Wynalazek niniejszy dotyczy przyrza¬ du do wysuwania wierszy w skladarce i odlewarce wierszy, umozliwiajacego szybka i latwa zmiane formatu. Dotych¬ czas np. w skladarkach z pretami czcion¬ kowymi, prowadzonymi na drutach, w ce¬ lu wymiany przyrzadu do wysuwania wierszy, trzeba bylo usunac nie tylko je¬ go podstawe z jej prowadnicy w ramie maszyny blisko goracego naczynia odlew¬ niczego po zwolnieniu sprezyny zwojowej, przytrzymujacej przyrzad w polozeniu ro¬ boczym, lecz ponadto po tym wykrecac calkowicie dwie sruby z ich otworów gwin¬ towych dla zalozenia i umocowania nowe¬ go przyrzadu i wprowadzenia go wraz z podstawka do skladarki oraz polaczenia z przytrzymujaca go sprezyna.Przyrzad do wysuwania wierszy we¬ dlug niniejszego wynalazku, nadajacy sie korzystnie równiez do skladarek, posiada¬ jacych inne czcionki, umozliwia przez lek¬ kie nacisniecie dzwigni recznej, latwo od tylu dostepnej i przy ogrzanym naczyniu odlewniczym wykluczajacej poparzenie, wyjmowanie i ponowne zakladanie plytek wysuwajacych, przy czym zbyteczne jest obracanie srub lub zwalnianie sprezyn, jako tez i wyjmowanie calej podstawki przyrzadu z jej prowadnicy w skladarce.W przyrzadzie do wysuwania wierszy wedlug wynalazku na przesuwnie w skla-darce prowadzonej podstawce sa osadzone obrotowo mimosrody, uruchomiane za po¬ moca dzwigni recznej, które pod dziala¬ niem sprezyny, najlepiej sprezyny ciagna¬ cej, przytrzymujacej caly przyrzad, to znaczy podstawke i plytke wysuwajaca, w polozeniu roboczym zaciskaja te plytke wy¬ suwajaca, osadzona w szczelinach na sta¬ lych czopach prowadniczych podstawki. Te mimosrody moga byc osadzone oddzielnie na walku obrotowym w podstawce przy¬ rzadu albo wykonane z tym walkiem w ca¬ losci. Celem zapewnienia usuwania bez przeszkód odpadków, czyli nadlewu, od¬ dzielonego po ostudzeniu wiersza, nalezy mimosrody zaopatrzyc w ukosne na ze¬ wnatrz powierzchnie, aby na nich nie mo¬ gly sie zatrzymywac te odpadki lub spa¬ dac miedzy czesci skladowe wysuwacza.Najlepiej zastosowac zamiast walka z mi- mosrodami osadzony obrotowo za pomoca koncowych czopów w podstawce podluzny pret o ksztalcie pryzmatycznym, którego górna powierzchnia, równajaca sie calej dlugosci przyrzadu i zapobiegajaca rów¬ niez przenikaniu don wiórów olowiowych, jest nachylona na zewnatrz, przez co za¬ pewnia nienaganne zsuwanie sie oddzie¬ lonych odpadków odlewu.Rysunek uwidocznia przyklad wykona¬ nia przyrzadu wedlug wynalazku w zasto¬ sowaniu do skladarki, zaopatrzonej w prety czcionkowe, prowadzone na drutach.Fig. 1 przedstawia przyrzad wedlug wy¬ nalazku w widoku w polozeniu roboczym; fig. 2 — w przekroju podluznym wedlug linii // — // na fig. 1; fig. 3 — w takim samym przekroju z odchylonymi mimosro- darni po wyjeciu plytki wysuwajacej; fig. 4 — podstawke w przekroju poprzecznym wedlug linii IV — IV na fig. 1; fig. 5 — plytke wysuwajaca w widoku z przodu; fig. 6 — rame podstawki do plytki wysu¬ wajacej w widoku z przodu, a fig. 7 — pret z mimosrodami w widoku z gó¬ ry.W mostku 1, uruchomianym przez skla- darke przewaznie pionowo, jest wodzona ramka 3 do plytki wysuwajacej 2 za po¬ moca dwóch slupków U, których dolne konce sa osadzone w znany sposób za po¬ moca zlobków 5 o przekroju w ksztalcie jaskólczego ogona na odpowiednich list¬ wach 7 ramy 6 skladarki. W dolnym brze¬ gu 8 plytki wysuwajacej 2, odpowiadaja¬ cej odlewanym wierszom, znajduja sie (w polozeniu roboczym) otwarte w dól szcze¬ liny 10 z ukosnie scietymi koncami 9, które wspóldzialaja z czopami prowadni- czymi 11 ramki 3, posiadajacymi sredni¬ ce, dokladnie odpowiadajaca szerokosci szczelin 10 (fig. 5 i 6). Grubosc dolnego brzegu 8 plytki 2 jest przy tym nieznacz¬ nie wieksza od wysokosci czopów 11, wo¬ bec czego ich konce znajduja sie pod po¬ wierzchnia brzegu 8 w szczelinach 10.Szczeliny 10 i czopy 11 sluza do bocznego prowadzenia plytki 2 w kierunku podluz¬ nym, przy czym plytka wysuwajaca 2 przylega w polozeniu roboczym swa scian¬ ka dolna 12 do ramki 3. Na stronie prze¬ ciwleglej czopom 11 znajduja sie na ram¬ ce 3 mimosrody 13 na precie 15, osadzo¬ nym obrotowo za pomoca czopów H,H w ramce 3, które sa tak rozmieszczone, iz w polozeniu roboczym (fig. 2) pod dziala¬ niem sprezyny, najlepiej sprezyny ciagna¬ cej 19, polaczonej jednym koncem z uchem 16 mostku 1, a drugim koncem z ramie¬ niem 18, przymocowanym do preta 15 i wystajacym przez szczeline 17 w most¬ ku 1, naciskaja mocno plytke 2, umiesz¬ czona w ramce 3. Przy takiej budowie sprezyna 19 po zwolnieniu przez skladar- ke wprowadza ramke 3 i mostek 1 w po¬ lozenie wedlug fig. 1, jak równiez utrzy¬ muje za pomoca ramienia 18 i preta 15 oraz mimosrodów 13 plytke 2 w polozeniu roboczym (fig. 1 i 2).Mimosrody 13 moga byc umocowane na wspólnym walku, osadzanym obrotowo w ramce 8, albo wykonane z nim jako jedna — 2 —cz^sc. Górna powierzchnia grzbietowa 20 jest nachylona na zewnatrz tak, ze nie moga sie na niej zatrzymywac odpadki odlewnicze, lecz musza sie z niej zsuwac.Najlepiej wykonac mimosrody 18, jak to widac na rysunku, jako czesci preta pryz¬ matycznego 15, osadzonego obrotowo za pomoca czopów koncowych 14,14' w ram¬ ce 8, którego na zewnatrz nachylona po¬ wierzchnia grzbietowa 20, ciagnaca sie na calej dlugosci plytki 2 i tuz do niej dopro¬ wadzona, zapewnia nie tylko nienaganne spadanie odpadków, oderwanych od odle¬ wu, lecz równiez jednoczesnie zapobiega wpadaniu malych kawalków olowiu mie¬ dzy czesci skladowe przyrzadu. Na tylnym czopie 14', przedluzonym za lozysko, znaj¬ duje sie dzwignia reczna 21, przez której obracanie w kierunku strzalki A (fig. 2) moze byc równiez obracany pret 15 wzglednie znajdujace sie na nim mimosro¬ dy 18 wbrew dzialaniu sprezyny 19 moga byc odsuwane od brzegu 8 plytki 2, dzie¬ ki czemu moze ona byc latwo wyjeta w góre. Przy takim polozeniu moze byc rów¬ niez latwo zalozona nowa plytka 2, odpo¬ wiadajaca innemu formatowi, a to przez wsuniecie jej z góry na czopy 11 oraz do- suniecie do dolnej powierzchni 12 ramki 8, a po zwolnieniu dzwigni recznej 21 przez docisniecie pod dzialaniem sprezy¬ ny 19 za pomoca mimosrodów 18 do dol¬ nej powierzchni 12 ramki 8 i przytrzyma¬ nie w polozeniu roboczym. PL