Wynalazek niniejszy dotyczy odbior¬ czego urzadzenia telewizyjnego, zwlaszcza do odbioru obrazów rozkladanych na róz¬ ne liczby elementów, w którym skladanie obrazów odbywa sie za pomoca wiazkowej lampy katodowej, zaopatrzonej w optyke elektronowa, sluzaca do odwzorowywania na ekranie fluoryzujacym otworu umiesz¬ czonej w lampie przeslony.Przedmiotem wynalazku jest urzadze¬ nie opisanego wyzej rodzaju, zaopatrzone w narzady do nastawiania napiecia po- czaifcowego wspomnianej przeslony w ce¬ lu zmieniania wielkosci elementów obrazu oraz w samoczynnie dzialajace narzady do utrzymywania bez zmiany energii promie¬ ni katodowych podczas zmian wielkosci e- lementów obrazu, aby odleglosc ognisko¬ wa odwzorowujacej optyki elektronowej równiez nie zmieniala sie.Wynalazek jest opisany dokladniej przy pomocy rysunku, przedstawiajacego w sposób schematyczny przyklad wyna¬ lazku.Na fig. 1 przedstawiony jest uklad e- lektrod lampy wedlug wynalazku.Lampa zawiera przeslone 1, której o- twór jest odwzorowywany na ekranie fluo¬ ryzujacym 5 za pomoca soczewki elektro¬ statycznej, skladajacej sie z cylindra 2 z przeslona 3, oraz z ustawionej przed nim anody U. Narzady, odpowiadajace konden-sorom aparatów projekcyjnych, skupiaja elektrony w otworze przeslony 1. Konden¬ sor stanowia anoda pierwsza 7 oraz cy¬ linder 8, przy czym napiecie poczatkowe przeslony 1 jest zawsze wieksze od napie¬ cia poczatkowego cylindra 8, polaczonego z katoda 6. Anoda pierwsza uniezaleznia prad elektronowy od zmian napiecia po¬ czatkowego przeslony 1, doprowadzonego z baterii 1'. Napiecie poczatkowe do cy¬ lindra .213 doprowadza sie z dzielnika na¬ piecia 9r przylaczonego do baterii anodo^ wej b'. Przez odpowiednie jednorazowe nastawienie dzielnika 9 mozna osiagnac to, ze obraz otworu przeslony 1 na ekra¬ nie fluoryzujacym bedzie zawsze ostry, niezaleznie od zmian napiecia poczatkowe¬ go,przeslony 1. Dzielnik 9 moze byc tez u- mieszczony wewnatrz banki wiazkowej lampy katodowej.Wedlug znanego prawa odwzorowywa¬ nia elektronowo-optycznego wielkosc e- lementu obrazu, powstajacego na ekranie 5, zalezy nie tylko od odleglosci przedmio¬ tu 1 — U i odleglosci obrazu U — 5, lecz takze i od wchodzacego w sklad wzoru na wielkosc obrazu mnoznikal/.^, to znaczy od pierwiastka ze stosunku napiec poczat¬ kowych na anodzie U i przeslonie 1. Dzieki temu mozna przy okreslonej z góry wiel¬ kosci otworu w przeslonie 1 i przy nasta¬ wionej niezmiennie odleglosci przedmiotu i odleglosci obrazu zmieniac wielkosc ele¬ mentu obrazu na ekranie, zmieniajac z ze¬ wnatrz napiecie baterii V przeslony 1.Zaleznosc ta jest znana z teorii optyki elektronowej. Dotychczas nie uwzglednia¬ no jednak okolicznosci, ze przy obnizaniu napiecia poczatkowego V jasnosc elemen¬ tów obrazowych ulega znacznemu oslabie¬ niu. Obnizanie tego napiecia powoduje mianowicie zmniejszanie sie natezenia wiazki promieni. Wprawdzie równoczesnie zmniejsza sie tez stosunek i / ?±, co pociaga V eb za soba zmniejszenie rozmiarów elementu obrazu, jednakze spowodowany przez to wzrost gestosci swiatla tego elementu nie jest w stanie wyrównac zmniejszenia ja¬ snosci, spowodowanego przez oslabienie na¬ tezenia wiazki promieni.Wedlug wynalazku urzadzenie, zawie¬ rajace narzady do regulowania napiecia przeslony 1, jest zaopatrzone w urzadze¬ nia, polaczone z tymi narzadami i sluzace do utrzymywania energii wiazki promieni przy zmienianiu wielkosci elementów obra¬ zu na niezmiennej wartosci, przy czym za^ razem odleglosc ogniskowa optyki elektro¬ nowej, wytwarzajacej obraz, zostaje rów¬ niez zachowana bez zmian.Najlepiej jest zastosowac do tego celu narzady do zmieniania napiecia anodowe¬ go, a przeto tez i regulowania energii pro- mieni. Narzady te sa polaczone wówczas mechanicznie z narzadami do zmieniania napiecia poczatkowego V w sposób taki, ze jasnosc i ostrosc obrazu .pozostaja bez zmiany podczas regulowania napiecia. Na¬ lezy przy tym miec na uwadze, ze przy podwyzszaniu napiecia anodowego ti czu¬ losc promieni katodowych na odchylanie ulega zmniejszeniu. Jezeli przeto pragnie sie uniknac przy tym zmniejszania sie obrazu, to napiecia relaksacyjne, powodu¬ jace te odchylania, musza byc odpowie¬ dnio podwyzszone. Wielkosc obrazu nie zmienia sie, jezeli amplitude napiec relak¬ sacyjnych powieksza sie proporcjonalnie do napiecia anodowego J.Fig. 2 przedstawia uklad polaczen pro¬ stownika sieciowego odbiornika wedlug wynalazku. Jest to uklad podwajajacy na¬ piecie dostosowany do celów wedlug wyna¬ lazku. Transformator 10 laduje dwa kon¬ densatory 18 i li poprzez dwie lampy pro¬ stownicze 11 i 12. Lampy te sa zarzone wedlug wynalazku nie przez ten sam trans¬ formator 10, lecz przez osobny transformat tor, lub przez osobne baterie, jak na ry¬ sunku. Uzwojenie pierwotne 15 transfor- — 2 —matora jest zaopatrzone w klka zacisków 15a, 15b itd. Napiecie i', doprowadzone do anody k lampy telewizyjnej, jest wiec, jak to widac z fig. 2, suma napiec obu kon¬ densatorów. Napiecie poczatkowe soczewki elektrostatycznej nastawia sie wedlug wy¬ nalazku za pomoca dzielnika 9 raz na za¬ wsze w ten sposób, zeby obraz elementu na ekranie byl ostry. Polowe napiecia ano¬ dowego (pobiera sie z kondensatora 1U i do¬ prowadza sie do generatora drgan relak¬ sacyjnych, oznaczonego prostokatem 16.Generator ten dostarcza zaciskom y i x wiazkowej lampy katodowej napiec relak¬ sacyjnych, których wielkosc jest propor¬ cjonalna do skladowej stalej napiecia H i pozostaje przeto w pewnym stalym sto¬ sunku do chwilowego napiecia anodowego.Przy zmianie wzbudzenia transformatora 10 przez przelaczenie napiecia pierwotnego na zaciski 15b, 15c zmienia sie przeto je^ dynie jasnosc obrazu, nie zas wielkosc ele¬ mentu obrazu. Wedlug wynalazku równo¬ czesnie z przelaczaniem napiecia pierwotne¬ go na zaciski 15b, 15c itd. przelacza sie tez napiecia na zaciski a, b, c itd. dzielnika 17.Otrzymane w ten sposób czastkowe napiel- cie doprowadza sie do przeslony optycznej 1 w ten sposób, aby podwyzszeniu napie-» cia anodowego J* odpowiadalo obnizenie napiecia V. Obie te czynnosci wywieraja takie skutki, ze jasnosc obrazu nie zmie¬ nia sie. A wiec przy jednoczesnym zmie¬ nianiu napiec lii4 osiaga sie wedlug wy¬ nalazku, gdy ma byc zwiekszona liczba wierszy przy niezmienionym formacie obrazu, powiekszenie gestosci siatki obra¬ zowej przez zmniejszenie elementów obra¬ zu za pomoca srodków elektronowo-optycz- nych przy zachowaniu niezmiennego for¬ matu obrazu i niezmiennej jego jasnosci.Wielkosc obrazu nastawia sie przy tym zawsze w ten sposób, ze wiersze dokladnie przylegaja do siebie. Przy najmniejszej stosowanej w praktyce liczbie wierszy prze^ slone 1 przylacza sie wprost do anody A.Wówczas napiecie anodowe U' posiada naj¬ mniejsza mozliwa wartosc i jest nastawio¬ ne w ten sposób, ze najbielsze punkty obra¬ zu moga byc wiernie odtwarzane. PL