PL25045B1 - Urzadzenie synchronizacyjne do mechanizmów wlaczajacych przekladnie. - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy urzadzenia wlacza¬ jacego przekladnie, w którym kola zebate sa stale ze soba zazebione, a stosownie do potrzeby jedno z kól jednej pary kól zeba¬ tych, osadzone luzno na wale, moze kazdo¬ razowo zostac sprzezone z tym walem za pomoca sprzegla klowego. Znane jest za¬ stosowanie, w celu ulatwienia sprzegania, dodatkowego sprzegla slizgowego, dopro¬ wadzajacego najpierw wal do mniej wiecej takiej samej obrotowej szybkosci, jak kola zebatego (synchronizowanie), dzieki czemu umozliwione zostaje latwe wlaczenie klów sprzegajacych.

W urzadzeniu wedlug wynalazku syn¬ chronizowanie sprzeganych czesci przepro¬ wadzane jest za pomoca pomocniczego zró¬ dla energii, a nie sila, wywierana przez kierowce za pomoca dzwigni przelaczaja¬ cej.

Na rysunku przedmiot wynalazku uwi¬ doczniony jest w postaci przykladu wyko¬ nania w schematycznym przekroju.

Na wale 1 przekladni osadzone sa luzno obracajace sie kola zebate 2 i 3, zaopatrzo¬ ne w kly sprzeglowe 4 oraz w tarcze slizgo¬ we 5 przynalezne do sprzegiel slizgowych.

Pomiedzy kolami zebatymi 2 i 3 na wale 1 osadzona jest przesuwnie w kierunku osio¬ wym tuleja 6, zabierana przez ten wal za pomoca zeber podluznych 9 i zaopatrzona w kly 7, odpowiadajace klom sprzeglo-wym 4. Na tulei 6 osadzone sa takze prze¬ suwne w kierunku osiowym tarcze 8 sprze- fAi^i slizgowych, obracajace sie wraz z tu- ^ leja 6 d^eki zfts^psowafiu zlobkóyr 10 i o- sadzonych w nich zeber.

Do przesuwania tulei 6 i tarcz 8 sluza ramiona 11 i 12. Ramie // jest na stale po¬ laczone z przesuwnym drazkiem 13, w któ¬ rego wykrój 14 wchodzi w znany sposób koniec nie uwidocznionej na rysunku dzwi¬ gni przelaczeniowej. Drazek 13 posiada podluznie wywiercony kanal 15 i osadzony jest podluznie w otworach 15a, wykona¬ nych w sciance 15b skrzynki przekladnio¬ wej. Ze srodkowego kanalu 15 prowadza na zewnatrz dwa poprzeczne kanaly 16, z których kazdy moze byc ustawiony na wprost kanalu 17, utworzonego w sciance 15b oslony, i polaczony w ten sposób z wydrazeniem cylindrycznym 18. W obu cy¬ lindrowych wydrazeniach 18 umieszczone sa tloki, znajdujace sie na koncach suwa¬ ka 19, do którego przymocowane sa ramio¬ na 12, przesuwajace tarcze sprzeglowe 8.

Po obu stronach kanalów 16 drazek 13 zaopatrzony jest w zewnetrzne wykroje 20 i 21, za pomoca których wydrazenia 18 moga byc polaczone poprzez kanaly 17 bezposrednio lub za posrednictwem kana¬ lów 20a, znajdujacych sie w sciance 15b oslony, z wolna wewnetrzna przestrzenia skrzynki, otaczajacej przekladnie. We¬ wnatrz kanalu 15 drazka 13 znajduje sie stale plyn pod cisnieniem, doprowadzany przez kanal 22 w sciance 15b skrzynki, przy czym do poddawania plynu cisnieniu moze sluzyc pompka, umieszczana na dnie skrzynki przekladniowej.

Gdy naprzyklad, kolo zebate 2 ma byc wlaczone, to drazek 13 wraz z ramieniem 11 oraz tuleja 6 zostaje przesuniety za po¬ moca dzwigni przelaczeniowej w lewo, przy czym prawy kanal poprzeczny 16 drazka 13 ustawi sie na wprost prawego kanalu 17, zanim kly 7 tulei 6 zazebia sie z klami sprzeglowymi 4 kola zebatego 3.

Znajdujacy sie pod cisnieniem plyn prze¬ plywa wtedy przez kanaly 22 i 15 oraz pra¬ we kanaly 16 i 17 do prawego wydrazenia cylindrycznego 18 i przesuwa suwak 19 wraz z ramionami 12 i tarczami 8 w lewo dopóty, dopóki tarcza 8 lewego sprzegla nie zostanie docisnieta do tarczy 5 teg07 sprzegla, polaczonej z kolem zebatym 2 Wskutek tego tarcza 8, obracajaca sie wra* z tuleja 6 i walem /, zaczyna zabierac tar cze 5 i kolo zebate 2. Gdy obie grupy tych obracajacych sie czesci dojda w przyblize¬ niu do jednakowej szybkosci obrotowej, wtedy przy dalszym ruchu drazka 13 w le¬ wo lewe kly 7 tulei 6 zostaja za posred¬ nictwem ramienia 11 zazebione z klami ko¬ la zebatego 2. Drazek 13 przesuwany jest za pomoca nie uwidocznionej na rysunku zwyklej dzwigni do wlaczania sprzegla.

Przy tym przesuwie prawy kanal 17 uzy¬ skuje polaczenie z prawym wykrojem 20, wskutek czego po wlaczeniu sprzegla klo¬ wego, sprzeglo cierne zostaje z powrotem zwolnione od cisnienia plynu.

Oczywiscie mozliwe sa liczne odmiany przykladu wykonania, uwidocznionego tyl¬ ko schematycznie, w szczególnosci odno¬ snie wzajemnego rozmieszczenia narza¬ dów, uksztaltowania suwaka sterujacego, ramion zabierakowych, powierzchni sprze¬ glowych i t. d. Naprzyklad przez zaniecha¬ nie wykonania kanalów 20a i polaczenia wykrojów 20 z poprzecznymi kanalami 16 mozna by osiagnac to, ze po wlaczeniu sprzegla klowego cylindryczne wydraze¬ nie 18 pozostawaloby pod cisnieniem ply¬ nu, wskutek czego tarcze sprzegla slizgo¬ wego 5, 8 bylyby tak dlugo dociskane, do¬ póki kly 7 i 4, zazebialyby sie ze soba.

Nastepnie np. przez umieszczenie spre¬ zyn pomiedzy sciankami cylindrycznych wydrazen 18 i koncami suwaka 19 mozna by osiagnac to, ze po odslonieciu kanalów 17 suwak 19 wraz z tarczami sprzeglowy¬ mi 8 przesuwalby sie w polozenie srodko¬ we. — 2 —Z a strzez )&»Lap ft teutow e. 1, Urzadzenie synchronizacyjne do me¬ chanizmów wlaczajacych przekladnie, w szczególnosci do pojazdów silnikowych, w których to przekladniach kola zebate sa stale ze soba zazebione, a luzno osadzone na wale kolo zebate jednej pary kól zeba¬ tych moze byc wedlug potrzeby kazdorazo¬ wo sprzezone z przynaleznym walem za po¬ moca sprzegla klowego, którego nie obra¬ cajace sie czesci przed wlaczeniem klów zostaja za pomoca dodatkowych sprzegiel ciernych doprowadzone do takiej samej szybkosci obrotowej, jak obracajace sie je¬ go czesci, znamienne tym, ze wlaczanie sprzegiel ciernych odbywa sie za pomoca cieczy, znajdujacej sie pod cisnieniem i do¬ prowadzanej z oddzielnego zródla energii, przy czym sterowanie doplywem cieczy, bedacej pod cisnieniem, dokonywane jest dzwignia przelaczeniowa, uskuteczniajaca wlaczanie sprzegla klowego. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tym, ze na wale napedowym (1) pomiedzy dwoma na nim luzno osadzonymi kolami zebatymi (2y 3), stanowiacymi jed¬ na calosc z zebami sprzeglowymi (4) i tar¬ czami (5) sprzegiel ciernych, umocowana jest obracajaca sie wraz z walem napedo¬ wym (1) i przesuwana na nim osiowo tu¬ leja (6), zaopatrzona w kly sprzeglowe (7) oraz w tarcze cierne (8) sprzegla ciernego, przesuwane na niej w kierunku osiowym i przymusowo obracajace sie wraz z nia. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne tym, ze do przesuwania tulei (6) z klami sprzeglowymi (7) zastosowane jest ramie (11) drazka (13), sluzacego do sterowania bedacej pod cisnieniem cieczy do uruchomiania sprzegiel slizgowych i zao¬ patrzonego w podluzny kanal (15) oraz poprzeczne kanaly (16) dla przeplywu tej cieczy. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 — 3, znamienne tym, ze zaopatrzone jest w dwu- tlokowy suwak (19), na którego jedna stro¬ ne dziala cisnienie cieczy, podczas gdy druga strona polaczona jest wtedy ze swo¬ bodna przestrzenia wnetrza skrzynki, za¬ wierajacej przekladnie, i który polaczony fest z przesuwnymi tarczami (8) sprzegla ciernego ramionami (12). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 — 4, znamienne tym, ze dla odplywu bedacej pod cisnieniem cieczy z cylindrycznych wydrazen (18) poza tlokami suwaka (19) wykonane sa kanaly (17) w sciankach skrzynki przekladniowej i wykroje (20, 21), wykonane na zewnetrznej powierzchni drazka sterowniczego (13), przesuwanego w wydrazeniu osiowym (15a), ewentualnie takze poprzeczny kanal (20a) w sciance (15b) skrzynki, otaczajacej przekladnie.

Tatra-Werke Automobil- und Waggonbau A. G.

Zastepca: Inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 25045.

Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa.