Wynalazek dbityczy dalekopisu odbior¬ czego, w którym poszczególne narzady im¬ pulsowe, ustawiane w zaleznosci od jakosci kolejnych elementów sygnalu, odpowiadaja¬ cego jedinej literze, sa sprzezone z narza¬ dem czcionkowym, którego ustawienie de¬ cyduje, która czciottika zostanie odbita, za poimoica ustroju mechanicznego w sposób taki, iz przesuniecie kazdego z narzadów impulsowych przenosi sie na nairzadi czcion¬ kowy niezaleznie od polozenia i predkosci pozostalych narzadów impplsowych, prze¬ suniecie narzadu czoiottikówego jeist super¬ pozycja przesuniec, nadanych mu poszcze¬ gólnymi narzadami impulsowymi, stosunek zas przekladniowy miedzy narzadem im¬ pulsowym a narzadem czcionkowym jest dla kazdego z narzadów impulsowych inny i stosunki te sa dobrane tak, by kazdej kom¬ binacji ustawien narzadów impulsowych od¬ powiadalo inne ustawienie narzadu czcion¬ kowego; stosunki te moga np. tworzyc po¬ step geometryczny oi wykladniku, równym liczbie mozliwych róznych ustawien narza¬ du impulsowego, przy powszechnie wiec u- zywainym alfabecie piatkowym o elemen¬ tach dwojakich (prad — przerwa, plui$ — minus) — równym 2.W dalekopisie odbiorczym wedlug wy¬ nalazku ustrojem sprzegajacym narzady impulsowe z narzadem czcionkowym jest zespól przekladni planetarnych, polaczo¬ nych szeregowo w liczbie, równej co maj- jnjniej liczbie elementów impulsowych, przyalfabecie wiec piatkowymi w liczbie co naj¬ mniej pieciu. Jarzma poszczególnych prze¬ kladni planetarnych zespolu sa polaczone z poslzclzjególnymi narzadami impulsowymi, a stosunek przekladniowy .miedzy kolami podstawowymi kazdej przekladni jest rów¬ ny wykladnikowi postepu geometrycznego "stosunków przekladniowych miedzy kolej¬ nymi narzadami impulsowymi a narzadem czcionkowym.Rysunek przedstawia dwa przyklady zespolu przekladni planetarnych dalekopi¬ su odbiorczego wedlug wynalazku oralz, jego polaczenia z mechanizmami, z którymi wspóldziala. Fig. 1 przedstawia widok1 per¬ spektywiczny zespolu pieciu przekladni planetarnych o uzebieniach zewnetrznych i dwóch kolach obiegowych w kazdej prze¬ kladni, fig. 2 — rzut czolowy jednej prze¬ kladni o wewnetrznym kole podstawiowym uzebionym zewnetrznie a zewnetrzhym kole podlstawiotwylm wiencotwym, uzebionym we¬ wnetrznie, i jedrnym tylko kole obiegowym, zazebionym z obu kolami podstawowymi, mianjowicie z wewtnetrznym — zewinetriznie, a z wiencowym — wewnetrznie, fig. 3 — rziuit górny trzech kolejnych przekladfoi ze¬ spolu, utworzonego z przekladni wedlug fig. 2, W zespole przekladni planetarnych we¬ dlug fig. 1 na osi 28 osadzonych jest obro¬ towo piec pair podstawowych kól zebatych; jedna pare stanowia kola zebate 17, 18, po¬ zostale zas pary stanowia kola zebate 19, 20; 21, 22; 23, 24; 25, 26. Oba kola zebate kazdej pary maja srednice rózna i moga sie wzgledem tsidbie obracac. Przylegle na¬ tomiast kola podstawowe par sasiednich sa sztywlnol zwiazane; kolo 18 jest sztywno zwiazane z kolem 19, kolo 20 — z kolem 21, kolo 22 — z kolem 23, wreszcie koto 24 — z kolem 25. Z kazda para kól podsta¬ wowych wspólpracuje walek obiegowy, na którym sztywno osadzone sa dtora obiegowe kola zebate o srednicy róznej, zazebione z kotlami podstawowymi odpowiedniej pary; z kolami podstawkowymi 17, 18 zazebiaja sie kola obiegowe 7, 8, z kolami 19, 20 — ktila % 10 z kolami 21, 22 — kola U, 12, z ktolaimi 24, 25 — kbla 13, 14, wreszcie z kolami podstawowymi 25, 26 zazebiaja sie kola obiegowe 15, 16. Kazdy walek obiego¬ wy jest osadlzolny obrotowo w jarzmie 31, 32, 33, 34, 35 swojej przekladni, osadzonym obrotowo na osi 28. Kazde jarzmo lacznie ze swymi dwoma kolami obiegowymi i z za¬ zebionymi z nimi kolami podstawowymi tworzy jkdkia z pieciu przekladni plametar- nych izespolu.Na kazda przekladnie oddzialywa je¬ den z ipieclilu narzadów impulsowych dale¬ kopisu, mianowicie jedna z pieciu przesu- wek /, 2, 3, 4, 5. W tym celu kazda prze- suiwka jest zaopatrzona w zebatke, zazebia¬ jaca isie z zebami jarzma odpowiedniej przekladni. Przesuwki 1, 2, 3, 4, 5 sa osa¬ dzone pirfcelsuwmfiie w grzebieniu 6 i moga sie przesuwac o okreslony odcinek w lewo i w prawo, wedlug jakosci kdlejnych elementów odehrainlego sygnalu. Przesuniecie moze byc uskuteczniane jakimkolwiek ze znanych sposobów. Przesuwki 1, 2, 3, 4, 5 moga byc np. przeisuwame oddzielnymi elektromagne¬ sami, wzbudzanymi kolejno jakimkolwiek ze znanych sposobów, lub moga byc przesu¬ wane walkiem kciukowym, zaleznie od po¬ lozen, które przy kolejnych elementach sygjnalu przybiera kotwiczka jednego wspólnego elektromagnesu odbiorczego.Lewe kolo podstawowe 26 przekladni pierwszej jest umieruahomionie, prawe nato¬ miast kotei podstawowe 17 przekladni ostat¬ niej jest polaczone siztywno z narzadem czcionkowym, mianowicie z klalem zebatym 29, napedzajacym kolo czcionkowe 36 za posrednictwem kólka zebatego 27, zwiek¬ szajacego stosunek przekladniowy.Przesuniecie jednej z przesuwek 1, 2, 3, 4, 5 w lewo lub w prawo j est przekazywane, z zachowaniem wlasciwego kierunku, za posrednictwem odpowiadajacej jej prze¬ kladni ikolu zebatemu 29, powodujac jego — 2 —obrót w kwo lub W praWD1. Zebatka pitze- sawki /, 2, 3, 4, 5 obraca mianowicie jarz¬ mo 31, 32, 33, 34, 35 danej przekladni i przesuwal jego walek obiegowy, co powo¬ duje obrót prawego kola podstawowego 17, 19, 21, 23, 25 datoej przekladni. Obrót ten jesit przekazywany kolejno przez przeklad¬ nie, lezace nai prawo od przekladni, odjpo- wiadajacej przesiuwce poruszonej, przy czym kazda z przekladni redukuje rozmiar obrotu w stosunku przekladniowym miedzy kolami podstawowymi Stosunek ten, liczac w kierunku kola zebatego 29, wynosi 2 : 1.W przyptadkii przesuniecia np, przesuwki 3 w lewo obróci otoa w lewo jarzmo 33, które przesunie w prawo walek obiegowy kol 1U 12. Cala czesc zespolu od kola podstawo¬ wego 22 w lewo jest nieruchoma, przy tym wiec przesunieciu walka obiegowego kolo obiegowe 12, toczac sie po nieruchomym kole podstawowym 22, dozna obrotu w le¬ wo, a z nim walek i kolo obiegowe //. Po¬ niewaz jednak srednica kola obiegowego 11 jelst mniejsza od srednicy fiola obiegowego 12, kolo obiegowe 11 pociagnie kolo podsta¬ wowe 21, nadajac mu obrót w lewo i nada¬ jac taki sam obrót sztywtao z nim polaczo¬ nemu kolu podstawowemu 20. Jarzmo 32 jest nieruchomej obrót wiec kola obiegowe¬ go 20 wywola obrót w prawo walka obiego¬ wego kol 9, 10 i obrót w lewo kola podsta¬ wowego 19 oraz sztywno z nim polaczone¬ go kola podstawowego 18. Stosownie dta sto¬ sunku przekladniowego miedzy kolami pod¬ stawowymi przekladni planetarnej kola podstawowe 18, 19 doznaja obrotu oi kat dwa razy mniejszy od kata obrotu kol pod¬ stawowych 20, 21. W taki sam sposób i w tymi samym stosunku obrót zostanie przeka¬ zany przez nastepna przekladnie planetar¬ na, zawierajaca jarzmo 31 z kolami obiego¬ wymi 7, 8, kolu podstawowemu 17 i sztyw¬ no z nim polaczonemu kolu zebatemu 29, które wobec tego doznaja obrotu w lewo o kat cztery razy mniejszy od kata obrotu kól podstawowych 20, 21, który z kolei, co wynika z jednakowosci ustroju poszczegól¬ nych przekladni planetarnych zespolu, jest równy katowi, o który kolo podstawowe 17 i kolo zebate 29 {zostaloby obrócone w przy¬ padku przesuniecia o taki sam odcinek przesuwki L Tak wiec je^bakowe przesu¬ niecia przesuwek 1, 2, 3, 4, 5 wywoluja obrót kola zebatego 29 o katy rózne, mia¬ nowicie o katy, bedace w stosunku 16 : 8 : : 4 : 2 : 1. Gdy co najmniej dwie przesuw¬ ki zostana przesuniete jednoczesnie lub ko¬ lejno, kat obrotu kola zebatego 29 bedzie suma katów obrotu, odpowiadajacych prze¬ sunieciom poszczególnych przesunietych przesuwek. • Dla wyeliminowania wplywu luzu mie¬ dzy zebami poszczególnych zazebien zespo¬ lu na pozycje kola zebatego 29 i kola czcionkowego 36 zastosowany jest narzad, wywierajacy na zazebienia nacisk, skiero¬ wany stale w jednym kierunku, mianowicie w postaci sprezyny 38, dzialajacej na kolo zebate 29 za posrednictwem kola zebate¬ go 39.Lewe kolo pod&tawowe 26 pierwszej przekladni zespolu jest unieruchomione w czasie deszyfrowania jednego sygnalu. Moz¬ na mu natomiast: nadaiwac obrót miedzy od¬ bijaniem kolejnych liter i w ten sposób na¬ dawac za kazdym razem jeden pelny obrót kolu czcionkowemu 36, mianowicie w celu naczetrnienia czcionek.W odmianie mozna w tym ostatnim celu wprowadzic dodatkowa przekladnie plane¬ tarna. Sprezyna 38 moze dzialac na kolo zebate 29 bezposrednio.W d&ilekopisiiel wedlug fig. 2, 3 w wy¬ ciecie przesuwki 1 wchodzi jednym kon¬ cem rozwidlona dwuramienna dzwignia1 za¬ padkowa 42, osadzona obrotowo na osi 43.Dwie zapadki dzwigni 42 wspólpracuja z kolem zapadkowym 44, sztywno polaczonym z mimosrodem 46, a obrotowo osadzonym na walku 45. Fig. 2 przedstawia przyrzad w polozeniu posrednim pomiedzy tymi jego obu polozeniami, w których kolo zapadka - ? -we 44 opiera sie zebem o jedna z zapadek dzwigni 42, Mimasród 46 i kolo zapadkb- w ciem, ,saL j^dbak utrzymywane w spoczynku jedna z zapadek dzwigni 42. Gdy przesuw- ka i .przesuwa sie z prawa nai lewo lub od¬ wrotnie, klolo zapadkowe 44 i mimosród 46 sa wyswaibadizaine na pól obrotu, a nastep¬ nie sa zatrzymywajne zapadka dzwigni 42.Przy koncu tego pólobrotu najszersza czesc mimosrodu 46 naciska dlolny koniec ramie¬ nia jedttiej z dwóch dzwigni 47, 57. Te dtwie dzwignie sa osadzone wahliwie na osi 61, prawymi zas koncami 58, 59 swych drugich ramion, * sciagatnymi sprezyna 60, ujmuja z obu sltrotn dzwignie 48, równiez osadzona obrotowo na osi 61. Jezeli najszersza czesc mimosrodu 46 majcisniie n|p. ramie dzwigni 57, sprezyna 60 przyciaga dzwignie 58 i przyciska jej ramie do dzwigni 48. Dzwig¬ nia 48 ma na kbncu zebaty wycinek1 49, za¬ zebiony z jarzmem 50, osadzanym obroto¬ wo na osi 28. Jarzmo 50 ma przedluzenie 51, poruszajace sie pomiedzy dwoma staly¬ mi tropieniami 61, 62, ograniczajacymi je¬ go ruch. Na przedluzeniu 51 osadzoine jest obrotowo kbio obiegowe 52 przekladbi pla¬ netarniej, zazebiajace sie z kolem podstawo¬ wym wewtnetrznytm 54, i wiencowym 53. Toi ostatnie ma uzebienie wewnetrzne a ramio¬ na 55 lacza jego wieniec z piasta,, osiadzona obrotowo na osi 28, lecz sztywno polaczona z wewnetrznym kolem podstawowym 54* nastepnej! przekladni zespolu.Fig, 3 przedlsitawia tylko trzy przeklad¬ nie; calkowity jednak zespól zawiera prze¬ kladni tyle, ile jest elementów w pelnym sygnale. Wewnetrzne kblo podlstawowe pierwszej1 przekladni zespolu jesrt unieru¬ chomione lulb tez kolu temu mozna nadawac obrót polmocmiiiczy w sposób, opisany dla ze¬ spolu wedlug fig. 1, zewnetrzne zas kolo podisitajwowe ostatniej przekladni jest szty¬ wno polaczone z kolem czcionkowym.Kiedy przesuwka 1 jest, jak na fig. 2, przesunieta1 w prawo, z^b kola zapadkowe¬ go 44 opiera sie o prawe ramie dzwigni za¬ padkowej 42, wypuklosc mimosrodu 46 jest zwrócona w praiwo i naciska koniec dzwig" ni 57, wycinek 49 jest podniesiony, przedlu¬ zenie 51 jarzma 50 opiera, sie o trzpien dol¬ ny 62. Kiedy zas przesuwka 1 jest przesu¬ nieta w lewo, zab kola zapadkowego 44 o- piera sie o lewe ralmie dzwigni zapadkowej 42, wypuklosc mimosrodu 46 jest zwrócona w lewo i naciska koniec dzwigni 47, wyci¬ nek 49 jest opuszczony, przedluzenie 51 jarzma; 50 opiera sie o trzpien górny 61.Wspólpraca jarzm poszczególnych prze¬ kladni planetarnych zespolu z kolem czcionkowym jest taka sama jak w daleko¬ pisie wedlug fig. 1. PL