Przedmiotem ninie j szego wynalazku jest maszyna do sadzenia ziemniaków, bu¬ raków oraz wiekszych nasion np. grochu, fasoli w dowolnych i równych odstepach, której zastosowanie zapewnia równoczes¬ nie zaoszczedzenie od 40 do 50% nasion; wskutek równych odstepów pomiedzy ro¬ slinami umozliwia sie wieksze dzialanie slonca podczas ich rozwijania sie, wobec czego osiaga sie wydajniejsze urodzaje.Wynalazek polega na skojarzeniu w jeden zespól nastepujacych poszczegól¬ nych przyrzadów: lemieszów do wykony¬ wania brózd podluznych, listwy dolowni- czej do wykonywania rowków, prostopa¬ dlych do wzmiankowanych powyzej brózd, skrzyni-zbiornika, przyrzadu pobierajace¬ go ziemniaki lub nasiona ze skrzyni, przy¬ rzadu do przesuwania wysadzanych ziem¬ niaków lub nasion oraz skrzynki wysiew- nej.Fig. 1 i 2 przedstawiaja maszyne we¬ dlug wynalazku w widokach z boku i z góry, fig. 3 — lemiesze i listwe dolowni- cza, fig. 4 przedstawia przyrzad pobiera¬ jacy nasiona ze skrzyni, fig. 5 uwidocznia przyrzad do przesuwania nasion, fig. 6 — podajnik nasion do skrzyni wysiewnej, fig, 7 — skrzynke wysiewna, fig. 8 przedsta¬ wia przyrzad do otwierania kleszczy, a fig. 9 — kólko z gwiazdkami w dwóch wi¬ dokach.Na przodku, opartym na osi kól biego¬ wych 2 wózka przedniego maszyny, umie*szczone sa lemiesze 42, sluzace do wyko¬ nywania brózd, w którychfmaja byc zasa¬ dzone "ziemniaki lub' ^asiane nasiona wzmiankowanych "powyzej Roslin/ Liczba lemieszy jest zalezna od odleglosci pomie¬ dzy rzedami i od szerokosci maszyny. Le¬ miesze 42 sa umocowane na jednej belce poprzecznej. Przestawianie lemieszów u- skutecznia sie za pomoca dzwigni recznej 3 i palaka zebatego.Bezposrednio za lemieszami osadzona jest listwa dolownicza 19, która wykonywa rowki, prostopadle do brózd wykonanych za pomoca lemieszów 42. W miejscach skrzyzowania rowków- tych z powyzszymi brózdami sadzone sa ziemniaki lub zasie¬ wane nasiona. Listwa dolownicza jest za¬ wieszona na dzwigniach dwuramiennych 20, naciskanych za pomoca silnych spre¬ zyn 6. Na dzwignie dwuramienne 20 wy¬ wieraja okresowo nacisk wystepy boczne kól zebatych 5, zazebiajacych sie z kolami zebatymi 48 osadzonymi na osi kól 2, wskutek tego dzwignie 20 wykonywaja ru¬ chy wahadlowe dookola swego srodka, przy czym listwa dolownicza opuszcza sie i podnosi.Z chwila najechania maszyny na miej¬ sce, w którym ma byc wykonany rowek, prostopadly do brózd, wyoranych lemie¬ szami 42, nacisk wystepów kól zebatych 5 na dzwignie 20 ustaje, listwa dolownicza spada szybko pod dzialaniem sprezyn 6 i zaglebia sie w role, wykonywajac w niej rowek o szerokosci 3 — 4 cm. Po wykona¬ niu rowka listwa 19 podnosi sie ponownie w swe polozenie górne. Odstepy pomiedzy rowkami ustala sie w zaleznosci od wiel¬ kosci i rodzaju wysiewanych nasion lub sadzonych ziemniaków, wzglednie bura¬ ków. Listwa dolownicza 19 wystaje cokol¬ wiek z boku maszyny, w celu pozostawie¬ nia sladów dla rowków wykonywanych za pomoca drugiej maszyny i utrzymania w równej linii poprzecznych rowków na po¬ lu; dlatego listwe przesuwa sie wedlug potrzeby w prawo lub w lewo w prowadni¬ cach, przewaznie przy zawrotach na kon¬ cu zagonu.Bezposrednio za przodkiem umieszczo¬ ny jest wózek tylny, na którym ustawiona jest skrzynia 7 na ziemniaki, buraki lub nasiona, podlegajace zasianiu. Skrzynia 7 ma ksztalt graniastoslupa, przy czym jej sciana tylna jest zaopatrzona w otwory, przez które pobierane sa z niej nasiona, Przy dolnym koncu skrzyni umieszczone sa poziomo korytka 29, sluzace do przesu¬ wania nasion za pomoca podajników do przyrzadu wysiewnego. Liczba otworów skrzyni oraz korytek odpowiada liczbie za¬ siewanych rzedów. Nad kazdym korytkiem umieszczony jest przyrzad do pobierania nasion przez otwory ze skrzyni. Przyrzad ten sklada sie z walka 8 o dlugosci odpo¬ wiadajacej szerokosci maszyny oraz z u- mocowanych na nim w odpowiedniej licz¬ bie widelek 9, które wykonywaja odpo¬ wiednio dostosowane ruchy wahadlowe pod naciskiem tarczy 10. Szybkosc ruchów, odpowiednio dostosowana do rodzaju na¬ sion, reguluje sie za pomoca tarcz 10.Przyrzad do pobierania nasion ze zbiorni¬ ka jest poruszany za pomoca kól 11 wózka tylnego i kola zebatego 40.Nieco dalej ku tylowi maszyny nad ko¬ rytkami 29 ustawione sa dwa przyrzady sluzace do przesuwania nasion w koryt¬ kach 29 i doprowadzenia ich do skrzyni wysiewnej. Przyrzady (fig. 5 i 6) skladaja sie z jednakowych czesci i sa umieszczone równolegle nad korytkiem, przy czym przyrzad wedlug fig. 5, znajdujacy sie wpoblizu skrzyni, doprowadza nasiona do miejsca, gdzie przyrzad wedlug fig. 6 od¬ biera nasiona; przyrzad ten znajduje sie wpoblizu wylotu 31a; wskazane przyrzady sa uruchomiane przez kola 11 wózka tyl¬ nego, przekladnie kól zebatych 40a, 40b. 13, 14 i mimosrody 27, ustawione na osiach 26, 26a, których dlugosc jest zalezna od szerokosci maszyny. Przyrzady sa umie- — 2 —szczone w tarczach 15, których liczba jest dostosowana do liczby wysiewanych rze¬ dów; kazda tarcza 15 sklada sie z dwóch boków, polaczonych ze soba pretami 22.Podajnik (fig; 6) do posuwania nasion do przyrzadu wysiewnego sklada sie z trzpie¬ nia 16, sprezyny 17, kleszczy 18 które po¬ laczone razem sa ustawione miedzy pre¬ tami i obracaja sie wraz z tarczami. Do uruchomiania kleszczy sluzy trzpien 16, przesuwany w kierunku ramion kleszczy i zaopatrzony na zewnetrznym koncu w od¬ powiednia glowice stozkowa 44, która przesuwa sie w prowadnicach, znajduja¬ cych sie na krótszych ramioitach kleszczy 18 i dochodzacych do ich przegubu 21.Pomiedzy zewnetrznymi ramionami klesz¬ czy umocowana jest sciagajaca sprezyna 30. Aby uniknac wychylania sie ramion kleszczy 18 w prawo lub w lewo stosuje sie laczniki 23, 23, przymocowane do kon¬ ców wewnetrznych ramion kleszczy 18 za pomoca sworzni 24, 24 i przesuwane w prowadnicach 25, 25 w kierunku aa wzgled¬ nie 66. Ruchy w kierunku aa odpowiadaja zamykaniu kleszczy 18, ruchy zas w kie¬ runku 66 — ich otwieraniu. Przesuwny trzpien 16 znajduje sie pod dzialaniem sprezyny 17, która przyciska jego we¬ wnetrzny koniec do zlobka 28 mimosrodu 27. Podczas obracania sie tarcz 15 posuwa sie po obwodzie mimosrodu 27 koniec trzpienia, powodujac otwieranie i zamyka¬ nie kleszczy 18, przy czym ruch trzpienia w kierunku kleszczy jest stosunkowo po¬ wolny, a w kierunku osi 26 szybki. Klesz¬ cze 18, znajdujace sie przy koncu trzpie¬ nia, sa tak umocowane, ze dolne ich ramio¬ na znajduja sie zewnatrz tarcz, a górne ra¬ miona, trzpien 16 i sprezyna 17 znajduja sie wewnatrz tarcz. Kleszcze 18 zostaja w otwartym stanie tak dlugo pod dzialaniem trzpienia 16, póki trzpien ten jest przesu¬ niety za pomoca mimosrodu 27. Z chwila gdy kleszcze 18 przez ruch obrotowy tarcz 15 zblizaja sie do korytka 29, w którym znajduja sie nasiona, wygarniete przez mechanizm wedlug fig. 4, nacisk mimosro¬ du stopniowo ustaje, kleszcze chwytaja nasienie i zamykaja sie pod dzialaniem sprezyny 30, pozostajac w stanie zamknie¬ tym tak dlugo, póki przez ruch obrotowy tarcz 15 nie zostana przeniesione do po¬ dajnika (fig. 6), rzucajacego nasiona do skrzynki wysiewnej (fig. 7).Nalezy zaznaczyc, ze dno korytka nie jest szersze, niz przecietna srednica ziem¬ niaka, wobec czego ziemniaki wygarniete z otworów skrzyni 7, moga sie w korytku posuwac tylko pojedynczo; glowica 44 otwiera kleszcze na szerokosc dna, by kleszcze mogly uchwycic tylko jeden ziemniak.Kleszcze przyrzadu wedlug fig. 5 po uchwyceniu ziemniaka przenosza go wsku¬ tek obracania sie tarcz 15 i wypuszczaja w chwili, kiedy opuszczaja korytko 29.Ziemniak z powodu pochylenia korytka to¬ czy sie wlasnym ciezarem do cokolwiek dalej polozonego gniazda i zatrzymuje sie skad zabieraja go kleszcze 18a i podaja go w ten sam sposób do rurki 31. Podajnik jest ustawiony w odpowiedniej odleglosci od przyrzadu wedhig fig. 5 i przenosi taka ilosc nasion, jaka jest potrzebna skrzynce wysiewnej do zasadzenia ich w ziemie.Kleszcze 18a otwieraja sie na szerokosc dna korytka 29, by uchwycic mozliwie tyl¬ ko jeden ziemniak.W razie sadzenia drobniejszych nasion, zamiast przyrzadów wedlug fig. 5 i 6 sto¬ suje sie kólko z gniazdkami 32 (fig. 9), któ¬ re powinny byc tak glebokie, by pomiescic dwa — trzy ziarnka; wskutek ruchu obroto¬ wego wymienionych kólek, umocowanych na jednej wspólnej osi 46, ziarnka wpadaja wprost do rurek 31 a nastepnie do skrzyn¬ ki wysiewnej (fig. 7) i zostaja zasadzone w roli.Skrzynka wysiewna miesci sie na tyl¬ nym wózku na odpowiedniej wysokosci nad ziemia i posiada trzpien 34 ze sprezy- — 3 —na 35, dwie ruchome sciany 39a, 39 i rurke 41, która posuwa sie wzdluz swej osi pio¬ nowo za pomoca naciskacza 36, znajduja¬ cego sie nad górnym koncem trzpienia 34 na osi 43. Naciskacz pod dzialaniem tarcz 37, 37, umieszczonych na bokach maszyny, powoduje przy wspóldzialaniu sprezyny 38 szybkie zaglebienie nasion w ziemi. Na¬ siona podane przez przyrzad wedlug fig. 6 wpadaja do rurki 31 i nastepnie do nieru¬ chomego przedzialu 33a, znajdujacego sie pod rurka 31, jednak sciana ruchoma 39a skrzynki pod dzialaniem sprezyny 35 pod¬ nosi sie, wobec czego nasiona wpadaja wprost do przedzialu 33, gdzie pozostaja tak dlugo, az trzpien 34 pod dzialaniem naciskacza 36 posunie sie w dól przy rów¬ noczesnym zwalnianiu otworu 47, znajdu¬ jacego sie pod przedzialem 33, w celu u- mozliwienia wpadania nasion do rurki 41, po czym przedzial 33a zamyka sie sciana ruchoma 39a% w celu przytrzymania nasion podanych przez przyrzad wedlug fig. 6 w czasie zaglebiania nasion przez rurke 41 w ziemi. Z chwila, kiedy naciskacz 36 przestaje dzialac, trzpien 34 wskutek na¬ cisku sprezyny 35 podnosi sie szybko w góre; sciana ruchoma 39 ponownie zamyka dolny przedzial, a górny przedzial 33a ponownie otwiera. Skrzynka wysiewna jest uruchomiana od kól // wózka tylnego i przekladni kól zebatych 45. PL