Wynalazek dotyczy urzadzenia pomoc¬ niczego do plaskich maszyn oczkowych, za- pomoca których mozna wyrabiac zarówno wzory oczkowe (azurowac), jak i wzory tloczone (tak zwane krzyzykowe) lub tez obydwa wzory jednoczesnie.Urzadzenia do wykonywania wzorów oczkowych sa znane, równiez maszyny i u- rzadzenia do krzyzówek sa znane. Te zna¬ ne urzadzenia sa jednak o tyle niepraktycz¬ ne i nieekonomiczne, ze na maszynach z u- rzadzeniem do wyrobu wzorów oczkowych moga byc wyrabiane tylko wzory oczkowe.Chcac na tej samej maszynie wyrabiac oby¬ dwa rodzaje wzorów, trzeba miec koniecz¬ nie dwa oddzielne urzadzenia, które jednak tak komplikuja maszyne i podrazaja, ze stosowanie jej w praktyce jest wykluczone.Poza tem podwójne urzadzenie czyni, oczy¬ wiscie, prace na takiej maszynie bardzo nie¬ pewna i niedokladna.Nowosc wynalazku niniejszego polega na tem, ze tego samego urzadzenia pomoc¬ niczego uzywa sie zarówno do wytwarzania wzorów oczkowych, jak równiez wzorów tloczonych. Skutkiem tego osiaga sie znacz¬ ne uproszczenie budowy maszyny, z dru¬ giej zas strony na tej samej maszynie moga byc wytwarzane obydwa rodzaje wzorów bez zmniejszenia pewnosci pracy.Rysunek schematycznie przedstawia kil- *'¦< ka przykladów wykonania nowego urzadze- nid. t **x Fig. 1 przedstawia rózne czesci robocze plaskiej maszyny oczkowej w ich polozeniu normalnem. Liczba 1 oznacza igle haczyko¬ wa, 2 — igielnik, 3 — glowice plaszki, 4 — pla&zke odbojowa, 6 — widelec, 7 — gra¬ bie widelcowe, 8 — igly pomocnicze, 9 — loze igiel pomocniczych 8, w którem igly te moga sie oddzielnie przesuwac, a 10 — kra¬ wedz dociskowa glowicy plaszki 3, do któ¬ rej, jak wiadomo, dociskanie sa haki igiel haczykowych 1, gdy gotowy rzad oczek ma byc przeprowadzony przez swiezo zwiaza¬ ne petle. Igly pomocnicze 8 ulozone sa, jak wspomniano, w lozu tak, ze moga sie od¬ dzielnie przesuwac i znajduja sie pod dzia¬ laniem tak zwanego przyrzadu Jacquard'a.Przyrzad ten umozliwia podnoszenie w kie¬ runku strzalki okreslonych (odpowiednich do wytwarzanego wzoru) igiel pomocni¬ czych 8, celem oddzialywania na pozostale czesci robocze, zwlaszcza na igly haczyko¬ we / wzglednie widelce 6. Samo przez sie rozumie sie, ze loze 9 igiel pomocniczych w znany sposób jest ruchomo osadzone w ra¬ mie maszyny tak, ze podnoszone igly po¬ mocnicze 8 przy tworzeniu wzoru moga przesuwac sie zgodnie z ruchami pozosta¬ lych czesci roboczych.Celem osiagniecia zupelnie pewnej wspólpracy igiel pomocniczych z iglami ha- czykowemi i widelcami, igly pomocnicze 8, jak to przedstawia w wiekszej skali fig. 6, przy górnym zakrzywionym ku przodowi koncu posiadaja powierzchnie przylgniowa, np. wydrazenie 11, do którego przylegaja lub w które wchodza igly haczykowe wzgled¬ nie widelce.Nie wychodzac z granic wynalazku, mozna takze wykonac igly pomocnicze we¬ dlug fig. 7. Na przedniem kolanku jest znów urzadzona powierzchnia przylgniowa, np. wydrazenie 11 dla igiel haczykowych.Górny odgiety wtyl koniec posiada jednak zaglebienie ksztaltu lyzki, w którem moga sie ukladac ostrza widelców przy dzianiu.Fig. 2 i 3 maja najpierw wyjasnic spo¬ sób dzialania nowego urzadzenia przy wy¬ robie wzorów tloczonych.Gdy wiaze sie nowy rzad oczek, przesu¬ wa sie w znany sposób, jak to przedstawio¬ no na fig. 2, igielnik 2 z iglami haczykowe- mi 1 wdól a jednoczesnie tak daleko do krawedzi dociskowej 10 glowicy plaszki 3, ze haki igiel 1 zostaja przycisniete, a dawne oczka, znajdujace sie na iglach haczyko¬ wych, zeslizguja sie z haków i zostaja od¬ rzucone. Przytem na nowo zawiazane petle zostaja przeciagniete przez dawne oczka i w ten sposób wytwarzaja gotowy szereg oczek.Skoro tylko igly haczykowe 1 zaczyna¬ ja opuszczac sie wdól, zaczyna równiez dzialac przyrzad Jacquard'a i podnosi do polozenia, przedstawionego na fig. 3, wszyst¬ kie te igly pomocnicze 8, które znajduja sie nawprost tych igiel haczykowych, które ma¬ ja tworzyc oczka wzoru. Podniesione igly pomocnicze 8 naciskaja górnemi koncami przeciwlegle im igly haczykowe 1 i odchy¬ laja je nieco od ich kierunku w polozenie, przedstawione na fig. 3. Igly te nie moga wiec zetknac sie swemi haczykami z krawe¬ dzia dociskowa 10 glowicy 3 ptaszki, skut¬ kiem czego równiez nie zrzucaja dawniej¬ szych oczek poprzez haczyki, poniewaz oczka te dostaly sie pod haczyki. Z tego po¬ wodu na tych iglach haczykowych tworza sie tak zwane oczka podwójne. Poniewaz wybieranie igiel pomocniczych 8, naciskaja¬ cych na igly haczykowe, uskutecznia przy¬ rzad Jacquard'a, zatem kazdy pozadany wzór moze byc w ten sposób wykonany.Nastepnie przy wytwarzaniu wzorów tloczonych mozna postepowac, jak wskaza¬ no na fig. 8, przyezem igielnik z iglami ha- czykowemi 1 przy wytlaczaniu nie docho¬ dzi az do krawedzi dociskowej 10 glowicy 3 plaszki, jak to pokazano na fig. 2, lecz ha¬ czyki igiel 1 zostaja docisniete iglami po- — 2 —mocniczemi 8. Wszystkie igly pomocnicze 8, które odpowiadaja iglom wykonywujacym wzór, a wiec iglom, które nie powinny sie odchylac, pozostaja w ich normalnem polo¬ zeniu. Wszystkie pozostale igly zostaja podniesione.Przebieg przy pokrywaniu, a wiec przy wytwarzaniu wzorów oczkowych jest przed¬ stawiony na fig. 4 i 5.Materjal zawieszony jest ostatnio utwo¬ rzonym rzedem oczek na iglach haczyko¬ wych (fig. 4). Przed wezlowaniem nastep¬ nego rzedu oczek zostaje dopiero wlaczony znany przebieg pokrywania. Tak samo, jak przy wyrobie wzorów tloczonych, równiez i przy pokrywaniu oczkoweni przyrzad Jacquard'a wybiera widelce, przeznaczone do tworzenia wzoru. W tym celu igly po¬ mocnicze 8, odpowiadajace wzorowi, zosta¬ ja znów podnoszone w kierunku strzalki (fig. 5). Poza tern cale loze 9 igiel pomoc¬ niczych zostaje do góry tak przesuwane, ze podniesione igly pomocnicze 8 górnemi ich koncami wchodza w obreb widelców. Skut¬ kiem tego ostrza widelców wciskane zosta¬ ja w irowki wzglednie wgjlebienia igiel ha¬ czykowych 1 (fig. 5), a przy nastepujacym potem ruchu igiel haczyków 1 wdól widelce 6 oraz igly pomocnicze 8 przesuwaja sie wraz z iglami haczykowemi, póki oczka nie przesuna sie z igiel haczykowych na wi¬ delce. Nastepnie igly pomocnicze 8 powra¬ caja do polozenia spoczynku, podczas gdy przy dalszem opuszczaniu sie igiel haczyko¬ wych 1 i widelców 6 dotyczace oczka zosta¬ ja z idh igiel haczykowych podniesione i w znany sposób zapomoca odpowiednich ru¬ chów igiel haczykowych i widelców oraz podluznego przesuniecia tych ostatnich na lewo lub na prawo zostaja przewieszone na inne igly haczykowe.Mozna równiez, uzywajac igiel pomoc¬ niczych wedlug fig. 7, tak postepowac, ze zapomoca podniesionych igiel pomocniczych przeszkadza sie wchodzeniu ostrzy widel¬ ców 6 w roWki wzglednie wglebienia igiel haczykowych li podnoszeniu z nidh oczek.Przytem igly pomocnicze musza posiadac na przedniem kolanku powierzchnie przy- lgniowa, mp. wglebienie 11, w którem przy wytwarzaniu wzorów tloczonych moga sie ukladac haczyki igiel haczykowych lub tez same te igly. Przy tego rodzaju wykonaniu konieczne jest, aby przyrzad Jacquard'a tak byl wykonany, zeby przy pokrywaniu oczkowem podnoszone byly te igly pomoc¬ nicze 8, które naleza do widelców 6, niewy- konywujacych wzorów. Odwrotnie, igly po¬ mocnicze widelców, przyjmujacych udzial w tworzeniu wzoru, pozostaja w ich normal¬ nem polozeniu tak, ze te widelce przybliza¬ ja sie do ich igiel haczykowych i moga z nidh podnosic oczka.Poza tern przy pokrywaniu igly pomoc¬ nicze 8 moga oddzialywac nie na widelce 6, jak powyzej opisano i przedstawiono, np. na fig. 5, lecz na igly haczykowe, jak to przedstawiono na fig. 9. Ruch maszyny oczkowej musi byc tak utrzymywany, aby wszystkie widelce 6, których igly haczyko¬ we nie zostaja odchylone, podnosily odpo¬ wiednie oczka z igiel haczykowych, oczka zas odchylonych igiel haczykowych aby nie mogly byc pochwycone przez widelce.Jak widac z powyzszego, wynalazek ni¬ niejszy, wedlug którego to samo urzadze¬ nie pomocnicze dziala przy wytwarzaniu wzorów (a równiez, oczywiscie, przy zwe¬ zaniu lub rozszerzaniu celem ewentualnej zmiany formy materjalu, jak równiez przy czasowem wylaczeniu okreslonych grup igiel) zarówno na igly haczykowe 1, jak i na widelce 6, daje najróznorodniejsze moz¬ liwosci wykonania tego pomyslu. Dlatego tez mozliwosci, opisane powyzej i przed¬ stawione na rysunku, nalezy uwazac tylko jako przyklady wykonania, poniewaz do¬ kladniejsza konstrukcja urzadzenia pomoc¬ niczego wraz z jego iglami, jak równiez ru¬ chy ich podczas wspólpracy z pozostalemi czesciami roboczemi calkowicie sa uzalez¬ nione od konstrukcji i sposobu pracy ma- — 3 —szyny. Istota wynalazku zawsze pozostaje zastosowanie jednego tylko urzadzenia po¬ mocniczego przy wyrobie oczkowych oraz tloczonych wzorów na tej samej maszynie.Wobec tego powstaje równiez mozliwosc polaczenia razem obydwóch rodzajów wzo¬ rów, a skutkiem tego i otrzymania najróz- norodniejszych nowych efektów. PL