PL25641B1 - Sposób rafinowania olejów smarowych przez ekstrakcje za pomoca rozpuszczalników. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu rafinowania olejów smarowych przez eks¬ trakcje za pomoca rozpuszczalników selek¬ tywnych.Stwierdzono, ze mozna znacznie popra¬ wic wskaznik lepkosci mineralnych olejów smarowych poddajac je ekstrakcji za po¬ moca mieszanin acetonitrylu, metanolu lub formamidu ze zwiazkami heterocykliczny¬ mi, zawierajacymi azot i tlen lub zawiera¬ jacymi azot albo tlen, np. furfurolem, alko¬ holem furylowym lub pirydyna; ze zwiaz¬ kami alifatycznymi, zawierajacymi azot i chlor lub zawierajacymi azot albo chlor, np. dwuaminoetanem, dwuchloroetylenem, dwuchloropropylenem, etylenochlorohydry- na, eterem dwuchloroetylowym lub chloro- octanem etylu; ze zwiazkami alifatyczny¬ mi, zawierajacymi co najmniej dwa atomy tlenu w czasteczce, np. eterem jednomety- lowym glikolu etylenowego, octanem eteru etylenoglikolomonoetylowego, dwuoctanem glikolu, mrówczanem metylu lub estrami winylowymi; z alkoholami alifatycznymi, np. alkoholami butylowymi lub amylowymi lub tez cykloheksanolem; z ketonami alifa¬ tycznymi, np. acetonem; z aldehydami ali¬ fatycznymi, np. aldehydem krotonowym; z nienasyconymi eterami alifatycznymi, np. eterami winylowymi alkoholi o malej cza¬ steczce.Do rafinowania olejów dobiera sie mie¬ szaniny takie, które bylyby rozpuszczalne w tych olejach tylko w stopniu ograniczo-nym, np. rozpuszczalyby sie tak, aby olej poddawany rafincwanjjj zawieral 10 — 20% ^objetosciowych mie^aniny w oblicze¬ niu na olej. v " "w Stosunek skladników mieszaniny waha sie w bardzo szerokich granicach. Na przy¬ klad mozna uzyc od 5 do 95% objetoscio¬ wych, najkorzystniej od 30 do 70% aceto- nitrylu, metanolu lub formamidu.Ilosc mieszaniny, uzyta do rafinowania oleju, wynosi zwykle jedno-, piecio- lub szesciokrotna objetosc oleju, ale moze byc równiez wieksza lub mniejsza.Rafinowanie oleju odbywa sie w tempe¬ raturach miedzy — 20° a + 100°C, lecz zwykle wystarcza temperatura pokojowa, Przy przeróbce mozna zastosowac cisnienie dowolne. Przy uzyciu wspomnianych mie¬ szanin otrzymuje sie lepsze wyniki, niz przy uzyciu oddzielnych skladników mie¬ szaniny lub nawet przy kolejnym ich zasto¬ sowaniu. Przy wykonywaniu sposobu we¬ dlug wynalazku niniejszego stosuje sie wzglednie male ilosci rozpuszczalnika i w jednym zabiegu otrzymuje sie z bardzo) do¬ bra wydajnoscia oleje smarowe o bardzo plaskiej krzywej „temperatura-lepkosc''.Sposób wedlug wynalazku niniejszego moz¬ na zastosowac z korzyscia nie tylko do* smarowych olejów parafinowych, ale rów¬ niez do smarowych olejów naftenowych i aromatycznych, których rafinowanie w ce¬ lu polepszenia krzywej „temperatura-lep- kosc" mozna przeprowadzic zwykle tylko z trudem.Proces mozna przeprowadzac w ten sposób, ze do oleju wprowadza sie oddziel¬ nie albo razem skladniki mieszaniny przy silnym mieszaniu, po czym otrzymana mie¬ szanine poddaje sie odstaniu i rozdzieleniu na warstwy na goraco lub na zimno. Po rozdzieleniu warstw olej w kazdej warstwie uwalnia sie od rozpuszczalnika sposobami znanymi, np. przez destylacje.Mieszanie oleju z mieszanina rozpusz¬ czalników mozna przeprowadzac w wiezy przeciwpradowo, po dzym otrzymane mie¬ szaniny odstawia sie do rozdzielenia i dal¬ szej przeróbki. Wymieszanie oleju z mie¬ szanina mozna równiez uskutecznic za po¬ moca dyszy lub turbomiesizarki, Rozdzielanie sie warstw mozna przy¬ spieszyc przez odwirowanie.Po rozdzieleniu sie mieszaniny otrzy¬ muje sie dwie warstwy, z których jedna (zwykle górna) stanowi olej zawierajacy male ilosci rozpuszczalników, podczas gdy druga warstwe stanowi roztwór skladajacy sie z zywic i innych substancji rozpuszczo¬ nych w mieszaninie uzytej do rafinowania.Oleje otrzymywane z pierwszej warstwy sa jasniejsze od olejów wyjsciowych, ich licz¬ ba smolowa jest nizsza i odpornosc na swiatlo lepsza, wskaznik lepkosci jest wie¬ kszy, ale zalezy od jakosci olejów wyjscio¬ wych, np. z oleju o wskazniku lepkosci = 80 mozna otrzymac z duza wydajnoscia olej o wskazniku lepkosci =115 lub wiek¬ szym. W razie potrzeby, w celu zwieksze¬ nia lepkosci oleju dodaje sie do niego od¬ powiednich substancji, np. produktów po¬ limeryzacji izobutylenu lub innych olejów, otrzymanych na przyklad wedlug sposobu niniejszego' z innych olejóto.Punkt krzepniecia olejów rafinowanych jest zwykle wyzszy niz olejów wyjscio¬ wych. Jesli oleje wyjsciowe zawieraja pa¬ rafine, to wydziela sie ona z warstwa, za¬ wierajaca olej, w postaci latwo usuwalnej.Mozna równiez dodawac srodków obniza¬ jacych punkt krzepniecia. Ponadto mozna tez dodawac srodków przeciwdzialajacych utlenianiu, zywiczeniu, srodków odwadnia¬ jacych, barwników oraz srodków wywolu¬ jacych fluorescencje.Sklad drugiej warstwy zalezy od skla¬ du przerabianego surowca i skladu miesza¬ niny uzytej do rafinowania, przy czym zwykle otrzymuje sie wyciag oleju o bar¬ wie ciemno brunatnej lub wyciag tluszczów zywicowych czesto posiadajacych ujemny wskaznik lepkosci. Ich punkt krzepniecia — 2 —jest na ogól nizszy od punktu krzepniecia olejów wyjsciowych. Wyciagi te nadaja sie do uzycia jako srodki obnizajace punkt krzepniecia, ewentualnie po ponownym po¬ traktowaniu wyciagów mieszaninami roz¬ puszczalników wedlug wynalazku niniej¬ szego.Ponizej podane sa przyklady rafinowa¬ nia olejów sposobem wedlug wynalazku ni¬ niejszego.Przyklad L Olej maszynowy o cieza¬ rze wlasciwym 0,919 w temperaturze 20°C, o lepkosci 1,95° Englera w temperaturze 99°C oraz o wskazniku lepkosci 74 poddaje sie w temperaturze 25°C ekstrakcji w trzech okresach za pomoca pieciu cze¬ sci objetosciowych mieszaniny skla¬ dajacej sie z 75% objetosciowych eteru /?, ,Bl - dwuchlorodwuetylowego i z 25% objetosciowych acetoniirylu. Otrzy¬ muje sie 60% wagowych produktu rafino¬ wanego o lepkosci 1,8° Englera w tempera¬ turze 99°C i wskazniku lepkosci 106.Traktujac ten sam olej w czterech okre¬ sach za pomoca czterech czesci objetoscio¬ wych eteru fi, fl* - dwuchlorodwuetylowego bez dodatku acetonitrylu otrzymuje sie tyl¬ ko 42% wagowe produktu rafinowanego o lepkosci 1,79° Englera w temperaturze 99aC i wskazniku lepkosci 108.Przyklad II. Ten sam olej maszynowy jak w przykladzie I poddaje sie ekstrakcji w trzech okresach w temperaturze 60GC za pomoca dwóch czesci objetosciowych mie¬ szaniny skladajacej sie z 66% objetoscio¬ wych furfurolu i z 34% objetosciowych ace¬ tonitrylu. Otrzymuje sie 82,6% wagowych produktu rafinowanego o lepkosci 1,89° Englera w temperaturze 99°C i o wskazni¬ ku lepkosci 97.Traktujac ten sam olej w ten sam spo¬ sób tylko za pomoca dwóch i pól czesci ob¬ jetosciowych samego furfurolu otrzymuje sie 70,8% produktu rafinowanego o lepko¬ sci 1,87° Englera w temperaturze 99°C i o wskazniku lepkosci 96. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób rafinowania olejów smarowych przez ekstrakcje za pomoca rozpuszczalni¬ ków, znamienny tym, ze oleje poddaje sie traktowaniu za pomoca mieszaniny aceto¬ nitrylu, metanolu lub formamidu ze zwiaz¬ kami heterocyklicznymi, zawierajacymi a- zot i tlen lub zawierajacymi azot lub tlen, albo ze zwiazkami alifatycznymi, zawiera¬ jacymi azot i chlor lub zawierajacymi azot albo chlor, albo ze zwiazkami alifatyczny¬ mi, zawierajacymi co najmniej dwa atomy tlenu w czasteczce, albo z alkoholami alifa¬ tycznymi lub z ketonami i aldehydami ali¬ fatycznymi lub wreszcie z nienasyconymi eterami alifatycznymi. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft. Zastepca: Inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL