Wynalazek dotyczy sposobu platerowa¬ nia metali i stopów oraz urzadzen do wy¬ konywania tego sposobu.Przy platerowaniu metali powstawaly dotychczas bardzo wielkie trudnosci Wie¬ lokrotnie próbowano znalezc nadajacy sie do stosowania na duza skale sposób plate¬ rowania metali i stopów, nie udawalo sie wszakze przezwyciezyc wad znanych i do¬ tychczas uzywanych sposobów. Niedawno dopiero powstaly sposoby platerowania materialów przy temperaturze pokojowej.Jednak w tych przypadkach polaczenie jest natury li tylko mechanicznej i w nie¬ wielkim stopniu zachodzi stapianie sie la¬ czonych powierzchni. Injne znów sposoby platerowania, w których materialy musza byc doprowadzane do temperatury spawa¬ nia, wymagaja okladlainia tych materialów blacha ochronna, po czym juz mozna je do¬ prowadzic do niezbednego rozgrzania i wte¬ dy walcowac. Blacha taka ma za zadanie zapobiec tak szkodliwemu utlenianiu.Sposoby te maja jednak te wielka wa¬ de, ze nie mozna walcowac tasm dowolnej dlugosci. Dalej, nieuniknione przy kazdym sposobie walcowania odpadki traca bardzo na wartosci jako niejednolity material. Tak np. przy platerowaniu zelaza z miedzia od¬ padki miedzi maja wskutek zawartosci ze¬ laza silnie obnizona wartosc.Wreszcie znane sposoby maja i te wade,ze mOinu laczyc tylko takie metale ze so¬ ba, które moga byc rozgrzewane razem do jednakowej temperatury. Takmozna wpra¬ wdzie platerowac zelazo lub stal z miedzia, natomiast platerowanie metali tych z mo¬ siadzem sprawia juz wielkie trudnosci wo¬ bec niskiego punktu topliwosci mosiadzu, co uniemozliwia rozgrzewanie metalu pod¬ stawowego do najkorzystniejszej dla niego temperatury spawania.Wszystkich tych wad unika sie wedlug wynalazku przez to, ze metale i stopy za¬ równo rozzarza sie, jak i walcuje razem w atmosferze gazu ochronnego. Moga byc przy tym platerowane tasmy dowolnej dlu- gosci. Mozna tasmy z róznych metali lub stopów przed wlasciwym platerowaniem walcowac oddzielnie. Powstajace .przy tym odpadki nie sa zanieczyszczone, sa zatem znacznie cenniejsze, anizeli odpadki, po¬ wstajace przy stosowaniu znanych sposo¬ bów.Do wykonania sposobu wedlug wyna¬ lazku walcarka do platerowania musi byc zaopatrzona w urzadzenie, pozwalajace u- trzymywac material w atmosferze reduku¬ jacej. Tak np. mozna cala walcarke umie¬ scic w przestrzeni, wypelnionej gazem re¬ dukujacym. Wystarczy jednak otoczyc tym gazem tylko walce i przechodzacy przez nie material ba4z za pomoca odpowiednich kanalów, dloprowadfcajacych gaz a w atmo¬ sferze tegfr gazu material, badz tez przez skierowanie plomieni redukujacych z pieca zarowego 4o s^czelLny miedzy walcami.Nowy spicKiób platerowania wykazuje dalej te korzysc, ze mozna platerowac me¬ tale wzglednie stopy ze soba przy ich naj- korzy&tniejszych temperaturach, nawet je¬ zeli punkty topliwosci, a zatem i tempera¬ tury spawania tych metali i stopów, znacz¬ nie sie róznia od! siebie/ Dawniej platerowano np. zelazo i stal z miedzia bez zbyt wielkich trudnosci przez spawanie ich powierzchni przy zastosowa¬ niu blach ochronnych, Platerowanie stali i zelaza ze stopami lub metalami o znacz- | nie nizszej topliwosci, jak np. miedzia lub | nawet glinem, nie udawalo sie jednak. Sku¬ teczna temperatura spawania zelaza i stali jest o wiele wyzsza, anizeli mosiadzu wzglednie glinu, co oczywiscie przy jedno¬ czesnym rozgrzewaniu prowadzi do znisz¬ czenia tych metali.Wad tych mozna wedlug wynalazku u- niknac w ten sposób, ze laczone' ze soba metale, np. tasme zelaza i tasme miedzi, rozgrzewa sie w oddzielnych muflach do kazdorazowo dla nich najkorzystniejszej temperatury, aby je nastepnie w walcarce do platerowania polaczyc ze soba. Osiaga sie przy tym doskonale polaczenie metali bez naruszenia struktury czesci materialu, posiadajacej nizszy punkt topliwosci.Mozna jednak metal lub stop doprowa¬ dzic do wyzszej temperatury przez dodat¬ kowe ogrzewanie oporowe. Mozna wtedy np, tasme stalowa, która ma byc z kazdej strony platerowana tasma mosiezna, roz¬ grzewac z tasmami miedzianymi w tej sa¬ mej mufli. Jednoczesnie prowadzi sie przez tasme stalowa prad! elektryczny, tak ze przez dodatkowe ogrzewanie oporowe osia¬ ga sie najkorzystniejsza temperature stali, podczas gdy temperatura pieca jest utrzy¬ mywana tak, iz mosiadz otrzymuje równiez swa najkorzysittniejsza temperature platero¬ wania. Prad moze byc doprowadzony do metalu w znany sposób, np. przez walce kontaktowe, równiez i postument walcowy uzyty byc moze jako doprowadzenie pradu Platerowanie wedlug wynalazku odby¬ wa sie w ten sposób, ze znajdujaca sie po¬ srodku tasma stalowa wchodzi w zetknie¬ cie ze znajdujacymi sie na zewnatrz tasma¬ mi mosieznymi dopiero bezposrednio przed walcami. Wairunki te daja sie latwo utrzy¬ mac. Jezeli np. prad jest doprowadzany za pomoca walców kontaktowych, nalezy dbac o to, aby przynajmniej jeden biegun tylko pozostawal w zetknieciu z ogrzewana tasma metalowa, w przykladnie wykonania — ta- - 2 -sma stalowa, wzgledem innych tasm byl jednak izolowany. Jezeli uzywa sie postu¬ mentu walcowego jako doprowadzenia pra¬ du, nalezy drugi biegun izolowac.Stykaniu sie tasm ze soba przed walca¬ mi da sie latwo zapobiec przez odpowied¬ nio sztywne napiecie tasm za pomoca kraz¬ ków prowadniczych, scianek przedzielaja¬ cych i podobnych srodków.Zaleznie od potrzeby, mozna czesc pla¬ terowanych metali lub stopów doprowadzic do temperatury spawania tylko droga o- grzewamia oporowego.Aby przeszkodzic wzajemnemu przesu¬ waniu sie taism wzgledem siebie podczas platerowania i ukosnemu wchodzeniu ich do walcarki, sa one wedlug wynalazku ha¬ mowane przed walcami. Przewaznie wy¬ starczal, jezeli tasmy z materialu plateruja¬ cego sa hamowane; tasma, stanowiaca rdzen, zwykle nie wymaga hamowania.Mozna hamowac tasmy przed walcarka lub tuz przed piecem. Do hamowania moz¬ na stosowac zwykle hamulce cierne, druga walcarke, która moze jednoczesnie wyko¬ nywac walcowanie na zimno, lub takze ha¬ mulce cyklonowe, których energia przez podgrzanie tasmy zostaje przewaznie od¬ zyskana z powrotem. Dzialanie hamowania nalezy dopasowac kazdorazowo do specjal¬ nych wlasciwosci materialu, tak ze w ogóle tasmy z róznych metali wzglednie róznych stopów sa hamowane z rózna sila.Nowy wynalazek ma szczególne znacze¬ nie dla platerowania tasm. Jednak korzyst¬ ny jest równiez przy platerowaniu plasko¬ wników.Do wykonywania sposobu platerowania wedlug wynalazku moga byc stosowane najrozmaitsze urzadzenia. Na rysunkach przedstawionych jest kilka przykladów wy¬ konania isizczególmie odpowiednich urza¬ dzen, a mianowicie poszczególne figury przedstawiaja: fig. 1 — walcarke-duo z piecem do jed¬ nostronnego platerowania w rzucie piono¬ wym, fig. 2 — te sama walcarke z piecem w rzucie poziomym, fig. 3 — walce z urza¬ dzeniem do chlodzenia i otwór wyjsciowy pieca oddzielnie w rzucie pionowym, fig. 4 — jeden z walców w widoku z góry, fig. 5 — walce walcarki-trio z otworem wyjscio¬ wym pieca, fig. 6 — walcarke-duo z pie¬ cem do platerowania tasmy rdzeniowej z obydwóch stron w rzucie pionowym* Kg« 7 — przekrój przez jednostronnie platero¬ wana tasme w skali powiekszonej, fig. 8 — przekrój przez dwustronnie platerowana tasme równiez w skali powiekszonej.Na rysunkach piece nie sa przedstawio¬ ne na fig. 1, 2 i 6 w pelnej dlugosci, lecz tylko we fragmentach, mianowicie konce pieca, podczas gdy srodkowa czesc jest przerwana.Zespól, przedstawiony na fig. 1, sklada sie z dwóch czesci glównych, walcarki / i pieca 2. Piec 2 jest osadzony ruchomo na podstawie maszyny tak, ze moze byc poru¬ szany w kierunku walcowania od walcarki lub ku niej, a oprócz tego w poprzek. Moz¬ liwosc przesuwania pieca iv kierunku jego dlugosci pozwala na odciaganie pieca od walcarki podczas przerw w pracy, talk ze walce nie sa niepotrzebnie rozgrzewane.Poprzeczny ruch pieca ma znaczenie jesz¬ cze dla walcowania plaskowników. Piec wtedy pirzesuwa sie w bok, aby umozliwic bieg wsteczny materialu.Celowa jest rzecza umieszczac z boku pieca zespól krazków, prowadzacych z walcarki plaskowniki, gdy piec zostal w miedzyczasie przesuniety w bok. Ten ze¬ spól nie jest przedstawiony na rysunku.Przy przedstawionym na fig. 1 przykla¬ dzie wykonania, w którym plateruje sie ze soba dwie tasmy, poprzeczne przesuwanie pieca nie jest konieczne, Piec 2 moze byc ogrzewany w dowolny sposób, np. pradem elektrycznym lub ga¬ zem. Spoczywa on na kolach 3, biegnacych po szynach 4. Z piecem 2 sprezony jest wó¬ zek 5 osadzony na kolach 6. Wózek1 ten — 3 —dzwiga bebny 7 \ 8, na których nawiniete sa tasmy 9 i 10.Szyny 4 umocowane sa na poprzeczkach 11, które moga za pomoca kól 12 przesu¬ wac sie po szynach 13.Zbiegajaca z bebna 7 tasma 9 jest przed wejsciem dlo pieca 2 hamowana za pomoca hamulca 14. Do hamowania tasmy 10 sluzy hamulec 15.Tasma 10 biegnie poprzez krazki 16 i 17, po czym razem z tasma 9 wchodzi do tulei 18 pieca 2. Do tej ostatniej tulei wpro¬ wadzone sa przewodem 19 gazy redukuja¬ ce, których plomien 20 wydobywa sie z tu¬ lei, zapobiegajac wszelkiemu dostawaniu sie powietrza utleniajacego do mufli 21 pieca 2. Mufla 21 zakonczona jest otwo- rem 22, do ;lctór&g{ geuzy redtiltUijaoei wpro- wadza sie za pomoca przewodu 23. Palacy sie plomien wydobywa sie z tego otworu, siegajac az dlo przestrzeni miedzy walcami i oslania tasmy 9 i 10 na calej drodze od pieca az do miejsca miedzy walcami, zapo¬ biegajac utlenianiu tasm.Walcarka 1 (fig. 1, 2 i 3) sklada sie z walców 24 i 25, osadzonych na kadlubie 26 maszyny. Do chlodzenia walców 24 i 25 sluza oslony 27, 27*, do których chlodza¬ ca ciecz doprowadzana jest za pomoca przewodów doplywowych 28 i 29. Walce 24, 25 posiadaja wewnatrz otwory, do któ¬ rych za pomoca przewodów doplywowych 30, 31 doprowadza sie równiez ciecz chlo¬ dzaca. Zaleznie od okolicznosci ochladza sie walce za pomoca oslony ochladzajacej tylko od wewnatrz lub tylko od zewnatrz, albo od zewnatrz i od wewnatrz lacznie.Do napedu walcarki 1 sluzy np. elektro- motór 32, polaczony z walem 25 za pomo¬ ca przekladni kól zebatych, oznaczonej ko¬ lami podzialowymi.Beben 33, na który nawija sie platero¬ wania tasma 35, napedzany jest od walca 25 lancuchem 34 lub w podobny sposób.Tasma 35 przedstawiona jest na fig. 7 w powiekszonej skali.Przedstawiony na fig. 1 piec 2 wprowa¬ dza sie przy platerowaniu plaskowników celowo w lacznosc z walcarka-trio, któ¬ rej walce przedstawione sa na fig. 5. Wal¬ carka ta posiada oprócz walców 24 i 25 jeszcze walec srodkowy 36 z oslona chlod¬ nicza 37. Ciecz chlodzaca doprowadza sie do walca 36 za. pomoca przewodu 38. Przy platerowaniu material dostaje sie z otworu 22 najprzód miedlzy walce 36 i 25. Przy biegu wstecznym, gdy piec 1 zostaje prze¬ suniety w bok, prowadlzi sie go miedzy walce 24 i 36.Piec, przedstawiony na fig. 6 w lacz¬ nosci z walcarka-duo, sluzy do podgrzewa¬ nia tasmy rdlzemiowej i dwóch, tasm nakla¬ danych. Piec spoczywa na kolach 3, biegna¬ cych po szynach 4, ta&ma rdzeniowa 9 na¬ winieta jest na beben 7. Jest ona hamowa¬ na za pomoca hamulca 14, po czym wcho¬ dzi dib tulei 18, do której przewodem 19 doprowadza sie gazy redukujace, których plomien 20 wydbibywa sie z tulei. Tasmy nakladane 10 i 110 nawiniete sa na bebnach 8 i 108. Bebny sa hamowane za pomoca ha¬ mulców tasmowych 114 i znajduja sie w szczelnie zamknietych skrzyniach 39 i 139, laczacych sie bezposrednio z muflami 121.Tasma 10 prowadzona! jest wokolo krazka prowadniczego 40, tasma 110 — wokolo krazków prowadniczych 141 i 140. Trzy ta&my dostaja sie razem przez otwór wyj¬ sciowy 22 miedzy walce 24 i 25.Po obydwóch stronach platerowana za pomoca przyrzadu wedlug fig. 6 wytworzo¬ na tasma przedstawiona jest w skali po¬ wiekszonej na fig. 8, a mianowicie w prze¬ kroju popirizecznym do kierunku walcowa¬ nia.Piec (fig. 6) jest celowo tak ogrzewany, ze w muflach 121, sluzacych do ogrzewania tasm nakladanych, panuje inna temperatu¬ ra niz w mufli 21, w której ogrzewa sie tasma rdzeniowa. Np. do ogrzewania muf¬ li 21 moze byc przewidziana wieksza ilosc palników niz dla mufli 121, albo silniejsze - A —uzwojenie grzejne, o ile mufle ogrzewane sa pradem elektrycznym. Mozna jednak doprowadzic prad równiez do tasm 10 i 110 nip. przez krazki 40 i 140, poddajac je w ten sposób dodatkowemu ogrzewaniu opo¬ rowemu, jezeli tasmy te maja otrzymac temperature wyzsza niz tasma rdzeniowa.W odpowiednim sensie moglaby równiez tasma rdzeniowa byc ogrzewana dodatko¬ wo, gdyby tasmy nakladane mialy miec temperature nizsza. PL