Wynalazek niniejszy dotyczy zapalni¬ ków uderzeniowych do pocisków artyle¬ ryjskich, obracajacych sie dokola swej osi, a w szczególnosci dotyczy zapalników do pocisków malokalibrowych.Wynalazek polega na tym, ze do ry¬ glowania iglicy az do odpowiedniej chwili zapalnik posiada bezpiecznik w postaci przetyczki, który moze byc wyrzucony ze swego gniazda pod dzialaniem sily odsrod¬ kowej, przy czym ten bezpiecznik wspól¬ dziala z narzadem ryglujacym utrzymywa¬ nym w czynnym ipolozeniu, gdy pocisk jest w spoczynku, za pomoca urzadzenia spre¬ zystego, którego dzialanie na narzad jest wywierane w tym samym kierunku, co i kierunek sily bezwladnosci w czasie do¬ datnich przyspieszen, dzialajacych na po¬ cisk podczas jego lotu.Poza tym iglica jest polaczona wedlug wynalazku z pokrywa, zakrywajaca z gó¬ ry otwór w kadlubie zapalnika, tak iz po odryglowaniu iglicy nie ma oba.wy, by ona przypadkowo zetknela sie ze splonka za¬ palajaca pod wplywem drgan pocisku na torze, a wskutek tego nie ma obawy przed¬ wczesnego wybuchu .pocisku.Na zalaczonym rysunku przedstawio¬ no przyklad wykonania wynalazku.W kadlub 1 zapalnika wkrecona jest tuleja 2, tworzaca komore, w której umie¬ szczona jest splonka zapalajaca S i splon¬ ka pobudzajaca 4. Komora ta z przodu jest zamknieta kadlubem zapalnika, wktórym jest wykonane wydrazenie cylin¬ dryczne 5, najlepiej posiadajace rózne sre¬ dnice wzrastajace ku przodowi zapalnika, w celu przepuszczenia i prowadzenia igli¬ cy 6.Glowica zapalnika jest zaopatrzona w pokrywe 7.W poprzeczne gniazdo 8, wykonane w kadlubie 1 zapalnika wedlug wynalazku, jest wstawiony bezpiecznik odsrodkowy w postaci przetyczki 9, której srodek ciez¬ kosci jest polozony mimosrodkowo wzgle¬ dem osi zapalnika, przy czym bezpiecznik ten posiada np. dwa ramiona, pomiedzy którymi moze przesuwac sie wzdluz swej osi iglica 6, zaopatrzona w kolnierz oporo¬ wy 10, przy czym jej grot jest utrzymy¬ wany w odpowiedniej odleglosci od splon¬ ki zapalajacej.Bezpiecznik odsrodkowy 9 jest utrzy¬ mywany w polozeniu czynnym, gdy po¬ cisk jest w spoczynku, za pomoca narzadu osadzonego na sprezynie, która naciska na ten narzad w tym samym kierunku, co i sily bezwladnosci w czasie dzialania przy¬ spieszenia dodatniego pocisku.Wspomniany narzad ryglujacy bez¬ piecznik iglicy stanowi trzpien 11, np. cy¬ lindryczny, osadzony na sprezynie 15 w wydrazeniu 12 równoleglym do osi zapal¬ nika, w którym daje sie przesuwac. Naj¬ lepiej gdy koniec 13 trzpienia 11, wspól¬ dzialajacy z odpowiednim wglebieniem H, wykonanym na przedniej powierzchni od¬ srodkowego bezpiecznika iglicy, posiada ksztalt stozkowy.Poza tym mozna, oczywiscie, stosowac srodki, najlepiej dajace sie regulowac, do hamowania przesuniec trzpienia 11 w wy¬ drazeniu 12, czyli mozna regulowac mo¬ ment zwolnienia bezpiecznika 9 iglicy. W ten sposób np. mozna zastosowac wspól¬ dzialanie rygla 11 z dlawikiem o regulo¬ wanym dlawieniu.Dzialanie zapalnika wedlug wynalazku jest nastepujace.Dopóki pocisk posiada dostateczne przyspieszenie dodatnie, to sprezyna 15 i sily bezwladnosci wywierane na, rygiel 11 przeciwstawiaja sie skutecznie dziala¬ niu wypychajacemu, jakie wywiera wgle¬ bienie 11+ na koniec 13 tego rygla 11. Gdy przyspieszenie pocisku na skutek oporu powietrza osiaga mniejsza wartosc doda¬ tnia, a nawet wartosc ujemna, to wtedy dzialanie sily odsrodkowej zaczyna prze¬ wazac i bezpiecznik 9 usuwa rygiel 11 i wypada zwalniajac z kolei iglice 6.Oczywiscie, polozenie punktu na to¬ rze, gdzie nastapi odryglowanie, bedzie za¬ lezec miedzy innymi od sily sprezyny 15 i wartosci kata stozka 13, przy czym ten punkt znajduje sie w kazdym razie w pew¬ nej odleglosci od lufy broni, z której wy¬ strzelono pocisk, co w praktyce odpowia¬ da calkowitemu bezpieczenstwu strzelania.Iglica w opisanym wyzej zapalniku we¬ dlug wynalazku moze byc polaczona z po¬ krywa 7, zakrywajaca otwór w kadlubie zapalnika, przy czym pokrywie tej najle¬ piej nadac ksztalt wklesly, wskutek czego po odbezpieczeniu iglicy przez bezpiecznik odsrodkowy jest ona jeszcze zabezpieczo¬ na przed zetknieciem sie ze splonka zapa¬ lajaca zapalnika az do chwili zetkniecia sie pocisku z przeszkoda.Jak wynika samo przez sie i z niniej¬ szego opisu, wynalazek nie ogranicza sie bynajmniej do tych postaci zastosowania ani do tych postaci wykonania poszczegól¬ nych czesci, które zostaly omówione szcze¬ gólowo, lecz przeciwnie, wynalazek obej¬ muje wszelkie odmiany. PL