Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania rur i innych wyrobów profi¬ lowych o otwartym lub zamknietym prze¬ kroju poprzecznym przez zginanie pasków blachy w dwójkowych walcach o odpo¬ wiednich kolejnych profilach. Tego rodza¬ ju sposoby sa znane.Znane sa np. sposoby, wedlug których profile walców sa tak uksztaltowane, ze pasek blachy od razu jest zginany miedzy walcami na calej szerokosci swego prze¬ kroju poprzecznego. Na fig. 1 przedsta¬ wiona jest taka para walców, skladajaca sie z walca górnego 1 i dolnego 2, zas fig. la — Id przedstawiaja pary walców o na¬ stepujacych po sobie profilach oraz wy¬ giete w tych parach walców profilowe pa¬ ski blachy a, b, c, d.Znane sa takze sposoby, wedlug któ¬ rych obustronny nacisk na pasek blachy ma miejsce jedynie w poblizu brzegów.Profile walców do wykonywania takiego sposobu winny byc tak uksztaltowane, aby szczelina miedzy górnym i dolnym wal¬ cem przedniej pary walców przy zewnetrz¬ nych ich brzegach byla mniejsza niz w srodku tychze walców. Na fig. 2 przedsta¬ wiona jest taka para walców, skladajaca sie & walca górnego V i dolnego 2?, figury zas 2a do 2d przedstawiaja pary walców o nastepujacych po sobie profilach oraz wygiete w jich profile paska blachy a', b% c', d\ Poniewaz wedlug tego sposobu pasek blachy przylega jedynie do srodka walca górnego, a do walca dolnego doci¬ skany jest tylko przy brzegach, przy czym.pasek lezy tak, ze podczas pierwszych faz Wytwarzania miedzy nim a walcem dol¬ nym pozostaje w srodku wolna przestrzen, wiec w porównaniu z poprzednim sposo¬ bem, wedlug którego pasek blachy wygi¬ nany jest miedzy-obu walcami od razuna calej szerokosci swej przekroju poprzecz¬ nego, sposób ten ma te zalete, ze zapobie¬ ga nadmiernemu wytwarzaniu ciepla w pasku, wskutek czego zbedne jest smaro¬ wanie go oraz wykluczone jest wtlaczanie zendry w tenze pasek.Stwierdzono, ze wady posiadaja oba wyzej opisane sposoby oraz spostrzezono, ze przy profilowaniu plaskiego paska bla¬ chy, np. przy zginaniu na rure, nie moz¬ na uniknac, aby krawedzie paska nie po¬ dlegaly rozciaganiu poprzecznemu, wzgle¬ dnie podluznemu, co sie uwidocznia w fal¬ dowaniu brzegów poszczególnych profilów.Wskutek tego wyroby z pasków blachy (np. rury), profilowane wedlug powyz¬ szych znanych sposobów, nie sa prostoli¬ nijne przy wychodzeniu z walców, wiec przy urzadzeniach do wytwarzania podob¬ nych profilowych wyrobów musza byc przewidziane specjalne walce prostujace lub podobne urzadzenia. Z powyzszego wy¬ nika, iz te znane sposoby profilowania nie sa jeszcze dostatecznie dobre, zwlaszcza przy profilowaniu rur na zimno.Przedmiotem zas wynalazku niniejsze¬ go jest sposób, wedlug którego pasek bla¬ chy na poczatku zaczyna byc zginany w walcach tylko w srodku, tj. w najnizszym miejscu profilu dolnego walca, przy czym ku brzegom paska nacisk górnego walca zmniejsza sie tak, ze przy brzegach wal¬ ców pasek blachy lezy swobodnie. W ten sposób w srodku walców pasek blachy poddany zostaje pewnemu cisnieniu przez walcowanie na zimno czyli rozciaganiu, przy czym zapobiega sie rozciaganiu jego przy brzegach walców oraz wywolanym przez to rozciaganie utrudnieniom w dal¬ szych fazach wytwarzania. Dzieki sposo¬ bowi wedlug wynalazku osiaga sie te ko¬ rzysc, ze te rozciagania, które powstaja przez wydluzenie szerokosci przekroju pa¬ ska przy jego przeksztalcaniu na profil, zo¬ staja wyrównane przez cisnienie walców przy walcowaniu na zimno. Wytworzo¬ ne wedlug wynalazku profile, np. ru¬ ry, wychodza proste z walców pro¬ filowych, a wiec nie wymagaja juz sto¬ sowania maszyny do prostowania wzgle¬ dnie specjalnych walców prostujacych.Sposób wiec wedlug wynalazku umozliwia stosowanie znacznie mniejszej ilosci wal¬ ców o ilosc walców, sluzacych do prosto¬ wania rur po ich wywalcowaniu.Wedlug sposobu, stanowiacego wyna¬ lazek niniejszy, wszystkie walce calego urzadzenia obracaja sie z ta sama szyb¬ koscia obwodowa. Jesli wiec walce maja rozmaita srednice, to walce o wiekszej srednicy beda sie obracaly z mniejsza ilos¬ cia obrotów niz walce o srednicy mniej¬ szej.Na fig. 3 przedstawiony jest schema¬ tycznie sposób walcowania wedlug wyna¬ lazku oraz profile walców do wykonywa¬ nia tego sposobu.Urzadzenie zas cale sklada sie z nie przedstawionych na rysunku walców wcia¬ gajacych (zasilajacych) oraz z par wal¬ ców profilowych, z których kazda sklada sie z walca górnego 1" i dolnego #". Pro¬ file walców kazdej pary (fig. 3a — 3d) sa tak uksztaltowane, ze szczelina miedzy górnym i dolnym walcem poczatkowych par walców jest mniejsza w srodku profi¬ lu niz przy brzegach. Profilowany pasek blachy wyginany jest zatem z poczatku w srodku profilu, ku brzegom zas blachy na¬ cisk górnego walca maleje tak, ze brzegi paska nie sa wystawione na dzialanie na¬ cisku. Pasek blachy podlega zatem w srod¬ ku profilu cisnieniu walcowania na zim¬ no, wywolujacemu wydluzenie w srodku profilu, podczas gdy przy brzegach pasek ten nie jest wystawiony na to dzialanie — 2 —nacisku. Dla zapobiezenia przesunieciu sie w bok jednego z walców, walec dolny za¬ opatrzony jest w tarcze brzegowe 3.Litery a", b", c", d" (fig. 3a — 3d) oznaczaja profile paska blachy wytworzo¬ ne wedlug wynalazku.Przebieg walcowania odbywa sie w zwykly sposób. Pasek blachy nadchodza¬ cy z motowidla lub podobnego urzadzenia, jest doprowadzany poprzez nie przedsta¬ wione na rysunku walce wciagajace do pierwszej pary walców profilowych (fig. 3a), której walec górny i dolny sa nape¬ dzane, a potem przechodzi do nastepnej pary (fig. 3b) itd. Po wyjsciu z ostatniej pary walców (fig. 3d) profil jest dosta¬ tecznie wywalcowany wzglednie zamknie¬ ty oraz dalej w zwykly sposób wykoncza¬ ny (wygladzony, ostatecznie profilowany itd.), przy czym mozna równoczesnie za¬ stosowac urzadzenie do spawania szwu ru¬ ry. Urzadzenia te moga byc umieszczone za ostatnia para walców i spawac szew ru¬ ry w tym samym przebiegu, co i wytwa¬ rzanie rury.Do prowadzenia profilu rury (fig. 3d) mozna w znany sposób zastosowac tarcze prowadnicza i, która moze uzupelniac pro¬ fil górnego walca ostatniej pary walców, wchodzac w szew rury i prowadzac ja, jednak bez ustalania wzglednie przytrzy¬ mywania jej u dolu, co jest potrzebne tyl¬ ko przy wyzej opisanym drugim sposobie, w którym pasek blachy poddawany jest naciskowi poczatkowo tylko przy brzegach.Za pomoca sposobu wedlug wynalazku mozna wytwarzac nie tylko profile okrag¬ le, ale takze o innym przekroju poprzecz¬ nym, zarówno o zamknietym, jak i otwar¬ tym. PL