W kotlach parowych o wymuszonym o- biegu wody moga zachodzic przypadki, ze obieg ten ulegnie zaburzeniu, wskutek cze¬ go powstaje niebezpieczenstwo, iz kociol bedzie niezdolny do pracy, a nawet moze ulec przepaleniu. Jest zatem rzecza ko¬ rzystna wykonac podobny kociol tak, by w razie przerwy wymuszonego obiegu wo¬ dy kociol mógl pracowac, chocby przy zmniejszonym obciazeniu, przy natural¬ nym obiegu wody.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest kociol parowy o wymuszonym obiegu wody, który w przypadku przerwy obiegu przymusowego jest zdolny do pracy rów* niez i przy obiegu naturalnym jako kociol o jednokierunkowym przeplywie wody. W zasadzie, aby kociol.mógl pracowac przy naturalnym obiegu wody, rury wodne w czesci odparowywujacej kotla, to znaczy w odparowywaczu, winny byc tak rozmie¬ szczone i polaczone, aby odbywal sie w nich przeplyw wody do góry, innymi slo¬ wy, nalezy w rurach tych unikac przeply¬ wu opadowego.Kociol wedlug wynalazku posiada pom¬ pe zasilajaca, doprowadzajaca wode za¬ silajaca do walczaka poprzez odparowy- wacz, jedna pompe lub kilka pomp, prze¬ tlaczajacych wode przez kociol, to znaczy wytwarzajacych wymuszony obieg wody w kotle, oraz samoczynnie uruchomiany za¬ wór, dzialajacy w przypadku, gdy obieg wymuszony wody ulegnie zaburzeniu.Walczak kotla jest polaczony rura o- padowa z dwiema pompami przetlaczaja-cymi. Pomiedzy odparowywaczem a tymi pompami umieszczono pompe do doprowa¬ dzania wody zasilajacej, obok zas pomp przetlaczajacych umieszczony jest samo¬ czynnie dzialajacy zawór rozrzadczy, któ¬ ry uruchomia umieszczony obok niego za¬ wór przeplywowy. Zawór ten jest zamyka¬ ny prz w przewodzie tlocznym jednaj z pomp przetlaczajacych jest wieksze od cisnienia w przewodzie doplywowym tej pompy, wskutek czego kociol pracuje przy przy¬ musowym obiegu wody i odwrotnie, to znaczy, zawór rozrzadczy samoczynnie o- twiera zawór przeplywowy» gdy cisnienie w przewodzie tlocznym pompy przetlacza¬ jacej jest nizsze niz cisnienie w jej prze¬ wodzie doplywowym, wskutek czego kociol pracuje przy obiegu naturalnym wody.Na rysunku, przedstawiajacym schema¬ tycznie przedmiot wynalazku, fig. 1 przed¬ stawia kociol, fig. 2 — schemat ukladu rur kotlowych. W kotle wedlug fig. 1 rura o- padowa 2, laczy walczak 1 z dwiema pom¬ pami 3, przetlaczajacymi wode, z których kazda jest zaopatrzona w zawory 4 i 5. Ze¬ spoly rurowe 7 i 9, stanowiace czesc od- parowywujaca kotla, nazwana krócej od¬ parowywaczem,; sa zasilane woda z prze¬ wodu zasilajacego 6. Przegrzewacz pary 8 moze byc równiez zasilany woda z prze¬ wodu zasilajacego. Przewody wylotowe ze¬ spolów rurowych 7 i 9 wchodza do wal¬ czaka 1 ponizej poziomu wody i sa Wzgle¬ dem tego poziomu nachylone.Podczas normalnej pracy kotla, to zna¬ czy przy wymuszonym obiegu wody, wy¬ wolanym dzialaniem pomp przetlaczaja¬ cych 3, jak równiez róznica poziomu wo¬ dy w rurze opadowej 2 i odparowywaczu, woda krazy z walczaka 1 przez rure 2, otwarte zawory 4 i 5, poprzez pompy 3, rure zasilajaca 6 i zespoly rurowe 7 i 9 z powrotem do walczaka 1. Strumien wody i pary, wchodzac do wody w walczaku 1, wobec znacznej jego szybkosci pokrywa faktycznie cala powierzchnie wody w wal¬ czaku; wskutek czego wytwarzajaca sie para wydziela sie bardzo równomiernie w postaci malych baniek, przy czym zawar¬ tosc wody w parze jest nieznaczna. Ruch wody w walczaku 1 odbywa sie w kierun¬ ku odwrotnym do ruchu wskazówki zega¬ ra, przy czym nastepuje szybkie wyrówna¬ nie temperatury wody. Para uzytkowa od¬ plywa przez przegrzewacz 8 i zawór odci¬ najacy 11.Rury, wchodzace do walczaka 1 ponad poziomem wedy, jak np. rury przegrzewa - cza 8, sa zewnatrz lub wewnatrz walczaka rozszerzone i posiadaja wieksza srednice, co uskutecznia sie przy pomocy np, wsta¬ wek w rodzaju dysz 10, które zmniejsza¬ ja szybkosc przeplywu pary w takim stop¬ niu, ze staje sie mozliwe oddzielanie sie wody od pary pod dzialaniem sily ciaze¬ nia.Przy zamknietym zaworze 11 i otwar¬ tym zaworze odcinajacym 12 przegrze¬ wacz 8, przy ruchu kotla z wymuszonym o- biegiem, pracuje jako odparowywacz. Za¬ wór 13 sluzy do odwodnienia przegrzewa- cza przy przejsciu jego z pracy jako od- parowywacza na prace wlasciwa prze- grzewacza. Jezeli przegrzewacz 8 ma slu¬ zyc jako odparowywacz podczas pracy ko¬ tla przy obiegu naturalnym wody, to po¬ winien on byc tak zaprojektowany, aby wo¬ da mogla przechodzic przezen w kierunku górnym. Do rury zasilajacej 6 woda jest tloczona pompa zasilajaca 14, dzieki cze¬ mu ilosc wody, przeplywajacej przez od¬ parowywacz, jest stale uzupelniana. W przypadku unieruchomienia pomp przetla¬ czajacych 3 kociol moze pracowac jako ko¬ ciol o jednokierunkowym przeplywie wo- W celu umozliwienia naturalnego obie¬ gu wody w kotle zastosowany jest zawór przeplywowy 15, wbudowany równolegle do pomp przetlaczajacych 3 pomiedzy przewodem zasilajacym 6 i tura opadowa — 2 —2. Obok pomp przetlaczajacych 3 wbudo¬ wany jest jeszcze zawór rozrzadczy 16, samoczynnie uruchomiajacy zawór 15, w celu przejscia kotla na prace przy obiegu naturalnym wody w przypadku przerwy o- biegu wymuszonego. Zawór 15 jest nor¬ malnie zamkniety, lecz w przypadkach u- nieruchomienia pomp przetlaczajacych 3 oraz, gdy cisnienie przy zaworze rozrzad- czym od strony rury opadowej 2 jest wyz¬ sze od cisnienia po stronie przewodu zasi¬ lajacego 6, zawór rozrzadczy samoczynnie otwiera zawór 15, wskutek czego powstaje naturalny obieg wody w kotle. Oczywiscie zawór 15 moze tez byc uruchomiany recz¬ nie, przy czym zawór "< rozrzadczy w tym przypadku wskazuje tylko na potrzebe u- ruchomienia zaworu 15.Jak wspomniano juz wyzej, nalezy u- nikac przeplywu opadowego w rurach od- parowywacza. W tym celu, a wiec w celu zabezpieczenia odparowywacza przed wy¬ plywem z niego wody w dól, sklada sie on z rur umieszczonych, jak przedstawiono na fig. 2, to znaczy wszystkie rury naleza do dwu wezownic, umieszczonych wzgle¬ dem siebie w ten sposób, ze poszczególne odcinki rur sa skierowane równolegle, po- szczególne zas sasiednie zwoje wezownic sa umieszczone wzgledem siebie na krzyz.W przypadku, gdy woda zasilajaca nie jest czysta, w kotle moze powstac osad w postaci mulu. Dla usuwania takiego osadu zaleca sie przepuszczac wode przez rury kotla ze wzmozona szybkoscia, co moze byc osiagniete przez równoczesna prace o- bydwóch pomp przetlaczajacych przy pel¬ nym ich obciazeniu. Przeplukiwanie takie moze sie odbywac zarówno podczas ruchu kotla, jak i w czasie jego postoju. Prze- grzewacz moze tez byc przeplukiwany w ten sam sposób.Gdy przeplukiwanie odbywa sie pod¬ czas postoju kotla, dobrze jest wylaczac poszczególne rury, wskutek czego prze¬ plyw wody przez pozostale rury bedzie sie odbywal z odpowiednio zwiekszona szyb* koscia, PL