Przedmiotem wynalazku jest zapalnik uderzeniowy, w którym bezpieczenstwo i pewnosc dzialania osiaga sie przez calkowi¬ te oddzielenie od wlasciwego zapalnika u- derzeniowego tej jego czesci, która umozli¬ wia samoczynne dzialanie zapalnika w chwili odpowiedniego zmniejszenia sie licz¬ by obrotów pocisku, przy czym ta samo¬ czynna czesc zapalnika uderzeniowego po¬ siada wlasny bezwladnik, wlasna iglice i sprezyne, wskutek czego przez zmiane na¬ piecia lub sily sprezyny mozna zmieniac czas, po którym nastepuje samoczynne dzialanie, co nie wplywa na dzialanie wlas¬ ciwego zapalnika uderzeniowego. Pozada¬ ne zmiany osiaga sie latwo przez napinanie odpowiedniej sprezyny, co moze byc do¬ konywane za pomoca prostego urzadzenia na gotowym zapalniku.Na rysunkach przedstawiono szereg przykladów wykonania przedmiotu wyna¬ lazku w przekrojach podluznych.Wedlug fig. 1 bezwladnik samoczynnej czesci zapalnika jest zaopatrzony w jedna lub kilka iglic i znajduje sie pod naciskiem sprezyny 5. Bezwladnik 1 jest wodzony w nieruchomej prowadnicy 6 kadluba zapal¬ nika i jest zaopatrzony w narzady przy-tfzfmttjace& «p« Mr cLwe kt kitka kulek 7, 8, przy czym przed ruchem w swej prowad¬ nicy jest zabezpieczony! za pomoca dwóch lub kilku kulek zabezpieczajacych 9, 10, za¬ bezpieczonych z kolei za pomoca tulei 11, na która naciska sprezyna 12. Odbezpie¬ czenie bezwladnika nastepuje dopiero po podniesieniu sie tulei 11, na która dziala sprezyna 12, np. pod wplywem sily od¬ srodkowej, dzialajacej na narzady 13, 14, przy czym wtedy równiez pod dzialaniem sily odsrodkowej kulki zabezpieczajace 9, 10 wchodza w odpowiednie wyciecia tulei 11. Po odbezpieczeniu bezwladnik 1 jest jeszcze przytrzymany w prowadnicy za pomoca kulek 7, 8, na które dziala sila od¬ srodkowa, jak to widac na fig. 2, Dopiero po zmniejszeniu sie liczby obrotów pocis¬ ku, gdy sila sprezyny 5 przezwycieza sile odsrodkowa kulek 7 i 8, kulki te zostaja przesuniete ku srodkowi, a zupelnie odbez¬ pieczony bezwladnik 1 zostaje przesuniety nagle w dól, przy czym iglice 3, 4 zbijaja splonke zapalajaca lub pobudzajaca 15, Fig. 3 i 4 przedstawiaja odmiane zapal¬ nika rózniacego sie od poprzedniego tylko tym, ze narzady 9, 10, zabezpieczajace bez¬ wladnik, zaopatrzony w iglice 3, 4, sluza równiez do podnoszenia tulei 11, wskutek czego narzady 13, 14 sluza li tylko do za¬ bezpieczania iglicy wlasciwego zapalnika uderzeniowego, przy czym moga odbezpie¬ czyc te iglice dopiero po calkowitym pod¬ niesieniu sie tulei zabezpieczajacej 11. Fig. 4 przedstawia zapalnik w stanie odbezpie¬ czonym, przy czym bezwladnik 1 fest przy¬ trzymany za pomoca narzadów 7, 8, a iglica zapalnika uderzeniowego jest odbez¬ pieczona.Przyklad wykonania zapalnika podob- mego do poprzednich przedstawiaja fig. 5 — 8. Róznica polega na tym, ze prowad¬ nica 17 bezwl staci oddzielnej tulei, zaopatrzonej w kol- mew 1& przylegajacy do kadluba zapal¬ nika Lub jegG; ogona 19% W obydwóch przy¬ padkach (fig. 5 i 6 lub 1 i S) odbezpiecza¬ nie bezwladnika 1 nastepuje przez podnie¬ sienie tulei 17, co w przykladzie wedlug fig. 5 (polozenie zabezpieczone) i wedlug fig. 6 (polozenie odbezpieczone) nastepuje pod dzialaniem kulek 13, 14, w przykladzie zas wedlug fig. 7 i 8 niezaleznie od tych kulek pod dzialaniem sily odsrodkowej na kulki 9, 10, które zabezpieczaja bezwlad¬ nik 1. W tych przypadkach bezwladnik 1, zaopatrzony w iglice 3, 4, jest przytrzymy¬ wany w tulei prowadniczej 17 za pomoca narzadów przytrzymujacych, np. kulek 7, 8, na które dziala sila odsrodkowa, przy czym przy zmniejszeniu sie tej sily bez¬ wladnik 1 zostaje zwolniony, a jego iglice zbijaja splonke.Przyklad wykonania zapalnika wedlug fig. 9 i 10 odpowiada wykonaniu zapalnika wedlug fig. 7 i 8 z ta róznica, ze posiada tylko jedna sprezyne 20 zamiast dwóch 5 i 12. W ten sposób osiaga sie wprawdzie pewne uproszczenie konstrukcji, lecz w tym przypadku nie jest latwe dostosowy¬ wanie napiecia sprezyny 20 do zmiennego momentu zbijania splonki zapalajacej przez iglice bezwladnika 1.Fig. 11 — 16 przedstawiaja zapalnik u- derzeniowy, w którym zmienny moment samoczynnego dzialania zapalnika daje sie regulowac przez zmiane napiecia sprezy¬ ny 5 bez wplywu na dzialanie wlasciwego zapalnika uderzeniowego, który dziala przy uderzeniu pocisku w przeszkode.Jak widac z rysunku, zmiana napiecia sprezyny 5 dokonywa sie za pomoca daja¬ cej sie obracac zewnetrznej czesci zapalni¬ ka, np. za pomoca jego glówki 21. Nasta¬ wione polozenie glówki 21 jest zabezpie¬ czone za pomoca kulek 22 lub sprezyny rozprezajacej sie, a oprócz tego moze byc zastosowany odpowiedni bezpiecznik, za¬ bezpieczajacy nastawione polozenie pod¬ czas wstrzasu w lufie. We wszystkich tych przypadkach glówka 21 zapalnika jest po¬ laczona z oslona lub wkladka 23, która na- — 2 -*¦pina sprezyne 5. Najlepiej wykonac to urzadzenie w taki sposób, by calkowitej zmianie napiecia sprezyny 5 odpowiadal jeden obrót lub w przyblizeniu jeden obrót glówki 21 zapalnika, przy czym obwód tej glówki nalezy zaopatrzyc w podzialke, - odpowiadajaca pozadanemu napieciu spre¬ zyny 5, a wiec takze odpowiedniemu okre¬ sowi czasu lub odpowiedniej odleglosci, po przebyciu której zapalnik ma samoczyn¬ nie dzialac.Przy obrocie glówki zapalnika wedlug fig. 11 obraca sie wraz z nia pochwa 23, zaopatrzona np. w plaski gwint 24 i wkre¬ cona w odpowiedni gwint, wykonany w ka¬ dlubie zapalnika lub w tulei 25. Przy obra¬ caniu glówki 21 nastepuje przesuw pochwy 23 w kierunku osi podluznej zapalnika do góry lub na dól iw ten sposób zmienia sie napiecie sprezyny 5, której jeden koniec przylega do pochwy 23, a drugi do bez- wladnika 1.W przykladzie wedlug fig. 12 glówka 21 jest zaopatrzona w gwint, z którym wspóldziala gwint pochwy 23, dajacej sie przesuwac podluznie, lecz nie obracac, i opierajacej sie o sprezyne 5, wskutek czego napiecie tej sprezyny daje sie regulowac.W przykladzie wykonania wedlug fig. 13 zamiast pochwy 23 wedlug fig. 11 jest za¬ stosowana wkladka 23, która obraca sie przymusowo wraz z glówka 21 i przesuwa sie wzdluz osi zapalnika, poniewaz jej gwint 24 jest polaczony z gwintem kadluba zapalnika lub tulei 25, wskutek czego na¬ piecie sprezyny powieksza sie lub maleje.Podobne jest wykonanie wedlug fig. 14.Róznica polega tylko na tym, ze glówka 21 zapalnika jest polaczona z wkladka 23 za pomoca iglicy wlasciwego zapalnika ude¬ rzeniowego, która obraca sie razem z glów¬ ka 21 i jest polaczona z wkladka 23, która moze sie wzdluz iglicy przesuwac, lecz nie obracac.Fig. 15 i 16 przedstawiaja przyklady wykonania urzadzen do regulowania na¬ piecia sprezyny w zapalnilutdi wedlug iig. 5—8.Wykonanie wedlug lig. 15 wyróznia $te tym, ze przy obracaniu glówki 21 zapalnik* obraca sie równiez wkladka 23, zaopatrzo¬ na w gwint 24, wskutek czego wkladka przesuwa sie w swej prowadnicy lub tulei 17 do góry lub na dól i w ten sposób zmniejsza lub zwieksza napiecie sprezy¬ ny 5.W przykladzie wykonania wedlug fig. 16 pochwa 23, zaopatrzona w gwint 24, ob¬ raca sie razem z glówka 21 zapalnika, przy czym gwint tej pochwy wspóldziala z gwintem prowadnicy 17, wskutek czego zmniejsza sie lub zwieksza napiecie spre¬ zyny 5.Fig. 17 — 19 przedstawiaja odmiane zapalnika wedlug wynalazku, w której na¬ piecie sprezyn, a znaczy sie i odleglosc, na której ma nastapic samoczynny wybuch pocisku, daje sie regulowac.Wedlug fig. 17 bezwladnik /, na który naciska sprezyna 5, posiada jedna lub kil¬ ka iglic i jest wodzony w kadlubie zapalni¬ ka lub tulei 11 oraz zaopatrzony w narzad przytrzymujacy go, np* kulke & Tuleja 11 znajduje sie pod naciskiem sprezyny 12, wskutek czego przylega do kulek 9, 10.Wlasciwy zapalnik uderzeniowy jest za¬ bezpieczony za pomoca dowolnych narza¬ dów zabezpieczajacych, np. kulek 13, 14, które zabezpieczaja jego iglice i sa przy¬ trzymywane za pomoca dwudzielnego pier¬ scienia 26, który otacza sprezyna zwojowa 27. Odbezpieczenie wlasciwego zapalnika uderzeniowego nastepuje pod dzialaniem sily odsrodkowej zupelnie niezaleznie od dzialania innych czesci zapalnika. Gdy po¬ cisk opuscil lufe dziala, to kulki 9, 10 toz* suwaja sie pod dzialaniem sily odsrodko¬ wej i podnosza tuleje 11 do góry, przy czym kulka 7 wchodzi w wyciecie 28. W tym momencie bezwladnik 1 przesuwa sie pod naciskiem sprezyny 5 tak daleko, jak na to pozwala kulka 8 (fig. 18). W tym — 3 —polozeniu pozostaja wszystkie czesci za¬ palnika dopóty, dopóki sila sprezyny 12 wskutek zmniejszenia sie liczby obrotów pocisku nie przezwyciezy dzialania sily odsrodkowej, dzialajacej na kulki 9, 10, i nie przesunie tulei 11 z powrotem, przy czym kulka 8 przesuwa sie w bok. Wsku¬ tek tego bezwladnik 1 zostaje uwolniony i wysuniety za pomoca sprezyny 5 w kierun¬ ku splonki zapalajacej, która w ten sposób zostaje zbita.Sprezyny 5 i 12 moga byc równiez za¬ stapione jedna sprezyna 20, jak to uwi¬ doczniono na fig. 20 i 21, przy czym przez regulowanie napiecia tej sprezyny stosow¬ nie do jednego z przykladów wedlug fig. 11 — 14 mozna równiez regulowac czas lub odleglosc wybuchu pocisku. Poza tym dzia¬ lanie zapalnika jest takie samo jak zapal¬ nika wedlug fig. 17 — 19 i nie wymaga szczególowego opisu. PL PL