PL29046B1 - Sposób hartowania powierzchniowego za pomoca elektrycznosci metoda oporowa. - Google Patents

Description

Zwykla obróbka cieplna przez harto¬ wanie przedmiotów, calkowicie lub czescio¬ wo zagrzewanych, moze spowodowac du¬ ze odksztalcenia, wskutek czego zachodzi potrzeba stosowania dodatkowej obróbki mechanicznej. W niektórych przypadkach w ogóle niemozliwe jest uzyskanie tego ro¬ dzaju utwardzonej powierzchni. Hartowa¬ nie zas niektórych tylko powierzchni cze¬ sci maszyn, np. powierzchni slizgowych prowadnic tokarek, czesto jest niemozli¬ we. Poza tym w celu zapewnienia dobre¬ go doplywu smaru do powierzchni slizgo¬ wych pozadane jest wytworzenie styku tych powierzchni za pomoca duzej liczby odpowiednich wystepów. Miedzy tymi wy¬ stepami tworza sie naturalne zbiorniki smaru, co znacznie zmniejsza scieralnosc powierzchni slizgowych. W tym celu na powierzchni slizgowej wykonuje sie sze¬ reg wystepów, których liczba np. na po¬ wierzchni slizgowej prowadnic tokarki, powinna wynosic 12 — 16 na 10 cm2.Elektryczno - oporowe hartowanie po¬ wierzchniowe sluzy do hartowania wzmian¬ kowanych wystepów powierzchni slizgo¬ wych.Wedle wynalazku niniejszego na po¬ wierzchni slizgowej otrzymuje sie dowol¬ na liczbe zahartowanych wystepów, przy czym wielkosc i ksztalt ich powierzchni uzyskuje sie w dowolny sposób. Wystepy te stanowia zasadnicza powierzchnie sliz¬ gowa. Wzniesienie wystepów nad po¬ wierzchnia niezahartowana wynosi od ze¬ ra do 0,01 mm, powierzchnia zas wyste¬ pów — 0,1 — 10 cm2, najkorzystniej 0,3 cm2. Miedzy zahartowanymi wystepami:znajduje sie niezahartowana powierzch¬ nia wlasciwa, która — tworzac jak gdyby zaglebienia pomiedzy wystepami — jest naturalnym zbiornikiem smaru. Podczas pracy stan ten zachowuje sie dosyc dlu¬ go, gdyz latwiej wyciera sie powierzchnia niehartowana, niz twarde wystepy. Posia¬ daja one twardosc, dajaca sie uzyskac przez zwykle hartowanie, lub nawet wiek¬ sza. Stopien zahartowania wystepów mo¬ ze byc regulowany dowolnie, a glebokosc warstwy zahartowanej tych wystepów mo¬ ze wynosic od kilku setnych milimetra do najwiekszej mozliwej do otrzymania przy hartowaniu przedmiotu calkowicie zagrze¬ wanego. Stopien zahartowania zalezy od dlugosci okresu nagrzewania, gestosci pra¬ du elektrycznego^ na 1 mm2 powierzchni hartowanej oraz od szybkosci chlodzenia.Przedmioty podczas hartowania sa na ogól zanurzane w cieczy chlodzacej lub sa okrywane mokrymi materialami w celu unikniecia zagrzewania sie calego przed¬ miotu.Hartowanie powierzchniowe wedlug wynalazku niniejszego uskutecznia sie w sposób nastepujacy.Przedmiot, najczesciej zanurzony cze¬ sciowo albo calkowicie w wodzie lub in¬ nym osrodku chlodzacym, laczy sie prze¬ wodem z jednym biegunem zródla pradu na .stale. Drugi zas biegun zródla pradu laczy sie z przedmiotem za pomoca wy¬ lacznika samoczynnego i elektrody weglo¬ wej, miedzianej, wolframowej lub innej.Prad pokonujac opór, powstaly w miej¬ scu styku elektrody z przedmiotem, wy¬ twarza cieplo, sluzace do nagrzewania przedmiotu. Gestosc pradu elektrycznego wynosi 2 — 50 amp/mm2. Czas przeplywu pradu, wynoszacy 1 — 30 sek, jest cza¬ sem nagrzewania przedmiotu na jego po¬ wierzchni styku z elektroda. Prad prze¬ plywajac przez elektrode i przez styk na¬ grzewa czesc powierzchni przedmiotu do temperatury hartowania. Po nagrzaniu powierzchni przedmiotu do wlasciwej tem¬ peratury wylacza sie prad przez usuniecie elektrody, po czym przedmiot chlodzi sie srodkiem chlodzacym. Przedmiotów, zanu¬ rzonych w cieczy chlodzacej podczas har¬ towania, nie potrzeba chlodzic dodatkowo.Przedmioty zas czesciowo zanurzone pod¬ czas hartowania w osrodku chlodzacym moga byc dodatkowo chlodzone w miej¬ scach hartowanych zaleznie od szybkosci krytycznej chlodzenia materialu, z które¬ go sa one wykonane. Zanurzenie przed¬ miotów podczas hartowania w osrodku chlodzacym pozwala na latwiejsze unik¬ niecie odksztalcen. Przy hartowaniu po¬ wierzchniowym wedlug wynalazku niniej¬ szego mozna uzywac równiez odpowied¬ niego proszku naweglajacego, azotujacego lub innego srodka utwardzajacego po¬ wierzchnie, co pozwala na hartowanie ma¬ terialów normalnie nie dajacych sie har¬ towac, przy czym proszek umieszcza sie miedzy elektroda i powierzchnia hartowa¬ na. Podobnego proszku niekiedy uzywa sie tylko jako posredniego przewodnika pradu miedzy elektroda a powierzchnia przedmiotu w celu zapobiezenia ujemne¬ go dzialania zbyt porowatej powierzchni elektrody. Stopien odksztalcania sie przed¬ miotów, poddawanych wyzej wzmianko¬ wanej obróbce cieplnej, jest tak maly, ze , praktycznie biorac nie posiada wiekszego znaczenia. Przy hartowaniu np. prowad¬ nic tokarek wykonywa sie je „na gotowo" i hartuje nie poddajac nastepnie prowad¬ nic tych dalszej obróbce mechanicznej.Przedmioty, zahartowane w ten spo¬ sób, po ich zuzyciu podczas pracy mozna poddawac ponownej obróbce mechanicznej przez obtaczanie lub struganie, które jest znacznie ulatwione ze wzgledu na mala glebokosc zahartowania wystepów. Rozu¬ mie sie, ze po takiej obróbce mechanicz¬ nej przedmioty musza byc zahartowane ponownie. Sposób obróbki cieplnej we¬ dlug wynalazku niniejszego nadaje sie — 2 —szczególnie do hartowania prowadnic to¬ karek, powierzchni slizgowych rozmaitych czesci maszyn i lozysk, zwlaszcza lozysk z zeliwa bialego. PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób hartowania powierzchnio¬ wego za pomoca elektrycznosci metoda oporowa, znamienny tym, ze hartuje sie za pomoca elektrody tylko wystepy, roz¬ mieszczone równomiernie na calej po¬ wierzchni slizgowej, przy czym miejsca miedzy poszczególnymi wystepami nie sa hartowane i pozostaja miekkie.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze nagrzewa ,sie przedmiot tylko na powierzchni tych wystepów za pomo¬ ca ciepla, wytworzonego przez prad elek¬ tryczny wskutek pokonywania oporu sty¬ ku elektrody z hartowana powierzchnia.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze hartuje sie przedmiot, czescio¬ wo zanurzony w cieczy chlodzacej w ten sposób, ze jego powierzchnia podlegajaca hartowaniu znajduje sie na poziomie po¬ wierzchni cieczy chlodzacej wzglednie nie¬ co wystaje ponad nia, przy czym powierz¬ chnie te ogrzewa sie do temperatury har¬ towania i chlodzi nastepnie w jakikolwiek znany sposób.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze podczas hartowania pod elek¬ trode wprowadza sie proszek naweglaja- cy, azotujacy lub inny srodek utwardza¬ jacy powierzchnie poddawana hartowa¬ niu.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze pod elektrode wprowadza sie proszek dobrze przewodzacy prad, np. sproszkowany grafit lub sproszkowana mieszanine grafitu i miedzi, w celu zapo¬ biezenia ujemnemu dzialaniu nierównosci powierzchni elektrody. Piotr Wrzosek. DRUK. M. ARCT. CZERNIAKOWSKA 225 PL