Przedmiotem wynalazku niniejszego jest naczynie doi cieczy, w szczególnosci bu¬ telka, wykonana w ten sposób, iz mozliwe jest regulowanie strumienia wylewanej z niej cieczy, a mianowicie zapobieganie o- ciekaniu kropel po zakonczonym wylewaniu, oraiz sluzaca do dawkowania kropel cieczy wylewanej. Butelka posiada waski zlobek, umieszczony we wlasciwym narzadzie, przez który wylewa sie ciecz, i wygiety w postaci luku, np. pólkolistego, w kierunku od wnetrza butelki do wylotu zlobka.Wedlug wynalazku zlobek przebiega od wnetrza szyjki butelki w .kierunku jej wy¬ lotu wylacznie w sciance, przy czym butel¬ ka nie musi byc zaopatrzona w nasadke z kanalem, wskutek czego srednica luku, wzdluz którego przebiega zlobek, odpowia¬ da mniej wiecej grubosci scianki szyjki bu¬ telki.Dalsza ceche wynalazku stanowi to, iz naczynie do cieczy jest dostosowane do dawkowania kropel cieczy, co jest umozli¬ wione wskutek tego, iz czesc scianki, w któ¬ rej przebiega zlobek, jest — zwlaszcza w butelkach o cienkich sciankach — nieco zgrabiona w porównaniu z; innymi czescia¬ mi szyjki butelki w celu powiekszieniasrednicy upomnianego luku/ Jest rzecza korzystna zaopatrzenie butelki w zlobek pomocniczy, który ze wzmiankowanym wyzej waskim zlobkiem tworzy jedna ca¬ losc, wskutek czego przekrój obu tych zlobków razem wzietych wykazuje stopnie, schodzace db dna zlobka waskiego, przy czym zlobek pomocniczy rozszerza sie stop¬ niowo w kierunku wylewania cieczy.Na rysunku fig. 1 przedstawia widok z przodta. wylotu naczynia do cieczy, fig. 2 — tulejke do wylewania cieczy w przekroju podluznym wzdluz linii // — // na fig. 3, fig. 3 — przekrój tulejki do wylewania cie¬ czy wzdluz linii /// — /// Ha fig. 2, fig. 4 — tulejke do wylewania cieczy w wiekszej podzialoe, widziana z przodu, fig. 5 — pro¬ fil zlobka podczas1 wyrobu naczynia przed chwila zastygniecia masy, z której wytwar rza sie naczynie, n|. w naczyniach porcela¬ nowych, fig. 6 — pro»fil zlobka po zastyg¬ nieciu masy, fig. 7 — dalszy przyklad wy¬ konania naczynia wedlug wynalazku w zastosowaniu do cylindra pomiarowego, fig. 8 — odmiane wykonania cylindra pomiaro¬ wego wedlug fig. 7 w przekroju, przy czym uwidoczniono, ze profil przekroju podluz¬ nego zlobka posiada w kierunku jego dlu¬ gosci od wnetrza naczynia ku wylotowi w przyblizeniu ksztalt pólkolisty, którego srednica odpowiada mniej wiecej zwyklym grubosciom scianek, stosowanych w naczy¬ niach do cieczy, jak butelkach do wina, cy¬ lindrach pomiarowych i t. d., fig. 9 — wi¬ dok boczny butelki ze zlobkiem w tulejce do wylewania, przy czym scianki zlobka opadaja zgodnie z wynalazkiem schodkowo ku dnu zlobka, fig. 10 — widok z góry bu¬ telki wedlug fig. 9, przy czym uwidocznioi- no, ze oba biegnace, jeden w drugim zlobki rozszerzaja sie w przeciwnych kierunkach, fig. 11 — widok z przodu butelki wedlug fig. 9, fig. 12 — butelke nie posiadajaca u- rzadzenia db wylewania, ale zaopatrzona w osobna wstawke, umieszczona w jej szyjce i posiadajaca urzadzenie do wylewania we¬ dlug wynalazku, fig. 13 — widok z przodu butelki wedlug fig. 12 wraz ze wstawka, fig. 14 — dalszy przyklad wykonania naczy¬ nia wedlug wynalazku, w którym rozszerze¬ nie wylotu zlobka posiada ksztalt jajowaty lub pólkolisty wzglednie ksztalt kropli, fig. 15 —pionowy przekrój szyjki butelki wy¬ konaniej wedlug wynalazku, fig. 16 — widok z góry szyjki butelki wedlug fig. 15, fig. 17 — widok zewnetrzny butelki wedlug fig. 15, fig. 18 — przyklad wykonania wynalaz¬ ku w za/stosowaniu do butelki z zamknie¬ ciem srubowym, fig. 19 — pionowy przekrój butelki, w której zgrubienie szyjki oraz we¬ wnetrzny koniec wloskówatego zlobka sie¬ gaja w dól tylko lak daleko, ze zwykly ko- rek, którego górna powierzchnia lezy w jfed- nej plaszczyznie z brzegiem szyjki, siega swym dolnym koncem poza koniec zgrubie- nia wzglednie zlobka wloskowatego tak, iz zamyka szczelnie szyjke butelki.W tulejce 1 (fig. 1 — 8) wykonany jest w jej dolnej sciance 2 zlobek 3, rozszerza¬ jacy sie lejkowato od wnetrza ku wyloto¬ wi tulejki, a wiec w kierunku wylewania cieczy. W przednim, najlepiej zgrubianym, koncu 4 tulejki 1 zlobek 3 posiada rozsze¬ rzenie 5. Zlobek 3, który posiada przekrój czworokatny (fig. 4), jest rozszerzony w swej przedniej czesci na ksztalt ogona ja¬ skólczego, tak iz podstawa 6 jest dluzsza, anizeli szerokosc nówka u wierzcholka 7, przy czym potrzebne lejkowate uksztalto¬ wanie zlobka wystepuje szczególnie silnie przy przednim koncu dziobka, tak iz scianki 9 zlobka przebiegaja tu juz nie zupelnie) pionowo, lecz pochylo. Linia podstawy 6 (fig. 4) jest uksztaltowana tak, iz dostoso¬ wuje ,sie ona mozliwie najbardziej do ze¬ wnetrznego brzegu 11 wargi tulejki. Jezeli pragnie sie otrzymac zlobkowate zaglebie¬ nie o szczególnie ostrych krawedziach, to wiskazame jest nadanie temu zlobkowi zwiekszonych rozmiarów przekroju (fig. 5), póki material butelki jest jeszcze miekki, a- by przy sciankach bocznych 10 powstaly tu- — 2 —taj zaglebienia, które wyrównywaja sie pod¬ czas wypalania liib twardnienia naczynia i przyjmuja ostatecznie pozadana posiac, przedstawiona na fig. 6 liniami pelnymi.Linie przerywane na fig. 5 i 6 maja zazna¬ czac, jaka postac przybieralby przekrój zlobka, nip. w naczyniach porcelanowych, po stwardnieniu porcelany * gdyby w miek¬ kim stanie porcelany zlobek posiadal prze¬ krój, oznaczony liniami pelnymi, Na fig. 7 i 8 przedstawiono cylinder pomiarowy. Szczególnie korzystne jest na¬ danie przedniej sciance 12 zlobka do wyle¬ wania ksztaltu plaskiego, poniewaz kropla jest wówczas lepiej utrzymywana i moze byc tez latwiej wciagnieta' z powrotem do butelki.Nal fig. 9 przedistawiony jest dalszy przyklad1 wykonalna naczynia wedlug wy- nalaizku, nadajacego sie zwlaszcza do bar¬ dzo dokladnego dawkowania kropel. W na¬ czyniach tego rodzaju, które mdja umozli¬ wiac bardzo dloklaidne i równomiernie daw¬ kowanie kropel zapobiegajac jednoczesnie ociekamiii ich po skonczonym dawkowaniu, ujawnila sie potrzeba wywierania wplywu na zdbdnosc przywieraniiai (zwilzania) cie¬ czy w zlobku. Jezeli zdolnosc przywierania kropel jest wieksza od przyczepnosci we¬ wnetrznej cieczy, to kropla zostaje zatrzy- matna we wnetrzu naczynia i jej spadanie zostaje uniemozliwione. Zjawisko odiwrotne wystepuje, jezeli przyczepnosc wewnetrzna jest wieksza, anizeli zdolnosc przywierania.Aby to osiagnac, ciecz musi byc dJoprowa- dzama w mozliwie najmniejszych ilosciach.Butelka musi przeto byc zaopatrzona w o- sobny kanal doprowadzajacy ciecz i posia¬ dajacy mniejszy prziekrój niz wlasciwy pelny otwór wylewania, ale wiekszy od, przekroju zlobka, alby przezwyciezyc zdol¬ nosc przywierania cieczy. Celowe jest umie¬ szczenie obu kanalów jeden w drugim tak, aby przekrój kanalów byl schodkowy. Naj¬ nizszy stopien przekroju tworzy zlobek, który wciaga ktople z powrotem, nad1 tym zais zlobkiem umieszczony jest dlrugi zlo¬ bek o szerszym przekroju; jest to zlobek, który nie siega az do dlna szyjki butelki; lecz; rozszerza sie lejkowato i umozliwia tylfcb doprowadzanie cieczy w najmniej¬ szych ilosciach.W szyjce butelki umieszczony jest w znany sposób dziobek 1 (fig. 9), w którym wytworzony jest zlobek 2, wciagajacy krop¬ le z powrotem do butelki. Zlobek hib rowek 2 wedlug fig. 9, 10, lub 11 konczy sie w poblizu dlna szyjki 3 butelki plaskim wylo¬ tem 4. Zlobek 2 wedlug fig. 9 lub 11 zaczy¬ na sie w odleglosci co najwyzej od 1 do 1,5 cm — liczac od brzegu naczynia1 — i roz¬ szerza sie oraz poglebia zarazem w kierun¬ ku ku temu brzegowi. Wewnetrzny koniec zlobka posiadla postac wylotu plaskiego.Zlobek 4, 2 rozszerza sie od wnetrza ku wy¬ lotowi lejkowato. To lejkowate rozszerze¬ nie moze byc w poblizu, wylotu dziobka 1 szczególnie duze. Nadl tym zlobkiem znaj¬ duje sie dragi zlfebek 5. Zlobek 5 posiada ksztalt równiez lejkowaty, zweza sie j-edh nak, a nie rozszerza w kierunku wylewa¬ nia cieczy. Uksztaltowanie to jest wyraz¬ nie tiwidlocznione na fig. 10. Zlobek 5 jest niejako nalozony na zlobek 2, tak iz przekrój przez oba te zlobki posiada ksztalt schodkowy, przedstawiony na fig. U.Korzystna zwlaszcza okazala sie wstaw¬ ka db naczyn lub butelek nie posiadajacych urzadzenia dlo wylewania, jak to przedsta¬ wiono na fig. 12 i 13. Do przechowywania cieczy, np. w aptekach, laboratoriach che¬ micznych i t. d.j stosuje sie zazwyczaj bu¬ telki bez urzadlzenia dlo wylewania. Ocie¬ kaniu kropel przy wylewaniu cieczy z, ta¬ kich naczyn mozna zapobiec przez umiesz¬ czenie w szyjce naczynia wstawki* w postiaci korka, której urzadzenie db wylewania posiadla waski zlobek ksztaltu opisanego powyzej. Przez umieszcznie takiej wstawki osiaga sie ten wynik, ze przy odpowiednim nachyleniu butelki mozna dawkowac krople — 3 —powoli i równomiernie, wskutek czego bu¬ telki takie moga nawet sluzyc jako kroplo¬ mierze.Fig. 12 i 13 wyjasniaja sposób umiesz¬ czenia wstawki mrlkowej 3 w szyjce, butelki 2. W przypadku butelek oj iszlifowanych we¬ wnatrz szyjkach wstawka ta moze byc szli¬ fowana' po stronie zewnetrznej i miec np. postac stiozka; mozna ja jednak tez w ra¬ zie potrzeby wkleic lub wkitowac w szyjke butelki. Wistaiwka rurkowi 3 o postaci kor¬ ka posiadla ujscie 4. Ujscie to jest po stro¬ nie przedniej 5 szlifowane na plasko. W tym miejscu konczy sie kanal 6 o ostrych krawedziach, rozszerzajacy sie lejkowato ku wylotowi. Wylot kanalu rozszerza sie przy koncu le jkbwato tworzac otwór wyply¬ wowy 7. Wstawka rurkowa moze byc zamy¬ kana korkiem. Mloze oma jednak byc wyko¬ nana takze i w ten sposób, ze jest niemal calkowicie zamknieta i jest zaopatrzona je¬ dynie w wylot tulejkówaty 4. W tym przy¬ padku korek do zaJmykania jest oczywiscie niepotrzebny.Na fig. 12 uwidocznione jest szczególnie wyraznie, ze zlobek jest zakrzywiony w najwyzszej swej czesci mniej wiecej w ksztalcie pólkola, Urzadzenie dó wylewania cieczy z wa¬ skim zlobkiem wedlug wynalazku moze byc stosowane do wszystkich zbiorników cieczy z najrózniejszych materialów, jak szkla, porcelainy, kamionki, fajansu, metalu i t d.Okiazalo sie, ze urzadzenie wedlug wyna¬ lazku nadaje sie doskonale zarówno do za¬ pobiegania ociekaniu kropel przy wylewa¬ niu cieczy z naczynia, jak tez i do równo- miemego dkwkowania kropel.Jesit rzecza korzystna, aby wewnetrzny koniec zlobka rozszerzal sie (stopniowo i przechodzil lagodnie w scianke wewnetrz¬ na naczynia, mniej wiecej tak, jak zazna¬ czono na fig. 13.Na fig. 14 prizedstawionoi czesc tulejki do wylewania, w której rozszerzony wylot zlobka posiada ksztalt kropli. Scianki bocz¬ ne zlobka tworza ostre krawedzie w miej¬ scu przejscia; zlobka, w rozszerzone ujscie o ksztalcie kropli.Przy stosowaniu butelek i naczyn o dlu¬ gich szyjkach okazalo sie rzecza trudna u- nikniecie ociekania kropel oraz osiagniecie wylewania cieczy bez uderzen.Niedogodnosci te usuwa sie w ten spo¬ sób, ze otwór w szyjce butelki umieszcza sie mimosirodbwo w stosunku dó zewnetrznego kola przekroju szyjki (ifig. 16), w zgrubieniu zas materialu wykonywa sie zlobek do wy¬ lewania (fig. 15 — 19). Ma to te zalete, ze nie potrzeba przytapiac do butelki zadnych wystajacych czesci i szyjka butelki nie ule¬ ga oslabieniu wskutek umieszczenia zlobka lub rowka. Mimosrodowe zgrubienie mate¬ rialu daje jako szczególna korzysc spokoj¬ ny, wolny odl uderzen wyplyw cieczy oraz doskonale tworzenie sie kropel, wskutek czego urzadzenie moze znalezc zastosowa¬ nie jako kroplomierz. Przy dawkowaniu kropel z butelki kropla tworzy sie zawsze w dokladnie okreslonym miejscu i moze byc bez trudnosci wciagnieta do niej z po¬ wrotem. Ociekanie kropli po zewnetrznej sciance butelki nie wystepuje. Butelke moz¬ na zamykac w zwykly znany sposób, bez obawy, ze powstana przy tym jakiekolwiek zaklócenia. Dzieki temu szyjki butelek mo¬ ga tez posiadac zwykle zgrubienia pier¬ scieniowe.Scianka szyjki 1 butelki do wina lub po¬ dobnej cieczy (fig. 15 — 19) jest wykonana w górnej swej czesci mimosrodowo, tak iz po jednej stronie posiada zgrubienie 2 (Kg. 16).Zgrubienie to nie siega w dól tak daleko, jak korek zamykajacy butelke, wskutek cze¬ go po zamknieciu jej korkiem wyplyw cie¬ czy jest uniemozliwiony. W zgrubieniu 2 znajduje sie waski rowek 3, rozszerzajacy sie ku górze istozkowo- ku ujsciu 4. Przy wy¬ lewaniu cieczy krople, zwisajace w ujsciu 4, zostaja przez cofajaca sie wstecz ciecz zabrane z powrotem dó' butelki.Fig; 18 wyjasnia sposób zastosowania przedmiotu wynalazku w butelce z zamknie- ciem srubowym. Butelka jest zaopatrzona w górnej czesci szyjki w nagwintowanie, pasujace do wewnetrznego nagwintowania 7 kapsli. W kapsli umieszczona jest wstaw¬ ka korkowa 9, zamykajaca, butelke zupelnie szczelnie. Wstawka ta wciska sie przy tym gleboko w górna czesc zlobka lub rowka 4.Korzystne jest zaopatrzenie kapsli w row¬ kowanie 10.Na fig; 19 przedstawiono przyklad wy¬ konania, w którym zgrubienie 2 siega dialej, nizeli na1 dlugosc korka, Równiez i w tym przypadku wylewanie sie cieczy jest zupel¬ nie uniemozliwione. PL