Wynalazek dotyczy tarcz strzelniczych.Celem wynalazku jest wyzyskanie sily u- derzenia pocisku do tego, aby jedna tarcza znikala, a druga podnosila sie.Wynalazek niniejszy moze byc w róz¬ ny sposób wykonany. Zasadniczo cale u- rzadzenie winno byc wykonane z takiego materialu, aby energia ruchu pocisku byla wystarczajaca do spowodowania przesta¬ wienia tarcz. Tarcza winna byc wykonana z takiego materialu lub posiadac taka gru¬ bosc, aby pocisk mial odpowiedni opór do przezwyciezenia przy uderzeniu w tarcze lub przy przebijaniu jej i przekazywal tar¬ czy odpowiednia czesc swojej energii. Po¬ za tym urzadzenie wedlug wynalazku win¬ no byc tak wykonane, aby ruch tarczy, spo¬ wodowany uderzeniem pocisku, byl prze¬ noszony na sasiednia lub jeszcze na dalsza tarcze i wreszcie aby ten ruch konczyl sie wlasnie wtedy, gdy druga tarcza podnosi sie i staje sie widoczna.Mozna np. osadzic kilka tarcz, jedna obok drugiej, na stale na wspólnym, daja¬ cym sie swobodnie obracac wale, lecz tarcze te powinny byc przestawione wzgledem sie¬ bie o 90°. Za pomoca odpowiednich narza¬ dów ryglujacych mozna ruch nadany walo-Wi uderzeniem pocisku zatrzymac w chwili, gdy druga tarcza pozioma osiaga pionowe polozenie, w którym jest widoczna dla strzelca. Mozna równiez na wale nierucho¬ mym osadzic obrotowo tarcze jedna obok drugiej, przy czym tarcze te powinny na¬ stawiac sie samoczynnie w polozenie pio¬ nowe, o ile nie dzialaja na nie inne sily.W tym przypadku tarcza znikajaca musi przy przechylaniu sie zwolnic inna tarcze, zaryglowana w polozeniu poziomym. Szcze¬ gólnie latwo osiaga sie takie dzialanie, gdy tarcze uderzaja przy kazdym strzale bez¬ posrednio o ramiona] na wale pomocniczym, przestawione wzgledem siebie o pewien o- kreslony kat, obracajac te ramiona o ten kat, przy czym znajdujace sie równiez na tym wale za kazda tarcza i przestawione wzgledem siebie kciuki wylaczaja zapadki, które przy strzale przytrzymuja tarcze w polozeniu wychylonym.Takie urzadzenia strzelnicze sa bardzo praktyczne. Strzelec nie strzela zawsze do jednej i tej samej tarczy, lecz musi strze¬ lac do zmieniajacych sie celów, a wiec mu¬ si zawsze na nowo celowac, co odpowiada rzeczywistosci. Cwiczenia w strzelaniu przy uzyciu takich tarcz strzelniczych ma¬ ja charakter strzelania rzeczywistego, po¬ niewaz urzadzenie moze byc tak wykonane, by po strzale do pierwszej tarczy wysuwa¬ la sie zamiast sasiedniej trzecia lub czwar¬ ta tarcza i t. d. Strzelec nie moze wiec li¬ czyc na to, ze po strzale do jednej tarczy ukaze sie nowa tarcza znajdujaca sie bez¬ posrednio obok.Gdy pod dzialaniem tarczy, do której strzelano, ma byc podniesiona inna tarcza, to przechylona tarcza wskutek strzalu mu¬ si spowodowac jej podniesienie sie np. za pomoca linki Bowdena lub przez rozrzadza¬ nie zapadkami za pomoca elektromagne¬ sów. Takie wykonanie umozliwia budowe prostszych i lzejszych urzadzen, dzieki czemu osiaga sie bardziej czule i pewniej¬ sze dzialanie urzadzenia. Takie urzadzenia strzelnicze nadaja sie takze do strzelania wiatrówkami lub z broni malokalibrowej przy strzelaniu w mieszkaniu. Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia swobodniej¬ sze ustawienie poszczególnych tarcz. Tar¬ cze nie musza byc osadzone na wspólnym wale jedna obok drugiej. Mozna bowiem osadzic kazda tarcze na oddzielnym wale i ustawic niezaleznie jedna od drugiej, czy¬ li w róznych odstepach albo w róznych od¬ leglosciach od strzelca, albo nawet pod róznymi katami wzgledem siebie. Mozna wiec ustawic jedna lub kilka tarcz pod pro¬ stym katem wzgledem innych tarcz, wsku¬ tek czego moze do nich strzelac inny strze¬ lec. Strzelec nie moze dzieki temu przewi¬ dziec, która z tarcz zostanie wskutek jego strzalu podniesiona jako nastepna, ponie¬ waz pojawienie sie nowej tarczy jest czesto zalezne od strzalu innego strzelca, którego stanowisko znajduje sie w wiekszej lub mniejszej odleglosci od stanowiska pierw¬ szego strzelca. W ten sposób zwieksza sie znacznie podobienstwo do strzelania rze¬ czywistego. Odleglosc, ha. jakiej poszcze¬ gólne tarcze moga znajdowac sie jedna od drugiej jest zalezna tylko od tego, by la¬ czaca je linka Bowdena na takiej odleglo¬ sci mogla dzialac. Przy elektrycznym prze¬ noszeniu ruchu odleglosc jest nieograni¬ czona.Inne szczególy przedmiotu wynalazku wynikaja z dalszego opisu i rysunku. Oczy¬ wiscie, wynalazek nie ogranicza siie do przykladów przedstawionych na rysunku i opisanych w opisie.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania urzadzenia strzelnicze¬ go wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia urzadzenie strzelnicze w widoku z przodu; fig. 2 — w widoku z boku, fig. 3 i 4 — przy¬ rzad ryglujacy w dwóch polozeniach, osa¬ dzony na wale, fig. 5 i 6 — odmiane przed¬ miotu wynalazku w widoku z przodu i z góry, fig. 7 — w widoku z boku urzadzenie do utrzymywania tarcz wedlug fig. 5 i 6 w — 2 —polozeniu podniesionym, fig. 8 — dalsza odmiane urzadzenia w widoku z boku i cze¬ sciowo w przekroju, fig. 9 — widok.z tylu urzadzenia, fig. 10 — dalsza odmiane urza¬ dzenia w widoku z boku i czesciowo w przekroju, a fig. 11 -—w widoku z tylu.Na stojakach / (fig. 1 — 4) jest osadzo¬ ny wal 2, na którym sa umocowane na sta¬ le tarcze 3, 4, 5, 6, przestawione jedna -wzgledem/drugiej- o 90°. W polozeniu przedstawionym na rysunku tarcza 3 jest skierowana do góry, tarcza zas 5 jest skie¬ rowana w dól, a tarcze 4 i 6 — poziomo ku przodowi lub do tylu. Tarcze 4 i 6 sa wiec dla strzelca niewidoczne. W kaz¬ dym lozysku walu znajduje sie wedlug fig. 3 i 4 po cztery sprezynujace zapadki kul¬ kowe, przestawione wzgledem siebie o 90°.Wal posiada cztery kuliste wglebienia 7, w które moga zapadac kulki 8 pod naciskiem sprezyn 9. Do regulowania sily sprezyn 9 sluza wkretki 10, wkrecane w kadluby //.Kazdy rygiel moze byc poza tym wylaczo¬ ny, dzieki czemu mozna równiez zmieniac liczbe czynnych kulek zapadkowych. W tym celu kadlub 11 wystaje poza lozysko i posiada szeroki kolnierz 12 z pierscienio¬ wymi rowkami 13. W te rowki daja sie z boku wstawiac wystepy 15, osadzone na ra¬ mionach wahliwych na czopach lozysko¬ wych 14. Gdy kulka ma dzialac, to prze¬ stawia sie odpowiedni kadlub 11 w najniz¬ sze polozenie i zaklada wystepy w górny rowek pierscieniowy. Gdy kulka natomiast nip powinna ryglowac, to podnosi sie odpo¬ wiedni kadlub 11, tak aby wystepy weszly w dolny rowek 13. Obydwa wystepy zabez¬ piecza sie w polozeniu nastawionym za po¬ moca uchwytu 16.W innym przykladzie wykonania we¬ dlug fig. 5 — 7 na nieruchomej osi, umie¬ szczonej na stale w lozyskach 18, sa luzno osadzone tarcze 19, 20, 21, ^2, przy czym przedluzenia 23, 24, 25 tych tarcz sa ob¬ ciazone ciezarkami, tak iz tarcza zawsze dazy do zajecia polozenia pionowego. Kaz¬ de przedluzenie posiada boczne czopy 27, 28. Kazdy czop 27 jest polaczony z odpo¬ wiednia tarcza 30 drazka 29, przy czym boczny wystep tego drazka przylega do ob¬ wodu tej tarczy. Wszystkie tarcze 30 sa osadzone na stale na wspólnym wale 31, ob¬ sadzonym w lozyskach 32. Kazda tarcza 30 posiada na obwodzie wglebienia 33, przy czym te wglebienia sa przestawione jedne wzgledem drugich o 90°, jak to uwidocz¬ niono na fig. 7. W polozeniu tarczy 19, u- widocznionym na rysunku, koniec drazka 29 znajduje sie we wglebieniu 33 tarczy 30, natomiast konce drazków reszty tarcz strzelniczych 20 — 22 znajduja sie na glad¬ kiej czesci obwodu przynaleznych do nich tarcz 30. Gdy tarcza 19 zostaje trafiona ku¬ la, to przechyla sie ona w polozenie pozio¬ me i obraca za pomoca drazka 29 wal 31, a jednoczesnie takze wszystkie tarcze 30 o 90°. Wl polozeniu poziomym tarczy 19 czop 27 opiera sie na wystepie 34, wskutek cze¬ go tarcza ta nie moze zajac z powrotem po¬ lozenia pionowego.Drazek zapadkowy 34* na dolnym ko£- cu jest polaczony przegubowo z nieruchoma czescia 35 urzadzenia, przy czym ramie 36, polaczone z nim takze przegubowo, jest przyciagane sprezyna 37 do walu 31. Na koncu ramienia 36 znajduja sie widelki 38, otaczajace wal 31, na którym w plaszczyz¬ nie tych widelek, znajduje sie kciuk 39. W polozeniu tarczy strzelniczej 19, uwidocz¬ nionym na rysunku, zapadka 34* znajduje sie w polozeniu ryglujacym. Gdy tarcza strzelnicza przechyla sie, to czop 28 prze¬ suwa zapadke, wskutek czego wchodzi ona pod ten czop i zapobiegal powrotnemu prze¬ chyleniu sie tarczy strzelniczej. Drazek za¬ padkowy 34' posiada na górnym koncu wy¬ step 40, który przy zbyt znacznym odchy¬ leniu tarczy 19 sluzy za zderzak zatrzymu¬ jacy. Kazda tarcza strzelnicza posiada je¬ dna zapadke 34 i jedne widelki 38. Kciuki 39, nalezace do kazdej z tarcz 19 — 22, sa przestawione na wale 31 ó 90° jeden wzgle- — 3 —dem drugiego, wskutek czego kciuk, nale¬ zacy do tarczy 20, zajmuje przy ruchu przechylnym tarczy strzelniczej 20 takie polozenie, ze odchyla zapadke 34" tarczy 20 wbrew dzialaniu sprezyny 37 i zwalnia te tarcze, która moze wtedy podniesc sie do góry. W ten sposób przy trafieniu w tarcze zostaje podniesiona nastepna tar¬ cza, a po trafieniu w ostatnia tarcze 22 podnosi sie znowu tarcza, 19. Urzadzenie dziala wiec stale tak jak poprzednie.Urzadzenie ryglujace wedlug fig. 3 i 4 daje sie zastosowac równiez na innym wa¬ le, np. w przykladzie wedlug fig. 5 — 7 mozna to urzadzenie umiescic w lozyskach walu 31 i zastapic nim zderzak 40. Mozna równiez piaste kazdej z tarcz, ustawiaja¬ cych sie samoczynnie w polozenie pionowe, zaopatrzyc w takie narzady ryglujace.Na fig. 8 i 9 liczba 41 oznaczono nieru¬ chomy wal z osadzonymi obrotowo tarcza¬ mi strzelniczymi 42. Liczba 43 oznaczono wal pomocniczy, na którym za kazda tar¬ cza strzelnicza sa umieszczone dwa równo¬ legle ramiona 44, przestawione o 180° je¬ dno wzgledem drugiego i polaczone za po¬ moca poprzeczki, o które uderza trafiona tarcza i wskutek tego stopniowo obraca wal pomocniczy. Oprócz tego znajduja sie na tym wale za kazda tarcza strzelnicza dwa kciuki 45, równiez przestawione o 180° je¬ den wzgledem drugiego. Kciuki 45 wspól¬ dzialaja z zapadkami 46, przyciaganymi ku tylowi za pomoca sprezyn 47, polaczonych ze slupkami 48, wskutek czego przy prze¬ chylaniu sie tarczy trafionej kula zostaje uchwycony jej brzeg 49, a kciuk 45 powo¬ duje zwolnienie tarczy strzelniczej.Gdy na jednym wale znajduja sie czte¬ ry tarcze strzelnicze, to ramiona 44 oraz kciuki 45 sasiednich tarcz sa przestawione na wale pomocniczym 43 o 45°. Tarcza kciukowa 50, osadzona na wale pomocni¬ czym, jest zaopatrzona we wreby 51, prze¬ stawione równiez o 45° wzgledem siebie, w które zapada plaska sprezyna przymoco¬ wana do podstawy. Ta tarcza 50 zapobiega przechyleniu sie walu pomocniczego przy uderzeniu tarczy o jedno z ramion 44.Gdy sie np. umiesci tylko dwie tarcze strzelnicze, jedna obok drugiej, to kciuki 45 musza byc przestawione wzgledem sie¬ bie nie o 180°, lecz o 90°, czyli tworzyc czworokat Wedlug fig. 10 i 11 nieruchomy wal 54 jest osadzony w slupkach 53, umocowa¬ nych na podstawie 52. Na wale tym w od¬ powiednich odstepach jest osadzona pew¬ na liczba tarcz obrotowych 55. W pewnej odleglosci za walem 54 z tylu za kazda tarcza znajduja sie slupki 56 i 60. W slup¬ ku 56 jest umieszczona linka Bowdena 57, której jeden koniec zakonczony glówka wystaje z tego slupka pionowo do góry, a drugi, doprowadzony do sasiedniej tarczy strzelniczej, Wystaje ku przodowi tak sa¬ mo, jak to na fig. 10 uwidoczniono dla kon¬ ca 59 linki 57, doprowadzonej od sasied¬ niej tarczy do slupka 60. Slupkir 56 znaj¬ duja sie w takich odleglosciach za tarcza¬ mi, ze tarcze te przy przewracaniu sie wskutek trafienia uderzaja w glówki 58 li¬ nek i uruchomiaja je. Do zaryglowania tra¬ fionej tarczy w polozeniu niewidocznym sluzy urzadzenie ryglujace, które sklada sie z drazka zapadkowego 61, osadzonego wahliwie na podstawie 52 na czopie 62 i zaopatrzonego na górnym koncu w rucho¬ ma zapadke 63. Tarczastrzelnicza przy tra¬ fieniu w nia przechyla sie w tyl i naciska na zapadke 63, która obracajac sie na czopie 71 przy powrotnym przechylaniu sie tar¬ czy zaczepia za brzeg 64 jej srodkowego wyciecia, przy czym drazek zapadkowy 61 przylega wtedy do konca 59 linki Bowde¬ na, do którego jest przyciagany za pomoca sprezyny 70. Po trafieniu w sasiednia tar¬ cze zostaje drazek ten pod naciskiem kon¬ ca 59 linki Bowdena przesuniety tak dale¬ ko ku przodowi, ze zapadka 63 zwalnia brzeg 64 tarczy strzelniczej, która dzieki temu moze podniesc sie do góry, przy czym — 4 —drazek zapadkowy 61 zostaje zaryglowany w przednim polozeniu za pomoca ramienia 67, osadzonego na slupku 56, w którego wyciecie 66 wchodzi trzpien 65, znajduja¬ cy sie na drazku zapadkowym 61. Do zwolnienia! drazka 61 sluzy zapadka 68, wspóldzialajaca z brzegiem 69 wyciecia tarczy strzelniczej, na która to zapadke po trafieniu w tarcze strzelnicza naciska ten brzeg 69, przy czym ramie 67 zostaje pod¬ niesione do góry i zwalnia drazek 61, któ¬ ry sprezyna 70 odciaga w tyl az do zetknie¬ cia sie go z koncem 59 linki Bowdena. PL