Wynalazek dotyczy linii telekomunika¬ cyjnej czestotliwosci nosnej, utworzonej z pary kabli wspólosiowych i zawierajacej nie dozorowane stacje wzmacniakowe, ma zas za przedmiot sposób zasilania wzmac¬ niaków nie dozorowanych stacyj wzmac- niakowych ze stacyj dozorowanych przez obwody liniowe, W linii telekomunikacyjnej, utworzonej z pary kabli wspólosiowych, jeden kabel tworzy obwód transmisji w kierunku jed¬ nym, a drugi w drugim. W kazdy obwód wlaczone sa wzmacniaki jednokierunkowe w odstepach, wynoszacych 10 km do 15 km.Bylo by nieekonomicznie, ze wzgledu na miejsce, przyrzady i personel, ustawiac kazdy z tych wzmacniaków na stacji dozo¬ rowanej. Stacje dozorowane moga znajdo¬ wac sie np. w odstepach, wynoszacych oko¬ lo 75 km, a odcinek miedzy dwiema sasied¬ nimi stacjami dozorowanymi moze zawierac np. cztery stacje niedozorowane.Zasilanie wzmacniaków stacyj nie do¬ zorowanych ze stacji dozorowanej przez obwody liniowe jest zagadnieniem trudnym, wysokosc napiecia zasilania jest bowiem ograniczona wzgledem na bezpieczenstwo przyrzadów i personelu, prócz tego trzebazapewnic dostateczna stalosc warunków zasilania poszczególnych wzmacniaków mi¬ mo wahan obciazenia i opornosci przewo¬ dów.Dwutorowa linia wspólosiowa jest za¬ zwyczaj dluga i zawiera wiele wzmacnia¬ ków, wlaczonych posobnie (kaskadowo).Tymbardziej przeto chodzi 01 niezmiennosc napiec zasilania, od których zalezy stopien wzmocnienia wzmacniaka. Przy jednym wzmacniaku wahanie jego stopnia wzmoc¬ nienia, wywiklane walianiem napiec zasila¬ nia, moze byc bez znaczenia, w przypadku jednak wzmacniaków posobuycL wahania te sie sumuja i przy wiekszej ich liczbie moga wywolac powazne zaklócenia pracy linii.Istota wynalazku jest sposób zasilania wzmacniaków linii tego rodzaju z uniknie¬ ciem nadmiernego napiecia w jakiejkolwiek czesci linii i przy zapewnieniu dostatecz¬ nej niezmiennosci napiec zasilania. Wyna¬ lazek polega na ich zasilaniu przez obwód, utworzony z obu zyl wewnetrznych obu wspólosiowych kabli linii, i na zastosowa¬ niu w obwodzie zasilania regulatora.Rysunek1 przedstawia dwa przyklady li¬ nii telekomunikacyjnej wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia schemat ukladu pola¬ czen dwóch stacyj dozorowanych i czterech posrednich stacyj nie dozorowanych, fig. 2 — uklad polaczen koncowej stacji dozoro¬ wanej i sasiedniej stacji nie dozorowanej, zasilanej przez obwód liniowy kabli wspól¬ osiowych, fig. 3 — podobny uklad polaczen z odmiennym zasilaniem przez obwód li¬ niowy kabli wspólosiowych, fig. 4 — uklad polaczen mostka regulacyjnego, którego mozna uzyc w linii wedlug fig, 3.W linii wedlug fig. 1 dwie dozorowane stacje wzmacaiakowe U 2 sa polaczone pa¬ ra kabli wspólosiowych 3, 4. Dozorowana stacja wzmaoniakowa 1 moze byc badz sta¬ cja koncowa linii, badz jedna z: przeloto¬ wych stacyj dozorowanych, stacja 2 jest to przelotowa stacja dozorowana- Pomiedzy stacjami dozorowanymi 1, 2 leza cztery nie dozorowane stacje wzmacniakowe /W, R2, R3, R4, z których kazda zawiera jeden wzmacniak jednokierunkowy 5, wzmacnia¬ jacy transmisje w kierunku wschodnim, i jeden wzmacniak jednokierunkowy 6, wzmacniajacy transmisje w kierunku za¬ chodnim.Kazda stacja dozorowana zawiera przy¬ lacze przemyslowej sieci elektrycznej lub samoistny generator elektryczny. Dozoro¬ wana stacja wzmacniakowa 1 zasila nie do¬ zorowane stacje wzmacniakowe Rl, R2 przez obwody utworzony z dwóch wewnetrz¬ nych zyl obu kabli wspólosiowych 3, 4, o- znaczony na rysunku liniami grubymi. Po¬ dobnie stacja dozorowana 2 zasila stacje niedozorowane R3, R4 przez wewnetrzne zyly obu kabli wspólosiowych. Kazda ze stacyj nie dozorowanych jest zaopatrzona w zespól rozdzielczy 7, spelniajacy dwa za¬ dania, mianowicie zasilanie czescia ener¬ gii, doplywajacej przez wewnetrzne zyly kabli wspólosiowych, po jej przetworzeniu w postac odpowiednia, wzmacniaków 5, 6, oraz przekazywanie czesci tej energii na¬ stepnej stacji nie dozorowanej, jezeli nie jest ona zasilana ze strony przeciwnej. Ze¬ spól rozdzielczy 7 zawiera np. transforma¬ tory, prostowniki oraz inne przyrzady po¬ trzebne i jest polaczony ze wzmacniakami 5, 6 przewodami 9, przy czym kazda linia na rysunku przedstawia tu wiazke prze¬ wodów.W podobny sposób stacja dozorowana 2 zasila przez wewnetrzne zyly obu kabli wspólosiowych dalsze stacje nie dozorowa¬ ne, polozone od niej na prawo lecz nie przedstawione na rysunku.Fig. 2 przedstawia uklad polaczen sta¬ cji dozorowanej / i pierwszej stacji nie do¬ zorowanej Rl. Stacja 1 zawiera nadajnik wielokrotny wielkiej czestotliwosci 50 do nadawania po obwodzie liniowym kabla wspólosiowego 3 i odbiornik wielokrotny wielkiej czestotliwosci 51 do odbierania po — 2 —obwodzie liniowym kabla wspólosiowego 4 modelowanych fal nosnych, obejmujacych pasmo czestotliwosci rzedu setek lub ty¬ siecy okresów; na milisekunde. Wzmacnia¬ la koncowe 5, 6 na koncu obwodu nadaw¬ czego i odbiorczego sa zasilane przez prze¬ wody, nie przedstawione na rysunku. Na¬ dajnik i odbiornik wielokrotny moga byc np. ustroju, ujawnionego w patencie Sta¬ nów Zjednoczonych Ameryki nr 1 835 031.Stacja dozorowana 1 zawiera zródlo 20 pradu zmiennego, np. przylacze sieci prze¬ myslowej czestotliwosci 50 okresów na se¬ kunde. Zaciski zródla 20 sa przylaczone przez regulator napieciowy 21 i filtr zasile¬ niowy 22 do wewnetrznych zyl obu kabli wspólosiowych 3, 4. Regulator napieciowy 21 sluzy do utrzymywania stalej wysokosci napiecia na zaciskach liniowych. Filtr za¬ sileniowy 22 pozwala przesylac po kablach 3, 4 zarówno prad zasilajacy, jak i prad transmisyjny wielkiej czestotliwosci, zapo¬ biegajac wzajemnemu ich oddzialywaniu w przyrzadach, wchodzacych w sklad stacyj wzmacniakowych. Filtr zasileniowy 22 za- wiera kondensatory 27, 29, stawiajace ma¬ ly opór pradowi czestotliwosci wielkiej, lecz wielki opór pradowi czestotliwosci ma¬ lej, i dlawiki 25, 26 stawiajace wielki opór pradowi czestotliwosci wielkiej, lecz nie¬ znaczny opór pradowi czestotliwosci malej.Dzieki filtrowi zasileniowemu 22 prad transmisji telekomunikacyjnej nie przenika dó obwodów pradu przemyslowego, a prad zasilajacy nie przenika do nadajnika, od¬ biornika i wzmacniaków. Zyly zewnetrzne obu kabli wspólosiowych 3, 4 sa przylaczo¬ ne do uziemienia 28, do którego jest rów¬ niez przylaczony punkt zerowy napiecia zasilajacego.Stacja nie dozorowana Rl zawiera rów¬ niez filtry zasileniowe 23, 24, zupelnie po¬ dobne do filtru zasileniowego 22 i tak sia- mo oddzielajace obwody pradu transmisyj¬ nego czestotliwosci wielkiej od obwodów pradu zasilajacego czestotliwosci malej.Prad transmisyjny z liniowego obwodu ka¬ bla wspólosiowego 3 przechodzi przez filtr 22 do wzmacniaka 5, a po wzmocnieniu wy¬ chodzi przez filtr 24 na nastepny odcinek kabla wspólosiowego 3. Prad transmisyjny w kierunku odwrotnym jest tak samo wzmacniany wzmacniakiem 6.Prad zasilajacy przechodzi z filtru 23 przez regulator napieciowy 30, którego za¬ ciski wyjsciowe sa przylaczone db pierwot¬ nego uzwojenia transformatora 31. Zada¬ niem regulatora napieciowego 30 jest eli¬ minowanie wahan napiecia, wywolanych wahaniami obciazania i wahaniami oporno¬ sci zyl kablowych, np. przy wahaniach tem¬ peratury. Transformator 31 ma uzwojenie trójne 32 o niewielkiej liczbie zwojów, za¬ silajace pradem zarzenia, bezposredniego lub posredniego, katody lamp wzmacnia¬ ków 5, 6 i prostownika1 33. Do zaczepów wtórnego uzwojenia transformatora 31 przylaczony jest prostownik 33, zlozony z elementu prostowniczego i filtru, a zasila¬ jacy pradem stalym obwody anodowe i siatkowe wzmacniaków 5, 6. Do koncó¬ wek wtórnego uzwojenia transformatora 31 przylaczone sa przez filtr 24 wewnetrzne zyly nastepnego odcinka kabli wspólosio¬ wych 3, 4, wiodace prad zasilajacy do na¬ stepnej stacji nie dozorowanej R2, nie przedstawionej na fig. 2. Wyposazenie tej stacji, która pradu zasilajacego dalej juz nie przekazuje, rózni sie od wyposazenia stacji Rl tylko tym, ze nie zawiera filtru 24.Punkt zerowy napiecia zasilajacego jest na kazdej ze stacyj nie dozorowanych, po¬ dobnie jak na stacji dozorowanej, polaczo¬ ny z zylami zewnetrznymi obu kabli wspól¬ osiowych 3, 4 i uziemiony.W ukladzie wedlug fig. 2 napiecie robo¬ cze zasilania jest dwa razy wyzsze od na¬ piecia miedzy obu zylatni jedkiego kabla wspólosiowego. Jezeli np. napiecie robo¬ cze zasilania, tj. napiecie miedzy wewnetrz¬ nymi zylami obu kabli wspólosiowych, wy- 3 -nasi 560 V„ Ao napiecie imedry otbm zyfairai jadneg^ kabla wynosi 250 V. fWadto zyla zsewiletezaoa jest iroemiona, a zyla o poten- icjale wysokim ^est zyla wewn^taaoa, ntczy- mywama izolatorami w pewne- Wielosci od zyly jcewneirzBej. Aftonser lub imoa oso¬ ba, zblizywszy sie dio kaJWa wspóksjow^go, nie jesft wiec narazona aa doikoiede prze- wodmaka o potencjale wysokim.Uklad polaczen Littii wedlug fig. 3 róz¬ ni sie od ukladti polaczen linii wedlug fig, 2 tym, ze koj&jdne stacje waimafmiakowe sa EasLbeoe szeregowa, a me równolegle. Sta¬ cja df*zott©wajaa / zawieaa taki saan nadaj¬ nik 50 i taki sana odbiornik 5i, jak i w linii wjerffasg fig. 2, oraz Jakie samo zródlo 20 pradu zaaaienffiegD czjesiotifewcrsci przemyslo¬ wej i taki satm regulator napieciowy 21. Do zadfflków wyjsciawyda neg,tubutoca napiecio¬ wego 2i przylaczony jest regulator prado¬ wy 55, do którego zacisków wyjsciowych pr^ylacaone jest rawjemie pierwotne 56 tiaa^oranaiota pradowego w szereg z fil¬ trem 22, identycznym z filtrem wedlug fig. 2. Tiamsiormator pradowy naa oswojenie trójae 52, zasilajace ofow©dy zarzenia wzmacniaków 5, 6i prostownika 53* i uzwo¬ jenie wtórne 54, zasilajace przez prostow¬ nik 53 pradem stalym obwody anodowe i siatkowe wzsDacaridków 5, 6.Stacja mae dozorowana 5/ jest wyposa- zona zupehae tak samo* Uzwojenie pier¬ wotne $6 (transformatora pradowego jest polaczone i*o jednej strome przez filtr 2J z wewnetrznymi zylami jednego odcinka obu kabli wspólosiowych 3, 4, po drugiej zas strome przez filtr 21 z taidamiz zytami od- cinka nastepnego, jest wiec szeregowo wla¬ czone w obwód: liniowy- Regulator pradowy 55 utrzymuje me- zmienne natezeuie pradu zasdaiacego w obwodzie lónowym, dzieki czemu wid uniki zasilania stacyj nie dozocowaarycL sa stale mimo wahan opornosci liniowej.Nastepaa stacja nie dozorowana R2, nie przedstawiona na fig. 3, pradu zasila- jacegOfdaJbj juz me przekazuje. W celu za¬ mkniecia obwodu liniowego pradu zasila¬ jacego kazda ze stacyj nie sdOizorowajnych zawiera przelacznik 57* który w polozeniu, przedstaiwkrnym na iig. X laczy prawe kon¬ cówki pierwotnego uzwojenia 56 transfor¬ matora pradowego z zaciskami liniowymi, w drugim zas polozeniu zwiera je (pracz przewód 58.Regulator ipradowy 55 linii wedlug fig. 1 j*est przedstawiony na fig. 4. Do zacisków wyjsciowych, regulatora napieciowego 21 przylaczone sa dwa wierzcholki przeciwle¬ gle mostka, utw satorów C i dwóch, sprzezonych magneiycz- nie, uzwojen dlawika L, przy czym komden- s&tory sa z dlawikiem w rezonansie przy czestotliwosci zasilania. Obciazenie jest przylaczane do dwóch pozostalyck wierz- dbolków mostku. Mostek taki daje przy sta¬ lym napieciu zasilania prad o stalym nate¬ zeniu, niezaleznie od opornosci obciazenia! jak to wyjasnia np. ksiazka Steinmetza „Alternating Curreni Phenomena", New- York 1916, slr. 76, 77.Zamiast mostku wedlug fig. 4 mozna za¬ stosowac inny regulator pradowy, np. teansformator o ruchomym uzwojeniu wtór¬ nym.Przy zasilaniu wiec szeregowym wedlug fig. 3 stacje nie dozorowane nie zawieraja negulaiorów. PL