Wynalazek niniejszy dotyczy taboru ko¬ lejowego, a zwlaszcza pewnych udoskona¬ len tendrów parowozowych, wyposazonych w urzadzenia, zasilajace paliwem palenis¬ ka porowozów, przy czym obejmuje rów¬ niez udoskonalenia przenosnika takiego u- rzadzenia zasilajacego, zwlaszcza umiesz¬ czonego na wzmiankowanym powyzej ten¬ drze udoskonalonym.W praktyce dotychczasowej osadzano przenosnik urzadzenia zasilajacego lub je¬ go koryto w specjalnym przedziale, umie¬ szczonym na tendrze pomiedzy przedzia¬ lem, zawierajacym wegiel, czyli komora weglowa, oraz komora wodna tendra. Prze¬ nosnik paliwa w tego rodzaju urzadzeniach jest napedzany za pomoca przekladni ze¬ batej, umieszczonej na jego koncu tylnym z tylu za przewodem weglowym. Takie roz¬ mieszczenie i uksztaltowanie czesci urza¬ dzenia zmniejsza znacznie przestrzen, przeznaczona na umieszczenie w niej wo¬ dy, komplikuje budowe oraz utrzymywa¬ nie tendra i przenosnika paliwa.Celem wynalazku niniejszego jest unik¬ niecie wzmiankowanych niedogodnosci i wad praktyki dotychczasowej przez nada¬ nie nowej i udoskonalonej budowy tendro¬ wi i przenosnikowi paliwa urzadzenia za¬ silajacego z uproszczeniem wyrobu tendra i jednoczesnym uzyskaniem wiekszej prze¬ strzeni na paliwo i wode, przy czym prze-nosnik paliwa jest napedzany na jego kon¬ cu przednim zewnatrz komory wodnej ten¬ dra ; k- •'* Pojemnosc tendra"pod wzgledem wody i wegla jest najwazniejszym czynnikiem w rozwoju nowoczesnych parowozów, wobec czego jest rzecza wielce pozadana osiagnie¬ cie mozliwie najwiekszej takiej pojemnosci tendra. Konstrukcja wózków nosnych ten¬ dra, jego poduszek oporowych i jego pod¬ wozia okresla najnizszy poziom dna ten¬ dra. Obrysie zas przepisowe, to jest obry¬ sie tuneli, mostów, zwrotnicowni, peronów i t. d., okresla wysokosc i szerokosc ten¬ dra. Dlugosc tendfa zalezy od krzywizny torów, dlugosci obrotnic oraz dlugosci boksów parowozowni." Je$t wiec rzecza jasna, ze rozmiary tendra powinny miescic sie w podanych powyzej, dokladnie okreslonych granicach.Z tego powodu jest rzecza istotna, aby cala pojemnosc tendra byla wyzyskana jak najbardziej celowo i przeznaczona w jak najwiekszej czesci na komore paliwowa (weglowa) i komore wodna.Wynalazek ma na celu, jako swe glów¬ ne zadanie, utworzenie udoskonalonej kon¬ strukcji tendra, wyposazonego w urzadze¬ nie, zasilajace paliwem palenisko parowo¬ zu i posiadajacego komore weglowa i ko¬ more wodna o najwiekszej mozliwej po¬ jemnosci.Ponadto wynalazek niniejszy obejmuje udoskonalenie poszczególnych czesci skla¬ dowych tendra i urzadzenia zasilajacego, rozmieszczenie czesci urzadzenia zasilaja¬ cego oraz umieszczenia czesci tego urza¬ dzenia wzgledem czesci tendra, co uwi¬ doczniono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia srodkowy pionowy przekrój podluzny tendra parowozowego, zaopatrzo¬ nego w udoskonalone urzadzenie zasilaja¬ ce do wegla; fig. 2 — przekrój pionowy wzdluz linii / — /na fig. 5, widziany w kierunku strzalek; fig. 3 — przekrój pio¬ nowy wzdluz linii /// — /// na fig. 5, wi¬ dziany w kierunku strzalek; fig. 4 — prze¬ krój pionowy wzdluz linii IV — IV na fig. 5, widziany w kierunku strzalek; fig. 5 — przekrój wzdluz linii V — V na fig. 2, wi¬ dziany w kierunku strzalek; fig. 6 — prze¬ krój wzdluz linii VI — VI na fig. 4, wi¬ dziany w kierunku strzalek; fig. 7 — prze¬ krój pionowy wzdluz linii VII — VII na fig. 1, widziany w kierunku strzalek; fig. 8 — przekrój pionowy wzdluz linii VIII — VIII na fig. 1, a fig. 9 — srodkowy piono¬ wy przekrój podluzny czesci tendra paro¬ wozowego, wyposazonego w odmiennie wy¬ konane urzadzenie zasilajace.Na rysunku fig. 1 — 8 przedstawiaja najdogodniejsza postac wykonania wyna¬ lazku niniejszego, wybrana specjalnie w celu najlepszego opisania wynalazku; fig. 9 przedstawia odmienna postac wykonania wynalazku; jest jednak rzecza oczywista, ze moga byc zastosowane równiez i inne postacie wykonania bez oddalania sie od mysli przewodniej wynalazku.Tender parowozowy, oznaczony jako calosc litera A, posiada komore weglowa B i komore wodna C oraz jest zaopatrzony w przenosnik paliwa, oznaczony jako calosc litera D. Przenosnik ten stanowi nieodlacz¬ na czesc konstrukcji tendra, jak to wynika z rysunku. Liczba 10 oznacza podstawe czy¬ li rame podwozia tendra, skladajaca sie z dna, czyli plyty podstawowej 11 oraz ply¬ ty górnej 12, polaczonych ze soba zebrami 13. Rama ta ciagnie sie od jednego do drugiego konca tendra. Plyta dolna 11 jest jednolita, plyta zas górna 12 posiada sze¬ reg otworów 14; zebra 13 sa równiez za¬ opatrzone w otwory 15, dzieki czemu wo¬ da moze doplywac swobodnie z komory wodnej tendra do przestrzeni, mieszczacej sie miedzy plytami 11 i 12.Komora weglowa A jest ograniczona i oddzielona od komory wodnej przegródka¬ mi, które stanowia: tylna scianka pochyla 16, boczne scianki pochyle 17 i 18 oraz o- slona 19 przenosnika paliwa, której najle- — 2 —piej jest nadac w przekroju poprzecznym ksztalt odwróconej litery A; scianki bocz¬ ne 20 i 21 tej oslony tworza przedluzenia scianek bocznych 17 i 18. Scianki boczne komory weglowej i scianki boczne oslony przenosnika sa mocno polaczone ze soba przez nitowanie, spawanie lub w inny od¬ powiedni sposób takf iz oddzielaja szczel¬ nie na wode wnetrze oslony przenosnika od wnetrza komory wodnej.W podobny sposób tylne brzegi scianek bocznych oslony przenosnika i scianka tyl¬ na 22 tej oslony sa mocno przypojone lub w inny odpowiedni sposób przymocowane do tylnej scianki 16 i tworza miedzy nimi polaczenia wodoszczelne oraz usztywnie¬ nie calej konstrukcji scian tendra. Jak to widac najlepiej na1 fig, 1, 7 i 9, scianka tyl¬ na 16 jest przedluzona az do ramy podwo¬ zia w celu utworzenia podpory oslony przenosnika i komory weglowej. Temu przedluzeniu scianki 16 najlepiej jest na¬ dac szerokosc, równa szerokosci przegro¬ dy poprzecznej 23, która lacznie z prze¬ dluzeniem sciankij 16 tworzy scianke komo¬ ry wodnej. Dowolna pozadana lub odpo¬ wiednia liczba tego rodzaju przegród po¬ przecznych moze byc zastosowana w za¬ leznosci od! ksztaltu tendra.Jak widac zwlaszcza z fig. 1 i 7, oslo¬ ne 19 przenosnika najlepiej jest wykonac w postaci jednej sztuki odlewu metalowego (aczkolwiek nie jest to konieczne), wypo¬ sazonego w przegrode 24, zaopatrzona po¬ srodku w otwór podluzny i tworzaca dno komory weglowej. Przegroda ta jest wypo¬ sazona w plytki przesuwne 25, dajace sie przesuwac w gniazdach 26 w celu utworze¬ nia otworu przesuwnego 27, przez który wegiel (paliwo) przedostaje sie do wnetrza oslony przenosnika.Na swym koncu przednim oslona 19 przechodzi przez komore wodna i laczy sie z ciagnacym sie dalej ku przodowi prze¬ wodem zasilajacym 30, którego czesc tylna znajduje sie pod oslona 19 i jest umiesz¬ czona W komorze £, umieszczonej pomie¬ dzy znanymi bocznymi komorami wodny¬ mi 31 i 32. Komora £ jest utworzona nad rama 10 podwozia ponizej przedluzenia dna 33 komory weglowej. Komora E jest ograniczona z boków bocznymi koniorami wodnymi. Komora ta jest otwarta z przodu w* celu wprowadzenia do niej przewodu za¬ silajacego i skojarzonego z nim mechaniz¬ mu i jest zamknieta od tylu wystajaca do góry scianka poprzeczna czyli przegroda 35, która ciagnie sie pomiedzy sciankami 36 i 37 bocznych komór wodnych, a w kie¬ runku pionowym — pomiedzy rama 10 i oslona 19. Przegroda 35 jest przymocowa¬ na do wymienionych powyzej czesci, przy czym czesci te wraz ze sciankami boczny¬ mi 17 i 18 sa rozmieszczone w ten sposób, iz tworza szczelne na wode zamkniecie ko¬ mory wodnej. Fig. 1 i 8 wyraznie przedsta¬ wiaja komore E i jej umieszczenie wzgle¬ dem pozostalych czesci tendra.Z fig. 1 i 5 widac, ze podloga 40 budki maszynisty jest umieszczona ponizej dna 33 komory weglowej. Odleglosc pomiedzy dnem komory weglowej i podloga 40 moze byc zmieniana odpowiednio do zyczenia o- raz odpowiednio do warunków pracy. Przy takim wykonaniu mniejszy wysilek fizycz¬ ny potrzebny bedzie w razie koniecznosci recznego zasilania paliwem paleniska, po¬ niewaz palacz nie bedzie musial schylac sie napelniajac lopate paliwem* Oslona 19, wbudowana w tender we¬ dlug wynalazku niniejszego, umozliwia na¬ lezyte wyzyskanie w celu umieszczenia pa¬ liwa i wody tej czesci wnetrza tendra, któ¬ ra bywala dotychczas tracona pod tym wzgledem. W uwidocznionym na rysunku przykladzie wykonania przestrzen 41, znaj¬ dujaca sie pod oslona 19, laczy sie z ko¬ mora wodna C, jak to uwidoczniono naj¬ wyrazniej na fig. 1 i 7, w celu utworzenia lacznikowej komory wodnej pod oslona przenosnika. Z powyzszego wynika, ze ko¬ mora wodna ciagnie sie pod oslona prze- - 3 —nosnika, przy czym cala ta przestrzen mo¬ ze byc wyzyskana w celu umieszczenia w niej wody lubi w razie zyczenia tender mo¬ ze byc zbudowany takf aby przestrzen ta mogla byc wyzyskana w celu zwiekszenia pojemnosci tendra zarówno do umieszcze¬ nia w niej paliwa, jak i wody. Podzial tej przestrzeni na komore weglowa i komore wodna moze byc dokonany w dowolnym pozadanym stosunku.Nowe to urzadzenie zasilajace, zawie¬ rajace opisana powyzej oslone 19 oraz me¬ chanizm napedowy specjalny, dostosowany do uzycia w tendrze, udoskonalony wedlug wynalazku niniejszego stanowi równiez wazna czesc przedmiotu wynalazku niniej¬ szego. Na rysunku uwidoczniona jest tylko ta czesc urzadzenia zasilajacego, która po¬ suwa paliwo z tendra ku przodowi, przy czym nalezy zaznaczyc, ze dowolny me¬ chanizm, doprowadzajacy paliwo, lacznie z urzadzeniem do rozsypywania paliwa w palenisku, moze byc dostosowany do przedmiotowego tendra.Oslona 19 jest wyposazona na jej kon¬ cu przednim w kolnierz 50, przymocowany w odpowiedni sposób do kolnierza 51 tyl¬ nej scianki oslony 52, posiadajacej ksztalt leju i umieszczonej w komorze E. Oslona 52 opiera sie na ramie 10 podwozia lapami 53, 54, które tworza (najlepiej) jedna ca¬ losc z oslona.Czesc górna 55 oslony 52 stanowi prze¬ dluzenie oslony 19 i jest zamknieta od przodu scianka pionowa 56, bedaca jedno¬ czesnie jedna z bocznych scianek komory 57, zawierajacej przekladnie zebata i wy¬ posazonej w odejmowalna pokrywe 58.Czesc dolna 59 oslony 52; wystaje ku przo¬ dowi poza czesc górna 55, tworzac prze¬ wód 60, zakonczony czasza 61, wchodzaca w przecieta w plaszczyznie pionowej glo¬ wice sprzeglowa 62, przymocowana do bie¬ gnacego ku przodowi przewodu 63. Czesc 59 oslony 52 jest zamknieta od tylu scian¬ ka 64, tworzaca równiez jedna z bocznych scianek komory 65, zawierajacej przeklad¬ nie zebata. Komora 65 jest wyposazona w pokrywe 66, która jest przedstawiona na rysunku jako stanowiaca jedna calosc z o- slona 19, lecz moze ona, oczywiscie, stano¬ wic czesc oddzielna. Czesc górna 55 oslo¬ ny 52 laczy sie z jej czescia dolna otwo¬ rem 67, wykonanym w dnie czesci 55. Oslo¬ na 52 moze byc rozpatrywana z innego punktu widzenia jako przedluzenie prze¬ wodu 60, posiadajace ksztalt leju.W oslonie 19 umieszczony jest slimak obrotowy 70, siegajacy do wnetrza czesci 55 i skladajacy sie z wiekszej liczby od¬ cinków, polaczonych ze soba w odpowied¬ ni sposób przegubami krzyzowymi. Slimak ten jest osadzony obrotowo swym koncem tylnym w lozysku dwudzielnym 71 i pola¬ czony swym koncem przednim z walkiem 72. Zastosowanie slimaka, skladajacego sie z kilku odcinków, umozliwia latwe wyjmo¬ wanie i zamiane odcinków slimaka. W ce¬ lu wyrównania straty miejsca, powodowa¬ nej koniecznoscia umieszczenia nasuwek, czopów i t. d. w miejscach laczenia ze soba odcinków slimaka, srednica zwojów slima¬ ka zostaje odpowiednio zwiekszona w po¬ blizu tych miejsc. W miejscach tych zwiek¬ szona jest równiez srednica oslony przeno¬ snika, w celu dostosowania jej do zwiek¬ szonej srednicy zwojów slimaka.Oslona 19 jest wyposazona w ostrze 73, o które slimak 70 kruszy wieksze bryly pa¬ liwa. Slimak wystaje ku przodowi nieco poza ostrze 73 do oslony 52 i doprowadza do niej paliwo, spadajace nastepnie pod dzialaniem wlasnego ciezaru przez otwór 67 na slimak 75. Slimak 75 jest sprzezony swym koncem tylnym z walkiem 76, a swym koncem przednim jest polaczony za pomoca zlacza gietkiego, np. przegubu krzyzowego 78, ze slimakiem 77.Mechanizm, napedzajacy zespól tych slimaków, jest umieszczony przy przednim koncu tendra, przy czym wszystkie kola zebate sa umieszczone w tworzacym za- - 4 -mknieta calosc odlewie, umieszczonym w komorze E calkowicie poza obrebem komo¬ ry wodnej tendra. Slimak 70 jest napedza¬ ny naJ jego koncu przednim za pomoca wal¬ ka 72. Na walku 72 umocowane jest kolo zebate 80, zazebiajace sie z kolem zebatym 81, osadzonym na koncu przednim walka 82. Walek 82 ciagnie sie nieco ponizej sli¬ maka 70 i nieco z boku niego oraz jest za¬ opatrzony na swym koncu tylnym w kolo zebate 83, zazebiajace sie z| kolem zebatym 84. Kolo zebate 84, osadzone na walku 76, zazebia sie z kolei z kolem zebatym] 85, za¬ klinowanym na walku 86. Na tymze walku 86 umocowane jest kolo zebate 87, które zazebia sie z kolem zebatym 88, osadzo¬ nym na wale napedzajacym 89.Wal napedzajacy 89 moze byc nape¬ dzany na dowolnym jego koncu za pomo¬ ca dowolnego odpowiedniego zródla nape¬ du, np. za pomoca dwucylindrowego na- wrotnego silnika parowego o dzialaniu o- bustronnym, umieszczonego na parowozie lub, o ile to okaze sie bardziej pozadanym, na tendrze i sprzezonego bezposrednio z którymkolwiek koncem walu napedzajace¬ go. Jezeli silnik ten jest umieszczony na tendrze, to jest rzecza pozadana powiek¬ szyc komore E w bok, zmniejszajac od¬ powiednio boczna komore wodna, lub tez przedluzyc komore E w tyl ku tylnemu koncowi tendra.W celu zabezpieczenia oslony 19 od scierajacego dzialania slimaka 70, umie¬ szcza sie w niej wymienna plyte ochronna 90, wygieta lukowo. Usuwa to koniecznosc wymiany calej oslony wskutek scierania jej slimakiem i paliwem, przesuwanym za pomoca tego slimaka.Na fig. 9 uwidoczniona jest odmiana wykonania, w której w oslonie 19 zamiast slimaka czlonowego 70 umieszczony jest slimak jednolity 91; wszystkie czesci po¬ zostale sa takie same, jak opisane powy¬ zej.Tender i przenosnik paliwa sa tu roz¬ mieszczone tak, iz cala rozporzadzalna przestrzen jest wyzyskana w celu umiesz¬ czenia w niej paliwa i wody, przy czym wszystkie czesci mechanizmu napedowego przenosnika sa umieszczone zewnatrz ko¬ mory wodnej, co umozliwia powiekszenie ladownosci tendra w stosunku do paliwa i wody, przy czym ladownosci te moga byc ustalane w dowolnym stosunku do siebie.Jest rzecza oczywista, ze oslona prze¬ nosnika moze byc wykonana badz z plyt metalowych, badz tez w postaci odlewu, przy czym czesci, podtrzymujace oslone, moga tworzyc jedna calosc z oslona, z rama podwozia lub z obydwiema tymi czescia¬ mi. PL