PL29268B1 - Sposób wyrównywania sily i urzadzenie do wykonywania tego sposobu. - Google Patents

Description

^^\),z\Jbo Wynalazek niniejszy dotyczy znanych i stosowanych czesto, np. w obrabiarkach, urzadzen wyrównawczych, które sile o wielkosci, zmieniajacej sie stale w zalez¬ nosci od zmiennego polozenia czesci kon¬ strukcyjnych zródla sily, a wiec np. sile sprezyny, przetwarzaja na sile stala, np. za pomoca narzadu dzwigniowego o ksztal¬ cie slimakowym. Czesto potrzeba zmienic wielkosc otrzymanej sily, aby np. przy zmianie obciazenia sprowadzic urzadzenie znowu do stanu równowagi, albo aby sta¬ ly ciezar zmusic do ruchu w góre lub w dól, jak to jest czesto pozadane w rucho¬ mych pionowo czesciach maszyn. W zna¬ nych dotychczas urzadzeniach wyrównaw¬ czych wielkosc otrzymywanej sily jest zmieniana tylko przez zmiane zródla sily, to znaczy w ten sposób, ze stale czesci, po¬ laczone ze zródlem sily, a wiec np. zamo¬ cowany koniec sprezyny, jest przestawia¬ ny w kierunku ruchu, co czestokroc wsku¬ tek niewygodnego polozenia tych czesci, uzaleznionego od budowy maszyny jest bardzo utrudnione.Celem wynalazku jest unikniecie tej niedogodnosci i umozliwienie zmiany o- trzymywanej sily tak, iz przestawianie nieruchomych czesci, prowadzacych do zródla sily, nie jest potrzebne. Jezeli moz¬ na to nawet urzadzenie, sluzace do zmia¬ ny sily, powinno byc zupelnie niezalezne od polozenia wspomnianych czesci.Wedlug wynalazku osiaga sie to w ten 00sposób, ze zmienia sie nie zródlo sily lecz ramie dzwigniowe, przez które oddzialy¬ wa sie na narzad przetwarzajacy, i ramie dzwigniowe, przez które sila jest otrzymy¬ wana z narzadu przetwarzajacego.W pierwszym przypadku moze to od¬ bywac sie np. za pomoca zmiany kierun¬ ku sily, przylozonej do narzadu przeksztal¬ cajacego w plaszczyznie tego narzadu. W obrabiarkach czestokroc miejsce na takie przestawianie jest ograniczone, tak iz jest mozliwa tylko stosunkowo niewielka zmia¬ na oddanej sily. Wieksza zmiana moze byc osiagnieta w ten sposób, ze os obrotu na¬ rzadu przetwarzajacego przestawia sie w przyblizeniu równolegle do kierunku sily, otrzymanej ze zródla sily. W porównaniu z pierwszym przypadkiem przedstawia to jeszcze te zalete, ze do zródla sily lub na¬ rzadu przenoszacego sile, nie potrzeba za¬ dnego urzadzenia nastawczego.Zachodzaca w drugim przypadku zmia¬ na ramienia dzwigniowego, przez które si¬ la opuszcza narzad przetwarzajacy, moze odbywac sie np. w ten sposób, ze narzad, przenoszacy sile z narzadu przetwarzaja¬ cego, jest osadzony przesuwnie w kierun¬ ku linii tworzacej czesci narzadu przetwa¬ rzajacego, która to czesc wykonana jest jako cialo obrotowe o zmiennych sredni¬ cach, np. jako stozek. Inna mozliwosc zmiany tego ramienia dzwigniowego po¬ lega na tym, ze srednica czesci narzadu przetwarzajacego, podtrzymujacej narzad do odbierania sily, jest zmienna.Na rysunkach przedstawiono schema¬ tycznie przyklady wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, a mianowicie fig. 1 i 2 przedstawiaja urzadzenie do wyrównywa¬ nia sily w widoku z boku i z przodu, fig. 3 i 4 odmienna postac takiego urzadzenia równiez w dwóch widokach w czesciowym przekroju, fig. 5 — 7 przedstawiaja inna budowe urzadzenia wyrównawczego w trzech polozeniach, odpowiadajacych róz¬ nym wielkosciom oddawanej sily i fig. 8 i 9 — odmiane wykonania urzadzenia, przedstawionego na fig. 5 — 7.Urzadzenie do wyrównywania sily, przedstawione na fig. 1 i 2, sklada sie z narzadu przetwarzajacego 1, którego o- brzeze jest uksztaltowane jako powierz¬ chnia nabiegowa 2 dla tasmy 4, polaczo¬ nej w miejscu 3 na stale z tym narzadem 1. Drugi koniec tej tasmy jest polaczony ze sprezyna srubowa 5, zamocowana na powierzchni podstawowej B. Ta sprezyna srubowa wytwarza dla osi obrotu C narza¬ du przetwarzajacego 1 skierowany w pra¬ wo moment obrotowy, którego wielkosc wynika z iloczynu ramienia dzwigniowe¬ go R i sily sprezyny P. Powierzchnia na¬ biegowa 2 dla tasmy k jest przy tym w znany sposób dostosowana dzieki uksztal¬ towaniu slimakowemu do zmian sily spre¬ zyny odpowiednio do jej dlugosci L, tak iz ramie dzwigniowe R zmienia sie od¬ wrotnie proporcjonalnie do sily P i prze¬ to moment obrotowy pozostaje jednakowy równiez przy róznych obciazeniach. Na¬ rzad 6 polaczony na stale z narzadem prze¬ twarzajacym 1, wzglednie stanowiacy z nim jedna calosc, w niniejszym przypadku np. beben stozkowy zawiera prowadnice 7, równolegla do tworzacych stozka. W tej prowadnicy znajduje sie przesuwny klo¬ cek 8, do którego jest przymocowany ko¬ niec tasmy 10. Przesuwanie klocka 8 i przeto pasa 10 na tworzacej stozka odby¬ wa sie np. za pomoca palaka 11, który mo¬ ze byc przesuwany na precie nosnym 12.Tasma 10 jest prowadzona po krazkach prowadniczych i^ana drugim koncu pod¬ trzymuje ciezar Q. Ciezar ten wytwarza lewoskretny moment obrotowy, dzialajacy równiez na os obrotu C, przy czym wiel¬ kosc momentu jest okreslona iloczynem ramienia dzwigniowego r i ciezaru Q. Ten moment obrotowy przy kazdej okreslonej wielkosci ramienia dzwigniowego r przy kazdym polozeniu ciezaru Q jest w rów¬ nowadze z prawoskretnym momentem, — 2 —wytwarzanym przez sprezyne 5. W tym przypadku sila, otrzymywana z urzadze¬ nia (w pasie 10), jest dokladnie w tej sa¬ mej wielkosci co i sila Q.W celu zmiany tej otrzymanej sily we¬ dlug pierwszego przykladu wykonania wy¬ nalazku, ramie dzwigniowe r, przez które sila dziala na narzad przetwarzajacy 1 zostaje zmienione, a mianowicie przez przesuniecie tasmy 10 wzdluz powierzchni stozka 6 za pomoca palaka 11. Czesc 6 moze byc, oczywiscie, uksztaltowana ina¬ czej, np. w postaci schodkowej jako beben o róznych srednicach.W przykladzie wykonania, przedsta¬ wionym na fig. 3 i 4, powierzchnia nabie- gowa 2 dla tasmy U jest uksztaltowana slimakowo, tak iz w tym przypadku mo¬ ment obrotowy, który dla osi obrotu C narzadu przetwarzajacego 1 jest wytwo¬ rzony przez nieprzedstawiona na rysunku sprezyne srubowa poprzez ramie dzwignio¬ we R, pozostaje niezmienny przy róznych napieciach sprezyny. Druga czesc nabie- gowa 1U narzadu przetwarzajacego 1 dla tasmy 10, która dzwiga równiez nieprzed- stawiony na rysunku ciezar Q, sklada sie z licznych czesci wycinkowych 15, które daja razem cylindryczna powierzchnie. Do jednej z tych czesci jest umocowana tas¬ ma 10 ( w miejscu 16). Na narzadzie przetwarzajacym 1 znajduja sie promie¬ niowe prowadnice 17 w ksztalcie jaskól¬ czego ogona, w których sa przesuwane po¬ szczególne wycinki 15. Wycinki posiadaja ukosne powierzchnie wewnetrzne tak, iz tworza wydrazenie w ksztalcie piramidy.Rdzen 18 dopasowany do tego wydrazenia moze byc przesuwany w kierunku osi ob¬ rotu C narzadu przetwarzajacego 1 i mo¬ ze byc ustalony w kazdym polozeniu za pomoca jakichkolwiek znanych srodków (nieuwidocznionych). Za pomoca ruchu rdzenia, w niniejszym przykladzie w pra¬ wo, czesci 15 zostaja przesuniete wbrew sile sprezyn 20 w prowadnicach 17 na ze¬ wnatrz, tak iz srednica cylindra li a tym samym i ramie dzwigniowe r zostaja zwiekszone. Przy ruchu trzpienia 18 w le¬ wo natomiast wycinki 15 zostaja wciag¬ niete do wewnatrz sila sprezyn 20 w pro¬ wadnicach 17, przez co zmniejsza sie ra¬ mie dzwigniowe r. W ten sposób wiec równiez i w tym przykladzie jest mozliwe nastawianie nowego stanu równowagi przy zmiennym obciazeniu Q, wzglednie jest mozliwy ruch w góre i w dól stalego ciezaru bez zmiany zródla sily.Na fig. 5 — 7 przedstawione jest u- rzadzenie wyrównawcze, w którym wedlug odmiennej postaci wynalazku do zmiany otrzymywanej sily nie zmienia sie jej ra¬ mie dzwigniowe lecz ramie dzwigniowe R zródla sily. Urzadzenie to jest wykonane podobnie jak urzadzenie opisane poprze¬ dnio z ta róznica, ze powierzchnie nabie- gowe dla tasmy 10 równowazonego obcia¬ zenia stanowi walec 29 o niezmiennej srednicy, a staly punkt sprezyny 5 jest wahliwy w plaszczyznie narzadu przetwa¬ rzajacego 1 lub tez os obrotu C tego na¬ rzadu jest przestawna równolegle do kie¬ runku pasów i i 10. Do tego celu sluzy wieszak wzglednie sworzen srubowy SI, który podtrzymuje os C i za pomoca kól¬ ka recznego osadzonego pomiedzy stalymi lozyskami 32 jest przesuwny w kierunku osiowym lub za pomoca innych odpowied¬ nich srodków, w przypuszczeniu, ze w u- kladzie, przedstawionym na fig. 5 linia ciagla, ciezar Q1 utrzymuje sprezyne 5 w równowadze w kazdym polozeniu piono¬ wym, przy czym os obrotu C narzadu przetwarzajacego 1 znajduje sie w odle¬ glosci ax od powierzchni podstawowej B.Dlugosc sprezyny odpowiadajaca poloze¬ niu pionowemu H obciazenia Q jest ozna¬ czona przez L.Gdy wedlug fig. 6 ciezar Qx zostanie zwiekszony do Q2 to zwieksza sie wówczas dla osi C narzadu przetwarzajacego 1 mo¬ ment obrotowy, wytworzony przez ciezar, — 3 —a wiec aby caly uklad sprowadzic do no¬ wego stanu równowagi nalezy zwiekszyc moment obrotowy, wytworzony przez sprezyne 5. W tym celu zmienia sie we¬ dlug wynalazku ramie dzwigniowe R19 co moze odbywac sie badz przez zmiane kie¬ runku sily, dzialajacej na narzad przetwa¬ rzajacy w jego plaszczyznie obrotu, a wiec np. jak zaznaczono na fig. 5 linia przery- wano-kropkowa przez boczne przestawie¬ nie sprezyny wzgledem osi C lub odwrot¬ nie (w obu przypadkach bez zmiany chwi¬ lowego polozenia narzadu dzwigniowego 1), albo korzystniej w ten sposób, ze os obrotu C narzadu przetwarzajacego 1 na¬ stawia sie w przyblizeniu pionowo w góre, np. za pomoca sworznia srubowego 31, na uwidoczniona na fig. 6 wysokosc a2 od po¬ wierzchni podstawowej B. Przy takim przestawieniu narzad 1 obok ruchu w gó¬ re wykonywa jeszcze ruch obrotowy, to znaczy zarówno powierzchnia walcowa 29 jak i powierzchnia slimakowa 2 tocza sie po tasmach 10 i U, wskutek czego pionowe polozenie H ciezaru Q2 jak i dlugosc L i tym samym napiecie sprezyny 5 pozosta¬ ja niezmienione. Zmianie, a mianowicie w tym przypadku zwiekszeniu, podlega tylko ramie R19 które wzrasta do wielko¬ sci R2, zaznaczonej na fig. 6. W ten spo¬ sób i w tym przypadku pomimo sily spre¬ zyny i zwiekszonego obciazenia znowu wytwarza sie równowaga.Gdy ciezar Qx zostanie zmniejszony do Q2 to nastepuje uklad, przedstawiony na fig. 7. Przez opuszczenie narzadu prze¬ twarzajacego 1 do wysokosci a3 od po¬ wierzchni podstawowej B ramie dzwig¬ niowe Rx sprezyny 5 zmniejsza sie do war¬ tosci i?3, wskutek czego moment obrotowy sprezyny jest znowu równy momentowi obrotowemu ciezaru Q3, zmniejszonemu przez zmniejszenie ciezaru i skierowane¬ mu przeciwnie. Równiez i w tym przy¬ padku na skutek ruchu toczenia sie po¬ wierzchni slimakowej 2 i polaczonej z nia powierzchni walcowej 29 dlugosc L i tym samym napiecie sprezyny 5 oraz wyso¬ kosc H ciezaru Q3 pozostaja niezmienione.Gdy nie ma potrzeby utrzymywania na stalej wysokosci H ciezaru Q1 i Q3 w róz¬ nych polozeniach dzwigniowych to tasma 10 moze byc umieszczona równiez na kraz¬ kach 18 w sposób uwidoczniony na fig. 6.Gdy moment obrotowy, wynikajacy z iloczynu ramienia dzwigniowego R i sily sprezyny P (w niniejszych przykladach prawoskretny) nie powinien byc ze wzgle¬ dów na warunki pracy jednakowy przy wszystkich naprezeniach sprezyny, to po¬ wierzchnia nabiegowa na narzadzie prze¬ twarzajacym 1 dla tasmy U moze byc wy¬ konana w postaci, przedstawionej np. na fig. 8. Powierzchnia nabiegowa posiada w tym przypadku tylko w górnej czesci az do krawedzi 36 ksztalt slimakowy, dosto¬ sowany do wzrostu sily sprezyny P, tak iz tylko na tej drodze moment obrotowy pozostaje niezmienny przy róznych napie¬ ciach sprezyny. Gdy po przekreceniu na¬ rzadu przetwarzajacego 1 w lewo kra¬ wedz 36 zostanie przekroczona, to przy nabieganiu tasmy i na powierzchnie 37 ramie dzwigniowe R wzrasta w stopniu wiekszym niz sila sprezyny P. Prawo¬ skretny moment P.R staje sie przy tym mniejszy, tak iz ciezar Q, zwisajacy na ta¬ smie 1 i bedacy poprzednio w równowa¬ dze z sila P sprezyny, moze opuszczac sie samorzutnie na tej czesciowej drodze. 0- czywiscie, polozenie krawedzi 36 wzgled¬ nie uksztaltowanie powierzchni nabiego- wej moze byc dostosowane do pozadanych warunków pracy.Samodzielny ruch stalego ciezaru Q przy okreslonych polozeniach narzadu przetwarzajacego 1 mozna osiagnac np. równiez przez uwidocznione na fig. 9 u- ksztaltowanie narzadu przetwarzajacego.W tym przykladzie wykonania czesc UO powierzchni walcowej 29, sluzacej jako powierzchnia nabiegowa dla tasmy 10, — 4 —jest splaszczona. Wskutek tego przy prze¬ krecaniu narzadu przetwarzajacego 1 ra¬ mie dzwigniowe r na drodze 40 zostaje zmniejszone do wielkosci granicznej a na¬ stepnie zwiekszone przy dalszym przekre¬ caniu ponownie do wielkosci pierwotnej.Poniewaz ciezar Q, zwisajacy na tasmie 10, pozostaje przy tym bez zmiany, prze¬ to na drodze 40 zachodzi przejsciowe zmniejszenie momentu lewoskretnego. Po¬ niewaz moment prawoskretny P.R, na skutek slimakowego uksztaltowania po¬ wierzchni nabiegowej 2 pozostaje staly na calej drodze obrotu narzadu przetwarza¬ jacego, przeto ciezar Q na drodze 40 zmu¬ szony jest do podnoszenia sie, a mianowi¬ cie dopóty, dopóki ramie dzwigniowe r nie osiagnie pelnej wartosci, tak iz znowu nastapi równowaga obu momentów. Rów¬ niez i w tym przykladzie ksztalt powierz¬ chni 40 jak równiez jej polozenie wzgle¬ dem powierzchni nabiegowej 2 moga byc rózne odpowiednio do warunków pracy. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wyrównywania otrzymy¬ wanej sily do wielkosci stalej przy zasto¬ sowaniu urzadzen wyrównawczych z na¬ rzadem przetwarzajacym o ksztalcie sli¬ makowym, pozostajacym pod wplywem si¬ ly, której wielkosc zmienia sie stale w za¬ leznosci od zmiennego polozenia czesci, polaczonych ze zródlem sily, znamienny tym, ze wyrównywanie to uskutecznia sie przez zmiane ramienia dzwigniowego (Rx), za pomoca którego zródlo sily bez¬ posrednio dziala na narzad przetwarza¬ jacy(1). i ¦ i " 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze kierunek sily (P), dzialajacej bezposrednio na plaski narzad przetwarza¬ jacy (1, 2, 37), zmienia sie w jego plasz¬ czyznie. 3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamien¬ ny tym, ze zródlo sily (5) lub os obrotu (C) narzadu przetwarzajacego (1) zmie¬ nia miejsce swego polozenia w plaszczy¬ znie narzadu poprzecznie do kierunku si¬ ly, dzialajacej na ten narzad posrednio. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze os obrotu (C) narzadu prze¬ twarzajacego (1) zmienia sie w przybli¬ zeniu równolegle do kierunku sily, wywie¬ ranej przez zródlo sily. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze oprócz zmiany ramienia dzwi¬ gniowego, lub zamiast tej zmiany przepro¬ wadza sie zmiane tego ramienia dzwigni (r), które posiada sile, opuszczajac na¬ rzad przetwarzajacy (1). 6. Urzadzenie do wyrównywania si¬ ly w sposób wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze jego narzad przetwarzajacy (1) posiada czesc w postaci ciala obrotowego (6) o róznych srednicach np. stozka, wzdluz tworzacych którego daje sie prze¬ suwac tasma (60), przenoszaca sile z two¬ rzacej narzadu przetwarzajacego na wska¬ zana czesc (6). 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, zna¬ mienne tym, ze cialo obrotowe narzadu przetwarzajacego (1) sklada sie z wycin¬ ków, które daja sie przestawiac, w celu zmiany srednicy tego ciala obrotowego. 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 i 5, znamienne tym, ze ramie wzglednie ramio¬ na dzwigniowe (R) narzadu przetwarza¬ jacego sa zmienne tylko w pewnych gra¬ nicach (37, 40) powierzchni, na która dziala zródlo sily. 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 8, zna¬ mienne tym, ze zródlo sily stanowi spre¬ zyna srubowa (5). Friedrich Deckel Prazisions - Mechanik u. Maschinenbau. Zastepca: inz. B. Muller, rzecznik patentowy. DRUK M. ARCT. CZERNIAKOWSKA 225Do opisu patentowego Nr 29268 Ark.

1.Do opisu patentowego Nr 29268 Ark. 2, PL