Wynalazek dotyczy cegly w ksztalcie prostopadloscianu, zaopatrzonej w kanaly, przechodzace na wylot przez cegle, pro¬ stopadle do jej powierzchni górnej i dol¬ nej. Cegla jest wykonywana takiej wielko¬ sci (o wymiatach 50 X 20 X 20 cm), ze przy murowaniu scian z tych cegiel moga one byc ukladane swym wymiarem po^ dluznym w kierunku dlugosci sciany w jednej tylko warstwie. W ten sposób gru¬ bosc sciany (pominawszy wyprawe) jest równa szerokosci cegly. Chodzi zatem o na¬ danie cegle wlasciwosci dobrej izolacji cieplnej w kierunku poprzecznym, przy czym cegla powinna posiadac jednoczes¬ nie duza wytrzymalosc na sciskanie i byc tania i dawac sie latwo wytwarzac. We¬ dlug wynalazku osiaga sie to przez pewne specjalne ustosunkowanie wymiarów ka¬ nalów, wykonanych w cegle. Kanaly te, przeznaczone do zwiekszenia nieprzewod- nictwa ciepla cegly posiadaja przekrój poprzeczny o ksztalcie podluznym, przy czym wszystkie te kanaly przechodza w ten sposób, ze kierunki podluzne ich prze¬ krojów poprzecznych sa równolegle do plaszczyzn bocznych cegly.Wynalazek polega1 na tym, ze wszyst¬ kie kanaly posiadaja takie wymiary, ze szerokosc kazdego poszczególnego kanaluwynosi najwyzej 4% szerokosci cegly. W praktyce okazalo sie jednak celowym na¬ danie kanalom takich wymiarów, by stqna powierzchni ich przekrojów poprzecznych wynosila najwyzej 20% calej powierzchni bocznej cegly i by suma dlugosci przekro¬ jów poprzecznych wszystkich kanalów ce¬ gly byla co najmniej dwa razy wieksza od dlugosci cegly, jesli chodzi o cegle, której dlugosc jest wieksza niz szerokosc. Mia¬ nowicie ustalono na zasadzie doswiadczen, ze ze wzgledu na nieprzewodnictwo ciepla korzystnym jest stosowalnie waskich ka¬ nalów, poniewaz wzrost opornosci ciepl¬ nej polega wlasnie na powierzchniach przewodzenia ciepla miedzy materialem cegly i powietrzem zawartym w kanalach, szerokosc zas przestrzeni powietrznych po-. siada mniejsze znaczenie dla przewodnic¬ twa cieplnego. Korzystne jest przeto wy¬ konanie mozliwie duzej ilosci powierzchni przechodzenia ciepla. W tymi celu kanaly wedlug wynalazku sa tak waskie, ze sze¬ rokosc kanalu wynosi najwyzej 4% sze¬ rokosci cegly. Chociaz suma dlugosci prze¬ krojów poprzecznych kanalów przedstawia wielokrotnosc dlugosci cegly, to jedhak wskutek takiego wykonania kanalów suma powierzchni przekrojów poprzecznych ka¬ nalów jest niewielka w stosunku do calej powierzchni bocznej cegly i wynosi naj¬ wyzej 20% tej powierzchni. Przy takich wymiarach kanalów nie zmniejsza sie wy¬ trzymalosci cegla na sciskanie, lecz raczej znacznie sie powieksza, a to dlatego, ze wskutek obecnosci wiekszej liczby kana¬ lów umozliwione zostaje lepsze wysusze¬ nie i wypalenie cegiel. Cegla wedlug wy¬ nalazku moze byc wykonana zarówno ze zwyklego albo z porowatego materialu, jak równiez z materialu, uzywanego do tak zwanych cegiel cementowych, cegiel wa- fpienno-piaskowych i innych, podobnych cegiel. Poniewaz rózne materialy posiada¬ ja rózne wspólczynniki przewodnictwa cieplnego, wiec oczywiscie liczba i wielkosc kanalów musi byc obrana stosownie do wspólczynnika przewodnictwa cieplnego stosowanego materialu, aby osiagnac do¬ stateczne nieprzewodnictwo ciepla w kie¬ runku poprzecznym cegly.Na rysunku przedstawione sa dwa przyklady wykonania przedmiotu wyna¬ lazku. Fig. 1 przedstawia w widoku z góry cegle wedlug wynalazku, wykonana z po¬ rowatego materialu, a fig. 2 — równiez w widoku z góry cegle z mieszaniny cemen¬ towej, wapiennej lub podobnej.Na rysunku przedstawione sa cegly w polowie ich naturalnej wielkosci. Cegly te maja naprzyklad dlugosc L = 50 cm i szerokosc B = 20 cm. Równiez i grubosc wynosi naprzyklad 20 cm, tak ze objetosc cegly jest równa 50 X 20 X 20 = 20 dni3.Cegly wedlug wynalazku sa uzywane do wykonywania scian o grubosci muru, po¬ minawszy wyprawe, równej szerokosci B cegly.Cegla, przedstawiona na fig. 1, jest wy¬ tworzona z porowatego' materialu, otrzy¬ manego w ten sposób, ze gline, z której ma byc wytworzona cegla, miesza sie z troci¬ nami (które spalalja sie nastepnie przy wypalaniu cegly). Cegla ta posiada sie¬ dem szeregów kanalów /, przechodzacych na wylot cegly. Te szeregi kanalów prze¬ chodza równolegle do siebie w kierunku podluznym cegly i sa symetryczne wzgle¬ dem podluznej osi y — y cegly, tak ze srodkowy szereg kabatów jest umieszczo¬ ny na tej osi, a po kazdej jej stronie znaj¬ duja sie dalsze szeregi. Wszystkie kanaly 1 posiadaja przekrój poprzeczny ksztaltu prostokatnego, a ich kierunek podluzny pokrywa sie z kierunkiem podluznym ce¬ gly. Kanaly dwóch sasiednich szeregów sa przestalwione wzgledem siebie w ten spo^ sób, ze kanaly jednego szeregu leza na¬ przeciwko przestrzeni zawartych miedzy kanalami drugiego szeregu. Wskutek tego kazdy co drugi szereg posiada o jeden ka¬ nal wiecej, niz szeregi, lezace miedzy ni- — 2 -mi. W ten sposób pierwszy, trzec}, piaty i siódmy szereg posiadaja po 10 kanalów, podczas gdy drugi, czwarty i szósty sze¬ reg — tylko po 9 kanalów.Wszystkie kanaly 1 posiadaja przekro¬ je poprzeczne jednakowej wielkosci, o sze¬ rokosci b = 0,5 cm, przy czym dlugosc przekroju poprzecznego kazdego kanalu jest 6 razy wieksza, niz szerokosc. Odstep a miedzy dwoma sasiednimi kanalami te¬ go samego szeregu jest równy okolo 1,8 cm, a najkrótszy odstep c miedzy kanalami dwóch sasiednich szeregów jest równy 2 om, wobec czego odstep d miedzy osiami szeregów kanalów przy wyzej podanej szerokosci b wynosi 2,5 cm. Odstep e mie¬ dzy kanalami obu krancowych szeregów a podluznymi bokami cegly jest równy 2,25 cm. Odstep / miedzy krancowymi kanala¬ mi tych szeregów, które posiadaja 10 kanalów, a krótszymi bokami cegly wynosi 2 cm, a odstep g miedzy krancowymi ka¬ nalami tych szeregów, które posiadaja 9 kanalów, i krótszymi bokami cegly jest równy 4,5 cm. Przy wyzej podanych wy¬ miarach 67-iu kanalów laczna suma dlugo¬ sci ich przekrojów poprzecznych wynosi 67 X 3 = 201 cm, to jest 4 — razy tyle, co dlugosc cegly (5(Xcm). Wskutek zasto¬ sowania kanalów w cegle osiaga sie przeto, przecietnie ten sam efekt cieplny w po¬ przecznym kierunku cegly, jaki by sie o- trzymalo za pomoca 4 kanalów powietrz¬ nych o tej samej szerokosci 0,5 cm, prze¬ chodzacych przez cala dlugosc cegly. Su¬ ma powierzchni kanalów wynosi 67 X li5 = 100,5 cm2, to jest okolo 10% calej bocznej powierzchni cegly (1000 cm2).Przy wytwarzaniu cegly z porowatego materialu o ciezarze wlasciwym, np. 1400 kg/cm3, przez zastosowanie wyzej opisanych kanalów osiaga sie powieksze¬ nie opornosci cieplnej w poprzecznym kie¬ runku cegly w przyblizeniu o 100%, co wy¬ kazaly przeprowadzone pomiary. Jedno¬ czesnie zwieksza sie znacznie wytrzyma¬ losc na sciskanie cegly, gdyz wskutek obecnosci kanalów osiaga sie wyzszy sto¬ pien wysuszenia i wypalania cegiel.Cegla przedstawiona na fig. 2 jest wy¬ konana z materialu cementowego, a ponie¬ waz material ten posiada znacznie wieksze przewodnictwo cieplne niz material poro¬ waty, konieczne wiec jest zwiekszenie w tym przypadku liczby kanalów, by osia¬ gnac dostateczna izolacje cieplna w kierun¬ ku poprzecznym cegly. Cegla przedstawio¬ na na fig. 2 jest przeto zaopatrzona w 11 szeregów przechodzacych przez nia kana¬ lów 2. Te szeregi kanalów i w tym przy¬ padku przechodza równolegle do siebie w kierunku podluznym cegly i sa umieszczo¬ ne symetrycznie wzgledem podluznej osi y — y, na której umieszczony jest srodko¬ wy szereg kanalów. Takze i w tym przy¬ padku wszystkie kanaly 2 maja podluzny, zasadniczo prostokatny ksztalt przekroju poprzecznego, a ich osie podluzne prze¬ chodza w podluznym kierunku cegly, przy czym kanaly dwóch sasiednich szeregów sa wzgledem siebie przestawione w ten sposób, ze kanaly jednego szeregu leza naprzeciwko przestrzeni zawartych miedzy kanalami drugiego szeregu. Pierwszy, trze¬ ci, piaty i dalsze szeregi nieparzyste po¬ siadaja po 12 kanalów, podczas gdy drugi, czwarty i dalsze szeregi parzyste maja po 11 kanalów.Takze i w tej postaci wykonania cegly wedlug wynalazku wszystkie kanaly 2 sa jednakowej wielkosci i posiadaja szero¬ kosc b = 0,5 cm oraz dlugosc / = 3 cm.Odstep h miedzy dwoma sasiednimi kana¬ lami tego samego szeregu jest równy oko¬ lo 1,1 cm, a najkrótszy odstep i miedzy kanalami dwóch sasiednich szeregów wy¬ nosi 1,25 cm, tak ze odstep i miedzy osiami szeregów kanalów jest równy 1,75 cm. Od¬ step k miedzy kanalami obu krancowych szeregów a podluznymi bokami cegly wy¬ nosi 1 cm. Odstep m miedzy krancowymi kanalami tych szeregów, które posiadaja - 3 -12 kanalów, a krótszymi bokami cegly jest równy 1 cm, odstep zas n miedzy kranco¬ wymi kanalami tych szeregów, które posia¬ daja 11 kanalów, a krótszymi bokami ce¬ gly wynosi 3 cm. Przy wyzej podanych wymiarach 127-iu kanalów laczna suma ich dlugosci wynosi 127 X 3 = 381 cm, to jest w przyblizeniu 8 razy tyle co dlugosc pojedynczej cegly (50 cm). Wskutek tego dzieki kanalom osiaga sie przecietnie to samo powiekszenie wlasciwosci izolacji cieplnej w kierunku poprzecznym cegly, jak za pomoca 8 kanalów powietrznych o szerokosci 0,5 cm, przechodzacych przez cala dlugosc cegly. Calkowita suma po¬ wierzchni przekrojów poprzecznych kana¬ lów wynosi 127 X 1,5 = 190,5 cm2, to jest okolo 19% calej powierzchni bocznej ce¬ gly (1000 cm2). Przy wytwarzaniu cegly z mieszaniny cementowej, przez zastoso¬ wanie wyzej opisanych kanalów osiaga sie zwiekszenie wlasciwosci izolacji cieplnej w kierunku poprzecznym cegly o przeszfo 100%, co wykazaly przeprowadzone po¬ miary. W ten sposób za1 pomoca cegiel te¬ go rodzaju mozna budowac sciany o zu¬ pelnie wystarczajacej izolacji cieplnej, za¬ wierajace jedna tylko warstwe cegiel.Wyzej opisane i przedstawione na ry¬ sunku postacie wykonania nalezy uwazac jako przyklady; moga one byc oczywiscie, zmieniane pod wzgledem szczególów w rózny sposób bez zmiany istoty wynalazku. PL