Znane jest wytwarzanie sztucznych wlókien peczkowych przez ciecie tasmy wi¬ skozowych wlókien sztucznych.Tasme wlókien przed cieciem obrabia sie róznymi cieczami.Przed chemiczna obróbka wlókien w tasmie po ich utrwaleniu przede wszyst¬ kim wyplukuje sie. z tasmy kwasna kapiel goraca, woda. Przy tym przeplukiwaniu wydzielaja sie gazy, a mianowicie przede wszystkim dwusiarczek wegla i — stosun¬ kowo w mniejszej ilosci — siarkowodór, które sie odsysa z nad kapieli i odprowa¬ dza na zewnatrz, aby nie dopuscic do roz¬ chodzenia sie gazów w pomieszczeniu i do zatruwania robotników. Zabieg ten jest jednak nie wystarczajacy, gdyz odprowa¬ dzone na zewnatrz gazy zatruwaja powie¬ trze na duzej przestrzeni wokól fabryki, a poza tym traci sie bezpowrotnie cenne pro¬ dukty, w szczególnosci dwusiarczek wegla.Za pomoca urzadzenia wedlug wyna¬ lazku niniejszego mozna odprowadzac wy¬ zej wymienione gazy nie mieszajac ich z powietrzem, nie tylko po to, aby je unie¬ szkodliwic, lecz odzyskac z powrotem. Do tego celu sluzy komora, wypelniona gora¬ ca woda, przez która przepuszcza sie ta¬ sme w sposób ciagly, tak iz przechodzi ona dluga droge w celu nagrzewania, wypluki¬ wania i wydzielania gazów. Otwory wlotowy I wylotowy do tasmy w komorze sa hydratt- rliczsrie zamkniete, przy czym do otworu wlotowego stale doplywa zimna woda, w celu niedopuszczenia flo przedwczesnego wydzielania sie gazów z tasmy. Wydzielo¬ ne gazy wskutek swej preznosci przechodza do skraplaczy dwusiarczku wegla, zas po¬ zostaly po skropleniu dwusiarczku wegla siarkowodór przerabia sie na siarke lub zobojetnia.Wazne jest aby dalsza obróbka tasmy róznymi cieczami dokonywala sie mozliwie szybko i dokladnie, a urzadzenie do prze¬ prowadzania tej obróbki zajmowalo jak najmniejsza przestrzen. Zwykle tasme pro¬ wadzi sie w linii srubowej po napedzanych krazkach lub walcach, zanurzonych w cie¬ czy obrabiajacej lub natryskiwanych ta cie¬ cza. W celu zmniejszenia straty cieczy ob¬ rabiajacych i unikniecia wzajemnego zanie¬ czyszczania sie poszczególnych cieczy, mie¬ dzy obróbkami róznymi cieczaimi stosuje sie wyzymanie tasmy.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na skrócenie czasu obróbki tasmy wlókien dzieki temu, ze do jednego walca z kazdej pary walców, które srubowo opasuje obra¬ biana tasma, dociskany jest tej samej dlu¬ gosci walec, tak ze sama tasma1 zostaje splaszczona w cienka wstege i tyle razy moczona i wyzymana, ile razy opasuje da¬ na pare walców, przez co osiaga sie wzmo¬ zone przenikamie i dzialanie cieczy na od¬ dzielne wlókienka tasmy.Przy obróbce tasmy róznymi cieczami nastepuje kurczenie sie wlókien, powodu¬ jace niepozadane ich naprezenia, które mu¬ sza byc usuniete. W tym celu naped wal¬ ców w poszczególnych kapielach musi byc zmienny lub szybkosc obwodowa walców musi byc z góry okreslona w zaleznosci od oczekiwanych kurczen sie tasmy. W tym celu stosuje sie urzadzenia, w których na¬ prezenie tasmy dziala na zmienny mecha¬ nizm napedowy w postaci pasowej prze- kladini stozkowej lub sprzegiel elektroma¬ gnetycznych. Jednak wszystkie te urzadze^ nia, biorac pod uwage potrzebe znacznej ich liczby, sa zbyt kosztowne, wymagaja duzo miejsca i przy zmiennosci stopnia kurczenia sie tasmy nie spelniaja nalezycie swego zadania.W urzadzeniu wedlug wynalazku ni¬ niejszego do tego celu sluzy zwykly naped pasowy z krazkiem naprezajacym. Nacisk krazka naprezajacego jest regulowany sa¬ moczynnie naprezeniem tasmy, przez co u- zyskuje sie zwiekszenie lub zmniejszenie poslizgu pasa napedowego, a tym samym dostosowanie szybkosci obwodowych wal¬ ców do kurczenia sie tasmy. Taki prosty naped wymaga malej sily i zabiera malo miejsca1.Na rysunku przedstawiono przyklad u- rzadzenia wedlug wynalazku niniejszego.Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny urzadzenia w kierunku biegu tasmy, fig. 2 — przekrój poprzeczny urzadzenia wzdluz linii 6 — 7 na fig. 1, fig. 3 — przekrój wzdluz linii 8 — 9 na fig. 1, fig. 4 — prze¬ krój poprzeczny wzdluz linii 10 — 11 na fig. 1, fig. 5 — szczegól przyrzadu nape¬ dowego'.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada komore wstepna 72, komore 13, w której zachodzi odkwaszanie i odgazowywanie wlókien, i komory 14, 15, w których wlókna obrabia sie cieczami.Wyprzedzone w maszynie przedzalni¬ czej oddzielne nici, zebrane w tasme 16, po utrwaleniu, przeprowadzonym w dolwol- ny sposób, na przyklad w komorze 12 na walcach 17, 18, obracajacych sie ze stala szybkoscia i napedzanych kolem napedo¬ wym 43, przechodza po ruchomo zawieszo¬ nym krazku 20 do komory 13 do odkwa¬ szania i odgazowywania. W komorze tej tasma 16 jest prowadzona w ten sposób, ze wchodzi do zbiornika 23 i wychodzi z nie¬ go przez komore 24, napelniona woda zi¬ mna i posiadajaca rure wlotowa 25 i mre wylotowa 26. Przez rure wlotowa 25 do¬ plywa stale woda zimna, która zapobiega — 2 —wydzielaniu sie z tasmy 16 gazów przed jej dojsciem do komory 23. Tasma 16 przecho¬ dni z komory 12 po krazku 20, -przez rure wlotowa 25 i po krazku 27 do komory 24, po czym przez otwór w dnie komory 23 przechodzi na walce 28, 29, które w celu wydluzenia drogi opasuje wielokrotnie, be¬ dac prowadzona drazkami kierowniczymi 19. Nastepnie tasma przechodni przez dru¬ gi otwór w dnie komory 23 do komory 24 i po krazku 30 wchodzi do rury wylotowej 26, a nastepnie przechodzi po krazku 31 do nastepnej komory 14. Komora 23 jest za¬ silana w dowolny sposób bezposrednio wo¬ da goraca lub woda zimna, podgrzewana para wzglednie w inny sposób do tempera¬ tury, potrzebnej do nalezytego wydzielania sie gazów, a w szczególnosci dwusiarczku wegla. Gazy uchodza przez rure 32. Dwu¬ siarczek wegla zostaje w dowolny znany sposób skroplony, a inne gazy, w szczegól¬ nosci siarkowodór, w tym stezonym stanie zostaja przetworzone na siarke lub unie¬ szkodliwione. Goraca zakwaszona woda z komory 23 odplywa na zewnatrz przez o- twór wyjsciowy razem z doprowadzona wo¬ da zimna przez przelew 26.Tasma 16 przechodzi z komory 13 po krazkach 30, 31 do komory 14 i w ten sam ciagly sposób do nastepnych komór 15 itd. Tasma ta jest tu tak samo prowadzona prowadnicami 19 srubowa droga po wal¬ cach 33 i 34. Tasma 16 w tych komorach jest zanurzana w cieczy lub natryskiwana ciecza. Do walca 34 dociskany jest równo¬ legly don walec 35, wskutek czego tasma 16 przybiera ksztalt cienkiej lecz szerokiej wstegi, co ulatwia dostep cieczy do po¬ szczególnych jej wlókienek. Ciecze te sa odciskane i z powrotem natryskiwane na tasme, przechodzaca po walcach 33, 34.Mechanizmy napedowe walców 29, 34 sa sterowane w ten sposób, ze samoczynnie dostosowuja sie do kurczenia sie tasmy 16 pod dzialaniem odpowiednich cieczy. Sa¬ moczynne sterowanie zachodzi jak naste¬ puje. Przy wejsciu do którejkolwiek z ko¬ mór tasma 16 przechodzi po krazku 20, który jest zawieszony ruchomo na kraz¬ kach 21 i podciagany odpowiednio dobrana przeciwwaga 22. Przeciwwaga 22, jak po¬ kazano na fig. 5, jest polaczona z draz¬ kiem sterowniczym 41, na którym osadzo¬ ny jest oporek 42. Walce 29 i 34 sa nape¬ dzane kolami pasowymi 38 ze stala szyb¬ koscia za pomoca kól pasowych 37 i pasów z krazkami naprezajacymi 39, dociskany¬ mi ciezarami 40. Dzwignia ciezaru napreza¬ jacego 40 za pomoca oporka 42 i drazka sterowniczego 41 jest polaczona z krazkiem 20. Jezeli miedzy dwiema sasiadujacymi komorami nastepuje skurczenie sie tasmy 16, to naprezenie tasmy sciaga krazek 20 na dól, wskutek czego oporek 42 unosi dzwignie z ciezarem 40 do góry i odciaza krazek naprezajacy 39. Nastepuje wtedy zwiekszenie poslizgu pasa, a zatem szyb¬ kosc obwodowa kola pasowego 37 wzgled¬ nie odpowiedniego walca 29 lub 34 ulega zmniejszeniu. Gdy szybkosc obwodowa walca 29 lub 34 jest zbyt mala, nastepuje dzialanie odwrotne: zmniejsza sie napreze¬ nie tasmy 16, krazek 20 pod dzialaniem przeciwwagi 22 podnosi sie do góry, a opo¬ rek 42 opuszcza sie na dól, wskutek czego ciezar 40 napreza za pomoca krazka napre¬ zajacego 39 pas napedowy zmniejszajac przez to jego poslizg i zwiekszajac szyb¬ kosc obwodowa odpowiedniego walca 29 lub 34.Wyzej opisane urzadzenie, przedsta¬ wione na fig, 1 — 5 z ukladem pionowym walców 17, 18, 28, 29, 33, 34, moze byc tez wykonane z poziomym ukladem tychze walców. Walce 18, 28, 33 moga byc tez za¬ stapione jednym lub wieksza liczba draz¬ ków. Obróbka wlókna w tasmie 16 moze byc calkowita lub tylko czesciowa, tak na przyklad mozna przeprowadzac tylkoi od¬ kwaszanie i odgazowywanie lub utrwala¬ nie z odkwaszaniem i odgazowywaniem itd.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc — 3 -wbudowane w kazde urzadzenie do wytwa¬ rzania sztucznych wlókien. PL