Wiadomo, ze suche gazomierze o prze¬ ponach ruchomych w miare wzrastajace¬ go obciazenia daja coraz bardziej bledne, a mianowicie za male wskazania, zwlasz¬ cza powyzej zakresu obciazenia normalne¬ go dla danej wielkosci gazomierza. Przy¬ czyna tego lezy z wiekszaniu sie przestrze¬ ni wzglednie objetosci pomiarowej na sku¬ tek odksztalcen przepon ruchomych w przypadku przeciazenia gazomierza. Krzy¬ wa bledów pomiarowych w tym przypadku jest coraz bardziej opadajaca, natomiast w przypadku idealnym powinna ona prze¬ biegac poziomo.W celu usuniecia tej wady, proponowa¬ no juz zmiane okresowych ruchów mecha¬ nizmu gazomierza tak, zeby wlot do kaz¬ dej komory pomiarowej zamykal sie nie w chwili zwrotu skoku przepony ruchomej, lecz na krótko przed tym, czyli, zeby za¬ chodzilo wyprzedzanie zamkniecia komory wlotowej wzgledem zwrotu przepony ru¬ chomej. Wielkosc tego wyprzedzenia jest stala, niezalezna od ilosci obrotów walu korbowego gazomierza. Jednak samo wy¬ przedzanie nie powoduje jeszcze w dosta¬ tecznym stopniu zmiany krzywej bledów pomiarowych przy wzrastajacym obcia¬ zeniu.Dzialanie wskazane tlómaczy sie tym, ze przebieg zmian wielkosci czynnego o- tworu wlotu przed jego ostatecznymzamknieciem w przypadku wskazanego wyprzedzenia, jest równiez staly bez wzgledu na ilosc obrotów walu korbowego gazomierza, lecz przy normalnym obcia¬ zeniu gazomierza przedwczesne zmniej¬ szenie czynnego otworu wlotu przed cal¬ kowitym zamknieciem nie wywiera jeszcze zadnego dlawienia, natomiast przy zwiek¬ szonym ponad normalnym obciazeniu ga¬ zomierza, zmniejszenie to dziala dlawiaco i to tym wiecej im jest wieksze obciazenie gazomierza. Na skutek powyzszego dla¬ wienia wlotu, napelnienie komory, a tym samym i odksztalcenie przepony maleja, przeto wystepuje pewne wyrównanie wspomnianego na wstepie bledu w gazo¬ mierzach, posiadajacych wyprzedzenie zamkniecia wlotu wzgledem zwrotu prze¬ pony ruchomej.Wynalazek niniejszy polega na tym, ze wylot komór pomiarowych, w przeciwien¬ stwie do wlotu w przypadku znanych u- przednio urzadzen, zostaje zamkniety na krótko przed osiagnieciem martwego po¬ lozenia przepon ruchomych. W ten sam sposób jak dotychczas wyprzedzajace za¬ mykanie wlotu oddzialywa na wplywaja¬ cy strumien gazu, przedwczesne zamyka¬ nie wylotu wywiera dzialanie dlawiace na wyplywajacy strumien gazu tak dlugo, jak dlugo ruchoma przepona znajduje sie w pelnym ruchu w kierunku ku punktowi zwrotnemu skoku. Wywolane w ten spo¬ sób spietrzenie gazu w komorach wyloto¬ wych bardziej jednak zwieksza dzialanie wyrównujace w porównaniu z rozrzedze¬ niem gazu, wystepujacym przy wyprze¬ dzajacym zamykaniu komór wlotowych.W tym ostatnim przypadku ruch przepo¬ ny, przy wzrastajacej ilosci obrotów walu korbowego zostaje zahamowany rozpoczy¬ najacym sie dlawieniem strumienia wlo¬ towego, poniewaz dalszy ruch tej przepo¬ ny, az do punktu zwrotnego skoku prze¬ pony, mozliwy jest jedynie przy równo¬ czesnym rozrzedzeniu gazu, zamknietego w komorze wlotowej, przy przedwczesnym zas zamknieciu wylotu nastepuje spietrze¬ nie gazu w komorze wylotowej, które dzia¬ la hamujaco na przepone, wychylajaca sie do punktu zwrotnego skoku przepony, do którego moze ona dojsc jedynie przy rów¬ noczesnym sprezeniu reszty gazu, pozosta¬ lej w komorze wylotowej. Stopien hamo¬ wania przepony ruchomej jest tym wiek¬ szy, im mniejsze jest sprezanie wzglednie rozprezanie gazu. Poniewaz przy wyprze¬ dzaniu zamkniecia wlotu objetosc gazu, dzialajacego w kierunku hamowania prze¬ pony, jest wielokrotnie wieksza od ilosci gazu w przestrzeni wylotowej, dzialajace¬ go hamujaco na przepone ruchoma przy przedwczesnym zamknieciu wylotu, wiec w tym ostatnim przypadku dzialanie ha¬ mujace jest wielokrotnie silniejsze. Zatem przy stosowaniu wyprzedzajacego zamy¬ kania wylotu potrzebny jest mniejszy kat wyprzedzania, niz przy przedwczesnym zamykaniu wlotu, w celu osiagniecia tego samego stopnia wyrównania. Wskutek te¬ go otrzymuje sie znacznie mniejsza strate cisnienia w gazomierzu.W celu mozliwie znacznego zmniejsze¬ nia strat cisnienia w czasie dlawienia, jest przewidziany w urzadzeniu wedlug innej odmiany wykonania wynalazku otwór o malym przekroju, dzieki któremu przy nizszych stopniach obciazenia, moze sie od¬ bywac pewne wyrównanie dzialania sil tak, ze sily, wystepujace przy zamykaniu i przy zwrocie skoku przepony ruchomej, nie wystepuja raptownie. W urzadzeniu wedlug wynalazku osiaga sie wyprzedza¬ jace zamkniecie komór wylotowych za po¬ moca przeslonek, lezacych w poziomie dol¬ nej plaszczyzny suwaka przy jego we¬ wnetrznych krawedziach rozrzadczych; w przeslonkach tych przewidziane sa wykro¬ je lub otwory o odpowiednio okreslonej z góry lub dajacej sie regulowac wielkosci.Takie same dzialanie osiaga sie równiez za pomoca ukosnego ustawienia dolnej — 2 —plaszczyzny przeslonek wzgledem krawe¬ dzi rozrzadczych suwaka lub tez w ten sposób, ze krawedzie rozrzadcze przeslo¬ nek, znajdujacych sie na poziomie dolnej plaszczyzny suwaka, sa sciete ukosnie w kierunku ruchu suwaka pod dowolnym katem, wedlug prostej lub krzywej.Wszystkie te postacie wykonania daja moznosc zmiany wielkosci otworu wyloto¬ wego na koncowej drodze suwaka. Zasad¬ niczo pewnemu okreslonemu zakresowi przeciazen gazomierza podporzadkowana jest pewna okreslona wielkosc otworu dla¬ wiacego, dzieki któremu osiaga sie najlep¬ sze dzialanie, to znaczy, powyzej zakresu obciazen, normalnego dla gazomierza, o- twór ten dziala odpowiednio dlawiaco, zas przy normalnym obciazeniu gazomierza nie wywiera on mogacego miec znaczenie dzialania dlawiacego. Jesli zatem wielkosc dlawiacego otworu wylotowego przed o- statecznym zamknieciem komór wyloto¬ wych jest zmienna, to wielkosc tego otwo¬ ru, najlepsza dla pewnego zakresu przecia¬ zen gazomierza, wystepuje tylko przez krótki okres czasu, a sasiednie zmiany przeswitu otworu nie pociagaja juz za so¬ ba w dostatecznym stopniu pozadanego dzialania.Na zasadzie tych rozwazan w dalszej postaci wykonania urzadzenia wedlug wy¬ nalazku najdogodniejsza dla kazdorazo¬ wej wielkosci gazomierza wielkosc otworu dlawiacego, dzialajacego przed ostatecz¬ nym zamknieciem komory wylotowej jest obrana jako stala.Na rysunku przedstawione sa dwie po¬ stacie wykonania urzadzenia wedlug wy¬ nalazku. Fig. 1 i 2 przedstawiaja przekro¬ je podluzne suwaka rozrzadczego cztero- komorowego gazomierza w róznych polo¬ zeniach. Fig. 3 przedstawia widok dolnej powierzchni suwaka wedlug fig. 1.Na fig. 1 suwak c, napedzany korba b i drazkiem korbowym a, jest przedsta¬ wiony w polozeniu srodkowym nad kana¬ lami I i //, prowadzacymi do komór po¬ miarowych. Na fig. 2 suwak c znajduje sie w takim polozeniu, w którym zaczyna sie zamykanie wzglednie dlawienie kana¬ lu 7, sluzacego chwilowo jako wylot, przy czym przepona doszla juz do polozenia przed zwrotem skoku i porusza sie w kie¬ runku strzalki e.Wedlug fig. 1 przy krawedziach, roz¬ rzadzajacych wylotem, przewidziane sa przeslonki g, h, polozone u spodu suwaka, za pomoca których przy stalym ruchu ga¬ zomierza uskuteczniane jest kazdorazowo przedwczesne zamkniecie komory wyloto¬ wej.Przeslonki g i h sa zaopatrzone w wy¬ ciecia i (fig. 3). Wedlug fig. 2 dolne pla¬ szczyzny przeslonek g, h sa umieszczone w odleglosci k od dolnej plaszczyzny su¬ waka tak, ze podczas ruchu suwaka c z polozenia, przedstawionego na fig. 2, w kierunku strzalki e, slz do srodkowego po¬ lozenia suwaka, miedzy przeslonka g i górna krawedzia mostka l kanalu pozo¬ staje jeszcze otwór o wielkosci stalej, az do chwili, póki odleglosc miedzy krawe¬ dzia zamykajaca suwaka, a górna krawe¬ dzia mostka l kanalu I bedzie równa k.Gaz znajdujacy sie w komorze I moze je¬ szcze tak dlugo uchodzic w kierunku strzalki m przez ten waski otwór miedzy czesciami g i l, a druga komora moze sie jeszcze tak dlugo napelniac w kierunku strzalki n, slz osiagnie sie ostateczne zam¬ kniecie wskutek dojscia suwaka do srod¬ kowego polozenia.To samo zachodzi i przy ruchu suwa¬ ka wstecz. Przeslonka h podczas krótkie¬ go okresu czasu przed ostatecznym zam¬ knieciem kanalu II pozostawia miedzy so¬ ba i górna krawedzia o mostka otwór o stalym przekroju poprzecznym, az do chwili, póki odleglosc miedzy krawedzia zamykajaca suwaka a górna krawedzia o mostka kanalu II bedzie równa k. Ponie¬ waz na skutek ograniczonej dlugosci draz- — 3 —ka korbowego a, drogi suwaka w prawo i w lewo od punktu odpowiadajacego obró¬ ceniu sie czopa korbowego o kat 90°, nie sa jednakowe, to zeby przy obu punktach zwrotnych przepony osiagnac ten sam sto¬ pien wyrównania, nalezy nadac przeslon- kom g, h niejednakowe wymiary, a miano¬ wicie tak, by przeslonka g po jednej stro¬ nie suwaka byla dluzsza od przeslonki h po drugiej jego stronie o róznice obu nie¬ jednakowych dróg suwaka.Przeslonki g, h moga tworzyc calosc z suwakiem lub tez moga byc umocowane do niego jako oddzielne czesci. Powstawa¬ niu szkodliwych wirów wewnatrz suwaka powyzej przeslonek g i h zapobiega sie ko¬ rzystnie za pomoca wstawionych czesci P, przedstawionych na rysunku linia prze¬ rywana. PL