PL2504B1 - Sposób wytwarzania terpenoalkoholów. - Google Patents

Description

Wiadomo, ze przy dzialaniu kwasów na olej terpentynowy przerywa sie albo po¬ dwójne wiazanie pierscienia pinenu, albo wiazanie mostowe i powstaja mniej lub wie¬ cej trwale estry kwasowe. W zaleznosci od dzialania powstaja w pierwszym wy¬ padku pochodne bornylu wzglednie izobor- nylu, w wypadku drugim ¦—przewaznie po¬ chodne terpineolu.Wiadomo tez, ze obydwie te reakcje odbywaja sie jednoczesnie, a z powodu nie- trwalosci pochodnych terpineolu przecho¬ dza one natychmiast w jednopierscieniowe terpeny.Uczyniono obecnie nieoczekiwane spo¬ strzezenie, ze przy (3 — pinenie, a wiec cze¬ sci skladowej francuskiego oleju terpenty¬ nowego, reakcja przylaczenia kwasu (lub przy kwasie rozcienczonym — wody) od¬ bywa sie predzej, jak przy zwyklym ole¬ ju terpentynowym, a wiec — mieszaninie a — i p — pinenów i ze równiez przy (3 — pinenie przez odpowiedni dobór warunków reakcji mozna powiekszyc przylaczenie do wiazania mostowego w jednym wypadku, jak równiez — przylaczenie do wiazania podwójnego pólpierscieniowego (które w p — pinenie zamienia podwójne pierscie¬ niowe wiazanie a — pinenu) w drugim wy¬ padku; przyczem jednopierscieniowe ter¬ peny powstaja w znacznie zmniejszonym stopniu, co zachodzi pomiedzy innemi, przez (stosowanie odpowiednich kataliza¬ torów, Jezeli przy wytwarzaniu terpineolustosuje sie zamiast terpentyny p — pinen, to powstaje ze 100 kg pinenu 110 kg wó¬ dziami terpenowego, podczas gdy ze zwy¬ klego oleju terpentynowego przy tych sa¬ mych warunkach mozna otrzymac nie wie¬ cej, jak 90 — 92 tego produktu.Przy dzialaniu gazowym chloro- wodorodowym na p—pinen z tych samych warunkach, jakie sa stosowane przy wy¬ twarzaniu chlorku bornylu z oleju terpen¬ tynowego, wydajnosc z P - pinenu jest stale wieksza o 15 — 20% Jezeli P — pi¬ nen ogrzewa sie dluzszy czas w tempera¬ turze lazni wodnej z organicznym, aroma¬ tycznym, w wodzie trudno albo wcale nieroz¬ puszczalnym kwasem w obecnosci nieorga¬ nicznego, w terpenach rozpuszczalnego ka¬ talizatora (np. uzywanego przy pochodnych antrachinonu, bezwodnika kwasu borowo- octowego, rozpuszczonego w lodowatym kwasie octowym), to przy powolnem doda¬ waniu katalizatora otrzymuje sie borny 1 — ewentualnie izobornylester odpowiedniego kwasu z wydajnoscia powyzej 65%. Przy uzyciu zas kwasu latwo' rozpuszczalnego w wodzie, jak kwas octowy, mleczny, zamiast poprzednio otrzymanego bornylestru, otrzy¬ ma sie terpenylester wzglednie terpineol.Przyklad wykonawczy: 1 czesc p pinejiu, 1,1 czesc kwasu salicylowego (lub dwuchloro-benzoesowego) ogrzewa, sie 7— 8 godzin na lazni wodnej, dolewajac do tej mieszaniny 10% roztwór okolo Vs czesci bezwodnika kwasu borowo-octowego w lo¬ dowatym kwasie octowym. Po ukonczonej reakcji, gdy estryfikacja juz nie zachodzi, oddestylowuje sie lodowaty kwas octowy w prózni, pozostalosc wylewa sie do zge- szczonego roztworu sody i oddziela sie olej, po dokladnem wymyciu roztworem sody.Jedilopierscieniowe terpeny oddziela sie para wodna, pozostaly bornylester zmydla sie lugiem sodowym, a borneol przepedza sie para wodna. Z roztworu sedy regeneruje sie kwasy octowy i borowy, zas z roztworu lugu sodowego — organiczne kwasy. Wy¬ dajnosc 63%. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe, 1. Sposób wytwarzania terpenoalko- holów z terpenów, znamienny tern, ze sto¬ sowany zostaje jako materjal wyjsciowy, mniej lub wiecej czysty P—pinen.
2. 2. Sposób wytwarzania terpeno^lkoho- . lów z P — pinenu wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tern, ze do masy reakcyjnej dodaje sie katalizatory.
3. 3. Sposób wytwarzania terpenoalkoho- lów z P — pinenu wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tern, ze do masy reakcyjnej dodaje sie nieorganiczne -katalizatory, rozpuszczal¬ ne w terpenach, jak bezwodnik kwasu borc- wo-octowego i t. p. substancje. Geza Au s t er we ii. Zastepca: M. Brokman, rzecznik patentowy. DrUk L. Boguslawskiego. Warszawa PL