Wynalazek niniejszy dotyczy zapalni¬ ka uderzeniowego do pocisków artyleryj¬ skich, w którym przez zblizenie iglicy do splonki uzyskuje sie zwiekszenie szybkosci przebicia splonki, a dzieki temu równiez i zwiekszenie wrazliwosci zapalnika w chwi¬ li uderzenia pocisku o przeszkode.Wynalazek polega na tym, ze w chwili uderzenia pocisku o przeszkode iglica i splonka, a równiez i czesc posrednia za¬ palnika, przesuwaja sie osiowo wzgledem siebie w kierunkach odwrotnych. Po zbiciu splonki wspomniana czesc posrednia (prze¬ kaznik zaplonu) za pomoca sprezyny zo¬ staje sprowadzona z powrotem w swoje po¬ lozenie wyjsciowe. Zblizenie obu czesci w chwili uderzenia pocisku odbywa sie dzieki odrzuceniu wstecz iglicy oraz dzieki bez¬ wladnosci masy splonki i przekaznika.Na zalaczonych rysunkach przedstawio¬ no przyklad wykonania zapalnika wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny a czesciowo widok z boku zapalnika, fig. 2 — przekrój w wiekszej skali rygli, utrzymuja¬ cych ciezarki odsrodkowe w polozeniu roz¬ wartym, fig. 3 przedstawia równiez w wiek¬ szej skali widok z góry ciezarków odsrod¬ kowych w polozeniu spoczynku zapalnika, a wreszcie fig. 4 — widok z góry tych ciezar-ków W polozeniu tlctówartytil, ^rzy cSym za¬ palnik jest odbezpieczony i przygotowany do dzialania.W kadlubie 1 zapalnika (fig, 1) daje sie przesuwac bezwladnik 2, zawierajacy na jednym koncu czesc posrednia, np. wzmac¬ niacz lub opózniacz 3, a na drugim koncu splonke 4. Sprezyna 5 uniemozliwia ruchy bezwladbika 2 podczas lotu pocisku.Wkrecona w kadlub zapalnika wkretka 6 zawiera urzadzenie bezpiecznikowe zapal¬ nika. Urzadzenie to sklada sie z rygli 7 w postaci trzpieni osadzonych na sprezynach 8 (fig. 2), ciezarków odsrodkowych 9 i 10, osadzonych obrotowo na psi 11, a dotykaja¬ cych osi 12 (fig. 3), sluzacej za oporek dla ciezarków odsrodkowych i zaopatrzonej w szczeline, w której jest umocowana plaska sprezyna 13, dociskajaca ciezarki 9 i 10 w polozeniu spoczynku do osi 12. Iglica 14, osadzona na sprezynie 16, spoczywa na ciezarkach odsrodkowych 9 i 10, które ja stale oddzielaja od splonki 4, i daje sie przesuwac glówce 15 zapalnika.Zapalnik dziala w sposób nastepujacy.Z poczatku po strzale dzialaniu sily odsrod¬ kowej na ciezarki 9 i 10 przeciwdziala bez¬ wladnosc masy iglicy 14, bezwladnosc cie¬ zarków, opory powstajace przy tarciu ich o wkretke 6 i na osi obrotu 11, & wreszcie sprezyny 8 i 13.Po wylocie pocisku z lufy, gdy dodat¬ nie przyspieszenie ustaje, ciezarki odsrod¬ kowe 9 i 10 rozwieraja sief rozprostowujac sprezyne 13. W chwili, gdy rozwarcie cie¬ zarków jest dostatecznie duze i umozliwia przesuniecie sie obsady 2 splonki, wów¬ czas rygle 7 wystepuja pod naciskiem spre¬ zyny 8 ponad górna powierzchnie wkretki 6 i uniemozliwiaja zwarcie sie ponownie cie¬ zarków 9 i 10 pod wplywem dowolnej sily zewnetrznej.Przy uderzeniu pocisku o przesizkode lub w cel iglica 14 zostaje wtloczona do wnetrza1 zapalnika, a hezwladnik 2 ze splonka 4 rzucony ku iglicy, przy czym o- bie szybkosci w odwrotnych kierunkach do¬ daja sie, wskutek czego przestrzen oddzie¬ lajaca obie czesci zostaje bardzo predko przebyta, a splonka 4 natrafia na iglice 14, która ja zbija z wielka sila. Wskutek za¬ palenia sie splonki 4 zostaje zapalona czesc posrednia w zaplonie, wzmacniacz albo o- pózniacz 3, od którego zapala sie splonka pobudzajaca.W urzadzeniu opisanym wyzej ciezarki odsrodkowe 9 i 10, oddzielajace iglice od splonki, sa w stanie spoczynku zapalnika przytrzymywane w polozeniu zabezpiecza¬ jacym za pomoca sprezyny 13, posiadajacej punkt zaczepienia w plaszczyznie srodko¬ wej, przechodzacej przez os obrotu ciezar¬ ków i os podtrzymujaca te sprezyne. Urza¬ dzenie wedlug wynalazku zabezpieczajace zapalnik zapewnia zupelne bezpieczenstwo podczas manipulowania zapalnikiem, pod¬ czas transportu i podczas strzelania;, przy czym posiada prosta budowe i obniza znacznie koszta calego zapalnika. Zapalnik ten mozna stosowac do wszystkich rodza¬ jów i kalibrów pocisków bez wzgledu na to, jakie sa ich poczatkowe szybkosci.Oczywiscie, ze do budowy zapalnika wedlug wynalazku mozna wprowadzac rózne zmiany nie wychodzac poza jego ra¬ my, przy czym do wyrobu czesci zapalni¬ ka nadaja sie rózne materialy.Urzadzenie zabezpieczajace zapalnik wedlug wynalazku mozna stosowac i w tym przypadku, gdy iglica lub obsada splonki zapalajacej sa nieruchome w kadlubie za¬ palnika. PL