Wynalazek dotyczy ekstrakcji wanadu z rud oraz innych materialów zawieraja¬ cych wanad.Wynalazek niniejszy podaje sposób od¬ zyskiwania wanadu z rud albo innych ma¬ terialów wanadonosnych, mniej kosztowny i bardziej dokladny, niz metody stosowane dotychczas. Usuwa on koniecznosc stoso¬ wania topników podczas prazenia oraz jest prowadzony tak, iz znaczna czesc zawar¬ tosci wanadu staje sie rozpuszczalna w wodzie, dzieki czemu mozna stosowac wy¬ plukiwanie woda zamiast lugowania kwa¬ sem lub zasada. Ochladzanie w wodzie jest uzupelnione zreszta lugowaniem za pomo¬ ca kwasu w celu wyciagniecia dalszych ilo¬ sci wanadu. Nazwa „topniki" oznacza ma¬ terial, zawierajacy zasade lub chlorowiec i powodujacy topienie sie wanadonosnego materialu w temperaturze prazenia.Najbardziej rozpowszechniony sposób ekstrakcji wanadu z jego rud polega za¬ sadniczo na prazeniu rudy z odpowiednim topnikiem lub topnikami takimi, jak sól, wodorotlenek sodowy, lugowaniu wyprazo¬ nego materialu woda, odsaczaniu roztworu zawierajacego wanad oraz stracaniu wana¬ du z tego roztworu przez dodanie odpo¬ wiedniej ilosci kwasu siarkowego. Koszt topnika lub topników, dodawanych do ma¬ sy prazonej, stanowi znaczna pozycje, któ¬ rej unika sie w sposobie wedlug wynalaz¬ ku.Wedlug wynalazku material zawieraja-cy wanad prazy sie i oziebia szybko woda poczawszy juz od temperatury prazenia lub od temperatury nieco nizszej. Najlepiej jest prazyc material w odpowiednim piecu w temperaturze miedzy 815° a 925°C.Oziebiony w wodzie material rozciera sie z woda do pozadanego stopnia mialko sci. Nastepnie roztarty material odsacza sie i otrzymuje przesacz zawierajacy znaczna ilosc wanadu znajdujacego sie pierwotnie w rudzie. Pozostalosc po odsaczeniu wy¬ plukuje sie rozcienczonym kwasem siarko¬ wym i nowy przesacz o odczynie kwasnym, zawierajacy dodatkowa czesc wanadu za¬ warta w rudzie, dodaje sie do pierwszego przesaczu.Podczas ogrzewania z roztworu wydzie¬ la sie osad, który uwaza sie zwykle za V205. Osad ten odsacza sie i przemywa jak zwykle.Niektóre rudy zawieraja znaczna; ilosc siarczanu wapnia. Okazalo sie, ze siarczan wapnia ma sklonnosc do rozpuszczania sie wraz z wanadem i do stracania sie wraz z nim w pewnym stopniu obnizajac w ten sposób czystosc produktu. W przypadku takich rud okazalo sie rzecza korzystna stracenie czesci rozpuszczonego siarczanu wapnia z roztworu jeszcze przed strace¬ niem wanadu. Mozna to osiagnac dodajac kwasnego roztworu do roztworu otrzymane¬ go bezposrednio po oziebieniu w wodzie takf zeby mieszanina byla slabo kwasna, co mozna stwierdzic za pomoca odpowiednie¬ go wskaznika. Wtedy straca sie znaczna i- losc siarczanu wapniowego. Odsacza sie go i straca wanad dodajac do pierwszego przesaczu dalsze ilosci kwasnego roztworu Oraz ogrzewajac i mieszajac.Prazenie i oziebianie w wodzie rud nie- wanadowych, praktykowane dotychczas i opisywane w literaturze, dotyczylo jedynie rozcierania albo rozdrabniania rudy lub in¬ nego materialu poddawanego obróbce. Po¬ dobne wyniki metalurgiczne mozna osia¬ gnac przez rozdrabnianie lub mialkie roz¬ cieranie zwyklymi metodami mechaniczny¬ mi takimi, jak rozcieranie w mlynach ku¬ lowych.Stwierdzono, ze wyników, osiaganych przez oziebianie prazonego materialu, za* wierajacego wanad, zgodnie z niniejszym wynalazkiem, nie mozna osiagnac przez sa¬ mo kruszenie lub mialkie rozcieranie ma¬ terialu.Okazalo sie, ze podobnych wyników metalurgicznych nie mozna osiagnac przez wyprazenie materialu, ostudzenie go w sta¬ nie suchym, a nastepnie wylugowanie i roztarcie w wodzie, lecz, ze jedynie szyb¬ kie ochlodzenie w wodzie materialu od temperatury prazenia albo prawie od tej temperatury jest istotne dla osiagniecia za¬ danego wyniku.Powody stosowania wlasciwych tempe¬ ratur prazenia, a nastepnie bezposrednie¬ go chlodzenia rud albo innych materialów w wodzie poczawszy od temperatur bli¬ skich temperatury prazenia, sa nastepuja- te: wiekszosc rud wanadowych zawiera zwiazki wapnia, magnezu albo innych wap- niowców. Jezeli rude zawierajaca zwiazek wapniowcowy, np., siarczan wapnia, prazy sie w róznych temperaturach, to powstaje caly szereg wanadanów wapniowcowych, przy czym niektóre z nich sa rozpuszczal¬ ne w wodzie, inne zas sa nierozpuszczalne w wodzie. Zgodnie z wynalazkiem niniej¬ szym przez prazenie rudy w odpowiednich temperaturach i bezposrednie ochladzanie w wodzie poczawszy w przyblizeniu od temperatury prazenia tworzy sie szereg rozpuszczalnych w wodzie wanadanów wapniowcowych i zapobiega sie ponowne¬ mu przeksztalceniu w odmiane nierozpu¬ szczalna w wodzie. Na przyklad w razie prazenia w temperaturze znacznie wyzszej od temperatury wytwarzania normalnych nierozpuszczalnych w wodzie orto-wanada- nów wapnia (629°C) powstaje szereg wa¬ nadanów wapnia rozpuszczalnych w wo¬ dzie. — 2 —Rude zawierajaca 3,01% wanadu roz¬ tarto tak, zeby cala jej ilosc przesiala sie przez sito zawierajace 8 oczek na 1 cm li¬ niowy. Nastepnie prazono ja w ciagu okolo 105 minut w temperaturze okolo 900°C i poczawszy od tej temperatury oziebiono szybko woda. Oziebiony material roztarto nastepnie tak, zeby 15% tego materialu przesialo sie przez sito zawierajace 80 o- czek na 1 cm liniowy i nastepnie odsaczo¬ no. Okazalo sie, ze przesacz zawiera w przyblizeniu 62% wanadu zawartego pier¬ wotnie w rudzie. Pozostalosc po oziebieniu wylugowano 7,0%-owym (na wage) roz¬ tworem kwasu siarkowego, przy czym ilosc kwasu zawarta w roztworze wynosila 43,5 kg kwasu na tone rudy w ladunku. Wylu¬ gowany material odsaczono, po czym oka¬ zalo sie, ze kwasny roztwór zawieral okolo 27% wanadu zawartego' pierwotnie w ru¬ dzie, co daje ekstrakcje calkowita, wyno¬ szaca okolo 89%. Kwasnego roztworu do¬ dano nastepnie do roztworu pierwszego ty¬ le, zeby roztwór byl slabo kwasny, straca¬ jac przy tym okolo 12,7 kg siarczanu wap¬ niowego na tone ladunku pierwotnego. Na¬ stepnie siarczan wapnia odsaczono i do przesaczu dodano reszte kwasnego roz¬ tworu. Mieszanine ogrzano potem w przy¬ blizeniu do 82°C i utrzymywano w tej tem¬ peraturze przez 2 godziny mieszajac od czasu do czasu i stracajac w ten sposób wanad zawarty w roztworze. Wydajnosc stracania wynosila w przyblizeniu 92%, co daje ogólna wydajnosc okolo 82% wanadu zawartego w rudzie. Nastepnie stracony o- sad przemyto i wysuszono.W pewnych okolicznosciach mozna nie¬ które okresy przeróbki pominac. Tak wiec rozcieranie rudy po wyprazeniu i oziebie¬ niu nie jest bezwzglednie konieczne, daje jednak lepsze wyniki. Jezeli ruda nie za¬ wiera znacznych ilosci wapnia, to stracanie i usuwanie go mozna pominac. PL