Wynalazek dotyczy turbin parowych, zlozonych z dwu lub kilku sekcyj, osadzo¬ nych na wspólnym wale, lub polaczonych ze soba w inny sposób, przyczem jedna lub kilka takich sekcyj wiruje jalowo, w cza¬ sie gdy pozostale sekcje pracuja.Przy takich turbinach proponuje sie do¬ prowadzac do wirujacych alowo sekcyj turbiny stosunkowo chlodna pare w celu zapobiezenia wzrostowi temperatury do granic, jakie moglyby stac sie dla calosci turbiny niebezpiecznemi.Wynalazek niniejszy dotyczy w szcze¬ gólnosci turbin, w których jeden lub wszyst¬ kie wience lopatek pewnej sekcji o nie¬ symetrycznym ukladzie t j. takie, które po¬ siadaja katy krawedzi wlotowych wieksze od katów krawedzi wylotowych". W po¬ dobnych turbinach sekcja wirujaca jalowo obraca sie w kierunku przeciwnym do kie- runku biegu roboczego tejze sekcji. Jako przyklad takiej turbiny moze sluzyc turbi¬ na okretowa, przy której turbiny do ru¬ chu naprzód i wstecz osadzone sa na wspól¬ nym wale.Podobne turbiny, wirujac w kierunku przeciwnym, staraja sie podczas pracy nor¬ malnej wprawic doplywajacy srodek w ruch w kierunku przeciwnym do kierunku doplywu pary roboczej.Turbina wtedy wywiera dzialanie pom- W turbinie, posiadajacej czesc lopatek lub wszystkie niesymetryczne, dzialaniepompowania powistanie niewatpliwie, o ile tylko turbina zaczyna pracowac w kierun¬ ku przeciwnym. Poniewaz w ten sposób srodek zostaje tloczony do zamknietego cylindra, dzialanie to wkrótce ustaje/ Dzialanie pompowania, jakie powstaje podczas obrotu turbiny w kierunku prze¬ ciwnym, zostaje wyzyskane w mysl niniej¬ szego wynalazku do wytworzenia obiegu pary o odpowiedniej temperaturze przez turbine lub pewna jej sekcje w tym celu, aby temperatura turbiny nie wzrosla tlo niebezpiecznej granicy. Urzadzenia skla¬ da sie z jednego lub kilku prziewodów albo kanalów, laczacych jedno miejsce lub -kal¬ ka! przy normalnej pracy gdzie znajduje sie wlot lub czesc turbiny wysokiego cisnienia!, która powinnia byc chlodzona, t czescia o odpowiedniem cisnieniu w celu odprowa¬ dzenia pary ssanej przez wirujaca jalowo sekcje turbiny i wytworzenia ciaglego kra¬ zenia pary w turbinie. Normalnem dzia¬ laniem turbiny nazywa sie prace jej, pod¬ czas której energja pary przeksztalca sie na energje mechaniczna.W jednych wypadkach te przewody prowadza do komory wydychowej tej sa¬ mej turbiny, w innych znowu przewody prowadza do komory wydychowej innej turbiny, albo podgrzewacza wody zasilaja¬ cej, lub innej czesci urzadzenia!, posiadaja¬ cej odpowiednie cisnienie. Przetloczoma przez turbine para moze byc usunieta, a cieplo odpowiednio wykorzystane. W wy¬ padku gdy wytwarzane cisnienie pary jest wyzsze od cisnienia; w czesci turbiny o nis¬ kiem cisnieniu, albo w sekcji pracujacej normalnie, para moze byc odprowadzona z sekcji jalowej do owej czesci o niskiem ci¬ snieniu i w tej czesci wykorzystana.Krazaca po sekcji jalowej turbiny para musi posiadac taka temperature, aby sek¬ cja ta mogla byc chlodzona. Para moze byc doprowadzona z czesci cisnienia ni- skiegoi lub z wylotu innej sekcji tej sa¬ mej turbiny po odpowiedniem ochlodzeniu sie. W turbinach morskich w! czasie, gdy sekcja do ruchu wstecznego wiruje jalowo, para studzaca moze pochodzic z czesci ni¬ skiego cisnienia lub z wylotu turbiny, która sluzy do ruchu naprzód i odwrotnie.Dla unikniecia przeplywania pary przez przewody opisane podczas normalnej pra¬ cy danej sekcji turbiny, przewody zaopa¬ trzone sa w odpowiednie zawory, urucha¬ miane recznie lub samoczynnie w odpo¬ wiednich chwilach i odcinajace dostep pa¬ ry do owych przewodów. Czesto wystar¬ czaja zwykle zawory wsteczne.Rysunki przedstawiaja schematycznie przekroje rozmaitych zespolów turbino¬ wych z nowfem urzadzeniem do doprowa¬ dzania chlodnej pary do sekcji turbiny, pracujacej jalowo.Fig. 1 przedstawia turbine naporowa do ruchu naprzód 1A umieszczona W wspólnej oslonie z takaz turbina naporowa do ruchu wstecznego 2, której wirnik osadzony jest na tym samym wale, co wirnik pierwszej turbiny. Para doplywa przez wlot 3 do pracy w turbinie 1. Para poruszajaca tur¬ bine 2 doplywa przez wlot 4. Obie turbi¬ ny posiadaja wspólna komore wydychowa 5. Rura 6 posiada reczny lub samoczynny zawór 7 i laczacy komore wydychowa 5 z wlotem turbiny do ruchu naprzód 1.Podczas praicy normalnej turbiny do ru¬ chu wstecznego 2 przy ruchu jalowym tur¬ biny do ruchu naprzód 1 w kierunku prze¬ ciwnym, wynikajace dzialanie pompowania wywoluje krazenie pary przez turbine 1 z komory wylotowej 5 do otworu wlotowego i zpowrotem przez przewód 6 do komory wylotowej. Zawór 7 powinien byc oczy¬ wiscie otwartym. Podczas pracy normal¬ nej turbiny ruchu naprzód 1, t. j. w chwli gdy turbina ta przetwarza energje pary nal energje mechaniczna, zawór 7 zostaje za¬ mkniety. Turbina 2 wiruje jalowo. Para, przeplywajaca przez nie wskazany na ry¬ sunku zawór rozrzadczy, doplywa do wlo¬ tu 4 i przechodzac przez turbine do ruchu — 2 —wstecznego, moze "wystarczyc do jej chlo¬ dzenia* Jezeli ta para jest niewystarcza¬ jaca, mozna chlodzic ta turbine zajpomoca urzadzen, opisanych dla turbiny do ruchu naprzód. Mozna równiez doprowadzac pare do chlodzenia turbiny do ruchu wstecz^ negip w sposób przytoczony powyzej.Turbina naporowa / wysokiego cisnie¬ nia (fig. 2) posiada przewód 8, który la¬ czy wylot z turbina niskiego cisnienia^ 9, równiez naporowa. Obie turbiny sluza do ruchu naprzód. Turbina naporowa do ru¬ chu wstecznego 2 miesci sie we Wspólnej oslonie i na wspólnym wale z turbina 9.Podczas normalnej pracy turbiny glównej para doplywa przez wlot 3, przechodzi przez turbine 1, przewód 8 do wylotu turbi¬ ny 9 i stamtad do komór wydychowych 10 i 11; przy pracy naprzód mozna chlodzic turbine do ruchu wstecznego 2 w sposób opisany dla fig. 1.Podczas pracy turbiny 2, turbina niskie¬ go cisnienia 9 wiruje jalowo w przeciw¬ nym kierunku i ciagnie pare z komór wy¬ dychowych 10 i 11, tloczac je do rury 8- Para powraca przez rure 12 i przez otwar¬ ty zawór 13. Droge pary wskazuja strzal¬ ki pelne. Podczas ruchu jalowego turbiny lr w przeciwnym kierunku para chlodzaca bedzie naplywala z przewodu 8, skad pod wplywem dzialania pompujacego tur¬ biny przejdzie do wlotu i stad przez prze¬ wód 14 do wylotu 11 przez otwarty za¬ wór 15. Rura 12 nie jest w tym wypadku potrzebna. Droge pary wskazuja strzalki kreskowane. W turbinach odrzutnych dzia¬ lanie pompujace przy jalowym w kierunku przeciwnym jest za male, zeby wywolac krazenie pary chlodzacej; w tych wypad¬ kach krazenie pary wywoluje sie dziala¬ niem ssacem turbiny niskiego cisnienia 9, Fig. 3 przedstawia turbine odrzutna wy¬ sokiego cisnienia do ruchu naprzód 16, któ¬ rej wylot polaczony jest rura 8 z turbina naporowa niskiego cisnienia 9 o podwój¬ nym wylocie pary. Turbiny do ruchu wstecznego 17 i 18 umieszczone sa na wale glównym. Turbinyte doi ruchu wstecznego sa typu naporowego. Turbina wysokiego cisnienia do ruchu naprzód 16 posiadla wlot pary 3, a turbina wysokiego cisnienia do ruchu wstecznego 17 posiada wlot przy 4.Wylot tych turbin polaczony est zapomoca rury 19 z wlotem turbiny niskiego do ruchu wstecznego cisnienia 18.Podczas normalnej pracy turbin do ru¬ chu wstecznego i biegu jalowym turbin do ruchu naprzód w przeciwnym kierunku para chlodzaca turbiny niskiegoi cisnienia 9 doprowadza sie z komory wylotowej 1Q i 11* Doplywa ona rura 8 do rury 12 i przez o- twarty zawór 13 zpowrotem, jak na fig. 2.Turbine wysokiego cisnienia 16 chlodzi para doprowadzana z wylotu turbiny wstecznej wysokiego cisnienia 17. Para doplywa rura 20 przez zawór 21 w sposób opisany powyzej. Droge pary chlodzacej w turbinach 9 i 16 wskazuja strzalki pelne.Podczas pracy turbin do ruchu przed¬ niego, kiedy turbiny 17 i 18 do ruchu wstecznego jalowo biegna, ilosc chlodzo¬ nej pary przedostajacej sie przez olownifce 22 z wlotu turbiny 16 wysokiego cisnienia mozna1 jednakze dopelnic chlodzenie jed¬ nym z wyzej opisanych sposobów.Urzadzenie na fig, 4 podobne jest do takiegoz na fig. 3 i dziala w sposób podob¬ ny. Wlaczony tu jest podgrzewacz wody zasilajacej 23, polaczony z rura 12, który pozwala wyzyskac cieplo, zawarte w parze, tloczonej przez turbiny do ruchu naprzód w czasie jej biegu jalowego. Zawór 13 miesci sie przytem miedzy rura 8 i pod¬ grzewaczem 23 i zamyka doplyw pary do podgrzewacza podczas normalnej pracy turbiny.Jezeli turbina do ruchu wstecznego ni¬ skiego cisnienia lub któregokolwiek z jej sekcyj jest typu naporowego albo typu, ze turbina, wirujac w odwrotnym kierunku do normalnego kierunku, dziala jak pompai, mozna stosowac przewód, prowadzacy od - 3 —wylotu clo wlotu turbiny do rudni wstecz¬ nego niskiego cisnienia w telu doprowadza¬ nia pary chlodzacej do turbiny do ruchu wstecznego podczas normalnej pracy tur¬ biny do ruchu przedniego. 0 ile na prze¬ wodzie tym znajduje sie podgrzewacz, za- *v6r lezy miedzy podgrzewaczem a wlotem pary nfefóegfr cisnienia! w sposób podobny do opisanego powyzej do ruchu naprzód.Jezeli w zespole fig. 2 zastosowac pod¬ grzewacz wody zasilajacej tenze powinien byc umieszczony pomiedzy zaworem 15 i wylotem 1L Fig. 5 przedstawia uklad, podobny do ukladu fig. 3 przyczem przewód 12, za¬ miast byc polaczonym w komore wydecho¬ wa 11 polaczony jest z czescia posrednia turbiny do ruchu wstecznego niskiego ci¬ snienia 18. Energja ciepla pary, która prze¬ plywala1 przez turbine do ruchu naprzód przy mchu jalowym, moze byc wyzyskalna w koncowym stopniu do ruchu wstecznego ttu^biny 18.W niektórych turbinach ilosc lopatek niesymetrycznego ukladu moze byc niewy¬ starczajaca do wywolania dzialania; pom¬ pujacego w celu krazenia pary chlodzacej, albo róznica katów wlotowych i wyloto- towych lopatek moze byc równiez niewy¬ starczajaca do tego celu. Jezeli turbina od- rzutna wiruje w kierunku przeciwnym do normalnego nie wytwarza ona równiez wi¬ docznego dzialania ssacego, poniewaz katy wlotu i wylotu lopatek sa jednakowe. W razie stosowania niniejszego wynalazku i w takich wypadkach, nalezy stosowac u- rzadzenia pomocnicze, aby zapewnic obieg pary chlodzacej zabezpieczajacy wirujace jalowo sekcje turbiny od przegrzania. PL