Przedmiotem niniejszego wynalazku jest elektromagnetyczne urzadzenie prze¬ laczajace w liczniku rachunkowym pradu elektrycznego lub w podobnym liczniku, który jest uruchomiany za pomoca wrzu¬ canej monety. Podczas pobierania pradu e- lektrycznego z sieci urzadzenie tego licz¬ nika zostaje nastawione w swe polozenie wyjsciowe za pomoca narzadów przelacza¬ jacych, które sa uruchomiane elektroma¬ gnetycznie za posrednictwem przynalez¬ nego licznika energii, umieszczonego od¬ dzielnie w pewnej odleglosci od tych na¬ rzadów, a mianowicie dzieki oddzialywa¬ niu impulsów pradu na obwód elektroma¬ gnetyczny, W celu uproszczenia przebiegu przelaczania i zwiekszenia pewnosci w ru¬ chu urzadzenie przelaczajace wedlug wy¬ nalazku odpowiada elektromagetycznym urzadzeniom przelaczajacym zegarów elek¬ trycznych, które posiadaja zebate kólko o równomiernie rozlozonych na jego obwo¬ dzie zebach, jak równiez dwa elektroma¬ gnesy, wlaczane na przemian w obwód pradu i oddzialywajace na przemian na je¬ den zab kólka przelaczajacego. Urzadzenia tego rodzaju nie byly dotychczas stosowa¬ ne w licznikach rachunkowych pradu elek-trycznego, uruchomianych za pomoca wrzu¬ canej monety. Oprócz tego urzadzenie we¬ dlug wynalazku umozliwia usupi^cie na¬ stepujacej wady tego rodzaju liczników.Poniewaz podczas kazdego przelacza¬ nia urzadzenie stykowe Kcznika powoduje zamykanie pradu dopóty/ dopóki licznik podczas dalszego obrotu nie wylaczy od¬ nosnego styku tego urzadzenia odpowied¬ nio do ilosci zuzytego pradu oraz nie wla^ czy styku obwodu pradu drugiego elektro- magnesu, oRces czasu miedzy ¦ jednym a drugim przelaczaniem moze byc stosunko¬ wo wielki. Urzadzenie przelaczajace we¬ dlug wynalazku zapobiega tej wadzie., W tym celu zastosowane jest kólko, umozli¬ wiajace przerywanie obwodu pradu jedne¬ go elektromagnesu, który spowodowal przelaczanie, oraz równoczesne wlaczanie styku, sluzacego do * ostatecznego zwiera¬ nia obwodu pradu i znajdujacego sie w ob¬ wodzie pradu drugiego elektromagnesu, do¬ konywa jacego przelaczanie podczas na¬ stepnego impulsu pradu, pochodzacego od licznika energii.Urzadzenie przelaczajace wedlug wy¬ nalazku, skladajace sie z dwóch elektro¬ magnesów, jest tak wykonane, aby podczas kazdego impulsu pradu urzadzenie to zo¬ stalo ustawione w pewne okreslone poloze¬ nie oraz aby uniemozliwiony byl niepoza¬ dany dalszy ruch tego urzadzenia.Elektromagnetyczne urzadzenie prze¬ laczajace wedlug wynalazku moze byc wy¬ konane w sposób rozmaity. Bieguny elek¬ tromagnesów tego urzadzenia umieszczone sa naprzeciw jednej czolowej strony po¬ wierzchni kólka przelaczajacego lub na¬ przeciw obu stron tej powierzchni, przy czym bieguny te leza w przyblizeniu na po¬ ziomie odnosnych zebów tego kólka prze¬ laczajacego. Jeden z boków zebów kólka przelaczajacego zostaje przy tym wykona¬ ny ukosnie tak, aby bieguny elektromagne¬ su, na który dziala na przemian prad, po¬ wodowaly, podczas przyciagania odnosne¬ go zeba tego kólka z jego polozenia mie¬ dzy obu biegunami, obracanie tegoz kólka w jednym kierunku. Do przelaczania za¬ stosowany jest wedlug wynalazku wahliwy drazek, który zostaje wychylany podczas obracania sie kólka przelaczajacego, pod dzialaniem zebów tego ostatniego, na prze¬ mian w jedno z jego koncowych polozen.W tych polozeniach trzpienie wahliwego drazka umozliwiaja przerywanie obwodu pradu jednego elektromagnesu, który do¬ konal przelaczenie, a zamykaja styk, znaj¬ dujacy sie w obwodzie pradu drugiego e- lektromagnesu, ' wlaczanego podczas na¬ stepnego impulsu pradu, oddzialywajacego na obwód tego drugiego elektromagnesu.Na rysunku uwidoczniono kilka przy¬ kladów wykonania elektromagnetycznego urzadzenia przelaczajacego wedlug wyna¬ lazku. Fig. 1 przedstawia schematycznie uklad polaczenia obu elektromagnesów te¬ go urzadzenia, fig. 2 — schematyczny cze¬ sciowy widok z boku licznika, zawieraja¬ cego urzadzenie wedlug wynalazku, fig. 3 — widok z boku oraz czesciowy przekrój podluzny urzadzenia wedlug wynalazku wzdluz linii / — /na fig. 2, fig. 4 — taki sam widok oraz czesciowy przekrój po¬ dluzny tego urzadzenia w odmiennym po¬ lozeniu, fig. 5 — takiz widok oraz czescio¬ wy przekrój podluzny odmiennego wyko¬ nania urzadzenia wedlug wynalazku, a fig. 6 — równiez ten sam widok oraz czescio¬ wy przekrój podluzny dalszego odmienne¬ go wykonania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku.Licznik (nie przedstawiony na rysunku) udziela elektromagnesom 3 i 4 na przemian impulsów, a mianowicie za posrednictwem styków 2a, 2c wzglednie 26, 2c, przylaczo¬ nych do zródla pradu i, np. do sieci elek¬ trycznej (fig. 1). Elektromagnesy 3 i 4 uru¬ chomiaja na przemian odpowiednio do im¬ pulsów kólko 5 (fig. 2 — 4).Kólko 5 polaczone jest za posrednic¬ twem walka 6, kólek zebatych 7 i 8, wal- — 2 —ka 9 i slimaka (nie uwidocznionego na ry¬ sunku), osadzonego na koncu walka 9, przeciwleglym kólku 8, z kólkami zmiano¬ wymi urzadzenia do wykazywania kwot za euzyty prad. Te zmianowe kólka urucho¬ miaja za posrednictwem (nie przedstawio¬ nej na rysunku) przekladni planetarnych kólek zebatych tarcze 10. Tarcza ta sluzy do napedu przelacznika elektrycznego 35, 37 wzglednie 36, 37 (fig. 1) i jest obraca¬ na w znany sposób po wrzuceniu monety za pomoca kólka monetowego, osadzonego na walku 11, który polaczony jest z po¬ mocnicza przekladnia kólek planetarnych, Podczas przelaczania pradu do uzwojenia elektromagnesu 3 wzglednie 4 tarcza 10 porusza trzpien 13 (fig. 2 i 3) drazka 12 tak, aby ten ostatni obracal sie w kierun¬ ku strzalki 18, uwidocznionej na fig. 3, a ramie stykowe 19, polaczone sprezyscie z drazkiem 12, przylegalo swym przeciwle¬ glym koncem do styku 20. Po zetknieciu sie ramienia 19 ze stykiem 20 prad prze¬ plywa do uzwojenia elektromagnesu 3 wzglednie 4, przy czym licznik, umieszczo¬ ny w pewnym oddaleniu od urzadzenia wrzutowego monet i przelaczany liczni¬ kiem energii, zostaje przelaczony, jak rów¬ niez powstaja impulsy pradu, które powo¬ duja obrót wsteczny tarczy 10 za posred¬ nictwem elektromagnesów 3 i 4 oraz kól¬ ka 5. Podczas powrotu tarczy 10 w poloze¬ nie wyjsciowe drazek 12 oraz ramie 19 zo¬ staja przesuniete z powrotem do polozenia, w którym wolny koniec ramienia 19 nie przylega do styku 20. Sprezyna srubowa 22, napinana podczas obrotu wstecznego tarczy 10, wspiera nastepny ruch kólka 5.Kólko 5 zaopatrzone jest w zeby, roz¬ mieszczone równomiernie na jego obwo¬ dzie w takiej liczbie, jaka odpowiada licz¬ bie przelaczen na jednostke zuzytej ener¬ gii. W wykonaniu przelacznika, przedsta¬ wionym na rysunku (fig. 3 i 4), kólko 5 posiada piec zebów. Kazdy z tych zebów jest tak wykonany, aby jego bok 23 w swym najnizszym polozeniu podczas obro¬ tu kólka 5 byl nieco pochyly do poziomu.Równiez drugi bok 25 zeba posiada w po¬ dobnym polozeniu mala pochylosc. Dalszy bok 26 tego zeba nachylony jest wzgledem boku 25 pod pewnym okreslonym katem i tworzy wglebienie z bokiem 27, laczacym sie z bokiem 23, przynaleznym do nastep¬ nego zeba, przy czym bok 27 jest równole¬ gly do boku 26 poprzedniego zeba. Bok 26 zeba moze byc równiez wykonany tak, jak zaznaczono linia kreskowana 28 na fig. 3.Bieguny elektromagnesów 3 i 4 sa ustawio¬ ne naprzeciw powierzchni czolowej kólka 5 (fig. 3 i 4) z jednej strony walka 6 tego kólka lub tez moga byc ustawione naprze¬ ciw tej czolowej powierzchni z obu stron walka 6. Bieguny jednego z tych elektro¬ magnesów nalezy ustawiac w kierunku pio¬ nowym nad soba, przy czym jednak nalezy uwazac, aby bieguny te oddzialywaly w kierunku osiowym na zeby kólka 5, ponie¬ waz w tym przypadku najkorzystniejsze jest oddzialywanie zmiennego pola magne¬ tycznego na zeby tego kólka, powodujace jego obrót. Na zeby kólka 5 moze oddzialy¬ wac przy tym jeden biegun kazdego z obu elektromagnesów lub tez moga byc uzyte oba bieguny obu tych elektromagnesów.Bieguny 30, 31 pierwszego elektroma¬ gnesu 3 sa tak umieszczone, aby znajdo¬ waly sie kazdorazowo miedzy wierzchol¬ kami 24 dwóch sasiednich zebów kólka 5.Wówczas w przyblizeniu naprzeciw kazde¬ go z tych biegunów ustawione sa wierz¬ cholki, utworzone przez boki 23, 27 odno¬ snych dwóch sasiednich zebów. Bieguny 32, 33 drugiego elektromagnesu 4 znajdu¬ ja sie ponizej wierzcholka 24 boków 23, 25 dalszego zeba kólka 5. W tym poloze¬ niu odnosnych zebów kólka 5 elektroma¬ gnes 4 spowodowal przelaczenie pradu do uzwojenia elektromagnesu 3, a styki 2a, 2c, zamykajace obwód pradu elektromagnesu 3, sa zamkniete. Mianowicie po obrocie kólka 5 w polozenie, uwidocznione na fig. — 3 —3, siyk 35 (fig- 1) zostal otwarty1 a styk 36 zostal polaczony z obwodem elektromagnes su 3. Poniewaz elektromagnes 4 jest wy¬ laczony, elektromagnes 3 zas nie zostal je¬ szcze wlaczony w obwód pradu, gdyz sty¬ ki 2b% 2c pozostaja jeszcze otwarte, prad nie przeplywa jeszcze przez obwód elektro¬ magnesu 3. Ten przeplyw pradu nastepuje dopiero podczas nastepnego przelaczenia licznika, gdy styki 26, 2c zostana zamknie¬ te. Podczas dalszego obrotu licznika styki 2a, 2c zostaja otwarte, a styki 26, 2c — zamkniete, tak iz elektromagnes 3 zostaje wlaczony w obwód pradu. Wówczas biegu¬ ny 30, 31 elektromagnesu 3 przyciagaja zeby 5a i 56 kólka 5, a mianowicie tak dlu¬ go, dopóki wierzcholek 24 zeba 5a nie osia¬ gnie polozenia powyzej bieguna 30. Rów¬ noczesnie wierzcholek 24 przesuwa sie do polozenia miedzy oboma biegunami 32, 33 elektromagnesu 4 (fig. 4). Podczas dalsze* go przelaczania urzadzenie zajmuje polo¬ zenie wedlug fig. 3. Ksztalt zebów kólka 5 powinien umozliwiac przyciaganie tych ze¬ bów na przemian przez elektromagnesy 3, 4 tak, aby równoczesnie obracalo sie kólko 5. Przelaczanie styków 35, 36 (fig. 1) jest dokonywane za posrednictwem drazków z walka 6 lub wprost za posrednictwem kól¬ ka 5. W tym ostatnim przypadku zastoso¬ wany jest beben stykowy lub drazek 47' (fig. 3 i 4), za pomoca którego przelacza¬ nie pradu, do elektromagnesów 3, 4 odby¬ wa sie w sposób nastepujacy.Na czopie 38 (fig. 3 i 4) osadzony jest drazek stykowy 43, zaopatrzony w dwa trzpienie 40, 41 oraz w trzpien 42 z mate¬ rialu izolujacego. W swym polozeniu we¬ dlug fig. 3 drazek 43, zaopatrzony w cie¬ zarek 48 lub w sprezyne, powoduje przy¬ leganie trzpienia 41 do boku 23 zeba.. W polozeniu tym plaskie sprezyny stykowe 44, 45., odpowiadajace stykom 35, 37 na fig. 1, sa otwarte, to znaczy, ze elektroma¬ gnes 4, przylaczony do sprezyn 44, 45 jest wylaczony. Jezeli kólko 5 obraca sie w po¬ lozenie wedlug fig. 4^ bok 23 przesuwa trzpien 41 w góre, po czym drazek 43, znajdujacy sie w swym polozeniu srodkom wym, zostaje obrócony w lewo pod dzia* laniem ciezarka 48 lub odpowiedniej spre* zyny. Wówczas trzpien 40 przylega do bo¬ ku 23 nastepnego zeba 5a kólka 5, a trzpien 42 naciska na sprezyne 47, wskutek czego obie sprezyny 46, 47, wlaczone w obwód pradu elektromagnesu 3, zostaja odlaczo^ ne od wzajemnego styku, natomiast spre¬ zyny 44, 45 przylegaja do siebie. Sprezy¬ ny 46, 47 odpowiadaja stykom 36, 37 na fig. 1. W odmiennym wykonaniu urzadze¬ nia wedlug wynalazku (fig. 6) przewidzial na jest oddzielna tarcza do przelaczania trzpieni 40 i 41 wahliwego drazka 43, przy¬ legajaca szczelnie do kólka 5". W tym przypadku jeden z boków zeba otrzymuje ksztalt, uwidoczniony na fig. 3 za pomo¬ ca linii kreskowanej 28. Aby zapobiec nie¬ pozadanemu obracaniu sie kólka 5 wsku¬ tek bezwladnosci ruchomej masy tego kól¬ ka, wykonywa sie odpowiednio boki 23 ze¬ ba, jak równiez umieszcza sie trzpienie 40, 41 tak, aby obrót kólka 5 byl hamowany, a tym samym, aby kólko to moglo zajmo¬ wac jedynie polozenia, przedstawione na fig. 3 i 4.Aby osiagnac natychmiastowe wlacza-* nie styków za pomoca trzpienia 42, bok 23' wzglednie 23" zebów odmiennego wykona¬ nia kólka 5' wzglednie 5" wedlug fig. 5 wzglednie 6 posiada nasade 123' wzgled¬ nie 123", która przylega bezposrednio do trzpienia 40 drazka 43. Podczas obrotu kól¬ ka 5 drazek 43, dzieki wspólpracy trzpie¬ nia 40 z nasada 123' wzglednie 123", zo¬ staje o tyle obrócony w kierunku strzalki, uwidocznionej na fig. 5, aby trzpien 42 zo¬ stal chwilowo odlaczony od sprezyny 47 odnosnego styku, a tym samym, aby ten o- statni zostal ponownie zamkniety. Ponie¬ waz obwód pradu elektromagnesu 3 jest zamkniety za pomoca styków 26, 2c (fig. 1), to do elektromagnesu 3 doplywa po- — 4 —nownie prad, dzieki czemu podczas wyla¬ czania styku 46, 47 kólko 5' wzglednie 5" zostaje przeprowadzone z powrotem wpo^ lozenie, w którym zostaje wlaczony prad do elektromagnesu 3, Nastepny impuls pra¬ du, pochodzacy od licznika, powoduje o- twarcie styków 26, 2c, a tym samym wyla* czenie elektromagnesu 3 i równoczesne wlaczenie elektromagnesu 4 wskutek za¬ mkniecia styków 2a, 2c, tak iz pomimo za¬ mkniecia styków 46, 47, utrzymywanych w tym polozeniu podczas dalszego obrotu kólka 5' wzglednie 5", przez elektromagnes 3 nie przeplywa prad, a jedynie elektro¬ magnes 4 jest wlaczony w obwód pradu dopóty, dopóki nie zostanie przelaczony drazek 43. W wykonaniu urzadzenia we¬ dlug wynalazku, przedstawionego na fig. 6, zastosowana jest do przelaczania drazka 43 oddzielna tarcza 55, na której osadzone sa nasady 123".Zamiast nasad 123', wykonanych na ze¬ bach kólka 5', lub nasad 123" na obwodzie pomocniczej tarczy 55 mozna stosowac lu¬ kowe trzpienie, na które dzialaja sprezyny lub inne narzady, powodujace natychmia¬ stowe odlaczanie trzpieni 42 od styków 44, 45 lub 46, 47. PL