Lozyska cylindryczno-walkowe sa do¬ tychczas zaopatrywane w masywne klatki rolkowe, toczone czesto z jednego kawal¬ ka metalu. Takie wykonanie klatki jest drogie, dlatego tez zwrócono uwage na wy¬ tlaczanie klatek lozyskowych z blachy, które mozna by wytwarzac jako produkt masowy tanio. Próby wytwarzania takich klatek lozyskowych nie daly dotad zado¬ walajacych wyników, gdyz okazalo sie, ze zrobienie dla obu najczesciej spotykanych odmian lozysk rolkowych jednej odwracal¬ nej klatki, a wiec sluzacej tak dla lozysk wewnetrznych jak i zewnetrznych, okaza¬ lo sie zbyt trudne.Niniejszy wynalazek dotyczy przeto wytlaczanej klatki walkowej, szczególnie nadajacej sie do lozysk cylindryczno-wal- kowych, wyrózniajacej sie nie tylko swa wytrzymaloscia, ale równiez prostota wy¬ konania, latwoscia laczenia sie z lozyskiem i ta szczególna wlasciwoscia, która umozli¬ wia stosowanie jej bez zmiany ksztaltu, tak dla lozysk zewnetrznych jak i wewnetrz¬ nych.Dalsza zaleta wyzej przedstawionej klatki polega na tym, ze sklada sie ona z jednej czesci, przez co unika sie konieczno¬ sci laczenia poszczególnych czesci i wyply¬ wajacego stad drozszego wykonania i moz¬ nosci latwego uszkodzenia.Próbowano juz wykonywac dla lozyskkulkowych klatke z jednego kawalka.Klatka taka skladala sie z czesci walcowej i z wchodzacych porrfieflzy kulki jezycz¬ ków rozdzielczych, utw&rzonych miedzy gniazdami kulek przez wytloczenie fald w walcu klatki, W tej klatce przylegajace do kulek powierzchnie poszczególnych jezycz¬ ków uksztaltowane byly w ten sposób, ze jezyczki te byly wezsze wzdluz obwodu o promieniu wiekszym niz wzdluz obwodu o promieniu mniejszym, czyli rozszerzaly sie ku srodkowi lozysk. Poza tym trzeba zau¬ wazyc, ze zespolenie kulek z wewnetrznym pierscieniem lozyska odbywalo sie w taki sposób, ze po nadaniu klatce przejsciowego ksztaltu przez czesciowe wygiecie jej, od¬ powiednie kulki byly umieszczane wzdluz klatki w swych gniazdach, po czym wygie¬ cie klatki bylo doprowadzane do konca, tak ze walec klatki wraz z kulkami mógl byc zespolony w jedna calosc.Przez takie uksztaltowanie klatki kul¬ kowej, jak to zostalo wyzej podane, wpro¬ wadzanie kulek musialo sie odbywac od zewnatrz wzdluz promieni, dlatego tez klatka taka nie moze byc uzywana do ta¬ kich lozysk, w których zespól kulek wraz z zewnetrznym pierscieniem lozyska two¬ rzy jedna calosc, podczas gdy wewnetrzny pierscien pozostaje wolny. Innymi slowy mogla by opisana klatka znalezc zastoso¬ wanie tylko w lozyskach wewnetrznych, a nie w lozyskach zewnetrznych. Trzeba zau¬ wazyc, ze poprzednia klatka nie znalazla¬ by zastosowania w wewnetrznym lozysku cylindryczno-walkowym, gdyz uzywany sposób laczenia lozyska, dajacy sie zasto¬ sowac do kulek, nie moze byc uzyty do walków, albowiem klatka walkowa przez zginanie jej podczas laczenia zaczepi o bo¬ ki walków.Klatka wedlug niniejszego wynalazku jest wytloczona dla lozyska walkowego z blachy. Klatka ta sklada sie z czesci glów¬ nej, otaczajacej na zewnatrz walki, i zao¬ patrzonej w gniazda dla tych walków, jak równiez z jezyczków, Wystajacych pod ka¬ tem prostym do osi rolek, które to jezyczki przez wygiecie lub sfaldowanie blachy tak sa wykonane, ze znajduja sie miedzy gnia¬ zdami, przy czym ta wlasnie czesc klatki, która przez wgniecenie blachy wchodzi miedzy dwa obok siebie lezace walki, jest takiej samej lub mniejszej szerokosci, jak najmniejszy odstep miedzy tymi walkami.W tej blaszanej klatce do walków jest cal¬ kowicie zapewnione swobodne rozstawie¬ nie jezyczków w kierunku do jej srodka i zajecie miejsca obok walków, co sie wla¬ snie dokonywa przez wygiecie zeber calej klatki.Takie uksztaltowanie jezyczków ma podstawowe znaczenie tak w zastosowaniu do wczesniej znanego typu klatek lozysk walkowych, jak równiez dla umozliwienia uzycia tej klatki do lozysk walkowych we¬ wnetrznych, jak i zewnetrznych. Nalezy dodac ze powierzchnie jezyczków, przyle¬ gajace do walków, sa scisle równolegle lub zbiegaja sie w kierunku srodka lozyska.Na zalaczonych rysunkach jest przed¬ stawiony przyklad wykonania klatki wal¬ kowej wedlug niniejszego wynalazku.Fig. 1 przedstawia czesc przekroju klat¬ ki, wbudowanej w wewnetrzne lozysko walkowe, fig. 2 przedstawia widok z boku klatki wedlug fig. 1, rozwinietej na pla¬ szczyznie, fig. 3 przedstawia czesc prze¬ kroju klatki wedlug fig. 1, doprowadzonej do swego ostatecznego ksztaltu przez stlo¬ czenie jej, fig. 4 przedstawia czesc klatki, rozwinieta na plaszczyznie, fig. 5 przedsta¬ wia widok z boku czesci lozyska wewnetrz¬ nego, fig. 6 przedstawia czesc lozyska ze¬ wnetrznego.Niewykonczony ksztalt klatki dla lozy¬ ska walkowego jest walcowy i walec ten jest otrzymany albo jako odcinek rurki al¬ bo przez wygiecie w szczególny sposób plaskiej blachy.Ta niewykonczona walcowa klatka po¬ siada wyciete gniazda dla walków, których — 2 —srodkowa czesc 2 jest cokolwiek szersza niz srednica walka 3, podczas .gdy boki 4 wskazanych gniazd sa troche wezsze, niz srednica rolki.Przy zestawianiu lozyska uklada sie klatke z blachy wspólsrodkowo z odpo¬ wiednim pierscieniem lozyskowym, zaopa¬ trzonym w kolnierz, prowadzacy walki.Fig. 1 i 3 wskazuja kolnierze 5 pierscienia wewnetrznego 6. Nastepnie wklada sie wal¬ ki na ich miejsca poprzez srodkowe wy¬ ciecie 2 gniazda. W przedstawionym na ry¬ sunku lozysku walki sa wkladane z ze¬ wnatrz, podczas gdy w lozysku zewnetrz¬ nym beda one wprowadzane od wewnatrz.Nastepnie gdy walki zostana juz wlozone na swe miejsce, zebra 7, znajdujace sie miedzy gniazdami rolkowymi, zostana pod wplywem cisnienia, wywartego przez od¬ powiedni przyrzad na plaszczyzne czolo¬ wa klatki, wszystkie razem wygiete lub sfaldowane, przy czym klatka moze byc dla ulatwienia tego stloczenia odpowiednio zbudowana* Klatka na walki przyjmuje wiec ksztalt wedlug fig. 3, przy czym jezyczki 9 klatki, znajdujace sie pomiedzy gniazdami rolek, zajmuja polozenie scisle wzdluz promieni lozysk i sa zwrócone do srodka lozyskav przechodzac pomiedzy dwoma sasiednimi walkami. Tak uksztaltowane jezyczki 9 zbiegaja sie ku srodkowi lozyska, dlatego tez szerokosc wierzcholka kazdego gniazda dla walka jest mniejsza niz srednica tego walka i tym wlasnie walki sa zabezpieczo¬ ne przed wypadnieciem ze swych gniazd do wnetrza lozyska po usunieciu pierscie¬ nia wewnetrznego, np. w lozysku, wyobra¬ zonym na fig. 5.Przy zgieciu kazdego zebra we dwoje powstaje w wierzcholku przegiecia 13 fal¬ da blachy, tak ze ten koniec jezyczka, jako wyciagniety, jest cienszy niz wewnetrzna jego podstawa, która pod dzialaniem naci¬ sku jest szersza i przedstawia wystajace rozki 12, jak wskazuje fig. 6. Te rozki ma¬ ja duze znaczenie przy trzymaniu walków, szczególnie malych walków.Przez zgiecie we dwoje lub sfaldowa- nie zeber 7 w jezyczku 9, klatka walkowa staje sie wezsza, tak ze naroza 11 wykro¬ jów gniazd nasuwaja sie na walki. W ten sposób odstepy miedzy tymi narozami sa mniejsze niz srednice walków i to chroni wlasnie te ostatnie od wypadniecia z gniazd. Klatka razem z walkami jest ze¬ spolona w jedna calosc, która moze byc u- zyta albo razem z wewnetrznym pierscie¬ niem lozyskowym, albo razem z zewnetrz¬ nym pierscieniem, albo tez z takimi pier¬ scieniami, które nie maja wcale kolnierzy, lub maja tylko pojedynczy mocny kol¬ nierz.Z tego wynika, ze dla wszystkich ro¬ dzajów lozysk walkowych odpowiednia jest klatka tylko jednej budowy. Klatka ta ma te zalete, ze zapewnia dobre smarowanie lozysk i moze byc latwo i tanio wykonana.Klatka wedlug wynalazku jest opisana w zastosowaniu do lozyska walkowego, moze jednak byc zastosowana do innych lozysk rolkowych. Mozna takze zastoso¬ wac taka klatke do lozyska stozkowo-wal- kowego, przez co pierwotny ksztalt klatki bedzie odpowiednio stozkowy.W lozysku, przedstawionym na fig. 6, klatka moze byc umieszczona na kolnie¬ rzu prowadzacym pierscienia zewnetrzne¬ go wspólsrodkowo z nim. PL