Z poprzednich patentów wynalazcy jest rzecza znana, ze doi oswietlanych gazem morskich plywaków (tak zwanych boi) o- strzegawczych, sygnalowych latarni kolejo¬ wych, swietlnych sygnalów dziennych, da¬ lej do pewnych celów ogrzewniczych, a zwlaszcza do ogrzewania malych przestrze¬ ni, np. wagonów i innych pomieszczen z du¬ zym powodzeniem mozna stosowac ciekly gaz palny, który w temperaturze pracy po¬ siada nieznaczna preznosc. Takim gazem jest np. propan. Bezwzgledna gestosc pro¬ panu w1 stanie cieklym wynosi w przyblize¬ niu 0,5 kg/l, gestosc zas wi stanie gazowym okolo 2 kg/m3. Gaz ten nadaje sie przeto przede wszystkim do oswietlania morskich plywaków swietlnych. Gaz ten ma takze szczególne zalety i jako taki bardzo dobrze nadaje sie do oswietlenia i ogrzewania.Gaz w stanie cieklym jest przesylany w znanych butlach stalowych. Podczas gdy wewnatrz kraju rozsylanie odbywa sie w zwyklych handlowych butlach stalowych, przez morza przewóz odbywa sie w zbior¬ nikach, posiadajacych wymiary znacznie wieksze, to jest o pojemnosci 50 lub 500 kg.W celu róznorakiego uzycia gazu jest rzecza niezbedna przelewanie cieczy z bu¬ tli przewozowych do innych naczyn. Na- przyklad do latarni zwrotnic sa uzywane butle o nieznacznej pojemnosci, inne sygna¬ ly posiadaja zbiorniki zapasowe o wiekszej pojemnosci, a plywak morski (boja) posia-da przestrzen uzytkowa o objetosci kilku metrójy szesciennych. Z tego wzgledu prze¬ latanie gazu cipklego ma szczególne zna- *? czenic. Przelewanje to j\rinno odbywac sie bez dostepu powietrza ze wzgledu na to, ze ma si^ do czynienia z gazem palnym. Takie samo zadanie wynika z koniecznosci osz¬ czednego poslugiwania sie gazem. Przele¬ wanie winno byc uskuteczniane w ten spo¬ sób, alby nie zachodzila struta gazu, tym bardziej, ze weglowodór, o który chodzi w danym przypadku, moze w pewnych oko- . licznosciach szkodzic zdrowiu, W tych miejscach, gdzie jest duze za¬ potrzebowanie gazu cieklego, celowe jest stawianie wielkich zbiorników - magazy¬ nów. Jednak podczas napelniania takich zbiorników winny byc równiez spelnione warunki postawione poprzednio.W razie uzywania do przelewania: gazu cieklego) pompy do cieczy winna ona odpo¬ wiadac róznym warunkom. Naprzyklad, wy¬ sokosc zasysania winna byc duza, szybkosc tloka winna byc nieznaczna, stosunek sred¬ nicy tloka do suwu winien byc maly i t. d.Zastosowanie pompy do cieczy jesit wiec tylko wtedy mozliwe, gdy chodzi1 o przela¬ nie duzej ilosci cieczy, np. gdy chodzi o przelanie cieczy z jednej cysterny kolejo¬ wej do drugiej i gdy rury laczace posiada¬ ja duze przekroje poprzeczne. Zastosowa¬ nie pompy zawodzi, gdy przekrój rur jest ograniczony, jak to bywa np. przy butlach przewozowych lub przy wiekszosci cystern kolejowych. W tym przypadku, aby osia¬ gnac odpowiednia sprawnosc, pompa po¬ winna dawac duze cisnienie, jezeli to zosta¬ nie osiagniete, to pompa przestaje dzialac, gdyz wywoluje przy tym z drugiej strony duzy spadek cisnienia i wskutek tego ciecz paruje zbyt predko i pompa nie moze wie¬ cej zasysac.Dalej jest mozliwe uskutecznianie prze¬ lewania w sposób naturalny przy butlach stalowych, tof jest laczyc zbiornik napelnio¬ ny z butla przewozowa, ustawiona wysoko i przechylona. Doswiadczenia wykazaly, ze przelewanie z butli do butli takiej samej wielkosci trwa kilka dni, gdyz zbiorniki pozostaja pod tym samym cisnieniem, tak iz przeplyw cieczy z górnego zbiornika do dolnego odbywa sie nadzwyczaj powoli.Proponowano podgrzewac pelna butle w celu przyspieszenia procesu przelewania.Ten sposób jest nadzwyczaj niebezpieczny, poniewaz ma sie do czynienia z gazem pal¬ nym. Jest rzecza zupelnie mozliwa, ze wskutek nieostroznego', zbyt wysokiego po¬ dniesienia temperatury nastapic moze wzrost cisnienia, którego nie bedzie mogla wytrzymac butla stalowa. Znane sa wpraw¬ dzie korki topliwe, czule na cieplo, które topia sie przy okreslonej temperaturze la¬ czac butle z powietrzem otaczajacym. Jed¬ nak te przyrzady bezpieczenstwa chronia od zbytniego wzrostu temperatury, lecz nie chronia, od wzrostu cisnienia. Zdarza sie, ze wlasnie miejsca, gdzie znajduja sie korki, nie sa nagrzewane i korki te wytrzymuja cisnienie 100 atm. Z tego powodu taki spo¬ sób nie nadaje sie przy przelewaniu gazów palnych.Próbowano osiagac przelewanie przez destylowanie. Sposób moze byc zastosowa¬ ny tylko wtedy, gdy w zbiorniku napelnia¬ nym nie ma powietrza. Okazuje sie jednak, ze rozgrzana butla i wychodzacy gaz tak nagrzewaja butle napelniana, ze nastepuje duzy wzrost cisnienia, wskutek czego za¬ wartosc butli opróznianej nie moze przejsc w calosci dlo butli napelnianej; nalezy bu¬ tle te bardzo silnie ochlodzic. Ten sposób jest klopotliwy i drogi.Wedlug wynalazku niniejszego przele¬ wanie cieklego gazu palnego, posiadajace¬ go nieznaczna preznosc pary w temperatu¬ rze pracy, jest uskuteczniane za pomoca pompy gazowej, przy czym obniza sie ci¬ snienie w przestrzeni napelnianej, wsysa¬ jac w ten sposób ciecz do zbiornika napel¬ nianego. W pewnych razach obok takiego dzialania ssacego moze byc jeszcze dziala- — 2 -nie tloczace. Przy zastosowaniu pompy gar zowej wymiar przekroju poprzecznego nie stoi1 temu w zadnym razie na przeszkodzie.Wydajnosc pompy zalezy tylko od jej po¬ jemnosci, lecz nie zalezy od przekroju po¬ przecznego rur laczacych.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie rózne urzadzenia do przelewania. Fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia, które moze znalezc zastosowanie przy przelewa¬ niu cieklego gazu z duzego zbiornika, np. z cysterny kolejowej do drugiego zbiorni¬ ka w przyblizeniu takiej samej wielkosci, np. do zbiornika magazynu. Cyfra 1 ozna¬ czono cysterne kolejowa. Z najnizej polo¬ zonym punktem cysterny jest polaczony przewód! 2 dó cieczy, prowadzacy do zbior¬ nika 3 magazynu. Zbiornik ten jest pola¬ czony w swym najwyzszym punkcie z pom¬ pa gazowa 4, wytwarzajaca niedopreznosc w tym zbiorniku 3. Jednoczesnie pompa 4 wtlacza wesisany gaz do cysterny 1, zaopa¬ trzonej w najwyzszym punkcie w otwór wpustowy. Cisnienie, wywierane na ciecz, zwieksza szybkosc strumienia, z jaka od¬ bywa sie przelewanie.Fig. 2 uwidocznia urzadzenie, nadajace sie do przelewania zawartosci birtli prze¬ wozowej do innegoi zbiornika.Butla przewozowa a, napelniona gazem cieklym, jest polaczona zaworem przeloto¬ wym b za pomoca przewodu c z zaworem d zbiornika posredniego e. Do drugiego za¬ woru / zbiornika posredniego jest przyla¬ czony przewód g, który rozgalezia sie i za pomoca zaworu h laczy sie z króccem ssawczym, a za pomoca zaworu i — z króccem tlocznym pompy gazowej k. Od krócców pompy odchodza przez zawory / i m dwa przewody, które lacza sie w jeden przewód n, prowadzacy do zbiornika o z jednym tylko zaworem p. Od przewodu c, laczacego napelniona butle przewozowa ze zbiornikiem posrednim, odgalezia sie prze¬ wód q do zaworu wpustowego r napelniar nego zbiornika s. Do przewodu n moze byc dolaczona chlodnica t, np. wezownka chlo¬ dzona woda.Przelewanie odbywa sie w sposób na¬ stepujacy: Zawory b, d, f, h, m i p sa otwarte, pod¬ czas gdy pozostale zawory i, l i r sa za¬ mkniete. Uruchomiona pompa k wytwarza w zbiorniku e niedopreznosc, tak iz ciekly gaz plynie z butli przewozowej a do zbior¬ nika e. Gaz, powstajacy wskutek parowa¬ nia gazu cieklego, jest zasysany poimpa k ze zbiornika e, a nastepnie po przejsciu przez chlodnice t jest wtlaczany do zbior¬ nika o, którym moze byc np. pusta butla przewozowa. Chlodzenie za pomoca chlod¬ nicy gazu, zasysanego' pompa k ze zbiorni¬ ka e zaleca sie w celu zmniejszenia cisnie¬ nia, jakie pompa k powinna wytworzyc w celu wtloczenia zassanego gazu do zbiorni¬ ka o. Po opróznienia butli a zamyka sie za¬ wór d przylaczajac nowa pelna butle, która po otwarciu zaworu d w podobny sposób opróznia sie do zbiornika posredniego e.Jezeli w zbiorniku o wzrosnie cisnienie po- nad wartosc dopuszczalna lub ponad cisnie¬ nie, które moze! dawac pompa k, to przery¬ wa sie napelnianie zbiornika posredniego.Teraz! zawartosc zbiornika posredniego mo¬ ze przechodzic do napelnianego zbiornika s. W tym celu powinny byc zamkniete za¬ wory b, h i m, a otwarte zawory p, /, i, /, d i r. Ponowniei uruchomiona pompal k zasysa gaz ze zbiornika o i wtlacza) go do zbiorni¬ ka posredniego. Wskutek wytworzonego w ten sposób cisnienia w zbiorniku e znajdu¬ jacy sie w nim gaz ciekly plynie przewo¬ dem d doi zbiornika s. Po opróznieniu zbior¬ nika e moze on byc napelniany w opisany wyzej sposób ponownie z nastepnej butli przewozowej, tak iz po tym znowu moze nastapic przelewanie ze zbiornika posred¬ niego do' zbiornika napelnianego.Na fig. 3 przedstawiono uklad, za po¬ moca którego mozna wykonywac wymienio¬ ne wyzej sposoby przelewania. Cyfra 5 o- znaczono zbiornik zasobnikowy, mogacy - 3 —pomiescic w sobie duza ilosc cieczy. Cyfra 6 oznaczono- maly zbiornik posredni. Pom¬ pe gazowa oznaiczono' cyfra 7, zawory — cyframi 8 — 16, cyfra 17 — oprózniana bu¬ tle przewozowa, wreszcie cyfra 19 oznacza naczynie napelniane.Pompa gazowa 7 jest wykonana jako pompa podwójnie dzialajaca, tak iz w o- bydwu kierunkach moze tloczyc lub ssac.Jezeli chodzi np. o przelewanie cieczy z butli! 17 do zbiornikaj 6, tei nalezy za pomo¬ ca pompy 7, przy zamknietych zaworach 9, 11, 14 i 16, zasysac gaz przez zawór 8 ze zbiornika 6 i wtlaczac go do zbiornika 5 przez zawór 10. Dzieki temu zawartosc bu¬ tli 17 samoczynnie przeplywa do zbiorni¬ ka 6.Jezeli chodzi o napelnianie butli prze¬ wozowej 19 ze zbiornika posredniego 6, to przy otwartych zaworach 8, 10 i 16 nalezy zasysac gaz ze zbiornika 5 za pomoca pom¬ py gazowej! 7 i wtlaczac go do zbiornika 6, przy czym ciecz plynie samoczynnie do bu¬ tli 19.Zbiorniki 5 i 6 sa polaczone ze soba nie¬ zaleznie od stanu skupienia (faz), znajdu¬ jacych sie w nich gazów, a zatem mozna latwo wyrównywac stan cieczy w obydwóch zbiornikach. Jezeli zadany jest szybki prze¬ plyw cieczy, to mozna np. uzyskac przy¬ spieszenie przeplywu cieczy ze zbiornika 5 do zbiornika 6 w ten, sposób, ze przy otwar¬ tych zaworach 8, 10, 14 i 15 i zamknietych z&worach 9, 13 i 16 pompa gazowa 7 bedzie zasysala gaiz ze zbiornika 6 i wtlaczala go do zbiornika 5. PL