Celem wynalazku niniejszego jest umo¬ zliwienie stosowania w szerokim zakresie drzewa do budowy dróg, a mianowicie drzewa w najprostszej postaci jako okra¬ glaków o malych rozmiarach lub grubszego drzewa lupanego.Zamiast ukladac drzewo w postaci gra- niastoslupów bezposrednio na twardym podlozu w piasku, tworzac przy tym szcze¬ liny równolegle, wwalcowuje sie drzewo w ulozona na podlozu warstwe odlamków kamiennych lub zuzlowych róznej wielko¬ sci ziarn o ostrych krawedziach az do gru¬ bego piasku, jak to sie robi przy budowie dróg z tlucznia i kamienia lamanego, albo uklada sie drzewo w postaci klocków na przygotowanym podlozu tworzac szczeliny klinowate, wypelniane gruboziarnistymi odlamkami kamiennymi o ostrych krawe¬ dziach lub zwirem. Dzieki takiemu wypel¬ nieniu szerokich szczelin miedzy klockami drewnianymi posiadaja one oparcie takie, iz mozna klocki te walcowac walcami me¬ chanicznymi nie przewracajac ich ani nie przesuwajac, przy czym odlamki kamieni, wypelniajace szerokie szczeliny, doznaja silnego stloczenia, dzieki czemu nawierzch¬ nia z klocków; drewnianych posiada zwarta budowe, jaka uzyskuje sie przez wwalco- wanie drzazg drewnianych w podloze z tlucznia.Azeby wytworzyc nawierzchnie wedlugwynalazku, ukladu sie warstwa o grubosci 6 — 10 cm drzazgi drewniane, otrzymane za pomoca lupaczki lub pily z eienkiego twardego drzewa okraglego 0 srednicy 4 —< 10 cm lub z drzewa lupanego, w war¬ stwie o grubosci okolo 5 cm odlamków ka¬ miennych, która w zaleznosci od wielkosci pustych przestrzeni w warstwie drzewa moze byc grubsza, i po wyrównaniu war¬ stwy drzazg walcuje sie ja tak dlugo, az warstwa odlamków kamiennych wwalcuje sie w warstwe drzewna do pewnej wysoko¬ sci. Wykonywajac nawierzchnie z klocków drewnianych, otrzymanych przez pociecie okraglaków, albo drzewa lupanego na cze¬ sci o dlugosci 15 — 25 cm, przy czym przez ukosne przeciecie klocka o dlugosci po¬ dwójnej otrzymuje sie klocki o koncach zaostrzonych, uklada sie je w gruncie, naj¬ lepiej zaostrzonymi koncami na dól, po czym walcuje albo ubija. Jesli stosuje sie klocki z drzewa lupanego, nalezy przy ukladaniu ich zwazac na to, aby nie po¬ wstawaly szczeliny równolegle i aby ra¬ czej powierzchnie klocków stykaly sie z krawedziami sasiednich klocków. Walco¬ wanie klocków albo ich ubijanie uskutecz¬ nia sie z dodawaniem wody tak dlugo, az bruk ostatecznie osiadzie.Nawierzchnie z drzazg stosuje sie naj¬ lepiej bezposrednio jako jezdnie, podczas gdy nawierzchnia z klocków nadaje sie do¬ skonale jako fundament drogi.W celu wykonczenia powierzchni z drzazg, wwalcowanych w warstwe z odlam¬ ków kamiennych, powleka sie ja po walco¬ waniu cienka warstwa smoly lub asfaltu albo zalewa emulsja smoly z bitumem oraz pokrywa odlamkami kamiennymi, stosowa¬ nymi do podloza, zalewajac je szlamem.Przed wyschnieciem powloki natryskuje sie ja emulsja bitumiczna, nastepnie po¬ krywa sie odlamkami kamiennymi i po¬ nownie ja walcuje.Zamiast ukladac drzazgi drzewne na warstwie odlamków kamiennych nieregu¬ larnie mozna je ukladac recznie w war¬ stwie odlamków kamiennych i nastepnie walcowac. W tym przypadku mozna dosto¬ sowac dlugosci drzazg (w kierunku wlókna drzewa) do zadanej grubosci pokrycia. Bra¬ ne $a przede wszystkim pod uwage drzazgi o dlugosci 5 — 10 cm. W celu uzyskania wysokowartosciowej nawierzchni mozna warstwe odlamków kamiennych rozposcie¬ rac na podlozu twardym.Podczas walcowania albo w wyjatko¬ wych razach podczas stosowanego ubijania podnosi sie material z odlamków kamien¬ nych w warstwie drzewnej ku górze. Przed calkowitym wypelnieniem szczelin mozna zaprzestac walcowania i uszczelnic nie wy¬ pelnione przestrzenie przez zalewanie ich roztworem maczki kamiennej i wody, w sklad którego wchodzic moze jeszcze ewen¬ tualnie cement, tras lub cement bitumicz¬ ny. Równiez w tym przypadku nastepuje pokrycie odlamkami kamiennymi, zalewa¬ nie szczelin emulsja smolowo-bitumiczna i ponowne walcowanie, a w celu trwalego uszczelnienia nawierzchni zalewa sie ja smola lub asfaltem albo emulsja smolowo- bitumiczna przy równoczesnym pokrywaniu nawierzchni odlamkami kamiennymi, wtla¬ czajac je w powierzchnie czolowe drzazg lub klocków, dzieki czemu uzyskuje sie szorstka powierzchnie jezdni. Zamiast sto¬ sowac jako podloze mieszanine odlamków kamiennych i piasku, a odlamki kamienne uzyc do wypelniania szczelin przy równo¬ czesnym uzyciu emulsji, mozna stosowac odlamki kamienne juz smolowane lub bi¬ tumowane. Jesli zamierza sie budowac na¬ wierzchnie podatna, mozna do odlamków kamiennych dodac trasu, cementu albo ce¬ mentu bitumicznego. Przez wtlaczanie ka¬ walków drzewa w odlamki kamienne i ma¬ ke kamienna z równoczesnym napawaniem smola i bitumem, chroni sie drzewo od dzialania wplywu powietrza i opadów atmosferycznych, wskutek czego osuwanie sie drzewa oraz gnicie nie moze nastapic. - 2 —Nadmienia sie przy tym, ze odlamki ka¬ mienne nie tylko przytrzymuja ostrymi krawedziami klocki drewniane, lecz rów¬ niez zmniejszaja znacznie, dzieki odporno¬ sci, niebezpieczenstwo grzyba drzewnego, W razie stosowania nawierzchni z kloc¬ ków drewnianych mozna zabezpieczyc ja od góry w sposób wyzej podany. Zamiast jednakowoz wypelniac górna czesc szcze¬ lin odlamkami kamiennymi mozna stoso¬ wac drobnoziarnisty tluczen o ziarnach 8 — 15 mm, po czym zalac powierzchnie albo goraca smola, albo asfaltem i goraca emulsja smolowo-bitumiczna, lub tez tylko goraca emulsja smolowo-bitumiczna. W ce¬ lu utrzymania szorstkiej powierzchni po¬ krywa sie ja nastepnie drobnymi odlamka¬ mi kamiennymi.Jesli pokrycie z klocków ma sluzyc ja¬ ko fundament, to mozna pominac uszczel¬ nianie powierzchni. Na tak wytworzonym fundamencie buduje sie jezdnie najkorzyst¬ niej równiez drewniana w mysl wynalazku niniejszego. Jednakze takie pokrycie drew¬ niane nadaje sie jako fundament i do in¬ nych nawierzchni, np. asfaltowych lub be¬ tonowych.Przy odpowiednim wykonaniu na¬ wierzchni zbedna jest na ogól dodatkowa ochrona drzewa od gnicia. Dotyczy to zwlaszcza przypadku zalewania górnych czesci drzewa w nawierzchni goraca smola i goraca emulsja albo tylko goraca emul¬ sja. Na zadanie mozna jednakowoz zasto¬ sowac, w celu lepszej konserwacji, prócz zalewania smola i bitumem dodanie specy¬ ficznych srodków do konserwacji drzewa.Polepszenie konserwacji drzewa mozna osiagnac najrózniejszymi sposobami, np. dodajac soli impregnujacych do mieszani¬ ny odlamków kamiennych i piasku, sluza¬ cej jako podloze dla drzewa. Takie im¬ pregnowanie mieszaniny wskazane jest zwlaszcza wtedy, gdy grunt jest wilgotny.Odpowiednia konserwacje drzewa przepro¬ wadza sie najwlasciwiej w ten sposób, ze okraglaki, pociete na miejscu budowy; zwilza sie woda i posypuje solami impre¬ gnujacymi, ale korzystnie jest rozpuscic sól impregnujaca na miejscu budowy w kadziach z woda i w powyzszym roztworze zanurzac klocki drewniane przed uzyciem albo polewac juz wybrukowana jezdnie drewniana roztworem, o ile chodzi tylko o ochrone powierzchni.Powyzszy prosty sposób impregnowania na miejscu znacznie zmniejsza koszty im¬ pregnowania drzewa dzieki temu, ze nie potrzeba tworzyc zapasów drzewa okragle¬ go.Dobre zakotwienie drzewa w odlam¬ kach kamiennych i wypelnianie duzych szczelin twardymi odlamkami kamiennymi, zmieszanymi ze smola lub asfaltem, nada¬ je nawierzchni, nawet przy twardym drze¬ wie, które staje sie sliskim, powierzchnie, zapewniajaca stala szorstkosc.Wtlaczanie drzewa w odlamki kamien¬ ne i zamkniecie dostepu powietrza i wody przez nasycanie smola lub bitumem zapo¬ biega wydluzaniu lub kurczeniu sie drze¬ wa. Duze szczeliny pozwalaja na pewne rozszerzenie sie materialu, tak iz wyklu¬ czone jest pecznienie jezdni.W zasadzie stosuje sie gorsze gatunki drzewa. Stopien suchosci drzewa nie od¬ grywa przy tym znaczniejszej roli. Rów¬ niez mozna stosowac swieze drzewo, które posiada nawet te zalete, iz mozna je z la¬ twoscia chronic od gnicia przez impregno¬ wanie dyfuzyjne. Gospodarcza wartosc wynalazku niniejszego polega przede wszystkim na mozliwosci stosowania kra¬ jowego bogactwa lesnego do budowy dróg, która jest przez to znacznie tansza w po^ blizu lasów, zwlaszcza w okolicach ubogich w kamien. Bardzo wazny ze wzgledów go¬ spodarczych jest fakt, iz przez dostosowa¬ nie klocków o róznej grubosci i dlugosci mozna budowac zarówno mocne jezdnie dla ciezkiego ruchu kolowego, jak równiez za¬ stapic nawierzchnie asfaltowe w miastach, — 3 —stosujac 5 — 6 cm wysokie oraz 5 — 6 cm grube okraglaki na odpowiednio mocnym fundamencie cementowym i sposób ten sto¬ sowac takze do nawierzchni chodników o- raz sciezek np. w ogrodach. PL