W znanych konstrukcjach chwytaków o wielu ramionach chwytnych sprawia trud¬ nosc chwytanie bryl o ksztalcie nieregular¬ nym, np. kawalów zelaza lub rudy, gdyz ramiona chwytne sa osadzone w chwytaku w ten sposób, ze konce ich nie nastawiaja sie niezaleznie od siebie, stosownie do nie - równego ksztaltu obwodu chwytanej bryly.W rzeczywistosci bowiem chwytanie w zna¬ nych chwytakach o wielu ramionach chwyt¬ nych nastepuje tylko w dwóch miejscach, a pozostale ramiona nie przylegaja wcale do materialu chwytanego o obrysiu nieregular¬ nym.Próby konstrukcyjnego rozwiazania do¬ ciskania wiekszej liczby lub wszystkich ra¬ mion chwytnych do powierzchni nieregular¬ nie uksztaltowanej bryly np. przez zastoso¬ wanie czesci podatnych lub tez luzów w przegubach, a wreszcie za pomoca krazków, osadzonych na wewnetrznych koncach ra¬ mion chwytnych, daja wyniki niedostatecz¬ ne lub tez stanowia konstrukcje zlozone i ciezkie, a wiec kosztowne.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest chwytak o wielu ramionach chwytnych, nie posiadajacy wymienionych wad, a umozli¬ wiajacy za pomoca srodków wyjatkowo prostych chwytanie koncami ramion chwyt¬ nych bryl o powierzchni nieregularnej, i toza pomoca wszystkich ramion. Chwytak wedlug wynalazku nalezy do znanego ro¬ dzaju chwytaków vieloszczekowych, któ¬ rych ramiona chwytne sa polaczone za po¬ moca drazków z górnym wielokrazkiem.Wynalazek polega na tym, ze ramiona chwytne nie sa — jak w wielu znanych konstrukcjach — bezposrednio polaczone przegubowo z dolnym wielokrazkienl, lecz sa z nim polaczone za posrednictwem lacz¬ ników. Laczniki te przy chwytaniu umoz¬ liwiaja nastawianie sie konców ramion chwytnych niezaleznie od siebie, dzieki cze¬ mu chwytanie nawet bardzo nieregular¬ nych bryl nastepuje koncami wszystkich ramion chwytnych. Wedlug wynalazku wspomniane laczniki posiadaja przedluze¬ nia, opierajace sie z jednej strony o odbo¬ je w ramionach chwytnych, z drugiej zas strony o konce sprezyn, umocowanych równiez w tych ramionach. Sila tych spre¬ zyn dazy do przekrecania laczników do polozenia skrajnego, w którym ich prze¬ dluzenia stykaja sie z odbojami ramion.Przy chwytaniu natomiast sprezyny te wy¬ wieraja nacisk na konce ramion chwyt¬ nych, pozostajacych w tyle za innymi ra¬ mionami, co umozliwia dociskanie kon¬ ców ramion chwytnych do powierzchni bryly z pewna z góry okreslona sila.Na rysunku uwidoczniono przedmiot wynalazku tytulem przykladu. Fig. 1 przedstawia czesciowo widok boczny a cze¬ sciowo przekrój pionowy chwytaka, przy czym uwidocznione jest tez polozenie roz¬ wartego ramienia chwytnego, fig. 2 — wi¬ dok z góry, a mianowicie w polowie lewej na wielokrazek dolny, a w polowie prawej na wielokrazek dolny.Chwytak posiada górny wielokrazek, u- mieszczony w ramie stalowej 1, posiadaja¬ cej na obwodzie szereg przegubów 5, 5', w których osadzone sa konce drazków 6, 6'.W ramie 1 znajduje sie os, na której osa¬ dzone sa nie przedstawione na fig. 2 kraz¬ ki 2. Rama 1 jest polaczona z pretem 17, w którym osadzona jest w przegubie 19 dzwignia 20, do której przyczepione sa kon¬ ce liny chwytaka w miejscach 18, 18'.Prety 6, 6' sa polaczone swoimi dolny¬ mi koncami w przegubach 7, T z ramiona¬ mi chwytnymi 8, 8*. Górne konce tych ra¬ mion chwytnych sa zaopatrzone w przegu¬ by 10, 10', w których osadzone sa obrotowo laczniki 11, 11', polaczone przegubami 9, 9' z rama 4 dolnego wielokrazka 3. Lina 21, sluzaca do zamykania i otwierania chwyta¬ ka, opasuje na przemian krazki górne i dol¬ ne wielokrazków, dzieki czemu chwytak otwiera sie przy opuszczaniu liny 21, a za¬ myka sie przy jej podciaganiu.Laczniki 11, 11' posiadaja przedluzenia 12, 12', siegajace miedzy obrzeza ramion chwytnych 8, 8'. W ramionach tych umoco¬ wane sa odboje 13, 13', o które opieraja sie przedluzenia 12, 12' laczników 11, IV. Po¬ lozenie oparcia odbojów 13, 13' o przedlu¬ zenia 12, 12' odpowiada najwiekszemu zblizeniu dolnych konców ramion chwyt¬ nych 8, 8' do pionowej osi chwytaka w da¬ nym polozeniu lacznika 11. Z drugiej stro¬ ny na przedluzenia 12, 12' naciskaja spre¬ zyny 14, 14', których dolne konce sa przy¬ mocowane do poprzeczek 15, 15' w ramio¬ nach chwytnych 8, 8'. Na fig. 1 uwidocznio¬ no liniami kreskowanymi dolne polozenie wielokrazka 4' i zewnetrzne polozenie 8" ramienia 8'.Przy chwytaniu, kiedy dolny wielokra¬ zek 3, 4 zostaje podniesiony w góre, we¬ wnetrzne dolne konce ramion chwytnych 8, 8' dotykaja ze wszystkich stron znajdu¬ jacego sie miedzy nimi przedmiotu, np, bryly rudy zelazne). Jezeli powierzchnia tej bryly nie jest regularna, wówczas kon¬ ce jednych ramion winny znajdowac sie blizej, a innych dalej od pionowej osi chwy¬ taka. Otóz zastosowanie wedlug wynalaz¬ ku laczników 11, IV i sprezyn 14, 14' umo¬ zliwia dociskanie konców ramion chwyt¬ nych do powierzchni nieregularnej bryly z pewna sila, a wszystkie konce ramion do- — 2 —stosowuja sie samoczynnie do róznych odleglosci od osi chwytaka.Jezeli chwytak ma czerpac mineral drobnoziarnisty (np. mial weglowy), wów¬ czas nastawianie konców ramion na rózne odleglosci od osi chwytaka nie jest po¬ trzebne, a nawet moze nie byc pozadane.W celu umozliwienia poprawnego dzialania chwytaka wedlug wynalazku w takim przy¬ padku, przedluzenia 12, 12' laczników 11, IV sa zaopatrzone w otwory, którym odpo¬ wiadaja otwory 16, 16' w obrzezach ra¬ mion chwytnych 8, 8'. Przez wsuniecie od¬ powiednich sworzni w otwory 16, 16' unie¬ ruchomia sie przedluzenia 12, 12' wzgledem ramion 8, 8'. Wówczas przeguby 10, 10* nie sa czynne, a laczniki 11, IV stanowia sztywne przedluzenia ramion 8, 8', osadzo¬ nych przegubowo na sworzniach 9, 9' w ramie dolnego wielokrazka. Chwytak, przy¬ stosowany w ten sposób, dziala wiec zu¬ pelnie tak samo, jak zwykly chwytak wie- loszczekowy z przymusowym ruchem ra¬ mion chwytnych. PL