gdy z wyzej poda¬ nych powodów wymieniacze ciepla stawia¬ ja opór temu goracu; przeciwnie, dysze z zelaza lanego topily sie czesto juz po kilku godzinach tak, ze nie mozna bylo pomyslec o utrzymaniu regularnego ruchu pieca o- brotowego. W mysl niniejszego wynalaz¬ ku usuwa sie te wade przez to, ze takze i przy dyszy zuzytkowuje sie zasade i zale¬ te silniejszego wfyrówriywanila sie tempera¬ tur, która to zaleta odznaczaja sie wspo¬ mniane kilka razy wymieniacze ciepla. Na¬ turalnie, z poczatku musialo sie wydawac, ze bedzie nie do wykonania wbudowanie dysz o tak wielkiej, swobodkiej dlugosci do (wnetrza pieca obrotowego, gdzie pa* nuje nadzwyczajne goraco,, aby one sie u- trzymywaly swobodnie ponad itetotna czescia strefy chlodzacej we wnetrzu pie¬ ca obrotowego, a wiec na dlugosc kilku metrów. Skoro jednak w mysl wynalazku wbudowano dysze z calkiem cienkiej bla¬ chy, okazalo sie, ze dysze te, przy których punkt topliwosci ich materjalu lezy znacz¬ nie nizej od temperatury, panujacej w pie¬ cu obrotowym, natótylko wytrzymaly te temperature bez trudnosci, lecz takze znacz¬ nie dluzej pelnily sluzbe, niz wszystkie znane dotychczas dysze. Ta niespodzie¬ wana zaleta wynalazku polega na tern, ze powietrze, plynace dysza wraz z paliwem, wskutek wyrównania! sie temperaitur, mozli¬ wego dopiero wogóle przy cienkich scia¬ nach dyszy, dziala na dysze w ten sposób, ze ogrzanie sie jej do temperatury toplir wosci jest niemozebne Znane sa paleniska pieców wirujacych o umieszczonej wewnatrz rurze, doprowa¬ dzaj acej powietrze i rurze do doprowadzar nia paliwa, przy których to paleniskach ru¬ ra do doprowadzania paliwa i rura do do¬ prowadzania powietrza, potrzebnego do palenia, opatrzone sa* wylotami, nastawia^ nemi niezaleznie od siebie w kierunku dlu¬ gosci rury piecowej. Tu osadzona jest dy¬ sza w szamocie, która jest wylozona glowa pieca i sterczy ona nieco nazewnatrz pieca.Ta nastawialnosc dyszy, mozliwa tylko w obrebie ciasnych granic, ma naturalnie cal¬ kiem inny cel, niz przesuwtnosc dyszy przy niniejszym wynalazku.Przesuwmosc niezaleznie od siebie na- stawialnych wylotów przy znanych urza¬ dzeniach miala jedynie cel umozliwienia wyrównania temperatur w wypadku, gdy wskutek panujacego w piecu wielkiego goraca nastapilo spalenie sie dyszy, czyli skrócenie sie jej, przez co strefa prazenia posuwala sie coraz bardziej ku wylotowi — 3r -pieca w kierunku dyszy. Dla unikniecia koniecznosci natychmiastowego wyrzucania przytem dyszy uczyniono ja nieco prze¬ suwna i przez to wyrównywano poniekad skrócenia sie jej przez spalenie. PL