Wynalazek niniejszy dotyczy obsady zespolów igiel i innych dziewiarskich na¬ rzadów roboczych oraiz sposobu zestawiania zespolu, który sklada sie z tak zwanych sekcyj, przy czym kazda sekcja jest utwo¬ rzona z grupy igiel lub innych dziewiar¬ skich narzadów roboczych, umocowanych w obsadzie.Wyrazenie „igly lub inne narzady ro¬ bocze" oznacza igly dziewiarskie o koncach haczykowatych, zwane haczykowymi, lub uksztaltowane inaczej, np. jezyczkowe; po¬ za tym wyrazenie to oznacza prowadniki nitek oraz plaszki dziewiarek, zwlaszcza dziewiarek osnowowych.Takie zespoly igiel luib narzadów po¬ dobnych sa zwykle umieszczane jeden obok drugiego wzdluz odpowiedniego preta, dzwigajacego je, nip. dzwigara prowadni¬ ków nitek, dzwigara iglowego ruchomego preta prowadniczego, do którego przymo¬ cowane sa obsady igiel lub narzadów po¬ dobnych, przy czym igly te lub narzady podobne sa umieszczone szeregami w nie¬ wielkiej odleglosci od siebie. Wzmianko¬ wane obsady sa zwykle wykonywane z olo¬ wiu lub stopu olowiowego, w którym osadza sie igly lufo podobne narzady, dopóki metal jest jeszcze ciekly; proponowano juz rów¬ niez stosowanie stopów cynkowych o cie-zarze wlasciwym — 4,6, Obsady powyzsze sa przymocowywane do dzwigarów odlacz- nie w celu ulatwienia \yymiany zespolu, w którym nip. zlamala sie igla lub narzad po¬ dobny. Uznawano dotychczas za rzecz istot¬ na uzywanie metalu lub stopu metalowego do wytwarzania absad igiel lub narzadów podobnych ze wzgledu na koniecznosc moc¬ nego osadzenia tych narzadów w scisle odmierzonej odleglosci od siebie, przy czym rozmieszczenie wzgledem siebie tych na¬ rzadów powinno byc zachowane w ciagu calego czasu ich pracy* Niedogodnosc, zwiazana z uzyciem ob¬ sad metalowych, stanowi ta okolicznosc, ze ciezar takiej obsady jest czynnikiem, który musi byc brany powaznie pod uwage pod¬ czas opracowywania konstrukcji maszyny i znacznie ogranicza szybkosc dzialania ma¬ szyny, a przez to jej wydajnosc.Doswiadczenia, dokonane z dziewiar¬ kami, zwlaszcza z dziewiarkami osnowowy¬ mi, wyposazonymi w rozmaite udoskonale¬ nia, zmierzajace do osiagniecia wiekszych niz dotychczas szybkosci dzialania i przez to wiekszych wydajnosci, wykazaly, ze wskutek znacznej wagi szybko poruszaja¬ cych sie mas w maszynie powstaja napre¬ zenia tak duze, iz wyrównywaja one calko¬ wicie korzysci, osiagane przez zastosowanie wymienionych udoskonalen, i uniemozliwia¬ ja wprowadzenie w praktyce duzych szyb¬ kosci i wydajnosci, na które zostala zapro¬ jektowana maszyna.W celu przezwyciezenia wymienionych powyzej trudnosci wypróbowano zespoly igiel lub narzadów podobnych, zaopatrzone w obsady wykonane z rozmaitych materia- lów, przy czym po bardzo starannym wy¬ borze i próbach okazalo sie, ze w razie u- zycia masy plastycznej o malym ciezarze wlasciwym, np. materialu o wlasciwosciach zywic, jak np. bakelitu, w którym osadza sie wedlug wynalazku niniejszego igly lub narzady podobne z zastosowaniem prze¬ biegu formowania, mozna wytwotzyc obsa¬ dy z iglami lub narzadami podobnymi, moc¬ no osadzonymi w obsadach w nalezytym porzadku i nalezytym rozmieszczeniu wzgledem siebie. Obsady te sa mocne i twarde, przy czym moga zachowywac swa twardosc i trwalosc w zwyklych warunkach pracy, ponadto sa one tak lekkie, iz moga byc stosowane z korzyscia w maszynach szybkobieznych. Srodki, stosowane w celu umieszczenia i utrzymywania igiel lub na¬ rzadów podobnych w nalezytym porzadku i nalezytym rozmieszczeniu wzgledem sie¬ bie przed przebiegiem formowania oraz pod¬ czas tego przebiegu, moga stanowic lub za¬ wierac rozmieszczone w dokladnie jednako¬ wych odstepach szeregi wystepów w ksztal¬ cie zebów lub zebnice wzglednie lekkie ram¬ ki, umieszczone w formie lub przeznaczone do wstawiania do formy. W (tych zespolach zebów, febnicach lub ramkach umieszcza sie igly lub narzady podobne, nastepnie do formy wprowadza sie mase plastyczna w postaci proszku tak, aby masa ta otacza¬ la dbkladnie trzonki igiel lub narzadów podobnych i po skrzepnieciu utrzymywala je stale i mocno w nalezytym polozeniu.Wzmiankowane zespoly zebów wzglednie uzebionych narzadów moga byc umieszcza¬ ne nie tylko wewnatrz formy, lecz i na zew¬ natrz niej.Wedlug najdogodniejszego do zastoso¬ wania sposobu wytwarzania zespolów igiel lub podobnych narzadów przy uzyciu np. bakelitu umieszcza sie najpierw przynaj¬ mniej jeden zespól igiel lub narzadów po¬ dobnych w formie, zaopatrzonej w szeregi wystepów w kslztalcie zebów, i utrzymuje sie za pomoca tych zebów we wlasciwym polozeniu, nastepnie dó formy wprowadza sie mialko sproszkowany bakelit, mocno ubija sie go dookola trzonków igiel lub na¬ rzadów podobnych, po czym forme zamyka sie i umieszcza sie w prasie, ogrzewanej para lub elektrycznoscia, oraz poddlaje sie dzialaniu ciepla i cisnienia, pod którym sproszkowany bakelit zamienia sie na twar- — 2 -da bryle stala, tworzaca obsade, która po wyjeciu jej z formy zawiera mocno osa¬ dzone w niej igly lub narzady podobne i jest gotowa do zastosowania jej w dzie¬ wiarce.Dzieki takiemu sposobowi wytwarzania obsady igly lub narzady podobne sa mocno przytrzymywane we wlasciwych poloze¬ niach i w naleizyitym rozmieszczeniu wzgle¬ dem siebie za pomoca wzmiankowanych sizeregów wystepów formy, podczas gdy bakelit przywiera do igiel lub narzadów po¬ dobnych w sposób taki, iz po zakonczeniu formowamia igly lub narzady podobne sa mocno utrzymywane na swych miejscach i wystaja prawidlowo i równo z bakelitowej obsady. Kazda obsada moze byc uksztalto¬ wana tak, aby posiadala dwa otwory, unioi- zliwiajace przymocowywanie tej obsady za pomoca srub lub w inny sposób do czesci maszyny, sluzacej za podstawe tej ob¬ sady.Nalezy zwrócic uwage, ze wyrazenie „plastyczna masa o malym ciezarze wla¬ sciwym'1, uzywane w opisie niniejszym, o^ bejmuje takie dajace sie ksztaltowac sub¬ stancje zywicowate, jak np. zywice sztucz¬ ne luib ich zestawienia, a zwlaszcza te zy¬ wice lub zestawienia substancji zywicowa- tych, które sa plastyczne na goraco luib krzepna na1 goraco, np. masa z zywic feno¬ lowych, znana pod nazwa „bakelit", lecz wyrazenie powyzsze nie jest ograniczone dó tego materialu, poniewaz moga byc sto¬ sowane równiez inne znane powsizechnie substancje lub ich mieszaniny, które sa plastyczne na goraco, posiadaja ciezar wlasciwy znacznie mniejszy od ciezaru wlasciwego wymienionych powyzej sto¬ pów metalowych i po uksztaltowaniu ich na goraco i pod cisnieniem sa mocne i krze¬ pna na ciala twarda oraz zachowuja siwa twardosci wytrzymalosc w normalnych warunkach pracy.Oczywiscie, odpowiednio do wymagan, stawianych co do mocy i lekkosci tworzywa, dobiera sie odpowiednie materialy wypel¬ niajace. - Wynalazek jest opisany ponizej jedy¬ nie tytulem przykladu w zastosowaniu do igiel i podobnych czesci roboczych dzie¬ wiarki osnowowej.Na rysunku fig. 1 przedstawia widok z boku zespolu zawierajacego grupe prowad¬ ników nitek oraz obsade bakelitowa, fig. 2— przekrój wzdluz linii // — //na fig. 1; fig. 3 — widok z góry formy, której niektóre czesci zostaly pominiete w celu uwidocznie¬ nia prowadników nitek, osadzonych w ba¬ kelicie, fig. 4 — odpowiedni czesciowy wi¬ dok zgóry, w powiekszonej podzialce, fig. 5 — przekrój wzdluz linii V —V na fig. 3, przy czym fig. 5 jest wykonana w wiekszej podzialce niz fig. 3, fig. 6 — schematyczny widok perspektywiczny w zwiekszonej po¬ dzialce, wyjasniajacy, w jaki sposób pro- wadniki nitek sa osadzone w formie, fig. 7 — 10 przedstawiaja przekroje perspekty¬ wiczne zespolów, zawierajacych igly dzie¬ wiarskie, ptaszki igly do wytwarzania plu¬ szu, igly dziewiarskie, zaopatrzone w haczy¬ ki, oraz obsady bakelitowe powyzszych na¬ rzadów, fig. 11 przedstawia schematyczny przekrój pionowy, uwidoczniajacy wspól¬ pracujace z soba czesci dziewiarki osno¬ wowej, umocowane w ich obsadach bakeli¬ towych, a fig. 12 — widok czesciowy vt fcfe- runku strzalki zespolu wedlug fig. 11.- ;l Zespól, przedstawiony na fig, 1 i 2, za¬ wiera grupe prowadników nitkowych W% których kazdy posiada oczko // doi-pitywa- dzenia nitki oraz trzonek 12, przy cz^in prowadniki te sa ulozone obok siebi^W do¬ kladnie jednakowych odstepach jeden^od drugiego. Obsade stanowi cienki klocik 13 z bakelitu, z którego jednego bófefi wystaja na jednakowa odleglosc wszystktó prowad¬ niki 10. Obsada 13 posiada uskok /^ oraz brzeg 15, w którym wykonane-sa otwory 16 na sruby, dzieki czemu obsaela móze byc przymocowywana odejmowalnie w zwykly sposób do dzwigara (nie uwidocznionego na — 3 —tych figurach), do którego przymocowana zostaje pewna liczba obsad prowadników nitkowych, podobnych do obsady 13 i u- mieszczonych jedna obok drugiej.Na fig. 3 — 6 przedstawiona jest odpo¬ wiednia postac formy, przystosowana! do ksztaltowania w niej w jednym zabiegu ro¬ boczym obsad bakelitowych dwóch odreb¬ nych grup prowadników nitkowych 10. For¬ ma posiada rame zewnetrzna 20, do której wstawiana jest forma wlasciwa.Glówne czesci skladowe formy wlasci¬ wej stanowia: plyta dolna 21 oraiz dwie plyty górne 22; czesci te daja sie od siebie odlaczac. Sworznie rdzeniowe 23, osadzo¬ ne mocno w wydrazeniach plyty dolnej 21 i wchodzace w odpowiednie wydrazenia plyt górnych 22, sluza do wytwarzania w obsadach otworów 16 na sruby.Prowadniki nitkowe 10 sa utrzymywane w pewnych odstepach od siebie za pomoca szeregu wystepów 24 (fig. 6), umieszczo¬ nych na obu bokach plyty 2L Prowadniki nitkowe sa dodatkowo podtrzymywane za pomoca zewnetrznej plaskiej powierzchni oporowej 25 oraz szeregów wystepów zew¬ netrznych 26, znajdujacych sie na kazdej z dWóch wkladek 27, wstawionych w ply¬ te dolna 21. Wkladki 27 sa przedzielone wstawka rozporowa 28, przymocowana do plyty dolnej 21 za pomoca sruby 29. Pre¬ cik 30, przesuniety przez oczka 11 kazdej grupy prowadników nitkowych i umieszcza¬ ny pomiedzy szeregami wystepów 26, sluzy do utrzymywania glowic wzmiankowanych prowadników nitkowych dokladnie na jed¬ nej Unii. Wkladki 27 oraz wstawka rozpo¬ rowa 28 wspóldzialaja z wkladka 31, któ¬ ra przytrzymuje mocno glowice prowadni¬ ków nitkowych na wlasciwym miejscu.Wzmiankowane wystepy sa wykonane tak dokladnie, aby zapewnialy utrzymywa- i*ie igiel lub narzadów podobnych we wla¬ sciwym polozeniu wzgledem siebie pod¬ czas procesm formowania. Plyte dolna 21 wraz z wkladkami 27 (fig. 5) oraz wstawka oporowa osadza sie w ramie zewnetrznej 20. Prowadniki nitkowe 10 sa podzielone na dwie grupy, przy.£zym przez oczka 11 prowadników obydwóch grup przesuniete sa preciki 30, same zas prowadniki nitkowe sa dokladnie rozmieszczone pomiedzy wy¬ stepami 24 i 26 oraz sa podtrzymywane za pomoca tych wystepów i powierzchni opo¬ rowych 25. Nastepnie proszek bakelitu, utworzony z pozadanej mieszaniny zywicy sztucznej i odpowiedniego materialu wypel¬ niajacego, zostaje starannie ubity w oby¬ dwóch czesciach bocznych formy, wsku¬ tek czego prowadniki nitkowe 10 znaj¬ duja sie wewnatrz masy bakelitowej, po czym ustawia sie na miejsce plyty górne 22 i wkladke 31. Forme, cal¬ kowicie juz zestawiona, umieszcza sie w znanej prasie, po czym wywiera sie odpowiedni nacisk i doprowadza sie cieplo w celu przetworzenia wymienionej miesza¬ niny w mase bakelitowa o pozadanej twar¬ dosci. Po poddaniu mieszaniny powyzszej procesowi przemiany w ciagu potrzebnego na to czasu formy wyjmuje sie z prasy, roz¬ klada sie na czesci i wyjmuje sie z obsad sworznie 23, po czym! swiezo wytworzone obsady bakelitowe 13 (fig. 2) wraz z mocno osadzonymi w nich na stale trzonkami 12 prowadników nitkowych 10 wyjmuje sie z formy.Zastosowanie wystepów 24 powoduje wytworzenie sie otwartych na zewnatrz szczelin 32 w kazdej z obsad 13, przy czym kazda z tych szczelin odslania niewielka czesc kazdego trzonka 12.W razie zyczenia wystepy w rodzaju wystepów 24, moga byc przewidziane rów¬ niez na powierzchniach oporowych 25.Równiez w razie zyczenia zastosowany moze byc caly szereg form podwójnych, podobnych do opisanej powyzej, tak iz kil¬ ka obsad moze byc wytwarzanych w jed¬ nym zabiegu formowania. Ponadto zamiast stosowania wystepów, stanowiacych jedna calosc z odpowiednimi czesciami formy, - 4 —j ak w przykladzie wykonania, przedstawio¬ nym na rysunku, do iormy moga byc w ra¬ zie zyczenia wkladane lekkie ramki, w któ¬ re wklada sie prowadniki nitkowe i które zostaja wtloczone wraz z prowadnikami do masy bakelitowej.W razie zyczenia w obsadach bakelito¬ wych umieszczone moga byc wkladki wzma¬ cniajace. Taka wkladke wzmacniajaca mo¬ ze np. stanowic pasemko tkaniny lub cien¬ ki precik z metalu lub innego materialu, za¬ opatrzonego w razie zyczenia w wystepy i ulozony wpoprzek podstaw prowadników nitkowych oraz zahaczajacy o nie.Wedlug wynalazku moze byc z korzy¬ scia stosowany sproszkowany bakelit typu rzadko - plynnego, zawierajacy np. make drzewna jako material wypelniajacy, cho¬ ciaz moga byc równiez uzyte inne materialy wypelniajace, jak np. wlókna azbestowe lub kawalki tkaniny. Nawiazujac do fig. 7, 8 i 9 mozna zaznaczyc, ze czesci robocze, uwidocznione na tych figurach, moga byc skojarzone ze soba w jednej dziewiarce o- snowowej w celu ich wspóldzialania z pro¬ wadnikami nitkowymi.Fig. 7 uwidocznia grupe igiel dziewiar¬ skich, których trzonki 40 sa mocno osadzo¬ ne w obsadzie bakelitowej 42, przymoco¬ wanej odejmowalnie do igielnicy (nie uwi- docznioinej na tej figurze), do której przy¬ mocowane sa inne takiez obsady jedna obok drugiej.Fig. 8 przedstawia grupe plaszek 50, które w przykladzie wykonania, przedsta¬ wionym na rysunku, sa osadzone swymi koncami w glównej obsadzie bakelitowej oraz pomocniczej obsadzie bakelitowej 52.W raizie potrzeby mozna równiez obejsc sie bez tej obsady pomocniczej. Plaszki 50 przesuwaja sie pomiedzy iglami dziewiar¬ ki w celu regulowania wielkosci petlic, wy¬ twarzanych z nitek, poddawanych zabie¬ gowi dziania, i przyciskaja tkanine ku dolo¬ wi w sposób zwykly. Glówna obsada bake¬ litowa 51 jest przymocowywana odejmowal¬ nie w szeregu takichze obsad do dzwigara plaszek (nie uwidocznionego na rysunku).Fig. 9 uwidocznia grupe igiel 60 do wy¬ robu pluszu. Igly tego rodzaju moga byc umieszczane w dziewiarkach osnowowych, przystosowanych do wytwarzania petlic runi pluszowej z nitek dzianych za pomo¬ ca tego rodzaju dziewiarek, przy czym pe¬ tlice te wystaja z dzianych rzedów oczek wytwarzanych za pomoca poszczególnych igiel. Trzonki 61 tych igiel do pluszu sa o- sadzoine w obsadzie bakelitowej 62, przy¬ mocowanej do odpowiedniego dzwigara (nie uwidocznionego na rysunku), odpo¬ wiadajacego igielnicy 43.Na fig. 10 uwidocznione sa igly 70 o za¬ gietych haczykowato koncach, zwane iglami haczykowymi. Igly te sa powszechnie zna¬ na odmiana igiel, przedstawionych na fig. 7.Narzady, opisane powyzej w zwia?ku z fig. 7 — 10, sa wszystkie osadzone grupami w ich obsadach bakelitowych zasadniczo w taki sam sposób, jak juz opisano powyzej w zwiazku z fig. 1 — 6, przy czym formy, stosowane w tym przypadku, zmienia sie o tyle, o ile to staje sie niezbedne w celu dopasowania ich do odmiennych wymiarów lub ksztaltu igiel rozmaitego rodzaju. W razie osadzania igiel 40 i 70 precik, odpo¬ wiadajacy precikowi 30 (fig. 6), moze byc przesuniety przez haczykowate konce 40a i 70a igiel kazdej grupy; w razie zas osa¬ dzania pretów prowadniczych 50 precik powyzszy moze byc umieszczony w wycie¬ ciach 50" plaszek kazdej grupy.Fig. 11 przedstawia zespól wspóldzia¬ lajacych ze soba czesci dziewiarki osnowo¬ wej, zawierajacy szereg igiel haczykowych 80, dwa szeregi prowadników nitkowych 81, 82, szereg igiel 83 do pluszu oraz sze¬ reg pretów prowadniczych 84, przy czym na rysunku przedstawiono tylko po jedhym narzadzie kazdego rodzaju. Kazdy ze wzmiankowanych szeregów sklada sie z kilku grup narzadów, przy czym narzady — 5 -kazdej grupy poszczególnej sa umocowane w obsadzie bakelitowej. Obsady bakelito¬ we narzadów 80 — 84, uwidocznione po jednej kazdego rodzaju i oznaczone odpo¬ wiednio liczbami 85 — 89, sa przymocowa¬ ne do igielnicy 90 oraz dzwigarów 91 —¦ 94 oznaczonych na fig. 11 cienkimi liniami kreskowanymi.Fig. 12 przedstawia obsady 85 igiel, przymocowane obok siebie do igielnicy 90, przy czym kilka grup igiel jest w podobny sposób przymocowanych do odpowiednich dzwigarów 91 — 94.Plaszki 84 w przykladzie wykonania, u- widocznionym na rysunku, sa przystosowa¬ ne do wprowadzania przy wytwarzaniu dzianej tkaniny 95 jako watku nitek po¬ przecznych, wprowadzanych kolejno we wglebienia plaszek; jedna z takich nitek zostala uwidoczniona na rysunku i ozna¬ czona liczba 96. Plaszki 'te sa umocowywane w ich obsadach w sposób, opisany juz po¬ wyzej w zwiazku z fig. 1 — 6.Prowadniki nitkowe 81 doprowadzaja nitki osnowowe, z których jedna jest przed¬ stawiona na rysunku i oznaczona liczba 97, do igiel kluczacych dziewiarki, a prowadni¬ ki nitkowe 82 doprowadzaja nitki osnowo¬ we, z których jedna jest uwidoczniona na rysunku i oznaczona liczba 98, do drugie¬ go zespolu igiel kluczacych oraz do< igiel do pluszu..Podczas dzialania zespolu czesci dzie¬ wiarki igielnica 90 zostaje wprawiona w ruch zwrotny w kierunku pionowym; dzwi¬ gary 91, 92 zostaja wprawione w ruch zlo¬ zony, podczas którego skojarzone z nimi prowadniki nitkowe owijaja ich nitki dooko¬ la haczykowatych konców igiel; dzwigar 93 igiel do- pluszu wykonywa ruch zwrotny w kierunku pionowym, podczas którego igly do pluszu, gdy znajduja sie w polozeniu gór¬ nym, zostaja otoczone nitkami 98 (z któ¬ rych wytworzone zostaja petlice) za pomo¬ ca prowadników nitkowych 82, a w polo¬ zeniu dolnym — zrzucaja z siebie utworzo¬ ne juz petlice; dzwigar 94 ptaszek wykony¬ wa ruch zwrotny w kierunku poziomym, w ciagu którego plaszki otrzymuja i doprowa- dzaja nastepnie do igiel nitke watkowa (poprzeczna) 96. W przykladzie wykona¬ nia, uwidocznionym na fig.ll, zastosowane sa dwa dzwigary prowadników nitkowych.Mozna jednak zastosowac wiecej niz dwa takie dzwigary, nip. niektóre dziewiarki posiadaja az szesc takich dzwigarów, a nar wet wieksza ich liczbe.Wynalazek nadaje sie do zastosowania przy wytwarzaniu zespolów igiel i narza¬ dów podobnych, zawierajacych grupy igiel luib narzadów podobnych typu stosowane¬ go powszechnie w dziewiarkach, lecz w ra¬ zie potrzeby podstawy igiel lub narzadów podobnych moga byc wyposazone w od¬ giete do góry konce, co ulatwia osadzanie podstaw tych narzadów w masie plastycz¬ nej.Jako przyklad odpowiedniego materia¬ lu lekkiego wymieniono powyzej mase z zy¬ wic fenolowych (znana pod nazwa bakeli¬ tu), mozna jednak przytoczyc i inne przy¬ klady takich materialów, np. masy celulo¬ zowe, jak octan celulozy i celuloid, oraz masy gumowe — ebonit.Proszek bakelitowy, zawierajacy mate¬ rial wypelniajacy o malym ciezarze wlasci¬ wym, posiada, jak to zaznaczono powyzej, ciezar wlasciwy, znacznie mniejszy od cie¬ zaru wlasciwego wzmiankowanych poprze¬ dnio stopów metalowych. Doswiadczenie wykazalo, iz jest to najbardziej odpowied¬ ni material do wytwarzania zespolów igiel lub narzadów podobnych, lecz zastosowa¬ nie innych materialów o malym ciezarze wlasciwym, jak np. materialów wymienio¬ nych powyzej, równiez daje, jak sie oka¬ zalo, dobre wyniki. PL