PL27546B1 - Sposób wytwarzania niezwilzajacych sie materialów wlóknistych. - Google Patents

Description

Wedlug patentu nr 26 794 mozna otrzy¬ mywac materialy niezwilzajace sie przez napawanie mieszanymi produktami poli¬ meryzacji, wytworzonymi z kwasu malei¬ nowego wzglednie jego pochodnych i zwiazków olefinowych, w których przy¬ najmniej jeden ze skladników musi zawie¬ rac wyzsza reszte tluszczowa.W rachube wchodza np. produkty na¬ stepujace: mieszany produkt polimeryzacji zwiazku wytworzonego z bezwodnika kwa¬ su maleinowego i eteru winylooktodecylo- wego, z jednometylowego estru kwasu ma¬ leinowego i winylowego estru kwasu ste¬ arynowego, z eteru winylooktodecylowego i kwasu maleinowego oraz z eteru winylo- dodecylowego i monododecylowego estru kwasu maleinowego. Mozna równiez sto¬ sowac bezwodnik kwasu maleinowego w polaczeniu ze stearynianem albo palmity- nianem winylowym. Zamiast wymienione¬ go wyzej eteru winylooktodecylowego mozna tez stosowac eter winylowy miesza¬ niny alkoholi, która powstaje przy redukcji kwasów tluszczowych oleju kokosowego i zawiera przewaznie zwiazki o dwunastu do czternastu atomach wegla w czastecz¬ ce, dalej bezwodnik kwasu maleinowego i eter winylowy alkoholu z wosku montano¬ wego, bezwodnik kwasu maleinowego i izo- heksadecylen. Zamiast bezwodnika kwasu maleinowego mozna tez stosowac wolny kwas maleinowy i jego jedno- lub dwuester z alkoholami alifatycznymi. Te alkoholealifatyczne moga miec mniejsze lub wiek¬ sze czasteczki. Przy zastosowaniu estru .kwasu maleinowego^ zawierajacego reszte o wiek^zs}* czasteczce, nie zawsze jest ko¬ nieczne zastosowanie równiez zwiazku wi¬ nylowego o wiekszej czasteczce do wytwa¬ rzania mieszanego produktu polimeryzacji.W niektórych przypadkach mozna np. sto¬ sowac takie zwiazki, jak octan winylowy, chlorek winylowy itd., w polaczeniu z estrami kwasu maleinowego o wiekszej czasteczce. Dalej mozna np. stosowac dwu- heksadecylowy ester kwasu maleinowego w polaczeniu z metylowym estrem kwasu metakrylowego albo z eterem winyloetylo- wym lub winylometylowym. Mozna rów¬ niez uzywac i innych pochodnych kwasu maleinowego, jak nitrylu albo amidu.Obecnie stwierdzono, ze rozmaite we¬ glowodory i ich pochodne, nadajace mate¬ rialom wlóknistym mniej wiecej dobra odpornosc na zwilzanie, juz po dodaniu malych ilosci wymienionych wyzej miesza¬ nych produktów polimeryzacji powoduja efekt odpychania wody, przewyzszajacy znacznie efekt, który mozna otrzymac za¬ równo przy traktowaniu samymi miesza¬ nymi produktami polimeryzacji, jak i przy traktowaniu samymi tymi weglowodorami.Na przyklad, 10 g kwasu stearynowego, rozpuszczonego w 1 000 cm3 czterochlorku wegla, nie nadaje sie do osiagniecia do¬ brego efektu odpychania wody na jedwabiu sztucznym. Dodajac jednak do wymienio¬ nego roztworu kwasu stearynowego mniej wiecej 1 g jednego z wymienionych mie¬ szanych produktów polimeryzacji otrzymu¬ je sie na jedwabiu sztucznym efekt odpy¬ chania wody znacznie lepszy od efektu o- trzymywanego przy zastosowaniu 10 g lub wiecej samego kwasu stearynowego wzglednie 1 g lub wiecej samego mieszane¬ go produktu polimeryzacji.Przez dodanie tego mieszanego produk¬ tu polimeryzacji zostaje znacznie polepszo¬ na równiez i skutecznosc innych produktów stosowanych przy wytwarzaniu materialów nieprzemakalnych. Takimi produktami sa np. wyzsze alkohole tluszczowe, ich etery, wyzsze kwasy tluszczowe, ich estry, bez¬ wodniki, amidy, metyloloamidy, izocyjania¬ ny oraz parafiny albo tez mieszaniny tych produktów. W rachube wchodza np. bez¬ wodnik kwasu stearynowego, alkohol ste- arylowy, dodecylowy, izocyjanian steary- lowy, metyloloamid kwasu montanowego, metyloloamid kwasu stearynowego, amid kwasu laurynowego, amid kwasu palmity¬ nowego i inne. Nadaja sie tu równiez pro¬ dukty podstawienia chlorem tych zwiaz¬ ków, ewentualnie w postaci produktów przylaczenia do zasad trzeciorzedowych, np. chlorek stearylooksymetylopirydyno- wy. Dalsze polepszenie efektu mozna osia¬ gnac przez jednoczesne zastosowanie soli glinu.Materialy niezwilzajace sie, wytworzo¬ ne sposobem wedlug wynalazku, wykazu¬ ja odpornosc na dzialanie mydla i na trak¬ towanie ich rozpuszczalnikami organiczny¬ mi. Wlasciwosc niezwilzania sie ubioru lub innego materialu wlóknistego zostaje za¬ chowana zatem równiez po wielokrotnych procesach czyszczenia.Do wytwarzania kapieli do napawania nadaja sie nie tylko rozpuszczalniki ciekle w temperaturze pokojowej, jak benzyna, chlorek metylenu itd., lecz równiez i roz¬ puszczalniki topiace sie dopiero w tempe¬ raturze wyzszej. Mozna np. rozpuscic je¬ den z mieszanych produktów polimeryzacji w parafinie (o temperaturze topnienia 52aC), a nastepnie emulgowac parafine w sposób znany w wodzie i napawac otrzy¬ mana emulsja material wlókienniczy. Pod¬ czas nastepujacego suszenia w suszarce, przy czym temperature utrzymuje sie ce¬ lowo ponad temperatura topnienia parafi¬ ny, parafina odgrywa role rozpuszczalni¬ ka.Traktowanie wszystkimi wymienionymi wyzej substancjami moze byc uskutecznia- — 2 -ne jednoczesnie lub po kolei. Napawanie jednym z wymienionych mieszanych pro¬ duktów polimeryzacji mozna przeprowa¬ dzac w roztworze czterochlorku wegla, a po odparowaniu rozpuszczalnika napawac dodatkowo wodnym roztworem, np. chlor¬ ku stearylooksymetylopirydynowego, a na¬ stepnie suszyc. Mozna równiez stosowac mieszany produkt polimeryzacji zwiazku wytworzonego z bezwodnika kwasu male¬ inowego i eteru winylododecylowego np. razem z izocyjanianem stearylowym w jed¬ nej kapieli, wytworzonej za pomoca czte¬ rochlorku wegla. Mozna tez traktowanie przeprowadzac za pomoca jednego z mie¬ szanych produktów polimeryzacji po trak¬ towaniu wlókien przedzalniczych jednym z wymienionych wyzej zwiazków tluszczo¬ wych. Po napawaniu nalezy poddawac ma¬ terial wlókienniczy suszeniu w mniej lub bardziej wysokiej temperaturze, która za¬ lezy od wlasciwosci stosowanego zwiazku tluszczowego.Przyklad I. Krepe z jedwabiu sztucz¬ nego poddaje sie w przeciagu 5 minut trak¬ towaniu w roztworze zawierajacym w li¬ trze chlorku metylenu 10 g parafiny (o punkcie topnienia 52°C) i 1 g mieszanego produktu polimeryzacji zwiazku wytwo¬ rzonego z jednometylowego estru kwasu maleinowego i eteru winylododecylowego albo eteru winylooktodecylowego, wyzyma albo odwirowuje i zawiesza w celu odpa¬ rowania rozpuszczalnika na powietrzu.Przyklad IL Tkanine bawelniana trak¬ tuje sie uprzednio roztworem 5 g kwasu mlekowego w litrze wody, suszy i napawa w ciagu 5 minut roztworem zawierajacym w litrze czterochlorku wegla 10 g metylo- loamidu kwasu stearynowego (otrzymane¬ go przez traktowanie amidu kwasu steary¬ nowego stezonym roztworem aldehydu mrówkowego) i 1 g mieszanego produktu polimeryzacji zwiazku wytworzonego z bezwodnika kwasu maleinowego i eteru winylooktodecylowego, wyzyma albo od¬ wirowuje i ogrzewa po odparowaniu roz¬ puszczalnika w suszarce przez 20 minut w temperaturze 140°C.Przyklad III. Jedna czesc wagowa mieszanego produktu polimeryzacji zwiaz¬ ku wytworzonego z jednometylowego estru kwasu maleinowego i stearynianu winylo¬ wego stapia sie z 10 czesciami wagowymi parafiny twardej i wytwarza emulsje wod¬ na (np. przez wlewanie z jednoczesnym mieszaniem do roztworu kleju i mydla). W takiej emulsji, zawierajacej w litrze mniej wiecej 20 g wymienionego wyzej stopu, traktuje sie w ciagu 15 — 20 minut mate¬ rial z welny, bawelny, jedwabiu sztuczne¬ go albo z tkaniny mieszanej, odwirowuje, suszy, a nastepnie napawa sie dodatkowo wodnym roztworem mrówczanu glinu (za¬ wierajacym 1 g Al2Oz w litrze cieczy do traktowania) i ponownie suszy.Przyklad IV. Material z jedwabiu sztucznego traktuje sie w sposób znany mrówczanem albo octanem glinu w roztwo¬ rze wodnym, suszy i traktuje dodatkowo wedlug przykladu I.Przyklad V. Tkanine z welny, jedwa¬ biu albo jedwabiu sztucznego traktuje sie 5 minut w roztworze zawierajacym w litrze czterochlorku wegla 10 g izocyjanianu ste- arylowego (otrzymanego przez dzialanie fosgenu na stearyloamine) i 1 g mieszanego produktu polimeryzacji zwiazku wytworzo¬ nego z oktodecylowego estru kwasu male¬ inowego i eteru winylooktodecylowego, wy¬ zyma albo odwirowuje i ogrzewa po odpa¬ rowaniu rozpuszczalnika w suszarce w cia¬ gu 20 minut w temperaturze 100°C.Przez to traktowanie osiaga sie efekt odpychania wody, który nie zanika nawet po wielokrotnym praniu tkaniny mydlem t soda lub benzyna.Wytwarzanie mieszanych produktów polimeryzacji moze byc uskuteczniane np. wedlug patentu niemieckiego nr 540101.Przyklad VI, W roztworze, skladaja¬ cym sie z 530 czesci wagowych benzyny i — 3' —270" czesci wagowych alkoholu etylowego, 5 czesci wagowych mieszanego produktu polimeryzacji zwiazku wytworzonego z kwasu maleinowego i eteru winylotetrade- cylowego i 5 czesci wagowych izocyjanianu dodecylowego, traktuje sie w ciagu 5 mi¬ nut tkanine z bawelny lub jedwabiu sztucz¬ nego, wyzyma albo odwirowuje i ogrzewa po odparowaniu rozpuszczalnika w suszar¬ ce przez 20 minut w temperaturze 100°C.Przyklad VII. Tkanine z welny, jed¬ wabiu albo jedwabiu sztucznego traktuje sie w ciagu 5 minut w roztworze zawiera¬ jacym w litrze czterochlorku wegla 5 g mieszanego produktu polimeryzacji zwiaz¬ ku, wytworzonego z jednododecylowego estru kwasu maleinowego i eteru winylodo- decylowego, i suszy na powietrzu. Po odpa¬ rowaniu rozpuszczalnika material wklada sie do drugiej kapieli, zawierajacej w litrze wody 10 g chlorku stearylooksymetylopiry- dynowego. Nastepnie wyzyma sie i suszy w ciagu mniej wiecej jednej godziny w tem¬ peraturze 80 — 100°C, przemywa w wod¬ nym roztworze zawierajacym 5 g mydla i 2 g sody w litrze, plucze i suszy.Przyklad VIII. Tkanine z bawelny lub jedwabiu sztucznego traktuje sie w ciagu 5 minut w roztworze zawierajacym w litrze benzyny 10 g bezwodnika kwasu stearyno¬ wego i 1 g mieszanego produktu polimery¬ zacji zwiazku wytworzonego z dwutetra- decylowego estru kwasu maleinowego i eteru wmylotetradecylowego, wyzyma i ogrzewa po odparowaniu rozpuszczalnika w suszarce przez % godziny w temperatu¬ rze 110°C.Przyklad IX. Tkanine z bawelny lub jedwabiu sztucznego traktuje sie w roztwo¬ rze zawierajacym w litrze wody 10 g soli pirydynowej mieszanego produktu polime¬ ryzacji zwiazku wytworzonego z kwasu maleinowego i winylowego estru kwasu stearynowego, suszy i ogrzewa przez 15 mi- Druk L. nut w temperaturze 110°C, po czym traktu¬ je sie przez czas krótki w drugiej kapieli* zawierajacej w litrze wody 10 g chlorku stearylooksymetylopirydynowego, i suszy w temperaturze 80 — 90°C.Przyklad X. Tkanine bawelniana trak¬ tuje sie uprzednio roztworem 5 g kwasu mlekowego w litrze wody, suszy i napawa w ciagu 5 minut w roztworze, zawieraja¬ cym w litrze czterochlorku wegla 10 g me- tyloloamidu kwasu stearynowego (otrzy¬ manego przez traktowanie amidu kwasu stearynowego stezonym roztworem aldehy¬ du mrówkowego) i 1 g mieszanego produk¬ tu polimeryzacji zwiazku wytworzonego z oktodecylowego estru kwasu maleinowego i eteru winyloetylowego, wyzyma albo od¬ wirowuje i ogrzewa po odparowaniu roz¬ puszczalnika w suszarce przez 20 minut w temperaturze 140°C. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób wytwarzania niezwilzajacych sie materialów wlóknistych wszelkiego rodza¬ ju, znamienny tym, ze materialy te napawa sie mieszanymi produktami polimeryzacji, które sa wytworzone z nienasyconych kwa¬ sów karbonowych albo ich pochodnych i w których przynajmniej jeden ze skladników polimeryzacji zawiera co najmniej jedna reszte alifatyczna z przynajmniej 10 ato¬ mami wegla w lancuchu nieprzerwanym, a ponadto weglowodorami albo ich pochod¬ nymi, które moga ewentualnie zawierac chlor, zawierajacymi równiez przynajmniej 10 atomów wegla w czasteczce, ewentual¬ nie z jednoczesnym zastosowaniem soli gli¬ nu. I. G. F arb enin dus t r i e A k t i e n g e s e 11 s c h a f t Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. \o i Ski, Warszawa. PL