Przedmiotem wynalazku niniejszego jest urzadzenie do szlifowania materialów twardych o róznych stopniach twardosci, np. granitu, porfiru, marmuru, szkla, sta¬ li itd.Urzadzenie wedlug wynalazku niniej¬ szego stanowi zasadniczo zespól toczydel, osadzonych na osiach, nachylonych wzgle¬ dem srodkowego walu obrotowego, i poru¬ szanych ruchem obrotowym dookola tego walu i równoczesnie ruchem zwrotnym o- kolo ich wlasciwych walów o wychyleniu mogacym byc regulowanym tak, ze w tym samym czasie, gdy toczydla obracaja sie ruchem obrotowym stykajac sie z obrabia¬ nym materialem, zmieniaja one na prze¬ mian w obydwu kierunkach swoje poloze¬ nie wzgledem linii laczacej os walu a z osia tulei /, przy czym dzialanie tej zmiany po~ lozenia laczy sie z dzialaniem ogólnego ru¬ chu obrotowego, w celu ulatwiania i polep¬ szania uzyskiwanej pracy.Dzieki takiemu urzadzeniu toczydla sty¬ kaja sie z obrabianym materialem wzdluz luku lub tworzacej powierzchni roboczej toczydla, której ksztalt mozna dowolnie ustalac w zaleznosci od wlasciwosci mate* rialu przeznaczonego do obróbki.Urzadzenie wedlug wynalazku niniej¬ szego jest zaopatrzone w mimosród, który Aoze byc regulowany pod wzgledem mimo- srodowosci wzgledem walu obrotowego i który rozrzadza ruchem zwrotnym toczy del i polozeniem swym umozliwia regulo*wanie tego ruchu. Z drugiej strony, nachy¬ lenie osi podtrzymujacych toczydla moze równiez byc dowolnie regulowane za pomo¬ ca przestawnych podpórek tak, aby mozna bylo zmieniac kat dzialania toczydel. Wy¬ mienione dwa sposoby regulowania, to jest regulowania ruchu zwrotnego toczydel i nachylenia ich osi, mozna celowo polaczyc, aby zaleznie od potrzeby zmieniac linie sty¬ kania sie toczydel z obrabianym materia¬ lem.Urzadzenie wedlug wynalazku niniej¬ szego jest uwidocznione schematycznie ty¬ tulem przykladu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy urza¬ dzenia, fig. 2 — przekrój poziomy wzdluz linii A — B na fig. 1, a fig. 3 — widok z góry.Urzadzenie wedlug wynalazku niniej¬ szego posiada wal obrotowy a, np. w posta¬ ci rury, prostopadly do obrabianej po¬ wierzchni b. Wraz z walem tym obraca sie osadzona na nim na stale plyta c. Plyta c jest zaopatrzona w lozyska d, w których osadzone sa czopy e umieszczone na bokach tulei f, dajacych sie ustawiac w kazdym po¬ zadanym nachyleniu wzgledem kierunku pionowego. Utrzymywanie tych tulei / w polozeniu nadanego im nachylenia zapew¬ niaja sruby g zaciskajace czopy e w lozy¬ skach d.W tulejach / osadzone sa waly h, za¬ konczone na dolnym koncu plytami i, w których zamocowane sa toczydla /. Na cze¬ sci górnej walów h zamocowane sa korby k zaopatrzone na wolnych koncach w swo¬ bodnie obracajace sie krazki obrotowe /.Krazki / sa umieszczone w prowadnicy pierscieniowej m, zamocowanej pod spo¬ dem plyty n, tworzacej jedna calosc z tu¬ leja o, otaczajaca wal srodkowy a, przy czym tuleja o i plyta n z prowadnica pier¬ scieniowa m nie biora udzialu w ruchu ob¬ rotowym walu a. Prowadnica pierscienio¬ wa m znajduje sie wzgledem osi walu a w polozeniu mimosrodowym i jest przymoco¬ wana do plyty n np. za pomoca sworzni p, mogacych sie przesuwac w otworach q tej plyty i unieruchomianych w zadanym po¬ lozeniu za pomoca nakretek r. Regulowa¬ nie mimosrodowosci prowadnicy pierscie¬ niowej m wzgledem walu a osiaga sie przez zwykle przesuwanie sworzni p w otworach q plyty n.Przy ruchu obrotowym walu srodkowe¬ go a i plyty c krazki /, toczace sie po torze mimosrodowej prowadnicy pierscieniowej m, wywoluja za posrednictwem korb k ru¬ chy zwrotne pochylonych walów h urucho¬ miajacych toczydla robocze /, które pod¬ czas ogólnego ruchu obrotowego dookola walu srodkowego a poruszaja sie równo¬ czesnie z walami h ruchem zwrotnym, któ¬ rego czestotliwosc jest mniejsza lub wiek¬ sza w zaleznosci od stopnia mimosrodowo¬ sci prowadnicy pierscieniowej m wzgledem osi walu srodkowego. Stopien mimosrodo¬ wosci dobiera sie zaleznie od rodzaju pod¬ legajacej wykonaniu pracy i twardosci ma¬ terialu poddawanego obróbce.Równoczesnie ze zmiana mimosrodowo¬ sci mozna tez zmieniac nachylenie walów h podtrzymujacych toczydla. Przy wielkiej mimosrodowosci prowadnicy pierscienio¬ wej m i przy wielkim nachyleniu walów podtrzymujacych toczydla osiaga sie bar¬ dzo maly luk styku toczydel z powierzchnia obrabiana, co odpowiada warunkom obrób¬ ki materialu bardzo twardego, przeciwnie zas, gdy prowadnicy pierscieniowej m na¬ da sie niewielka mimosrodowosc, a walom podtrzymujacym toczydla, a wiec i ich tu¬ lejom /, — niewielkie nachylenie, powie¬ ksza sie dlugosc luku styku, co odpowia¬ da warunkom obróbki materialów o mniej¬ szej twardosci. Wreszcie, gdy usunie sie calkowicie mimosrodowosc prowadnicy pierscieniowej m i nachylenie osi podtrzy¬ mujacych toczydla, uzyskuje sie po¬ wierzchnie stykowa równa powierzchni to¬ czydel.Urzadzenie wedlug wynalazku niniej* — 2 —szego moze byc wiec stosowane do obrabia¬ nia wszelkich powierzchni o róznej twar¬ dosci poczawszy od materialów bardzo twardych, np. granitu, porfiru itd., az do materialów mniej twardych, np. kamieni, marmuru miekkiego itd.Urzadzenie wedlug wynalazku, odpo¬ wiednio zawieszone na dzwigarze lub prze¬ stawnym urzadzeniu kolankowym, spoczy¬ wa podczas pracy na powierzchni obrobio¬ nego przedmiotu, na która dziala swym cie¬ zarem- Czopy s tulei ruchomej o, na któ¬ rych osadzone sa obydwa ramiona dzwigni ruchomej (na rysunku nie uwidocznionej), zezwalaja badz na powiekszenie nacisku wywieranego na powierzchnie poddawana obróbce, badz tez na podnoszenie calego u- rzadzenia w celu jego przeniesienia, W zaleznosci od dlugosci linii styku to¬ czydel z materialem poddawanym obróbce nacisk, wywierany na jednostke powierzch¬ ni, bedzie mniejszy lub wiekszy, co zezwa¬ la na dzialanie z taka sama skutecznoscia na materialy o róznych stopniach twar¬ dosci. PL