W urzadzeniu nawrotnym pieca rege¬ neracyjnego powstaje zwykle ta niedo¬ godnosc, ze czesc gazów opalowych przy kazdej zmianie okresu, czyli przy kazdym odwróceniu ich przeplywu, wylatuje do komina. W celu unikniecia tej niedogodno¬ sci w glównym przewodzie gazowym sto¬ sowano zawór, suwak, dlawik lub podobny narzad zamykajacy, który zostaje zamknie¬ ty przed lub jednoczesnie z nawrotem przeplywu gazów. Takie wykonanie urza¬ dzenia nawrotnego jest jednak mozliwe tylko przy spalaniu w piecu gazów jedne¬ go rodzaju.Przy opalaniu pieców róznymi gazami, lip. gazem koksowym oraz wielkopiecowym lub gazem koksowym, wielkopiecowym i generatorowym, powstawalyby bowiem znaczne niedogodnosci przez zastosowanie narzadu zamykajacego w glównym prze¬ wodzie gazowym. Nastepuje to zwlaszcza wskutek tego, ze warunki cisnienia w róz¬ nych przewodach, doprowadzajacych róz¬ ne gazy, sa zawsze rózne az do polaczenia ich w glównym przewodzie gazowym. Zwy¬ kle rózne gazy miesza sie dopiero przed narzadem nawrotnym pieca generatorowe¬ go lub bezposrednio w tym narzadzie, a potem te gazy w stanie zmieszanym wtla¬ cza sie do pieca przez ten zawór, kanal i komore.Po zamknieciu glównego przewodu ^a-zovfego rozne gfczy mieszalyby sie odpój wiednio do róznic cisnienia w róznych przewodach doplywowych, a ilosc jednego lub drugiego rodzaju gazu w mieszaninie bylaby tym wieksza, im wieksze bylyby róznice cisnienia. Wskutek takiego zmie¬ szania róznych gazów otrzymuje sie inny stosunek zmieszania niz poprzednio, a po¬ niewaz, jak wiadomo, doprowadzanie po¬ wietrza jest nastawione na okreslona jed¬ nostke cieplna, to gaz, który nie otrzymy¬ walby dostatecznej ilosci powietrza, po wiekszej czesci wylatywalby niezuzyty do komina. ^ * Zastosowanie narzadu zamykajacego w glównym przewodzie gazowym mialoby i te wade, ze po zamknieciu tego zaworu przy kazdej zmianie przeplywu gazu traciloby sie wysokowartosciowa mieszanke gazo¬ wa, znajdujaca sie w komorach i kanalach pieca, co przy kazdej zmianie okresu spo¬ wodowaloby strate do 120 m3 gazu.Wynalazek niniejszy ma na celu usu¬ niecie tych niedogodnosci i osiagniecie te¬ go, aby przy kazdym odwróceniu ogrzewa¬ nia pieca gazy wysokowartosciowe, znaj¬ dujace siej jeszcze w komorze, zostaly spa¬ lone.Istota urzadzenia nawrotnego pieca re¬ generacyjnego, opalanego róznymi gazami, których przewody doprowadzajace lacza sie ze wspólnym przewodem mieszajacym, polega na tym, ze oprócz zwyklych przy¬ rzadów nawrotnych do róznych gazów za¬ stosowano narzady zamykajace w przewo¬ dach, doprowadzajacych rózne gazy, z któ¬ rych przed rozpoczeciem przelaczania pie¬ ca zostaja zamkniete narzady zamykajace, znajdujace sie w przewodach, doprowa¬ dzajacych gazy wiecej wartosciowe, narza¬ dy zas zamykajace, znajdujace sie w prze¬ wodach, doprowadzajacych gazy o mniej¬ szej wartosci, sa zamykane wraz z przela¬ czeniem pieca, gdy mieszanka gazowa, znajdujaca sie w piecu i zawierajaca gazy wartosciowe, zostala spalona.Urzadzenie wedlug wynalazku jest wy¬ konane równiez w taki sposób, ze po prze¬ stawieniu pieca zamkniete narzady zamy¬ kajace w przewodach gazowych zostaja o- twarte.Przyklad wykonania urzadzenia na¬ wrotnego wedlug wynalazku, zwlaszcza gdy chodzi o piece regeneracyjne, jest ta¬ ki, w którym narzad zamykajacy w prze¬ wodzie, doprowadzajacym gaz mniej war¬ tosciowy, podczas normalnego dzialania pieca nie otwiera calego przeswitu prze¬ kroju tego przewodu doprowadzajacego, a w chwili zamykania narzadów zamykaja¬ cych w przewodach, doprowadzajacych ga¬ zy wartosciowe, zostaje wprowadzony naj¬ pierw w polozenie, otwierajace wiekszy przekrój przeplywu gazu, z którego to po¬ lozenia zostaje wprowadzony w polozenie zamkniete po przelaczeniu pieca.Dzieki takiemu wykonaniu urzadzenia , przelaczajacego osiaga sie to, ze w okre¬ sie czasu, gdy gaz mniej wartosciowy do¬ prowadza sie do pieca, wprowadza sie te¬ go gazu na jednostke czasu wieksza ilosc niz podczas normalnej pracy pieca, co jest skuteczne, poniewaz w tym czasie oprócz gazu mniej wartosciowego doprowadza sie do pieca takze gaz wiecej wartosciowy.Na rysunku uwidoczniono dwa przy- ! klady wykonania wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia urzadzenie czesciowo w przekroju podluznym; fig. 2 — odmiane urzadzenia l podczas zwyklej pracy pieca; fig. 3, 4 i 5 przedstawiaja przyrzad zamykajacy w ) trzech polozeniach w jednym przewodzie doprowadzajacym.W obydwóch przykladach wykonania zawór 1 sluzy do zmiany przeplywu gazu, a zawór 2 do zmiany powietrza. Gazy swieze, po uprzednim zmieszaniu sie w glównym przewodzie gazowym 15, gdy*za¬ wory 1 i 2 zajmuja polozenie, uwidocznio¬ ne liniami pelnymi, plyna w kierunku strzalki do pieca przez zawór 1, kanal 3, komore 4 i palnik 5. Powietrze wtlacza sie — 2 —jednoczesnie przez zawór 2 w kierunku strzalki kanalem 6 przez komore 7 i palnik 5 do pieca.W polozeniu zaworów 1 i 2, uwidocz¬ nionym liniami pelnymi, spaliny odplywa¬ ja w kierunku strzalki przez lewe komory 16 i 17 i zawory 1 i 2 do komina.Gdy zawory / i 2 przestawi sie w polo¬ zenie, uwidocznione liniami przerywanymi, przeplyw gazów i powietrza zostaje prze¬ stawiony, wskutek czego gazy i powietrze plyna przez komory 16 i 17 do pieca. Po przestawieniu zaworów 1 i 2 najpierw gaz niespalony, znajdujacy sie jeszcze w ko¬ morze 4 i w kanale 3, przez zawór / zosta¬ je wpuszczony do komina 11, a potem wy¬ tloczony na zewnatrz za pomoca spalin.Z glównym przewodem gazowym 15 la¬ cza sie trzy przewody 8, 9 i 10, z których przewodem 8 doplywa gaz koksowy, prze¬ wodem 9 — gaz generatorowy, a przewo¬ dem 10 — gaz wielkopiecowy.Urzadzenie moze byc oczywiscie wy¬ konane takze w ten sposób, ze zawiera tyl¬ ko przewody 8 i 9, albo tez wiecej niz dwa przewody do gazów wysokowartosciowych, albo wreszcie dwa przewody 10 do gazów mniej wartosciowych. W kazdym przewo¬ dzie doprowadzajacym 8, 9, 10 osadzone sa narzady zamykajace 12, 13, 14, które sta¬ nowia klapy dlawikowe.Do rozrzadzania tych klap dlawiko¬ wych sluzy silnik elektryczny 40, lecz moz¬ na równiez zastosowac inne silniki, przy czym mozna równiez wyposazyc np. kla¬ pe dlawikowa 14 w oddzielny silnik roz¬ rzadzajacy.Rozrzadzanie klap dlawikowych 12 i 13 za pomoca np. silnika elektrycznego 40 u- skutecznia sie w ten sposób, ze zamyka sie je krótko przed odwróceniem przeplywu gazów, czyli przed przestawieniem zawo¬ rów 1\2, natomiast klapa dlawikowa 14 w przewodzie 10 pozostaje na razie otwar¬ ta. W ten sposób osiaga sie to, ze od chwi¬ li zamkniecia klap 12 i 13 doprowadza sie do pieca tylko gaz mniej wartosciowy, wskutek czego ten gaz wtlacza poprzednio doprowadzona mieszanke gazów wartoscio¬ wych z gazów swiezych (gaz koksowy i ge¬ neratorowy) i gazu wielkopiecowego przez zawór 1, komore 3 i komore 4 do pieca, w którym mieszanka zostaje spalona. Po jej spaleniu zawory 1 i 2 przestawia sie w po¬ lozenie, uwidocznione linia przerywana, wskutek czego odwraca sie przeplyw ga¬ zu i powietrza, a jednoczesnie zamyka sie klape dlawikowa 14 w przewodzie 10.W urzadzeniu takim przy zmianie kie¬ runku przeplywu gazów opalowych traci sie zamiast gazu wysokowartosciowego, znajdujacego sie jeszcze w komorach i ka¬ nalach pieca, gaz wielkopiecowy o mniej¬ szej wartosci, który jest doprowadzany podczas ostatniego okresu zmiany kierun¬ ków przeplywu.Po odwróceniu kierunku przeplywu o- twiera sie wszystkie klapy dlawikowe 12, 13, 14 w przewodach 8, 9 i 10, a piec pra¬ cuje znowu przy zmienionym kierunku do¬ prowadzania gazów i powietrza.Przestawianie klapy dlawikowej 14 w polozenie zamkniete, opóznione wzgledem takiego przestawiania klap dlawikowych 12 i 13, lecz tylko przy uzyciu jednego sil¬ nika elektrycznego 40, moze byc osiagnie¬ te w sposób rózny. Mozna np. zastosowac znane przyrzady, zaopatrzone w mecha¬ nizm zegarowy, naciagany podczas prze¬ stawiania klap dlawikowych 12, 13 i powo¬ dujacy po pewnym czasie przestawienie klapy dlawikowej 14. Takie urzadzenie musi byc oczywiscie wykonane w ten spo¬ sób, ze przy powrotnym przestawianiu klap dlawikowych 12, 13 w polozenie otwarte klapa dlawikowa 14 zostaje takze przesta¬ wiona w takie samo polozenie za pomoca odpowiedniej przekladni lub ukladu draz¬ ków.W przykladzie wykonania wedlug fig. 2 narzady zamykajace stanowia równiez klapy dlawikowe 12 i 13, natomiast narzad — 3 —zamykajacy 14 w przewodzie 10 stanowia dwie klapy 20 i 21, znajdujace sie jedna obok drugiej w odcinku Turowym 10', z których klapa 20 jest osadzona na walku 22, klapa zas 21 na walku 23.Na walku 22 klapy dlawikowej 20 ze¬ wnatrz odcinka rurowego 10* osadzone jest na stale ramie 24 ciezarka 25, przy czym na drugim koncu walka 22, równiez ze¬ wnatrz odcinka rurowego 10', znajduje sie luzno osadzona korba 26 z czopem 27. Na walku 23 klapy dlawikowej 21 zewnatrz odcinka rurowego 10 jest osadzona na sta¬ le dzwignia widelkowa 28 (fig. 3), Podczas normalnej pracy pieca klapy dlawikowe 20, 21 zajmuja polozenie, uwi¬ docznione na fig. 2 i 3, w którym zderzak 29, polaczony na stale z walkiem 22 kla¬ py 20, przylega do nastawnego zderzaka 30 na odcinku rurowym 10', oraz drugi zderzak 31, osadzony na walku 22, przyle¬ gajacy do zderzaka 32 na czopie 27. Dzwi¬ gnia 28 na walku 23 przylega do nierucho¬ mego zderzaka 33 na odcinku rurowym 10'.Przy takim polozeniu czesci klapa 20 znaj¬ duje sie w uwidocznionym na rysunku po¬ lozeniu ukosnym, czyli w polozeniu zamk¬ nietym czesciowo, natomiast klapa 21 zaj¬ muje polozenie otwarte. Do rozrzadzania klap dlawikowych 12 i 13 i obracania kor¬ by 26 w kierunku strzalki 34 sluza na ry¬ sunkach nie uwidocznione silniki elek¬ tryczne.Gdy przeplyw gazów w piecu regene¬ racyjnym ma byc odwrócony, zamyka sie klapy dlawikowe 12 i 13 za pomoca silni¬ ków elektrycznych krótko przed przesta¬ wieniem zaworów 1 i 2. W tej samej chwi¬ li korba 26 klapy 14 zostaje przestawiona za pomoca swego napedu z polozenia we¬ dlug fig. 3 w polozenie wedlug fig. 4, w którym czop 27 wsuwa sie w widelkowa dzwignie 28 klapy 21. Obrót korby 26 z po¬ lozenia wedlug fig. 3 w polozenie wedlug fig. 4 powoduje, ze ciezarek 25 przestawia klape 20 w polozenie otwarte calkowicie, poniewaz korba 26 nie przytrzymuje ra¬ mienia 31 w polozeniu, uwidocznionym na fig. 3. Jezeli klapa 20 osiagnie polozenie otwarte, wystep 29 przylega równiez do zderzaka nastawnego 35 i zapobiega w ten sposób dalszemu obrotowi klapy 20 (fig. 4). W pewnych przypadkach zderzak 35 mozna umiescic w taki sposób, aby klapa 20 w ogóle nie mogla byc przestawiona w polozenie otwarte calkowicie.Od poczatku zamykania klap 12 i 13 przeplywa do pieca przewodem 10 tylko gaz mniej wartosciowy w wielkiej ilosci na jednostke czasu, a mianowicie wskutek przestawienia klapy 20 z polozenia wedlug fig. 3 w polozenie wedlug fig. 4. Gaz, do¬ prowadzany do pieca, wtlacza do niego wpuszczona poprzednio wysokowartoscio- wa mieszanke gazowa przez zawór /, ka¬ nal 3 i komore 4 do pieca, w którym zosta¬ je spalona.Po spaleniu wysokowartosciowej mie¬ szanki gazowej w piecu nastepuje przesta¬ wienie zaworów 1 i 2 w polozenie, uwi¬ docznione linia przerywana, oraz dalszy obrót korby 26 za pomoca silnika z poloze¬ nia wedlug fig. 4 w polozenie wedlug fig. 5, w którym korba 26 przylega do zderza¬ ka 30. Ten obrót korby 26 w kierunku strzalki 34 z polozenia wedlug fig. 4 w po¬ lozenie wedlug fig. 5 powoduje, ze ramie 28 zostaje przestawione z polozenia we¬ dlug fig. 4 w polozenie wedlug fig. 5, wsku¬ tek czego klapa 21 zostaje przestawiona z polozenia otwartego w polozenie zamknie¬ te wedlug fig. 5, przy czym ramie 28 przy¬ lega do zderzaka 36.Doplyw gazu mniej wartosciowego jest wiec takze przerwany przy polozeniu cze¬ sci wedlug fig. 5.Po ukonczeniu odwracania przeplywu gazów w piecu wszystkie trzy zawory 12, 13, 14 w przewodach 8, 9, 10 zostaja o- twarte jednoczesnie, przy czym otwarcie przewodu 10 nastepuje wskutek tego, ze korba 26 powraca z polozenia wedlug fig. — 4 —5 w polozenie wedlug fig, 3. Przy powrot¬ nym przesuwie1 korby 26 najpierw plytka 21 zostaje przestawiona w polozenie otwar¬ te (fig. 3 i 4), a bezposrednio po tym klapa 20, mimo dzialania ciezarka 25, zostaje przestawiona z powrotem za pomoca kor¬ by 26 z polozenia wedlug fig. 5 i 4 w cze¬ sciowo otwarte polozenie wedlug fig. 3, wskutek czego po tym wszystkie czesci u- rzadzenia zajmuja polozenie, potrzebne do normalnej pracy pieca. PL