Najdluzszy czas trwania patentu do 25 lipca 1954 Wynalazek (niniejszy dotyczy polacze¬ nia piasty kola napedowego, zaopatrzone¬ go w wolny hieg i hamulec wsteczny, z ran ma pojazdu wedlug patentu nr 28 930, w której podatny narzad, odbierajacy wste-* czny moment obrotu silnika; i polaczony z nieruchoma czescia hamulcowa piasty, sta¬ nowi pierscien gumowy, umocowany np. za pomoca wulkanizacji na dwóch wzgle¬ dem siebie podatnych czesciach piasty lub na stale z nimi polacEOjnych narzadach po¬ mocniczych.Takite polaczenie piasty wedlug patentu nr 28 930, w którym pierscien gumowy jest umieszczony miedzy zaopatrzonymi w kolnierze pierscieniami, polaczonymi na¬ stepnie z dwiema czesciami pedni i czescio^ wo na nich opierajacymi isie w kierunku promieniowym, nadaje sie w zasadzie do odbferamia wzglednie elastycznego przeno¬ szenia sil, powstajacych pod dzialaniem wstecznego momentu obrotu isilnika stycz¬ nie do kierunku obwodowego pierscienia gumowego.Jedinak oprócz drgan, pojwodowamych przez nierównomierny moment obrotu sil¬ nika, powstaja równiez wstrzasy tegoz, po¬ chodzace od nie calkowitego wyrównaniasil, spowodowanych ruchem mas jednocy- lindrowej [pedni korbowej, to znaczy, po¬ wstaja, jak wiadomo, równiez i przy jak, najwlasciwszym zastosowaniu przeciwcie- zajrjków sily szczatkowe, przenoszace sie ja¬ ko wstrzasy na rame .pojazdu.W ipojazdach z silnikiem o malym za- kresite liczby obrotów mozna takie wstrza¬ sy zmniejszyc wydatnie przez zachowanie perwnych warunków (podczas skladania po¬ jazdu, lecz gdy chodzi, jak w przypadku silników jednocylindrowych, wbudowa- nych w kolo napedowe roweru lub moto¬ cyklu, o silnik ze stosunkowo duzym zakre¬ sem liczby obrotów, nie mozna pi*zewaznie uniknac czestotliwosci wahan, znajdujacej sie w obrebie czestotliwosci wahan wlasnej ramy pojazdu, wskutek czego powstaja drgania nieprzyjemne dla kierowcy.Wykresy sil, powstajacych od ruchu mas isilnika jednocylimdrowego, wykazuja, ze wzbudzane sa isily boczne, osiagajace dosc znaczne wielkosci.Przez odpowiednie zastosowanie prze- ciwciezarków na wale korbowym mozna wprawdzie znacznie zmniejszyc dzialanie mas w kierunku cylindra, nie mozna nato¬ miast zapobiec powstawaniu sil promienio¬ wych, dzialajacych w (plaszczyznie drazka tlokowego okolo srodka walu korbowego.Dotychczasowe urzadzenie do odbiera¬ nia wstecznych momentów obrotu silni¬ ka w wolnobiegowych piastach hamulcom wych, jak opisano na wstepie, umozliwia¬ ja tylko odbieranie sil, spowodowanych ru¬ chem mas silnika i powodujacych ruchy ob¬ rotowe okolo osi piasty, natomiast wszy¬ stkie isily, dzialajace poprzecznie do po- przednich, sa przenoszone calkowicie na rame pojazdu.Wedlug wynalazku umieszcza sie wspo^ miniany pierscien gumowy tak, ze moze on odbierac nie tylko sily, dzialajace na niego w kierunku stycznym i powodujace ruch obro¬ towy okolo osi piasty, lecz i sily, powstaja¬ ce poprzecznie w kierunku promieniowym.Ruchy promieniowe nie sa tak duze jak styczne. Dla tego tez podilanianie wstrza¬ sów, spowodowanych tymi ruchami, moze znakomicie przejmowac pierscien gumowy w zalozeniu, ze ruchy w kierunku promie¬ niowym znajduja sie w stosunku do ru¬ chów w kierunku stycznym jak 1 : 10. * Doswiadczenia z zalozonym w opisany sposób pierscieniem gumowym dowiodly, ze drgania silnika sa wstrzymywane od przenoszenia sie na rame pojazdu w takim stopniu, iz sa prawie nie dostrzegalne dla jezdzca.Urzadeznie wedlug wynalazku prakty¬ cznie odbiera calkowicie wszystkie sily pe¬ dni korbowej silnika, gdy jest spelniony dalszy warunek, iz plaiszczyzna srodkowa drazka korbowego przechodzi przez piers¬ cien gumowy. Gdyby w wolnobiegowej pia¬ scie hamulcowej, napedzanej za pomoca isilnika, która w tym przypadku oprócz pierscienia gumowego wymaga drugiego lozyska w oslonie silnika i pedni w postaci np. lozyska kulkowego, plaszczyzna srod¬ kowa drazka korbowego nie przechodzila przez pierscien gumowy, powstalyby za¬ wsze pewne, chociaz male sily szczatkowe, które przenosilyby isie przez to lozysko na rame.Wedlug wynalazku piterscien gumowy jest tak osadzony na wolnobiegowej pias¬ cie hamulcowej, ze powstaje dzialanie spre¬ zynujace tegoz równiez i w kierunku osio¬ wym. Przy tym urzadzenie moze byc tak wykonane, ze wspomniane lozysko kulko- we, podtrzymujace silnik, znajduje sie pod pewnym nieznacznym naciskiem bocz¬ nym, a przeto mimo zuzycia moze zawsze dzialac bez luzu.Pierscien gumowy moze byc z boków odpowiednio osloniety celem zaibezpilecze- nia przeciw zniszczeniu. Najlepiej, zwlasz¬ cza od istrony pedni, zastosowac podatna powloke, wytrzymala na dzialanie olejów, o ile nie stosuje sie sztucznej gumy, wy¬ trzymalej na ich dzialanie. — 2 —Na rysunku jest przedstawiony przy¬ klad wykonania piasty napedowej z wol¬ nym 'biegiem i hamulcem wstecznym z pierscieniem gumowym, zalozonym we¬ dlug niniejszego wynalazku, w przekroju podluznym.Tuleja 1, zawierajaca piaste wolnobie- gowa i hamulec wsteczny dowolnej budon wy, jest osadzona ma osce 2 kola napedo¬ wego i jest napedzana za pomoca osadzo¬ nego na niej na stale kólka zebatego 3 i nie uwidocznionej przekladni zmiennej od silnika, którego cylinder jest oznaczony li¬ czba i, tlok zas liczba 5. Znajdujacy sie na osce 2 nieruchomy stozek, lozyskowy 6, odbierajacy moment obrotu hamulca i przenoszacy go na rame 7, jest zaopatrzony w czopy 8, przesuniete przez szczeline widelek, które sa sprzezone z rar mieniem hamujacym 9, polaczonym z ra¬ ma. W ten sposób nieruchomy stozek 6 jest zabezpieczony przeciw obrotowi.Ze stozkiem 6 lub z polaczonym z nim pierscieniem pomocniczym 10 jest polaczo- ny na stale, np. za pomoca wulkanizowac nia, narzad podatny w postaci pierscienia gumowego 11, przenoszacy moment wste¬ czny silnika. Na zewnetrznym obwodzie pierscien 11 jest polaczony na stale z oslo¬ na 12 silnika wzglednie pednii, wzglednie z (polaczonym z nia pierscieniem posred¬ nim 13.Oslona 12 jest z drugiej strony osadzo- ina na piascie za pomoca lozyska kulkowe¬ go U.Pierscien gumowy 11 jest najlepiej o- sajdzony na nieruchomym ,s|tozku 6, tak iz lozysko kulkowe H znajduje sie pod pe¬ wnym naciskiem bocznym, czyli umocowa¬ nie pierscienia 11 wzgledem stozka lo¬ siowo nie przesuwnego wewnetrznego pierscienia 15 lozyska kulkowego 1U z je¬ dnej strony a oslona silnika 12 z drugiej jest takie, iz w stanie nienajprezonym na zewnetrznym i -wewnetrznym obwodzie pierscienia gumowego 11 strefy przedwle^ gle W plaszczyznie promieniowej sa w kie¬ runku osiowym nieco (przesuniete wzgle¬ dem siebie.Poza tym osadzenie pierscienia gumo¬ wego 11 na oslonie silnika 12 wzglednie na (pierscieniu posrednim 13 i neruchomym stozku 6, wzglednie pierscieniu pomocni¬ czym 10 jest wykonane bez jakiejkolwiek szkody w ruchach pierscienia 11 w nim samym w kierunku osiowym.Pierscien gumowy 11 moze byc z boku zaopatrzony w pokrywe ochronna 16. W przypadku, gdy pokrywa ochronna jest wy¬ konana z sztywnego pierscienia blaszanego lub z podobnego materialu, to jej we¬ wnetrzny brzeg 17 musi sie znajdowac w pewnym odstepie od zewnetrznego obwodu pierscienia pomocniczego 10 wzglednie nieruchomego stozka 6 tak, aby nie prze¬ szkadzala mowego 11. Od strony kólka zebatego 3 sto¬ suje sie takze odpowiednia pokrywe o- chtfonna, wykonana np. z powloki podat¬ nej, wytrzymalej na dzialanie oleju.Jak widac z przedstawionego przyklah du wykonania, zewnetrzny obwód pierscie¬ nia gumowego 11 moze sie poddawac w kiejruntou promieniowym, wobec czego o- pierajacy sie na nim pierscfen, stanowiacy czesci oslony silnika 12, moze wzgledem oski 2 wykonac ruch mimosrodowy, innymi slowy, oslona moze przenosic wstrzasy, po¬ chodzace z silnika na pierscien gumowy 11, który je odbiera podatnie w kierunku promieniowym.Odbieranie tych sil nastepuje najlepiej, gdy cylinder i silnika jest zalozony wzgle¬ dem pierscienia gumowego 11 tak, aby plaszczyzna osiowa 18 drazka 19 przecho¬ dzila przez srodek pierscienia gumowego 11, jak uwidoczniono na rysunku. Sily, po¬ chodzace od mas, sa wtedy w (plaszczyznie ich powstawania przenoszone (bezposrednio na pierscien gumowy 11.Pierscien gumowy 11 zapewnia przy zalozeniu wedlug wynalazku nie tylko po- — 3 —datnosc w kierunku stytenym, wskutek czego zostaja wyrównane nierównomierne ruchy silnika, wstrzasy z nierównosci dro¬ gi, oscylujace naciski mas i wsteczny mo¬ ment obrotu silnika, lecz poza tym podat¬ nosc w kierunku promieniowym, dzieki czemu, zwlaszcza .przy przeprowadzeniu plaszczyzny srodkowej drazka korbowego przez srodek (pierscienia, sa odbierane i niedopuszczane do dzialania na rame przez styczna podatnosc nie .odebrane sily szczat¬ kowe nie wyrównanej pedni korbowej. To urzadzenie posiada ponadto zalete swobod¬ nego osadzenia lozyska kulkowego przez zastosowanie niewielkiej (podatnosci w kie¬ runku osiowym. PL