PL24891B1 - Uklad lozysk dzwigni mechanizmu uderzajacego w podróznych maszynach do pisania. - Google Patents

Description

Znane dotychczas tak zwane podrózne maszyny do pisania sa jeszcze za uciazliwe do podrózy tak ze wzgledu na wymiary, jak i na wage, a oprócz tego maszyny te musza byc umieszczane w specjalnych wa¬ lizkach.Jesli maszyna do pisania ma spelniac zadanie latwo przenosnej maszyny podróz¬ nej, to dla celów tych koniecznym jest na¬ danie jej tak malych wymiarów, by mogla sie ona wygodnie zmiescic w torbie podróz¬ nej lub tece do aktów. Stosownie do tego waga maszyny musi byc jeszcze znacznie zmniejszona w porównaniu z dotychczaso¬ wymi maszynami podróznymi.Celem wynalazku jest wytworzenie mo¬ zliwie niskiej, zwartej budowy tego rodzaju podróznej maszyny do pisania, oraz zmniej¬ szenie kosztów wytwarzania dzieki uprosz¬ czeniu czesci napedu dzwigni czcionkowych.Wedlug wynalazku osiaga sie to w ten sposób, ze punkty lozysk dzwigni posred¬ nich umieszcza sie na pewnej okreslonej krzywej w plaszczyznie, pochylonej pod pewnym szczególnym katem do plaszczyz¬ ny podstawy, punkty zas lozysk dzwigni czcionkowych na odcinku kola, umieszczo¬ nego odpowiednio do tej krzywej. Ten kat, nazywany w dalszym ciagu opisu ,,kry- tycznym", wyznaczony jest przez elementy, potrzebne do uproszczenia i ujednostajnie¬ nia mechanizmu uderzajacego, jak równiez do uzgodnienia i wyrównania wszystkich momentów obrotowych w plaszczyznie lu-ku, na którym rozmieszczone sa dzwignie czcionkowe w plaszczyznie krzywej, obej¬ mujacej punkty lozysk dzwigni posrednich.Kat ten jest mniejszy, niz kat miedzy plaszczyzna lozyska dzwigni czcionkowych a plaszczyzna podstawy.Wynalazek bedzie najpierw wyjasniony na przykladzie, przedstawionym na fig. 11 i 12, przy czym fig. 11 przedstawia prze¬ krój, a fig. 12 — widok z góry.W kadlubie 1 umieszczone jest w znany sposób lozysko 2 dzwigni czcionkowych, pochylone wzgledem walka 3. Dzwignia czcionkowa 4 wraz z czcionka 5 umocowa¬ na jest wahadlowo na osi 6 dzwigni czcion¬ kowej. Dzwignia posrednia 7, wahajaca sie wokolo osi 8, polaczona jest z dzwignia czcionkowa 4 za pomoca lacznika 9 oraz z przynalezna do niej dzwignia klawiszowa 11 — za pomoca lacznika 10. Dzieki po¬ chylemu umieszczeniu lozyska 2 punkty obrotu dzwigni czcionkowych bocznych 4 sa polozone wyzej, niz odpowiednie punkty srodkowej dzwigni. Poniewaz jednak takze i czcionki tych dzwigni maja lezec ponizej linii A — B, jesli calkowita wysokosc ma¬ szyny ma nie przekraczac pewnej okreslo¬ nej wielkosci, wiec wspomniane dzwignie musza byc nieco wiecej pochylone ku ty¬ lowi, niz dzwighie srodkowe i odpowiednio do tego przy uderzaniu klawiszów musza przebiegac wieksza droge ku tylowi, niz dzwignie srodkowe. Wszystkie pozostale poszczególne czesci maszyny do pisania nie sa tu blizej przedstawione, gdyz to nie jest konieczne do zrozumienia przedmiotu wy¬ nalazku.W ogólnosci osie dzwigni posrednich maszyny do pisania umieszczone sa w linii poziomej takze i wtedy, gdy lozysko dzwi¬ gni czcionkowych, jak w danym przypadku, jest nachylone wzgledem walka, wskutek czego krancowe dzwignie czcionkowe sa wyzej polozone.Poniewaz stosownie do zasady wynalaz¬ ku wszystkie czesci skladowe powinny byc dostosowane do niskiej i zwartej budowy, to takze i dzwignie posrednie 7 posiadaja punkty obrotu w lozysku, które podobnie jak i lozysko 2 dzwigni czcionkowych, umieszczone jest pochylo wzgledem walka 3 pod pewnym okreslonym, ,,krytycznym" katem, którego obliczenie i konstrukcja sa podane ponizej. Szczeliny, w których po¬ ruszaja sie dzwignie czcionkowe i dzwignie posrednie, umieszczone sa dla kazdej pary dzwigni korzystnie w tej samej lub równo¬ leglych plaszczyznach tak, ze srodkowa para dzwigni porusza sie w pionowej plaszczyznie, podczas gdy boczna para dzwigni — w pochylonych do niej plasz¬ czyznach.Ponadto nalezy tak umiescic dzwignie posrednie, by we wszystkich dzwigniach powstawaly te same momenty zginajace.Osiaga sie to w ten sposób, ze dwa przyna¬ lezne do siebie punkty lozysk (w lozysku dzwigni czcionkowej i dzwigni posredniej) leza w przyblizeniu na tej samej wysokosci ponad plaszczyzna podstawowa i znajduja sie w równej od siebie odleglosci.Uklad mechanizmu uderzajacego umo¬ zliwia prosty sposób wykonania i celowe rozmieszczenie pozostalych oddzielnych czesci. Mozliwe jest przeto, jak widac z fig. 11, umieszczenie wszystkich mechanizmów w jednym odlewie, korzystnie w czesci od¬ lanej pod cisnieniem. Wyszczególnione wy¬ zej zasady konstrukcji uprawniaja do stwierdzenia, ze wewnatrz calego ukladu lozysk mechanizmu uderzajacego nie naste¬ puje zadne wygiecie w bok ani skrecenie i ze wytrzymalosc w zadnym razie nie jest zmniejszona.Py umozliwic budowe lekkiego zespolu, caly mechanizm dzwigni czcionkowych i ca¬ ly oddzielny mechanizm dzwigni klawiszo¬ wych moze byc zmontowany razem na ze¬ wnatrz ogólnej ramy maszyny. Takie umie¬ szczenie pokazane jest na fig. 12, przy czym lozysko 2 dzwigni czcionkowych, lo¬ zysko 12 dzwigni posrednich i lozysko 14 — 2 —dzwigni klawiszowych stanowia jedna ca¬ losc. W tym wspólnym obramowaniu moga byc .nieruchomo razem zmontowane na ze¬ wnatrz zwyklej ramy maszyny calkowicie juz gotowe wszystkie czesci skladowe me¬ chanizmu uderzajacego, jak dzwignie czcionkowe 4, laczniki 9, dzwignie po¬ srednie 7, druty lacznikowe 10, dzwignie klawiszowe 11 a takze i mostki wlaczajace 13. Po wsadzeniu przygotowanego w ten sposób calego gotowego mechanizmu ude¬ rzajacego w rame maszyny, która równiez oddzielnie zostala zaopatrzona w pozo¬ stale czesci, otrzymuje sie maszyne, goto¬ wa do pracy.W dalszym ciagu opisu podane sa pod¬ stawy matematyczne napedu dzwigni czcionkowych.Przyjmuje sie najpierw (fig. 1), ze punkty obrotu ruchomych dzwigni czcion¬ kowych i posrednich leza na lukach kól koncentrycznych o promieniach 001 = r oraz 00 2 = r + d, których srodki znajdu¬ ja sie w punkcie O. Linia 001Q2 odpowia¬ da osi symetrii maszyny do pisania, a kat, obejmujacy dzwignie czcionkowe = co.Obrócmy plaszczyzne, w której znajduje sie lozysko dzwigni czcionkowych okolo prostej 0±E prostopadlej do 001 o kat a.Wtedy M jest punktem plaszczyzny, w któ¬ ry uderzaja wszystkie litery maszyny do pi¬ sania. Im wiekszy jest kat a i im wiekszy jest odcinek M01 = 00± = r, tym wyzsza bedzie maszyna do pisania.W plaszczyznie przekroju, przecho¬ dzacej przez os symetrji MOfiJ), szczeli¬ ny lozyska segmentowego w punkcie Ox i szczeliny lozyska dzwigni posrednich do¬ kladnie sobie odpowiadaja. Jesli sie jednak te plaszczyzne obróci okolo osi AJ), pro¬ stopadlej do MOx i do wszystkich dzwigni czcionkowych, o kat e, to lozysko segmen¬ towe bedzie przeciete prostopadle w punk¬ cie A, lozysko zas dzwigni posrednich — ukosnie w punkcie B. Z drugiej strony plaszczyzna, poprowadzona przez os A2 (prostopadla do 002 to jest ta plaszczyz¬ na, w której wahaja sie dzwignie posrednie) i przez C, przetnie lozysko tych dzwigni w punkcie B2. Im wiekszy jest kat £, tym wieksza jest odleglosc BB2. W praktyce oznacza to, ze przy poruszaniu dzwigni posredniej okolo punktu B, nastapia wy¬ ginania w bok, których objawami bedzie wieksze tarcie i zuzycie dzwigni posredniej.Naciskanie zewnetrznych klawiszy bedzie wymagalo uzycia znacznie wiekszych sil, niz naciskanie klawiszy srodkowych. O- prócz tego dleglosc AB, a z nia i dlugosc dzwigni posredniej, staje sie coraz wieksza, jesli wzrasta kat e. Jesli te dzwignie maja pozostac jednakowo dlugie, to nalezy zre¬ zygnowac z ksztaltu lukowego przy lozy¬ skach dzwigni posrednich. Wtedy jednak odcinek AB bedzie stale mocno pochylony.Jesli chce sie uniknac (fig. 2) poprzed¬ nio opisanych wyginan w bok dzwigni po¬ srednich w punkcie B, to nalezy uwzgled¬ nic co nastepuje.Punkt B2 pokrywa sie z punktem B dla kazdego dowolnego kata e, jesli podniesie sie plaszczyzne lozyska dzwigni posrednich o kat x1 okolo prostej 02F tak, ze srodek M lozyska dzwigni posrednich bedzie sie rzutowal na prosta MD.Jesli teraz plaszczyzne przekroju MD0102 obróci sie o kat e okolo osi Ax, równoznacznej z osia MD, to plaszczyzna ta przetnie lozysko segmentowe w punkcie A lozysko zas dzwigni posrednich — w punk¬ cie B. Poniewaz jednak punkt M2 znajdu¬ je sie na prostej MD, wiec obecnie linia przeciecia plaszczyzny siecznej MDEF z plaszczyzna lozyska dzwigni posrednich, to jest plaszczyzna M2CF, przechodzi takze, przez punkt B. Plaszczyzna ta nie przecina juz prostopadle w punkcie B lozyska dzwigni posrednich, lecz jest nieco pochy¬ lona ku srodkowi okolo prostej M2CF. Po¬ chylenie to jest jednak bez znaczenia, gdyz — 3 —obecnie dzwignia moze sie poruszac bez Z podanego ponizej obliczenia kata xx wyginania w bok, w tej samej plaszczyznie z trójkata D02M2, biorac pod uwage takze zarówno wzgledem M, jak i wzgledem i trójkat DOxM, wynika (por. takze fig, 5): M202 = r + d; D02 = DOY+ Ofi2 = COS& d; M2DOo = 900 — ai; «S DM202= 180 — (90° — a + *i) = 90°+ a- Xl.Z wzoru sinusów wynika: sin (90° + a — *J: sin f90° — ^ = D02: M202. sin(90° + aL—xJ= \cosa I cos cl r + d. cosa fr + dj na Kat x1 na fig, 2 odpowiada katowi x fig. 5.W maszynie, zbudowanej na tej pod¬ stawie, w punkcie B nie nastapia zadne wy¬ ginania w bok, a dzwignie posrednie moga sie w punkcie B poruszac bez tarcia, gdyz prosta M Poniewaz jednak dla wzrastajacego kata £, odleglosc AB bedzie wieksza, niz Ofi^ = c/, to takze i zewnetrzne dzwignie posrednie musza byc dluzsze, niz srodkowe, a oprócz tego prosta AB jest pochylona wzgledem plaszczyzny poziomej tak, ze wszystkie laczniki, przenoszace ruch dzwigni posred¬ nich na dzwignie czcionkowe, sa niejedna¬ kowe.Róznice nie sa juz jednak tak duze, jak w ukladzie wedlug fig. 1. Powstaje zatem zagadnienie: czy mozliwe jest przy dal¬ szym zwiekszeniu kata x± otrzymanie AB= == Ofiz = d, a jednoczesnie, by AB bylo poziome? Dalsze rozwazania dotycza fig. 3, 4a, 4b, 5 i 6. Warunki przemyslowo — tech¬ niczne polegaja wiec na tym, by byly sobie równe nie tylko wszystkie dzwignie czcion¬ kowe, ale takze i wszystkie dzwignie po¬ srednie oraz wszystkie laczniki miedzy dzwigniami posrednimi i czcionkowymi, a r + d krzywe, na których rozmieszczone sa lo¬ zyska dzwigni czcionkowych i dzwigni po¬ srednich, byly o ile moznosci wspólsrodko- wymi lukami kól. Spelnienie tych wymo¬ gów prowadzi do bardzo znacznego uprosz¬ czenia przy seryjnym wytwarzaniu czesci skladowych i skladaniu gotowych maszyn do pisania.Ponadto powstaje nastepujace zagad¬ nienie: o jaki kat x nalezy obrócic plasz¬ czyzne lozyska dzwigni posrednich okolo prostej 02F, by dowolna plaszczyzna prze¬ kroju, przeprowadzona przez os Alf pokry¬ wajaca sie prosta MD, przy danym r, d i a tak przecinala oba lozyska, by bylo AB = = O-lOz = d, a prosta AB pozostawala równolegla do plaszczyzny poziomej? O- znacza to dalej, ze wysokosc h± polozenia punktu A ponad pozioma plaszczyzna pod¬ stawowa równa jest wysokosci h2 poloze¬ nia punktu B ponad pozioma plaszczyzna podstawowa; dalej, prosta AB jest równo¬ legla do EF, a zarazem prostopadle do tej¬ ze odcinki li\ i h'2 sa jednakowej dlugosci (fig. 3). Rozwiazanie wykreslne tego za¬ gadnienia jest przedstawione na fig. 5.Konstrukcja kata krytycznego x, gdy dane sa r, d i a, odbywa sie w sposób na¬ stepujacy. — 4 —Wykresla sie 0102 = d, kresli sie w punkcie 01 kat a oraz odmierza OxM = r.Prostopadla do M01 w punkcie M daje na prostej Ox02 punkt przeciecia D. Odcinek MD tworzy os obrotu dla plaszczyzny prze¬ kroju, wzdluz której poruszaja sie rucho¬ me dzwignie czcionkowe. W punkcie Af wykresla sie kat obrotu e. Na rysunku wy: kresla sie najpierw najwiekszy dla modelu kat obrotu s = — . Prostopadla do OtAf w punkcie 01 daje punkt E\ Odcinek Oiis = OJZ* jest prostopadly do D01 w plaszczyznie poziomej. Prosta laczaca DE jest prosta przeciecia plaszczyzny przekro¬ ju z plaszczyzna pozioma; na prostej tej musi lezec punkt F, znajdujacy sie takze na* prostopadlej do 0102 w punkcie 02.Obraca sie teraz plaszczyzne sieczna z powrotem o kat £. Poniewaz os A19 pokry¬ wajaca sie z MD, jest prostopadla do pla¬ szczyzny lozyska segmentowego, wiec pro¬ sta MD jest prostopadla do wszystkich prostych plaszczyzny segmentu, przecho¬ dzacych przez punkt Af, a wiec nie tylko prostopadla do M0lt lecz takze i do MAE (fig. 3). Po obróceniu z powrotem plasz¬ czyzny siecznej okolo prostej MD prosta MA pokrywa sie, z M0lf odcinek ME' be¬ dzie równy ME0 (a takze dla sprawdzenia DE0 = DE), zas punkt E0 i MDE0 wyzna¬ czaja prawdziwy ksztalt trójkata. Prosto¬ padla A0J0, równa h\, przesuwa sie rów¬ nolegle o odcinek d, przy czym h\ = h\, J0K0 = d. Dzieki temu znajdzie sie punkt B tak, ze odcinek AB = d i jest równolegly do plaszczyzny podstawowej. Jesli teraz wykreslic F0D = DF, to F0B bedzie prosta przecieta plaszczyzny siecznej z plasz¬ czyzna lozyska dzwigni posrednich. r*-S-'- Ta prosta przeciecia F0B przecina pro¬ sta MD, pokrywajaca sie z osia At w punk¬ cie S. Prosta laczaca S02 tworzy wtedy wraz z prosta 0102 szukany kat x. Na pro¬ ste} S02 lezy punkt M3 (tak ze O^Af3 = = d + r) oraz punkt T, przez który prze¬ chodzi prosta przeciecia óbu plaszczyzn lozysk.Wykresla sie teraz (fig. 6) plaszczyzne lozyska dzwigni posrednich, podniesiona o kat x. Z fig. 5 bierze sie odcinki Af302 = = d + r, wykresla sie 02F prostopadle do Mq02, odklada sie na niej odcinek 02S oraz znajduje sie punkt F. Jesli teraz od¬ mierzyc FB = FqB na prostej FS, to otrzy¬ muje sie punkt B. Luk kola, zatoczonego ze srodka M3 promieniem Af302 = r + d, przechodzi takze przez punkt B, to znaczy, ze lozysko dzwigni posrednich moze zacho¬ wac ksztalt wspólsrodkowego luku kola.Poniewaz dlugosc odcinka MSS wynosi tylko kilka mm, wiec prosta przeciecia S B F malo sie rózni od prostej Af3B, to znaczy, ze prosta S B jest prawie prosto¬ padla do lozyska dzwigni posrednich, a poprzednio przedstawione (fig. 1) wygiecia w bok sa bardzo male.Przy powtórzeniu tej konstrukcji dla mniejszych katów s otrzyma sie ten sam punkt S na prostej MD, a zarazem i ten sam kat x oraz znowu otrzyma sie punkt B na luku kola, zatoczonego z punktu Af3 promieniem (r + d).Z przedstawionego na rysunku przy po¬ mocy figur 5, 3 oraz 4a i 4b przebiegu ro¬ zumowania wynika nastepujace obliczenie kata krytycznego x.Najpierw oblicza sie niektóre pomocni¬ cze odcinki i pomocnicze katy: ^; 3) MD = r.tg*; tga.cose -5 = tga . cos e.To samo wynika z prostego kata brylowego w punkcie D (porównaj fig. 4a i 4b). cos e = colg (90 — y) . colg a (wzór Nepera) tgy = tga*. cos e 5, «.,.» 6) «.=^_:rJe=«,..M..=^.. cos a To samo wynika z fig. 3. cos ol cos a = co/g £ . colg (90 — %); lg$ = —— .CO/g£ ' 7) 0*F = D02.lg8=l-?—-\-d\.tg8; \cosa y r 8) DE =^= ' 9) /*=** ^L±f?; coso cos a. coso» cos o cos o 10) AE = J/lf£ — MA =— r; COS £ 11) £7 = AE . cos ycos £ y 12) h\=AJ =AE.sinv, h\ = BK = h\\ 13) FK = DF-DK = DF-(DJ-\-JK) = DF — (DE—EJ + JK)=DF — DE +EJ-JK Ogólnie: cosS F£ = ??!?_ ^ - + (- r) cos? -d= '—z + cosd cosa . cosS ~ \coss J T cosa coso — ^ +I r\ coscp — d = = — d 4-I A . coscp . cosa coso \cose J coso \coss ] (—- \COS£ ., ,„ r|.«n cosS — d + { r) . coscp \cos* J — 6 —15) Obliczenie odcinka D S z trójkata D S F, w którym znane sa: odcinek D F (patrz punkt 9), f i (90—cp), a zatem i trzeci kat a = 180 — (f + 90 — DS : DF = sin f : sin a (wzór sinusów) sin a b) Obliczanie kata x z wzoru sinusów: sin x : sin (90 — a) = DS : 02S DS . sin (90 — a) smx= as Zakladajac, ze model posiada wymiary r =i 50 mm, rf = 44,5 mm, a = 34°, to z liczbowego przeliczenia dla s =s 54°, otrzy¬ muje sie kat x = 19°41\ a dla £ = 27° — kat x = 23°36'; obliczona srednia wartosc krytycznego kata pochylenia x zgadza sie zatem z konstrukcja wedlug fig. 5 i 6, z której wynikalo x = okolo 20°.Kat x mozna takze obliczyc z naroza brylowego w punkcie F (trójkat sferycz¬ ny). Wyznaczenie ogólnego wyrazenia na sin x, niezaleznego od kata s1 nie jest latwe ze wzgledu na wstawienie wielkosci me¬ trycznej d = AB; obliczenie to jednak nie jest takze konieczne, gdyz z konstrukcji wedlug fig. 5 i powyzszego przeliczenia otrzymuje sie dla róznych katów s ten sam odcinek DS i ten sam kat x.Zatem plaszczyzna lozyska dzwigni posrednich musi byc pochylona wzgledem plaszczyzny podstawy o ten kat krytyczny x, jesli warunki przemyslowo-techniczne polegaja na tym, by wszystkie dzwignie czciorlkowe, wszystkie dzwignie posrednie i wszystkie laczniki byly jednakowej wiel¬ kosci oraz przynalezne do siebie punkty lozysk [A i B na fig. 5) znajdowaly sie w równej wysokosci ponad plaszczyzna pod¬ stawy, a oprócz tego, by otrzymywalo sie jednakowe momenty skrecajace i jednako¬ wy montaz kazdego zespolu uderzajacego. 16) Obliczanie krytycznego kata x z trójkata DS02, w którym obecnie dane sa DS, D02 i kat SD02 = = 90 — a a) Obliczanie z boku przeciwleglego S02 = s wedlug wzoru kosinusów; Jesli zrezygnowac (fig. 7, 8, 9 i 10) z jednego z tych warunków, np. azeby przy¬ nalezne do siebie punkty lozysk nie byly jednakowo odlegle od podstawy, a pozo¬ stac przy warunku, by wszystkie dzwignie posrednie byly jednakowej dlugosci, to wtedy punkt B2 lozyska krzywej, obejmu¬ jacej punkty lozysk dzwigni posrednich (fig. 7), nie moze juz byc polozony w takiej samej wysokosci ponad plaszczyzna pod¬ stawy, co przynalezny do tego samego ele¬ mentu napedowego punkt lozyska krzywej, obejmujacej punkty lozysk dzwigni czcion¬ kowych, lozysko zas dzwigni posrednich otrzyma ksztalt eliptyczny, a plaszczyzna lozyska dzwigni posrednich bedzie podnie¬ siona wzgledem plaszczyzny podstawowej o kat x2. Na fig. 7 i 8 przedstawiona jest odpowiednia konstrukcja, która az do zna¬ lezienia punktu F0 jest jednakowa z kon¬ strukcja wedlug fig. 5. Wykreslajac (fig. 8) ksztalt lozyska dzwigni posrednich jako np. luk eliptyczny 02B2 znajdzie sie jako przeciecie luku kola, zatoczonego ze srod¬ ka F0 promieniem FQB2 z lukiem, zatoczo¬ nym ze srodka 01 promieniem d = Ox02f punkt B2, a na przedluzeniu odcinka F0B2 punkt S2 na osi obrotu MXD, a zarazem i S202 oraz przynalezny kat pochylenia x2* Odwrotnie, dla danego kata pochylenia, np. jc3 na fig. 7, mozna znalezc punkt S3, dalej B3 oraz ksztalt luku eliptycznego, na któ¬ rym musza sie znajdowac punkty lozyska dzwigni posrednich.Jesli wiec zrezygnowac z warunku, by wysokosc polozenia przynaleznych sobie punktów A i B lozysk byly jednakowe, to s2 = (DSJf* + (DOJ2 — 2.DS. D02 . cos (90 — a) — 7kat miedzy dzwignia posrednia i dzwignia czcionkowa bedzie inny dla klawiszów ze¬ wnetrznych, a momenty obrotowe beda sie znacznie róznily. Jesli zas przeciwnie, utrzymuje sie warunek co do jednakowej wysokosci odpowiednich punktów A i B lozysk, to trzeba zrezygnowac z jednakowej odleglosci tych punktów lozysk, a zarazem i z jednakowej dlugosci wszystkich dzwigni posrednich, jesli sie odbiega od krytycznego kata x i ksztaltu luku kola lozyska dzwigni posrednich.Zakladajac, ze w celu uzyskania niz¬ szej i wiecej zwartej budowy lozysko dzwigni posrednich ma ksztalt eliptyczne¬ go luku, jak na fig. 10, to z fig. 9 otrzyma sie punkt F, podobnie jak z fig. 5. Kolo, zatoczone ze srodka F0 promieniem FB przecina równolegla A0B0 w punkcie S4.Prosta F0B0 przecina os obrotu MJ) w punkcie S4. Odcinek S402 wyznacza przy¬ nalezny kat pochylenia plaszczyzny dzwi¬ gni posrednich. Odwrotnie, dla danego ka¬ ta pochylenia mozna z fig. 9 i 10 wyzna¬ czyc przynalezny luk eliptyczny. To roz¬ wiazanie ma te wade, ze zewnetrzne dzwignie posrednie beda dluzsze, a zatem i momenty obrotowe beda mniej korzystne.Oprócz tego z fig. 10 widac, ze wieksze be¬ da wygiecia w bok, przedstawione na fig. 1.Jesli dla danego pochylenia plaszczyzny lo¬ zyska dzwigni czcionkowych, dla danej dlugosci dzwigni czcionkowych i dzwigni posrednich pochylenie plaszczyzny dzwigni posrednich (kat krytyczny x na fig. 5) be¬ dzie wyznaczone wedlug powyzszych da¬ nych, to przy najwiekszym sciesnieniu przestrzennym osiaga sie prostote przy montazu i wyrównanie momentów obroto¬ wych; lozysko dzwigni posrednich bedzie przy tym wspólsrodkowym lukiem kola.Jesli zrezygnowac z tych warunków, to przy jednoczesnej zmianie kata pochylenia ksztalt tego lozyska zmienia sie na luk elip¬ tyczny.Jesli np. przyjmuje sie budowe maszy¬ ny do pisania wedlug poprzednio wskaza¬ nych nowych zasad, dla najkorzystniejsze¬ go przypadku pod wzgledem uproszczenia i ujednostajnienia, to nalezy postawic naste¬ pujace warunki: wszystkie dzwignie czcion¬ kowe maja byc równe (promien r), wszyst¬ kie dzwignie posrednie maja byc równe, wszystkie odleglosci odpowiednich punk¬ tów lozysk maja byc równe (AB = Ox02 = = d), wszystkie laczniki miedzy dzwignia¬ mi czcionkowymi i posrednimi maja byc równe, wszystkie laczniki miedzy dzwi¬ gniami posrednimi i klawiszowymi maja byc równe, wszystkie dzwignie maja sie wahac pionowo w swych lozyskach, wszyst¬ kie punkty obrotu dzwigni klawiszowych maja lezec na jednej prostej, wszystkie dzwignie klawiszowe maja byc proste, wszystkie momenty obrotowe maja byc równe przy równych skokach klawiszów, wszystkie znormalizowane czesci (walki, klawiatura) maszyn do pisania maja byc zachowane (odstep krancowego klawisza od srodka jest równy b).Wedlug wynalazku ma byc dla powyz¬ szych danych wyznaczone krytyczne pochy¬ lenie plaszczyzny lozyska dzwigni posred¬ nich wzgledem plaszczyzny podstawowej.Lozyska te leza na krzywej, która znajduje sie w pewnej zaleznosci geome¬ trycznej od luku lozysk dzwigni czcion¬ kowych; jednoczesnie ma byc wyznaczony promien tej krzywej (pochylenie plaszczyz¬ ny lozyska dzwigni posrednich jest równe xf promien R = y).Fig. 13 przedstawia wyznaczenie wykre- slnie wspomnianych niewiadomych.W celu umozliwienia najdalej idacego ograniczenia wymiarów maszyny do pisa¬ nia, nalezy przed rozwiazaniem tego zagad¬ nienia podac nastepujace rozwazania prak¬ tyczne.Walek musi poruszac sie na wózku.Wózek ten wraz ze swoimi wszystkimi ko¬ niecznymi urzadzeniami musi posiadac pewna okreslona odleglosc osi od plasz- — 8 —czyzny podstawowej. Dla uzyskania do¬ kladnego pisma, czcionki musza uderzac stycznie do powierzchni walka.Dla pomieszczenia wymaganej ilosci dzwigni czcionkowych lozysko dzwigni czcionkowych musi posiadac grubosc, od¬ powiadajaca naprezeniom i wlasciwosciom tworzywa (odstep katowy krancowych szczelin od srodka maszyny jest równy e).Pod segmentem musi sie znajdowac przestrzen dla grubosci tworzywa i dla skoku klawiszy dzwigni klawiszowych.Krancowa dzwignia klawiszowa posiada przy normalnej klawiaturze odstep b od srodka.Moc uderzenia dla wykonywania prze¬ bitek musi odpowiadac tej mocy w znanych dotychczas maszynach (momenty obrotowe w lozysku dzwigni czcionkowych).By móc uwzglednic te wszystkie warun¬ ki i móc zachowac mozliwie niska i zwarta budowe, plaszczyzna segmentu, styczna do scianek walka, musi byc w ten sposób po¬ chylona pod katem (kat a) do plaszczyzny podstawowej, by wszystkie glówki czcionek równiez i w polozeniu spoczynku mialy mniej wiecej ten sam odstep od plasz¬ czyzny podstawowej, jak w tym polozeniu, gdy znajduja sie one w punkcie uderzenia (na walku).W ten sposób okresla sie kat pochyle¬ nia a, a z dlugosci dzwigni czcionkowych — promien r.Odstep srodka 01 lozyska segmentowe¬ go od srodka 02 lozyska dzwigni posred¬ nich jest uwarunkowany glebokoscia maszy¬ ny i powinien byc odpowiednio do tego obrany (AB = 0102 = d). By w celu wy¬ równania momentów obrotowych mozliwe byly równe punkty zaczepienia dzwigni po¬ srednich, musza one lezec pionowo nad przynaleznymi do nich dzwigniami klawi¬ szowymi (odstep koncowego punktu od srodka jest równy b).Po ustaleniu w ten sposób wielkosci a, r i d mozna w ten sam sposób, jak w opisa¬ nych wyzej przykladach wykonania, obli¬ czyc wzglednie wyznaczyc kat krytyczny x, pod którym musi byc pochylona plasz¬ czyzna lozyska dzwigni posrednich wzgle¬ dem plaszczyzny podstawowej.Jednoczesnie wyznaczony jest takze promien R = y lozyska dzwigni posrednich.Proste przeciecia plaszczyzny lozyska dzwigni czcionkowych i plaszczyzny lozy¬ ska dzwigni posrednich z plaszczyzna pod¬ stawowa sa równolegle dzieki symetrycznej budowie. Kazde dwa przynalezne do siebie punkty A i B w lozysku dzwigni czcionko¬ wych i w lozysku dzwigni posrednich sa sobie podporzadkowane tak, ze AB = = 0^2 = d. Wskutek tego oba szeregi punktów znajduja sie w pewnej zaleznosci geometrycznej.Jesli plaszczyzne, przechodzaca przez O-^O^, obierze sie za plaszczyzne rzutu po¬ ziomego, a prostopadla do niej plaszczyzne srodkowa — za plaszczyzne rzutu pionowe¬ go i kladzie sie plaszczyzne dzwigni czcion¬ kowych i plaszczyzne dzwigni posrednich na plaszczyzne rzutu poziomego, to rzuty punktów lozyska A0 i B0 nie beda juz po¬ siadaly odleglosci przestrzennej AB = = 0-^0% = d; wskutek jednak poprzed¬ nio ustalonego powinowactwa i w rzucie po¬ ziomym krzywe, laczace punkty A0 i S0, zwiazane sa geometrycznie pewna zalez¬ noscia.Wszystkie plaszczyzny wahan dzwigni czcionkowych przecinaja sie na osi alf przechodzacej przez punkt Mlt prostopadle do plaszczyzny lozyska dzwigni czcionko¬ wych. Ta os aA (styczna w punkcie M1) przecina plaszczyzne podstawowa w punk¬ cie D (okreslonym za pomoca r i o).Wszystkie plaszczyzny wahan dzwigni po¬ srednich równiez przecinaja sie na osi a2, prostopadlej do plaszczyzny lozyska dzwi¬ gni posrednich.Wyzej opisane pewne okreslone podpo¬ rzadkowanie i zaleznosc (stosunek geome¬ tryczny) kazdych dwóch odpowiednich — 9 —punktów w lozysku dzwigni czcionkowych i w lozysku dzwigni posrednich warunkuje takze pewna zaleznosc osi aT i a2, odpowia¬ dajaca powyzszemu stosunkowi geome¬ trycznemu. Wynika to z faktu, ze te obie osie przechodza w plaszczyznie podstawy przez wspólny punkt przeciecia D. Waru¬ nek, by wszystkie momenty obrotu w plasz¬ czyznie lozyska dzwigni czcionkowych i przynalezne momenty obrotu w plaszczyz¬ nie lozyska dzwigni posrednich wyrówny¬ waly sie ze soba lub tez byly wzajemnie uzgodnione, wymaga, by prosta A0B01 la¬ czaca rzuty punktów A i B lozyska na plaszczyzne podstawowa, równiez prze¬ chodzila przez punkt D.Warunki, ustalone na wstepie tego przykladu wykonania, wymagaja, by po¬ chylenia osi ax i a2 wzgledem plaszczyzny podstawowej byly niejednakowe, a zatem, by plaszczyzny wahan dzwigni czcionko¬ wych i plaszczyzny wahan dzwigni posred¬ nich nie pokrywaly sie ze soba.Zatem punkt D gra role punktu stalego w geometrycznej zaleznosci obu szeregów punktów.Konstrukcja kata xi promienia y przed¬ stawia sie, jak nastepuje.Na krawedzi a podstawy kresli sie sze¬ reg wedlug punktów 0X0 i 02; w punkcie 0X wykresla sie kat a i znajduje punkt Afx (Ml01 = r). Prostopadla w punkcie M1 przecina krawedz podstawy w punkcie D.Od punktu Ox odmierza sie odcinek 0X O, OiD = —-; OU = r. cose; OxU cos* l a tt • ni/ DU.I A0U = r. sim, DV = . TJ- /ztó = óTv ; B°°2 = R — y — cos® wykresla ku dolowi kat e i znajduje sie w ten sposób punkt Ap, a zatem takze i punkt A w rzucie poziomym i pionowym.Prosta A0D przecina prosta, poprowa¬ dzona równolegle do krawedzi podstawy w odleglosci b, w punkcie B0. Prosta prosto¬ padla do cieciwy B0O2 luku w punkcie srodkowym przecina krawedz podstawy w 03, który jest rzutem srodka tegoz luku, przechodzacego przez lozyska dzwigni po¬ srednich na plaszczyzne pozioma. Zatem 0302 = y = R. Przy odwróceniu rzutu z powrotem punkt Af3 (srodek kola lozyska dzwigni posrednich) przypadnie: 1) na kole, zatoczonym z punktu 02 znalezionym promieniem y, 2) na stycznej a2, wyprowadzonej z punktu D do tego kola.Zatem wyznaczony jest punkt Jf3 oraz prosta Af302 . A, wiec kat pochylenia x jest juz okreslony. Z tego kata pochylenia x oraz punktu B znajduje sie teraz rzut po¬ ziomy i pionowy punktu B, po czym wy¬ kresla sie rzeczywista wielkosc odcinka AB, oznaczona na fig. 13 przez A* B*. Po¬ niewaz otrzymuje sie, ze ta wielkosc A*2?* = AB = 0^2, wiec spelnione sa wszystkie warunki, postawione na poczatku tego przykladu.Ponizej podane jest przeliczenie kata x i promienia y. Tak samo, jak iw pozosta¬ lych przykladach wykonania przeliczenie przebiega w sposób nastepujacy: = r - OU; DU = OxD - OJJ; ; 02V = (0,D + d) - DV; -A- ; O2W = i B0O2; sina R ' cosx = 0*D ' — 10 —Obliczenie i konstrukcja daja te same wartosci na x i y. Jesli sie powtórzy kon¬ strukcje i przeliczenie dla róznych punktów lozyska segmentowego, to dla tych samych katów x i promieni y znajdzie sie przyna¬ lezne punkty w lozysku dzwigni posrednich, jesli na e wezmie sie odpowiednie wartosci. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Uklad lozysk dzwigni, przenoszacych poprzez dzwignie posrednie ruch klawiszo¬ wy na dzwignie czcionkowe w podróznych maszynach do pisania, w których wskazane dzwignie czcionkowe sa osadzone na luku kola, znamienny tym, ze zawiera punkty obrotu dzwigni posrednich, lezace na plas¬ kiej krzywej geometrycznej, której plasz¬ czyzna jest pochylona pod katem, stano¬ wiacym kat krytyczny wzgledem podstawy maszyny, mniejszy od kata miedzy plasz¬ czyzna luku dzwigni czcionkowych wzgle¬ dem tejze podstawy, przy czym kat ten wyznacza sie w zaleznosci od czesci nape¬ dowych mechanizmu uderzajacego tak, by czesci te dzialaly jednakowo i sprawnie, stanowiac mozliwie uproszczony i ujedno¬ stajniony mechanizm uderzajacy. Otto Haas. Zastepca: Inz. M. Brokman, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 24891. Ark. 1. f,g.2Do opisu patentowego Nr 24891. Ark. 2. fig. 3 \ & \ (X? / 17 // / / / _ W / / y (-.d (&-óDo opisu patentowego Nr 24891. Ark. 3.Do opisu patentowego Nr 24891. Ark. 4.Do opisu patentowego Nr 24891. Ark. 5.Do opisu patentowego Nr 24891. Ark. 6. fig. W fig. 12Do opisu patentowego Nr 24891. Ark. 7. Fig. 13. Druk L. Boguslawskiego s Ski, Warszawa, PL