W odbiorczych ukladach radiogonio¬ metrycznych ten sam stopien malej cze¬ stotliwosci jest stosowany do wzmacnia¬ nia róznych sygnalów w celu oszczedzenia na wadze i miejscu. Sa przewidziane np, oddzielone wzmacniaki wielkiej czestotli¬ wosci i prostowniki, za posrednictwem któ¬ rych sa odbierane wlasciwe sygnaly radio- goniometryczne, przeznaczone do wskazy¬ wania prawego lub lewego odchylenia, oraz jest przewidziany inny odbiornik wielkiej czestotliwosci wzglednie prostownik do odbierania znaków lub sygnalów wstep¬ nych stacji radiogoniometrycznej. Jednak w celu zaoszczedzenia na wadze i prze¬ strzeni obwody malej czestotliwosci sa przylaczone do wspólnego wzmacniaka malej czestotliwosci. Szczególy obwodów wielkiej czestotliwosci oraz obwodów pro¬ stownikowych nie stanowia nowosci wy¬ nalazku, opisanego nizej. Nalezy nadmie¬ nic jednak, ze zasade wynalazku mozna zastosowac równiez w takich ukladach od¬ biorczych, które sluza do innych celów, niz do przyjmowania sygnalów ze stacji radiogoniometrycznych.Proponowane dotychczas do tego celu uklady odbiorcze posiadaly znane same przez sie uklady do regulacji amplitudy.Dzialanie tych ukladów polega na tym, ze w obwodzie wyjsciowym stopnia malej czestotliwosci prostowana jest czesc ener¬ gii malej czestotliwosci. Otrzymane w ten sposób napiecie stale zmienia czuloscwzmacniaka wielkiej czestotliwosci lub trzyelektrodowej lampy katodowej, przy czym napiecie to zmienia w jednakowy sposób zarówno czulosc stopnia wielkiej czestotliwosci, odbietajacego sygnaly sta¬ cji radiogoniometrycznej, jak i czulosc odbiornika znaków wstepnych. W innym proponowanym wykonaniu byl regulowany wspólny wzmacniak malej czestotliwosci.Sposób ten posiada te wade, ze przy zbli¬ zeniu sie do sygnalu wstepnego lub przy przechodzeniu poza ten sygnal zmniejsza sie czulosc odbiornika odnosnie sygnalów radiogoniometrycznych.Wedlug wynalazku proponuje sie za¬ stosowac regulacje amplitud jedynie w za¬ leznosci od jednego z sygnalów, np. po¬ chodzacego ze stacji radiogoniometrycz¬ nej.Na rysunku podano tytulem przykla¬ du schemat ukladu odbiorczego wedlug wynalazku.Sygnaly radiogoniometryczne sa odbie¬ rane za pomoca anteny A, a sygnaly wstep¬ ne za pomoca dipola D. Przyjeto w danym przypadku, ze stacja radiogonionletryczna pracuje np. na fali 7 m, a dlugosc fali sy¬ gnalu wstepnego wynosi np. 3 m. Sygnaly radiogoniometryczne sa wzmacniane we wzmacniaku H wielkiej czestotliwosci i do¬ prowadzane do trzyelektrodowej lampy katodowej Glf której szczególy polaczenia nie sa tu rozpatrywane. Sygnaly wstepne sa prostowane w trzyelektrodowej lampie katodowej G2. Obwody wyjsciowe lampy Gx i lampy G2 sa polaczone odpowiednio z uzwojeniami 1 i 2 transformatora, którego uzwojenie wtórne lezy w obwodzie siatko¬ wym pierwszej lampy Nx malej czestotli¬ wosci. Poza tym jest przewidziany jeszcze drugi N2 i trzeci N3 stopien malej czesto¬ tliwosci. Trzeci stopien malej czestotliwo¬ sci N% jest sprzezony z drugim stopniem N2 poprzez uklad filtrujacy, którego celem jest doprowadzanie do stopnia NH jedynie sygnalów goniometrycznych, a nie znaków sygnalów wstepnych. Znaki te sa odpro¬ wadzane poprzez transformator 3, dostro¬ jony do tonu sygnalu wstepnego za pomo¬ ca kondensatora 4 i cewki samoindukcyj- nej 5. W szeregu z transformatorem 3 znajduje sie obwód tlumiacy 6, dostrojo¬ ny do czestotliwosci nadajnika radiogonio- metrycznego.W praktyce na stacjach radiogoniome¬ trycznych pracuje sie dotychczas z tonem rozpoznawczym o 115° okresach na sekun¬ de i z sygnalem wstepnym o 700 wzglednie 1 700 okresach. Jest rzecza zrozumiala, ze jezeli pracuje sie z róznymi sygnalami wstepnymi, wówczas obwód transformato¬ ra mozna nastroic wielofalowo na rózne tony sygnalów wstepnych lub przewidziec rózne transformatory.Pierwotne uzwojenie transformatora 7 jest dostrojone do tonu radiogoniometrycz- nego (np. 115° okresów) za pomoca cewki 8 i kondensatora 9, to jest tworzy dla tej czestotliwosci szeregowy obwód rezonan¬ sowy. We wtórnym obwodzie transforma¬ tora 7 znajduje sie obwód tlumiacy 10, do¬ strojony do czestotliwosci radiogoniome¬ trycznej, to jest tworzy on bocznik, zwie¬ rajacy czestotliwosc sygnalu wstepnego.Trzeci stopien malej czestotliwosci Ns jest sprzezony ze stopniem N2 poprzez trans¬ formator 11.Przekladnie transformatorów sa obli¬ czone w sposób znany sam przez sie. Cew¬ ki samoindukcyjne obwodu szeregowego lub tlumiacego sa wyposazone w rdzenie zelazne. Jako material na rdzenie stosuje sie blache ze stopu wysokowartosciowego w najlepszym gatunku.Transformator 11 posiada dwa uzwoje¬ nia wtórne, z których jedno jest polaczone z obwodem siatki stopnia malej czestotli¬ wosci N3, a drugie zawiera prostownik 12.Jak uwidoczniono na rysunku, obwód pro¬ stowniczy jest uzupelniony opornikami 13, 14. Równolegle do opornika 14 jest przy¬ laczony kondensator 15 o duzej pojemno- — 2 —sci. Wyprostowane napiecie stale oddzialy¬ wa na wstepne napiecie siatki katodowej trzyelektrodowej lampy Glf zmieniajac jej dzialanie prostujace, gdyz prostowanie to zalezy w znacznej mierze od napiecia wstepnego. Tym samym zmienia sie sila dzwieku.Mozna by równiez regulowac sile dzwieku w sposób, stosowany zwykle w radiofonii, to znaczy w stopniu wielkiej czestotliwosci. Ten sposób posiada te wa¬ de, iz przy bardzo krótkich falach wplyw pojemnosci katodowych lamp wielkiej czestotliwosci jest tak duzy, ze nawet przy najsilniejszym przesunieciu wstep¬ nego napiecia siatkowego regulacja sily dzwieku odbywa sie tylko w ograniczonej mierze, poniewaz lampy przepuszczaja wielka czestotliwosc wskutek pojemnosci, przy czym dzialanie to nie moze byc usu¬ niete nawet przez bardzo znaczne pod¬ wyzszenie wstepnego napiecia siatki. Je¬ zeli natomiast regulacje uskutecznia sie w stopniu prostowniczym odbiornika fal ul¬ trakrótkich, jak to opisano wyzej, wów¬ czas nie wystepuja wymienione wady. Po¬ jemnosciowe przechodzenie wielkiej cze¬ stotliwosci przez lampe prostownicza (wiel¬ ka czestotliwosc moze tu naturalnie tak sa¬ mo wystapic, jak i w lampie wielkiej cze¬ stotliwosci) jest bez znaczenia, poniewaz nastepne stopnie sa stopniami malej cze¬ stotliwosci, wskutek czego wielka czesto¬ tliwosc nie bedzie oddzialywala juz wca¬ le na mala czestotliwosc.Litera J oznaczono przyrzad wskazni¬ kowy, który umieszcza sie na pojezdzie, np. na statku powietrznym lub okrecie, ra¬ zem z wyzej opisanym ukladem odbior¬ czym, jezeli ten ostatni sluzy do odbioru sygnalów goniometrycznych.Przy stosowaniu ukladu wedlug wyna¬ lazku moga byc uzyte zasadniczo wszystkie znane sposoby regulacji amplitudy lub si¬ ly dzwieku. Jest rzecza obojetna, czy u- skutecznia sie to za pomoca opornosci, za pomoca lampy z rozrzadem obcym lub w inny sposób podobny. PL