Przedmiotem niniejszego wynalazku jest pojazd, pozbawiony powyzszych wad i da¬ jacy sie przy tym wszechstronnie stosowac z powodu prostoty w budowie i pewnosci w pracy.Pojazd wedlug wynalazku sklada sie zasadniczo z dwóch czesci, a mianowicie z podwozia gasienicowego wyposazonego przynajmniej w jedna os dla kól jezdnych, dajacych sie odejmowac, oraz z dajacego sie przestawiac ku górze, najlepiej jedno¬ osiowego podwozia kolowego, w którym kola równiez sa odejmowane. Dzieki tym urzadzeniom pojazd moze poruszac sie, al*bo jako przynajmniej dwuosiowy pojazd kolowy albo na gasienicy i z opuszczonym podwoziem kolowym, albo wreszcie na sa¬ mej gasienicy z odjetymi kolami.Wedlug wynalazku kola do danego podwozia kolowego sa wykonane jako ko¬ la kierownicze.Wskazana jest postac wykonania z pod¬ woziem gasienicowym, w którym kola jezdne osadzone sa na "/lasnej osi, nieza¬ leznej od kól nosnych gasienicy.Dzieki temu, ze podwozie kolowe daje sie podnosic w góre, usuwa sie tak niejed¬ nokrotnie szkodliwa przy znanych rodza¬ jach budowy zbyt wielka dlugosc pojazdu.Zwlaszcza po odjeciu kól tego podwozia otrzymuje sie tak krótki pojazd, ze zawra¬ canie w miejscu nawet w lesie lub w kre¬ tych wawozach daje sie uskuteczniac bez zadnych trudnosci.Dalsza cecha pojazdu wedlug wynalaz¬ ku polega na tym, ze róznice szybkosci jaz¬ dy kolowej i jazdy gasienicowej osiaga sie przez odpowiedni do tej róznicy szybkosci dobór stosunku srednic krazHów napedo¬ wych gasienicy i kól bieznych. Dzieki te¬ mu mozna nie stosowac dodatkowej prze¬ kladni zmniejszajacej, potrzebnej w do¬ tychczas znanych rodzajach budowy dla otrzymania z jednej strony duzej szybko¬ sci przy jezdzie kolowej, a z drugiej stro¬ ny malej szybkosci przy jezdzie gasieni¬ cowej.Wedlug wynalazku przewidziane sa dla jazdy kolowej i gasienicowej rózne urza¬ dzenia napedowe, podczas gdy uresorowa- nia dla obu tych urzadzen sa polaczone.Znane jest pojedyncze lub grupowe ure- sorowanie krazków nosnych gasienicy ta¬ kich pojazdów pólgasienicowych za pomo¬ ca sprezyn srubowych lub plaskich, wzgled¬ nie zastosowanie tak zwanych wózków no¬ snych, przy czym dla jazdy kolowej po¬ trzebne sa wlasne urzadzenia resorowe W pojezdzie wedlug wynalazku na kaz¬ dym boku wozu stosuje sje jeden tylko re¬ sor, np. resor plaski, zarówno dla ureso- rowania kola bieznego, jak i dla pary kól nosnych gasienicy; resor ten sluzy do prze¬ jecia ciezaru pojazdu przy jezdzie kolo¬ wej lub gasienicowej po równym gruncie; przy jezdzie gasienicowej na nierównym gruncie resor ten umozliwia poszczególnym krazkom gasienicy ruch sprezynujacy, nie¬ zalezny do calego uresorowania, lub tez ruch dodatkowy do tego uresorowania; te ruchy sprezynujace sa potrzebne do poko¬ nywania przeszkód pod lancuchem gasie¬ nicy. Celowa jest postac wykonania z po¬ dluznie polozonymi resorami plaskimi, za¬ mocowanymi na odpowiednich wieszakach (poprzeczkach lub tym podobnych cze¬ sciach) ; przy tym konce resorów sa pod¬ parte na polozonym ponizej wzdluz dzwi¬ garze, w którego srodku umieszczone jest lozysko osi napedowej kól, a na jego kon¬ cach umieszczone sa lozyska krazków no¬ snych gasienicy.Na zalaczonych rysunkach przedstawio¬ ny jest schematycznie przyklad wykonania przedmiotu wynalazku.Na rysunkach cyfra / oznacza krazki napedowe, osadzone na wale napedowm 3; kola jezdne 5 na oponach umieszczone 6a na wlasnej osi 9 tak, ze daja sie nasadzac wzglednie odejmowac. Naped silnika prze¬ nosi sie stosownie do wyboru z walu na¬ pedowego na krazki napedowe 1 i gasie¬ nice 2 lub przez lancuch napedowy 4 na odejmowalne kola jezdne 5.Fig. 1 przedstawia schematycznie po¬ jazd w przypadku jazdy gasienicowej z podniesionym w góre podwoziem kolowym, przy czym kola jezdne sa odjete, i to za¬ równo kola jezdne podwozia gasienicowe¬ go, jak i podwozia kolowego. Fig. 2 przed¬ stawia pojazd przy jezdzie gasienicowej z podniesionymi przednimi kolami jezdny¬ mi. Przy podniesieniu ich na odpowiednia wysokosc kola moga sluzyc za krazki pod¬ porowe, gdyby na stromych odcinkach dro¬ gi pojazd chcial zajac pionowe polozenie. - 2 —Fig. 3 przedstawia pojazd, biegnacy na ga¬ sienicach i kolach; takie urzadzenie jest wskazane dla szybkiej jazdy w terenie fa¬ listym, bo zapobiega zbytniemu kolysaniu poprzecznemu pojazdu. Fig. 4 przedstawia pojazd o napedzie wylacznie kolowym.Urzadzenie jest tak wykonane, ze osie i piasty wszystkich kól a zwlaszcza kól, osadzonych obok gasienic, sa tak uksztal¬ towane, ze po odjeciu kól zadna czesc urzadzenia kolowego nie wystaje w bok ponad plaszczyzne gasienicy.Fig. 5—7 przedstawiaja bardzej szcze¬ gólowo pojazd przy jezdzie na plaskim gruncie, zas fig. 8 — ten sam pojazd w cza¬ sie przejezdzania przeszkody.Ciezar pojazdu przenoszony jesi za po¬ moca poprzecznie polozonego dzwigara 6 (fig. 5 i 6) na podluznie umieszczone re¬ sory plaskie 7; resory te opieraja sie swy¬ mi koncami na wahaczu 8, w którym osa¬ dzone sa osie 9 kól jezdnych 5 i osie 10 krazków nosnych 11 gasienicy.Przy jezdzie kolowej resor przenosi cie¬ zar pojazdu z dzwigara 6 na podluznie po¬ lozony wahacz 8. dzwigajacy* krazki nos¬ ne // gasienic i kola jezdne z osia 9. Uklad ten rózni 6ie od zwyklych uresorowan wo¬ zu tym, ze srodek resoru umocowany jest przy ramie wozu, zamiast na osi kól i ze konce resorów osadzone sa na koncach po¬ dluznie polozonego wahacza 8, zamiast na ramie wozu.Przy jezdzie gasienicowej na plaskim gruncie resory dzialaja tak, jak przy jez¬ dzie kolowej, z ta jedynie róznica, ze cie¬ zar wozu przenosi sie z poprzecznie po¬ lozonego dzwigara 6 na resory, a z reso¬ rów — na wahacze 8, polozone wzdluz, a przez te ostatnie — na oba krazki nosne gasienic. Jesli wiec pojazd przejezdza na gasienicach przez wypukla przeszkode, to pod oddzialywaniem tej przeszkody bie¬ gnacy z przodu krazek nosny gasienicy podniesie sie ku górze. Ruch ten jest moz¬ liwy, gdyz polozony wzdluz resor podda¬ je sie, zakrzywiajac sie w ksztalcie lite¬ ry S, a wahacz 8 krazków ustawia sie nie¬ co ukosnie.Na fig. 7 przedstawione jest normalne przegiecie resoru 7 wzglednie dzwigara 6 przy jezdzie na plaskim gruncie; z fig. 8 widac, jak przy przejezdzaniu przeszkody przedni krazek nosny sie podnosi, resor 7 zgina sie w ksztalcie litery S, a wahacz 8 sie pochyla.Resor moze byc na poprzecznym dzwi¬ garze zawieszony równiez obrotowo; w ten sposób osiaga sie szczególnie latwa podat¬ nosc wahacza i krazków. Takie uklady, w których resor zamocowany jest na po¬ przecznym dzwigarze nieruchomo, a wiec bez moznosci przekrecania, tym sie wy- rózmiaja, ze takze i wtedy, gdy pojazd biegnie bez tylnych kól podporowych, a wiec wylacznie na gasienicach, pozostaje on w równowadze, chociaz ze wzgledu na male wymiary podluzne pojazdu przewi¬ dziane sa tylko dwa krazki nosne gasienic po kazdej stronie.Fig. 9 i 10 przedstawiaja widok z boku i z góry pojazdu w polozeniu wedlug fig. 4 wraz ze szczególami, uwidoczniajacymi urzadzenie kierownicze.Kierowanie pojazdem uskuteczniane jest kierownica 12, która za pomoca prze¬ kladni stozkowej 13, przegubu kardanowe- go 14 i walu 15 uruchamia kolo zebaie 16, poruszajace zebatke 17, polaczona z ra¬ mionami kierowniczymi 18.Wedlug wynalazku uklad do podno¬ szenia ku górze kól kierowniczych 24 jest tak wykonany, zeby nie utrudnial ruchów drazka kierowniczego, a wraz tym i kól kierowniczych. Mozna to np. osiagnac w ten sposób, ze kierownica 12 przez prze¬ kladnie kól stozkowych lub podobna uru¬ chamia wal, przebiegajacy srodkiem ku tylowi wozu; wal ten w punkcie przecie¬ cia sie z osia wahan podnoszonego w góre podwozia kól kierowniczych posiada prze-' gub kardanowy. ^*- 2 -Dzieki temu ukladowi takze i ewentu¬ alne ruchy tylnej osi nie utrudniaja prze¬ noszenia ruchów kierownicy na ramkma kierownicze 18.Tylnaob 19, dajaca sie podnosic i usta¬ lac w podniesionym polozeniu, spoczywa w srodku swej dlugosci na czopie 21, osa¬ dzonym w czesci widelkowej 22 obrotowo tak, ze os tylna moze^sie wahac okolo po¬ dluznej osi 20—20 wozu. Poniewaz czesc widelkowa 22 moze sie wahac w wozie oko¬ lo osi poprzecznej 23—2|tl wiec tylna os 19 moze byc przekrecona vi^góre wraz z ko¬ lami tylnymi 24, zaopatrzonymi w opony powietrzne. Nie utrudnia lie przy tym ru¬ chów drazka kierowniczego, poniewaz sro¬ dek przegubu kardanowegot/l lezy na osi 23—23.Wspólny naped kól i gasienic moze byc dowolnie przelaczany za pomoca dajacego sie wylaczac sprzegla albo na krazki na¬ pedowe / gasienicy albo na kola zebate pedni 5; urzadzenie moze byc jednak przy lym tak wykonane, ze tylko mechanizm napedowy gasienicy moze byc odlaczony przy jezdzie kolowej.Naped przenoszony jest z silnika przez zwykla skrzynke biegów na wal poprzecz¬ ny 3, z którego przenosi sie bezposrednio na krazki napedowe / gasienic, albo za po¬ srednictwem pedni lancuchowej 4 na kola zebate walu napedowego 9 kól jezdnych. PL