Sposób woskowania przędz i/lub nici Zastrzeżenie patentowe Sposób woskowania przędz i/lub nici środkiem zawierającym olej mineralny i emulgatory oraz wodę klarującą, znamienny tym, że na przędzę i/lub nici nanosi się środek w ilości 1,5-3,0% w stosunku do masy włókna, zawierający w swym składzie 3,4 części wagowe oksyetylenowa-nego około 3 molami tlenku etylenu nonylofenolu, 1,6 części wagowe produktu reakcji 1 mola mieszaniny nienasyconych alkoholi tłuszczowych pochodzenia roślonnego o długości łańcucha węglowego Cu - C22 z około 7 molami tlenku etylenu oraz 94,5 części wagowe podgrzanej do temperatury 60-70°C uwodornionej specjalnej frakcji destylacyjnej ropy naftowej o składzie: 71,2-75,8 części wagowe węglowodorów parafinowo-naftenowych, 23,7-28,0 części wagowych węglowodorów aromatycznych oraz 0,4-0,7 części wagowych żywic i innych składników, ponadto środek zawiera 0,5 dm3 wody klarującej, korzystnie kondensatu, na 100 kg produktu. * * * Przedmiotem wynalazku jest sposób woskowania przędz i/lub nici, szczególnie z włókien syntetycznych i ich mieszanek w metodzie kontaktowej lub kropelkowo-kontaktowej. W znanych metodach w celu ułatwienia skręcania i przewijania przędz, bądź nici wykonanych z włókien syntetycznych i ich mieszanek stosuje się do woskowania różnego rodzaju natłustki, będące samoemulgującymi się olejami mineralnymi. Natłustki te oprócz olejów mineralnych zawierają układy emulgujące niejonowych środków powierzchniowo-czynnych. Znane sposoby postępowania nie zawsze zapewniają dostateczny stopień natłuszczania przędz i nici. Stosowane środki w procesie woskowania często nadmiernie rozpryskują się wokół maszyn powodując zmianę barwy oraz obniżają odporność wybarwień, zwłaszcza na tarcie. Ponadto niektóre stosowane środki są trudno spieralne z włókien, utrudniając dalsze procesy wykończalnicze. Prowadząc badania nieoczekiwanie okazało się, iż mankamentów tych i niedogodności można uniknąć, stosując do woskowania środek zawierający nie stosowaną dotąd do tego celu uwodornioną specjalną frakcję destylacyjną ropy naftowej. Postępując sposobem według wynalazku na przędzę lub nici w czasie skręcania lub przewijania nanosi się środek w ilości 1,5-3,0% w stosunku do masy włókna. Stosowany środek zawiera 3,4 części wagowe oksyetylenpwanego około 3 molami tlenku etylenu nonylofenolu, 1,6 części wagowe produktu reakcji 1 mola mieszaniny nienasyconych i nasyconych alkoholi tłuszczowych pochodzenia roślinnego o długości łańcucha węglowego C14 - C22 z około 7 molami tlenku etylenu oraz 94,5 części wagowe podgrzanej do temperatury 60-70°C uwodornionej specjalnej frakcji destylacyjnej ropy naftowej o składzie: 71,2-75,8 części wagowe węglowodorów parafinowo-naftenowych, 23,7-28,0 części wagowych węglowodorów aromatycznych oraz 0,4-0,7 części wagowych żywic i innych składników (otrzymanych w procesie przerobu frakcji ropy naftowej), ponadto środek zawiera 0,5 dm3 wody klarującej, korzystnie kondensatu, na 100 kg produktu. , W czasie prób i badań okazało się, iż zastosowanie do woskowania przędz lub nici nowego środka, wykonanego z udziałem nie stosowanej do tego celu uwodornionej specjalnej frakcji destylacyjnej ropy naftowej daje znacznie lepsze efekty, aniżeli do tej pory stosowane środki. Odpowiedni układ ilościowy i jakościowy składników kompozycji oraz synergizm działania składników, nie będący sumą właściwości poszczególnych substancji, daje efekt w postaci zwiększenia poślizgu, obniżenia kinetycznych współczynników tarcia w układzie włókno -prowadnik metalowy oraz włókno - włókno, w znacznym stopniu wygładza przędzę oraz eliminuje działanie elektrostatyczne. 3 162 040 Sposób według wynalazku może być stosowany w procesie skręcania i przewijania przędzy, bądź nici z włókien syntetycznych, zwłaszcza kędzierzawionych, szczególnie do włókien poliestrowych i poliamidowych oraz ich mieszanek. Może być stosowany zarówno do białych jak i barwionych włókien, ponieważ nie zmienia barwy i nie obniża odporności wybarwień. Naniesiony na włókno środek jest łatwo spieralny. Sposób według wynalazku jest szczególnie przydatny do woskowania na szybkobieżnych maszynach przewijających i skręcających z kontaktowym lub kropelkowo-kontaktowym systemem nanoszenia środka. Sposób ten może być wykorzystany do woskowania przędz w aparatach skarpetkowych, pończoszniczych i dziewiarskich. Sposób według wynalazku przedstawiono w przykładzie wykonania. Przykład. Na przędzę poliestrową teksturowaną znajdującą się na skręcarce po procesie barwienia w sposób kontaktowy z tzw. mokrego wałeczka nanosi się środek woskujący w ilości 2% w stosunku do masy przędzy. Stosowany środek zawiera 3,4 części wagowe oksyetylenowa-nego około 3 molami tlenku etylenu nonylofenolu, 1,5 części wagowe produktu reakcji 1 mola mieszaniny nienasyconych alkoholi tłuszczowych pochodzenia roślinnego o długości łańcucha węglowego C14 - C22 z około 7 molami tlenku oraz 94,5 części wagowe podgrzanej do temperatury 60-70°C uwodornionej specjalnej frakcji destylacyjnej ropy naftowej o składzie: 71,2-75,8 części wagowe węglowodorów parafinowo-naftenowych, 23,7-28,0 części wagowych węglowodorów aromatycznych oraz 0,4-0,7 części wagowych żywic i innych składników, ponadto środek zawiera 0,5 dm3 wody klarującej, w postaci kondensatu, na 100 kg produktu. Woskowaną sposobem według wynalazku przędzę poliestrową teksturowaną formuje się w nawoje i przekazuje do przerobu dziewiarskiego.