Wynalazek niniejszy dotyczy wysoko¬ preznego silnika spalinowego z samozaplo¬ nem wtryskiwanego cieklego paliwa, przy czym podczas suwu sprezania ladunek po¬ wietrza jest wprowadzany do oddzielnej komory spalania, której poprzeczne prze¬ kroje, lezace w plaszczyznach prostopa¬ dlych do jej osi, posiadaja kolowy ksztalt, tak iz ladunek powietrza w calej swej ma¬ sie uzyskuje pod koniec suwu sprezania ruch obrotowy wokolo tej osi, przy czym do tego wirujacego powietrza zostaje wtry- sniete paliwo.Najlepiej jest, gdy w wysokopreznym silniku spalinowym w wykonaniu wedlug niniejszego wynalazku wtryskowa dysza paliwowa jest umieszczona w chlodzonej czesci scianki komory spalania, przy czym os strumienia wtryskiwanego paliwa znaj¬ dowac sie bedzie w plaszczyznie prosto¬ padlej lub w plaszczyznie zblizonej do pro¬ stopadlej do osi komory spalania, a która to plaszczyzna pokrywa sie z plaszczyzna przekroju komory spalania, której naj¬ wieksza srednica jest co najmniej o 50% wieksza od dlugosci tej komory, mierzonej wzdluz jej podluznej osi symetrii. Poza tym do powyzszej komory prowadzi jedenlub kilka kanalów, które stanowia polacze¬ nie miedzy komora spalania i przestrzenia * roboczego cylindra, a które sa tak uksztal¬ towane i posiadaja taki kierunek wzgledem osi komory, aby strumien poWietrza, wply¬ wajacy do komory spalania w czasie suwu sprezania, otrzymywal w tej komorze spa¬ lania kierunek, którego jedna skladowa ru¬ chu jest równolegla do osi symetrii komo¬ ry, a druga skladowa jest styczna do ob¬ wodu kola opisanego wokolo tej osi, dzie¬ ki czemu caly ladunek powietrza w komo¬ rze spalania wiruje pod koniec suwu spre¬ zania.Wskazane jest, aby komora spalania po¬ siadala w zasadzie plaskie scianki koncowe i aby srednica komory, w plaszczyznach prostopadlych do jej osi symetrii, zwiek¬ szala sie stopniowo od plaszczyzn scianek koncowych az do plaszczyzny o najwiek¬ szej srednicy, znajdujacej sie w przyblize¬ niu w polowie odleglosci miedzy scianka¬ mi koncowymi. Boczne czesci scianek mie¬ dzy sciankami koncowymi i przekrojem o najwiekszej srednicy sa w przekrojach, przechodzacych przez os symetrii komory, wklesle, stozkowe, wielokatne lub czescio¬ wo wklesle, a czesciowo plaskie.Najlepiej jest, gdy os komory spalania jest równolegla lub w zasadzie prawie rów¬ nolegla do' osi cylindra roboczego. Oczywi¬ scie, komora moze byc jednak i inaczej u- mieszczona, np. z osia pochylona do osi cy¬ lindra roboczego, co, ewentualnie, moglo¬ by byc korzystne wówczas, jesli powierzch¬ nia glowicy cylindra, znajdujacej sie nad koncem przestrzeni roboczej cylindra, jest wypukla lub stozkowa. W kazdym razie najlepiej jest, gdy zwezony kanal lub ka¬ naly zostaja umieszczone w sciance lub na¬ rzadzie, znajdujacym sie miedzy koncem cylindra i przyleglym koncem komory spa¬ lania. Kanal ten lub kanaly przeplywowe moga byc wykonane w oddzielnym narza¬ dzie z materialu odpornego na dzialanie wysokich temperatur, przy czym narzad ten moze byc tak umieszczony, aby wsku¬ tek malej stycznosci z przylegajacymi chlo¬ dzonymi sciankami glowicy przeplyw cie¬ pla od powyzszego narzadu do chlodzo¬ nych scianek glowicy byl ograniczony, tak iz narzad w czasie normalnej pracy silni¬ ka przybiera stosunkowo wysoka tempera¬ ture; Wedlug wynalazku liczba, uklad i po¬ stac zwezonego kanalu lub kanalów moga byc rozmaite, jednakze w przypadku, gdy sa przewidziane dwa lub wiecej jednako¬ wych kanalów, te ostatnie musza byc umie¬ szczone w stosunkowo znacznej odleglosci ód siebie. Zwezone kanaly przeplywowe na¬ lezy wykonac w zasadzie o kolowym prze¬ kroju poprzecznym oraz o prostej osi, jed¬ nakze poprzeczne przekroje kanalów moga posiadac takze i inne ksztalty, przy czym osie ich moga byc równiez proste lub wy¬ giete.W wysokopreznych silnikach spalino¬ wych w wykonaniu wedlug wynalazku prze¬ strzen, jaka zajmuje ladunek powietrza, znajdujacy sie w komorze spalania pod koniec suwu sprezania, wraz z iloscia po¬ wietrza, zawarta w kanale lub w kanalach przeplywowych, wiodacych z cylindra ro¬ boczego do komory spalania, moze stano¬ wic nie wiecej niz 50% przestrzeni calko¬ witego ladunku powietrza.Komora spalania wedlug wynalazku moze byc zastosowana zarówno do dwusu¬ wowych jak i czterosuwowych wysokoprez¬ nych silników spalinowych z wodnym lub powietrznym chlodzeniem.Na rysunku przedstawiono cztery od¬ miany wykonania silnika z komora spala¬ nia wedlug wynalazku, w zastosowaniu do czterosuwowych wysokopreznych silników spalinowych.Fig. 1 przedstawia pionowy czesciowy przekrój podluzny górnej czesci cylindra i glowicy silnika z dodatkowa komora spa¬ lania wedlug wynalazku, fig. 2— poziomy przekrój przez te komore wzdluz linii 2 —¦ — 2 —2 na fig. 1, fig. 3 przedstawia pionowy, cze¬ sciowy przekrój podluzny silnika, jak na fig. 1, z inna odmiana wykonania dodatko¬ wej komory spalania, fig. 4 — taki sam czesciowy przekrój pionowy górnego konca cylindra i czesci glowicy, zawierajacej do¬ datkowa komore spalania w dalszej odmia¬ nie wykonania, wreszcie fig. 5 — równiez czesciowy pionowy przekrój silnika, odpo¬ wiadajacy przekrojowi wedlug fig. 4, z glo¬ wica zawierajaca komore spalania jeszcze innej odmiany wykonania.W wykonaniu wedlug fig. 1 i 2 silnik posiada chlodzony woda cylinder A z tlo¬ kiem B oraz zaopatrzony jest w zdejmowa¬ na, równiez chlodzona woda, glowice cylin¬ drowa C, która zamyka zewnetrzny odkor- bowy koniec cylindra silnika. Glowica cylindrów zawiera kanaly! wlotowe i wylotowe, rozrzadzane odnosnymi za¬ worami C1. Glowica C posiada prócz tego oslone; D komory spalania, któ¬ rej kolowe poziome przekroje poprzeczne znajduja sie w plaszczyznach prostopa¬ dlych do osi cylindra roboczego, przy czym os symetrii komory jest równolegla do osi cylindra roboczego, cylindryczny zas w za¬ sadzie wlot D1 komory znajduje sie z boku podluznej osi cylindra i czesciowo pokrywa górny otwór cylindra.W cylindrycznym wlocie D1 jest umie¬ szczona wkladka E, wykonana z materialu, odpornego na wysokie temperatury i zao¬ patrzona w waska kryze pierscieniowa E1, która opiera sie we wlocie D' o obrzeze.Wkladka E jest zamocowana w tym wlo¬ cie za pomoca metalowego pierscienia gwin¬ towego F, wkreconego w gwint glowicy, przy czym powyzszy pierscien wykonany jest z metalu odmiennego ód zelaza. Sred¬ nica zewnetrzna wkretki E jest tak dobrana w stosunku do srednicy wlotu D* oslony, aby styk miedzy wkretka E i otaczajaca ja chlodzona scianka glowicy ograniczyl sie do zetkniecia sie kryzy E1 z obrzezem, do którego ona przylega.Koniec wkladki E, po stronie odwróco¬ nej od otworu cylindra roboczego A, znaj¬ duje sie w oslonie D komory spalania w poblizu drugiego wewnetrznego obrzeza i zawiera wydrazenie E2, które posiada ko¬ lowe przekroje poprzeczne w plaszczy¬ znach prostopadlych do osi oslony D oraz w zasadzie plaskie dno, przy czym wydra¬ zenie to stanowi dolna polowe wlasciwej komory spalania, której górna polowa ma podobny ksztalt w postaci wydrazenia, wy¬ konanego w górnej sciance oslony D komo^ ry spalania.Wydrazenie E'A, zlozone z wydrazenia E2 wkladki E oraz z wydrazenia w sciance oslony D, jest tak uksztaltowane, iz komo¬ ra spalania w prostopadlych do osi oslony przekrojach posiada kolowe ksztalty, przy czym najwiekszy przekrój posiada sredni¬ ce, która jest wieksza od odleglosci miedzy plaskimi dnami komory o wartosc, wyno¬ szaca wiecej niz 50%, boczne zas po¬ wierzchnie scianek komory spalania sa wklesle w przekrojach, przechodzacych przez os symetrii komory, tak iz cala bocz¬ na powierzchnia komory jest pólkolista. W przedstawionym na fig. 1 i 2 wykonaniu najwieksza srednica komory spalania jest w przyblizeniu 1% razy wieksza od odle¬ glosci miedzy plaskimi dnami komory spa¬ lania.We wkladce E sa wykonane dwa w za¬ sadzie proste zwezone kanaly £"4, laczace wnetrze komory spalania z przestrzenia cylindra roboczego, przy czym kanaly te sa przesuniete wzgledem siebie wokolo osi wkladki w kierunku jej obwodu. Kazdy z tych zwezonych kanalów wpada, jak to wi¬ dac z rysunku, do komory spalinowej w po¬ blizu jej obwodu i posiada kierunek pochy¬ ly do plaszczyzn prostopadlych do osi wkladki. Kierunek ten, nadany przeplywa¬ jacemu przez kanal ladunkowi powietrza, posiada jedna skladowa styczna do kola o- pisanego wokolo tej osi, a draga skladowa w kierunku tej osi, tak iz ladunek, wtlacza- — 3 —ny w czasie suwu sprezania przez kanaly E4, wplywa do komory spalania ukosnie, a wiec zarówno w kierunku skladowej osio¬ wej, jak i stycznej, w wyniku czego ladu¬ nek ten nastepnie wiruje w komorze spala¬ nia wokolo jej osi.W przedstawionym na fig. 1 i 2 wyko¬ naniu kazdy z kanalów E4 posiada kolowy przekrój poprzeczny, a srednica ich wyno¬ si okolo1 ^4 najwiekszej srednicy komory spalania, j l W chlodzonej sciance glowicy C, ota¬ czajacej komore spalania, jest umieszczo¬ na paliwowa dysza wtryskowa G, której strumien posiada ksztalt próznego we¬ wnatrz stozka o osi, znajdujacej sie w pla¬ szczyznie prostopadlej do osi komory spa¬ lania oraz mniej wiecej w miejscu podzia¬ lu miedzy koncami polówek komory spala¬ nia. W przedstawionym na rysunku wyko¬ naniu os tego strumienia jest skierowana W zasadzie w kierunku promienia do osi komory, spalania, jednakze os ta moze byc w pewnym stopniu nachylona1 wzgledem plaszczyzny prostopadlej do osi komory spalania, tak iz strumien otrzymuje skla¬ dowa albo w kierunku ruchu wirowego la¬ dunku powietrza, znajdujacego sie w po¬ blizu dlyszy, albo- w kierunku przeciw¬ nym.W odmianie wykonania silnika wedlug fig. 3 cylinder A, w którym przesuwa sie tlok B, jest zamkniety na swym zewnetrz¬ nym odkorbowym koncu za pomoca glowia¬ cy cylindrowej H, przy czym w glowicy tej sa przewidziane znane kanaly wlotowe i wylotowe, rozrzadzane za pomoca zwy¬ klych zaworów, z których jeden jest przed¬ stawiony na rysunku i oznaczony litera H1.Glowica cylindrowa H jest chlodzona woda i zaopatrzona w otwór, który przechodzi na wylot przez glowice. W otworze tym umieszczone sa dwie oddzielne wkladki Z, Z1, przy czym górna wkladka Z1 wchodzi na pewnej dlugosci w wytoczenie, znajdu¬ jace sie na górnym koncu dolnej wkladki /.Przeciwlegle konce obu wkladek /, Z1 sa zaopatrzone w wyzlobienia Z2, Z3, stanowia¬ ce lacznie komore spalania, która co do ksztaltu i dzialania odpowiada komorze w wykonaniu wedlug fig. 1 i 2. Dolna wklad¬ ka 7 znajduje sie po czesci na jednej stro¬ nie otworu cylindra z boku niego, a po cze¬ sci pokrywa ten otwór, podobnie jak to ma miejsce z wkladka E komory, przedstawio¬ nej na fig. 1 i 2. Powyzsza dolna wkladka zawiera, dwa, w zasadzie proste zwezone kanaly Z4, Z5, które przebiegaja podobnie do kanalów E4 w wykonaniu komory spala¬ nia wedlug fig. 1 i 2, tak iz ladunek po¬ wietrza, wtlaczany podczas suwu spreza¬ nia przez te kanaly do komory spalania, o- trzymuje w niej ruch, który jest ruchem wypadkowym dwóch kierunków sklado¬ wych, a mianowicie kierunku stycznego do obwodu kola w plaszczyznie poziomej i kie¬ runku osiowego wzgledem osi symetrii ko¬ mory spalania.Górna wkladka Z1 jest zaopatrzona w szereg kanalów chlodzacych Z6, zamknie¬ tych na swych koncach i siegajacych w glab wkladki Z6 promieniowo, przy czym kana¬ ly te sa w lacznosci z przestrzenia wodna glowicy cylindrowej H, tak; iz górna czesc wkladki Z1 jest równiez chlodzona woda.Przez górna wkladke Z1 w miejscu, znajdu¬ jacym sie w przestrzeni miedzy wewnetrz¬ nymi powierzchniami kanalów o przebie¬ gu promieniowym, znajduje sie otwór, w którym jest umieszczona zarowa swieca zaplonowa K, majaca za zadanie ulatwia¬ nie rozruchu silnika. W pewnych przypad¬ kach zamiast opisanego wyzej ukladu mo¬ ze byc zastosowany inny uklad, w którym górna czesc górnej wkladki Z1 jest chlodzo¬ na, a dolna jej czesc, zawierajaca górna scianke komory spalania, jest odizolowana pod wzgledem cieplnym od dolnej wkladki Z, co ma miejsce np. wówczas, gdy jest przewidziana przestrzen powietrzna mie¬ dzy pokrywajacymi sie czesciami wkladek Z oraz Z1. _ 4 ._r , W glowicy cylindrowej H jest umie¬ szczona wtryskowa dysza paliwowa K1 z kanalami, ctajacymi strumien w ksztalcie próznego wewnatrz stozka, którego os znaj¬ duje sie w plaszczyznie' prostopadlej do o- si komory spalania oraz w srodku miedzy koncami wkladek /, I1, których wydraze¬ nia skladaja sie na komore spalinowa.W wykonaniu, przedstawionym na fig. 3 rysunku, w poblizu górnego konca dolna wkladka / jest zaopatrzona w pierscienio¬ wa kryze, spoczywajaca na obrzezu P w otworze glowicy cylindrowej H, przy czym wkladka jest docisnieta do tego obrzeza za pomoca odpowiedniej odsadki P górnej wkladki 71. Górna wkladka jest przymoco¬ wana do glowicy cylindrowej H za pomoca srub P, przechodzacych przez otwory kry¬ zy, przewidzianej w górnym koncu wklad¬ ki w miejscu, w którym koniec ten wystaje nad górna powierzchnia glowicy cylindro¬ wej H.Odmiana wykonania silnika z komora spalania wedlug fig. 4 odpowiada w zasa¬ dzie wykonaniu silnika z komora spalania wedlug fig. 3, z wyjatkiem tego, ze w kon¬ cu górnej wkladki P jest przewidziane wy¬ zlobienie w ksztalcie scietego stozka, odpo¬ wiadajace wyzlobieniu P w postaci wedlug fig. 3.Wreszcie odmiana wykonania silnika z komora spalania wedlug fig. 5 odpowiada równiez wykonaniu silnika z komora spa¬ lania wedlug fig. 3, z wyjatkiem tego, ze górna strona dolnej wkladki / posiada wy¬ zlobienie w ksztalcie scietego stozka; od¬ powiadajace wyzlobieniu P wedlug fig. 1. PL