PL245906B1 - Sposób wytwarzania kwasu tereftalowego z p-cymenu - Google Patents
Sposób wytwarzania kwasu tereftalowego z p-cymenu Download PDFInfo
- Publication number
- PL245906B1 PL245906B1 PL441762A PL44176222A PL245906B1 PL 245906 B1 PL245906 B1 PL 245906B1 PL 441762 A PL441762 A PL 441762A PL 44176222 A PL44176222 A PL 44176222A PL 245906 B1 PL245906 B1 PL 245906B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- bromide
- cymene
- mol
- reactor
- terephthalic acid
- Prior art date
Links
- HFPZCAJZSCWRBC-UHFFFAOYSA-N p-cymene Chemical compound CC(C)C1=CC=C(C)C=C1 HFPZCAJZSCWRBC-UHFFFAOYSA-N 0.000 title claims abstract description 135
- 238000000034 method Methods 0.000 title claims abstract description 66
- KKEYFWRCBNTPAC-UHFFFAOYSA-N Terephthalic acid Chemical compound OC(=O)C1=CC=C(C(O)=O)C=C1 KKEYFWRCBNTPAC-UHFFFAOYSA-N 0.000 title claims description 84
- 238000007254 oxidation reaction Methods 0.000 claims abstract description 54
- 230000003647 oxidation Effects 0.000 claims abstract description 53
- 230000008569 process Effects 0.000 claims abstract description 50
- QVGXLLKOCUKJST-UHFFFAOYSA-N atomic oxygen Chemical compound [O] QVGXLLKOCUKJST-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims abstract description 49
- 239000001301 oxygen Substances 0.000 claims abstract description 49
- 229910052760 oxygen Inorganic materials 0.000 claims abstract description 49
- 239000002994 raw material Substances 0.000 claims abstract description 29
- 239000003054 catalyst Substances 0.000 claims abstract description 11
- 239000002904 solvent Substances 0.000 claims abstract description 10
- 239000002798 polar solvent Substances 0.000 claims abstract description 7
- 239000007800 oxidant agent Substances 0.000 claims abstract description 6
- 150000001649 bromium compounds Chemical class 0.000 claims abstract description 3
- QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-N Acetic acid Chemical compound CC(O)=O QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 75
- KYCQOKLOSUBEJK-UHFFFAOYSA-M 1-butyl-3-methylimidazol-3-ium;bromide Chemical compound [Br-].CCCCN1C=C[N+](C)=C1 KYCQOKLOSUBEJK-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 17
- CPELXLSAUQHCOX-UHFFFAOYSA-M Bromide Chemical compound [Br-] CPELXLSAUQHCOX-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 13
- 239000007789 gas Substances 0.000 claims description 13
- 229910017052 cobalt Inorganic materials 0.000 claims description 7
- 239000010941 cobalt Substances 0.000 claims description 7
- GUTLYIVDDKVIGB-UHFFFAOYSA-N cobalt atom Chemical compound [Co] GUTLYIVDDKVIGB-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 7
- WEVYAHXRMPXWCK-UHFFFAOYSA-N Acetonitrile Chemical compound CC#N WEVYAHXRMPXWCK-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 6
- JFDZBHWFFUWGJE-UHFFFAOYSA-N benzonitrile Chemical compound N#CC1=CC=CC=C1 JFDZBHWFFUWGJE-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 6
- XBDQKXXYIPTUBI-UHFFFAOYSA-N dimethylselenoniopropionate Natural products CCC(O)=O XBDQKXXYIPTUBI-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 6
- BRKFQVAOMSWFDU-UHFFFAOYSA-M tetraphenylphosphanium;bromide Chemical compound [Br-].C1=CC=CC=C1[P+](C=1C=CC=CC=1)(C=1C=CC=CC=1)C1=CC=CC=C1 BRKFQVAOMSWFDU-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 5
- 229910052723 transition metal Inorganic materials 0.000 claims description 5
- OBETXYAYXDNJHR-UHFFFAOYSA-N 2-Ethylhexanoic acid Chemical class CCCCC(CC)C(O)=O OBETXYAYXDNJHR-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 4
- XEEYBQQBJWHFJM-UHFFFAOYSA-N Iron Chemical compound [Fe] XEEYBQQBJWHFJM-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 4
- 150000004714 phosphonium salts Chemical group 0.000 claims description 4
- 150000003242 quaternary ammonium salts Chemical class 0.000 claims description 4
- 150000003624 transition metals Chemical class 0.000 claims description 4
- UDYGXWPMSJPFDG-UHFFFAOYSA-M benzyl(tributyl)azanium;bromide Chemical compound [Br-].CCCC[N+](CCCC)(CCCC)CC1=CC=CC=C1 UDYGXWPMSJPFDG-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 3
- WTEPWWCRWNCUNA-UHFFFAOYSA-M benzyl(triphenyl)phosphanium;bromide Chemical compound [Br-].C=1C=CC=CC=1[P+](C=1C=CC=CC=1)(C=1C=CC=CC=1)CC1=CC=CC=C1 WTEPWWCRWNCUNA-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 3
- 235000019260 propionic acid Nutrition 0.000 claims description 3
- IUVKMZGDUIUOCP-BTNSXGMBSA-N quinbolone Chemical compound O([C@H]1CC[C@H]2[C@H]3[C@@H]([C@]4(C=CC(=O)C=C4CC3)C)CC[C@@]21C)C1=CCCC1 IUVKMZGDUIUOCP-BTNSXGMBSA-N 0.000 claims description 3
- JRMUNVKIHCOMHV-UHFFFAOYSA-M tetrabutylammonium bromide Chemical compound [Br-].CCCC[N+](CCCC)(CCCC)CCCC JRMUNVKIHCOMHV-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 3
- RKHXQBLJXBGEKF-UHFFFAOYSA-M tetrabutylphosphanium;bromide Chemical compound [Br-].CCCC[P+](CCCC)(CCCC)CCCC RKHXQBLJXBGEKF-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 3
- DISYDHABSCTQFK-UHFFFAOYSA-N 7-methoxy-2,3-dihydrochromen-4-one Chemical compound O=C1CCOC2=CC(OC)=CC=C21 DISYDHABSCTQFK-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- LZZYPRNAOMGNLH-UHFFFAOYSA-M Cetrimonium bromide Chemical compound [Br-].CCCCCCCCCCCCCCCC[N+](C)(C)C LZZYPRNAOMGNLH-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 2
- VYZAMTAEIAYCRO-UHFFFAOYSA-N Chromium Chemical compound [Cr] VYZAMTAEIAYCRO-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- RYGMFSIKBFXOCR-UHFFFAOYSA-N Copper Chemical compound [Cu] RYGMFSIKBFXOCR-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- PWHULOQIROXLJO-UHFFFAOYSA-N Manganese Chemical compound [Mn] PWHULOQIROXLJO-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- 150000001242 acetic acid derivatives Chemical class 0.000 claims description 2
- 125000005595 acetylacetonate group Chemical group 0.000 claims description 2
- CHQVQXZFZHACQQ-UHFFFAOYSA-M benzyl(triethyl)azanium;bromide Chemical compound [Br-].CC[N+](CC)(CC)CC1=CC=CC=C1 CHQVQXZFZHACQQ-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 2
- YGGIZRRNXQJOTI-UHFFFAOYSA-M butyl(trimethyl)azanium;bromide Chemical compound [Br-].CCCC[N+](C)(C)C YGGIZRRNXQJOTI-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 2
- IKWKJIWDLVYZIY-UHFFFAOYSA-M butyl(triphenyl)phosphanium;bromide Chemical compound [Br-].C=1C=CC=CC=1[P+](C=1C=CC=CC=1)(CCCC)C1=CC=CC=C1 IKWKJIWDLVYZIY-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 2
- 150000003841 chloride salts Chemical class 0.000 claims description 2
- 229910052804 chromium Inorganic materials 0.000 claims description 2
- 239000011651 chromium Substances 0.000 claims description 2
- 229910052802 copper Inorganic materials 0.000 claims description 2
- 239000010949 copper Substances 0.000 claims description 2
- JHYNXXDQQHTCHJ-UHFFFAOYSA-M ethyl(triphenyl)phosphanium;bromide Chemical compound [Br-].C=1C=CC=CC=1[P+](C=1C=CC=CC=1)(CC)C1=CC=CC=C1 JHYNXXDQQHTCHJ-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 2
- 229910052742 iron Inorganic materials 0.000 claims description 2
- 229910052748 manganese Inorganic materials 0.000 claims description 2
- 239000011572 manganese Substances 0.000 claims description 2
- WPBNNNQJVZRUHP-UHFFFAOYSA-L manganese(2+);methyl n-[[2-(methoxycarbonylcarbamothioylamino)phenyl]carbamothioyl]carbamate;n-[2-(sulfidocarbothioylamino)ethyl]carbamodithioate Chemical compound [Mn+2].[S-]C(=S)NCCNC([S-])=S.COC(=O)NC(=S)NC1=CC=CC=C1NC(=S)NC(=O)OC WPBNNNQJVZRUHP-UHFFFAOYSA-L 0.000 claims description 2
- LSEFCHWGJNHZNT-UHFFFAOYSA-M methyl(triphenyl)phosphanium;bromide Chemical compound [Br-].C=1C=CC=CC=1[P+](C=1C=CC=CC=1)(C)C1=CC=CC=C1 LSEFCHWGJNHZNT-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 2
- 125000005609 naphthenate group Chemical group 0.000 claims description 2
- 150000002823 nitrates Chemical class 0.000 claims description 2
- RYVBINGWVJJDPU-UHFFFAOYSA-M tributyl(hexadecyl)phosphanium;bromide Chemical compound [Br-].CCCCCCCCCCCCCCCC[P+](CCCC)(CCCC)CCCC RYVBINGWVJJDPU-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 2
- RJELOMHXBLDMDB-UHFFFAOYSA-M trihexyl(tetradecyl)phosphanium;bromide Chemical compound [Br-].CCCCCCCCCCCCCC[P+](CCCCCC)(CCCCCC)CCCCCC RJELOMHXBLDMDB-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 2
- PRXNKYBFWAWBNZ-UHFFFAOYSA-N trimethylphenylammonium tribromide Chemical compound Br[Br-]Br.C[N+](C)(C)C1=CC=CC=C1 PRXNKYBFWAWBNZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- XMQSELBBYSAURN-UHFFFAOYSA-M triphenyl(propyl)phosphanium;bromide Chemical compound [Br-].C=1C=CC=CC=1[P+](C=1C=CC=CC=1)(CCC)C1=CC=CC=C1 XMQSELBBYSAURN-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 2
- XOOUIPVCVHRTMJ-UHFFFAOYSA-L zinc stearate Chemical class [Zn+2].CCCCCCCCCCCCCCCCCC([O-])=O.CCCCCCCCCCCCCCCCCC([O-])=O XOOUIPVCVHRTMJ-UHFFFAOYSA-L 0.000 claims description 2
- 239000002253 acid Substances 0.000 abstract description 6
- 238000006243 chemical reaction Methods 0.000 description 32
- UOGMEBQRZBEZQT-UHFFFAOYSA-L manganese(2+);diacetate Chemical compound [Mn+2].CC([O-])=O.CC([O-])=O UOGMEBQRZBEZQT-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 20
- QAHREYKOYSIQPH-UHFFFAOYSA-L cobalt(II) acetate Chemical compound [Co+2].CC([O-])=O.CC([O-])=O QAHREYKOYSIQPH-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 19
- 239000012451 post-reaction mixture Substances 0.000 description 19
- 229910000831 Steel Inorganic materials 0.000 description 18
- 239000010959 steel Substances 0.000 description 18
- ZWLPBLYKEWSWPD-UHFFFAOYSA-N o-toluic acid Chemical compound CC1=CC=CC=C1C(O)=O ZWLPBLYKEWSWPD-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 17
- GNKZMNRKLCTJAY-UHFFFAOYSA-N 4'-Methylacetophenone Chemical compound CC(=O)C1=CC=C(C)C=C1 GNKZMNRKLCTJAY-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 16
- 239000011541 reaction mixture Substances 0.000 description 16
- 230000036284 oxygen consumption Effects 0.000 description 15
- URLKBWYHVLBVBO-UHFFFAOYSA-N Para-Xylene Chemical group CC1=CC=C(C)C=C1 URLKBWYHVLBVBO-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 7
- 150000007513 acids Chemical class 0.000 description 5
- 238000004519 manufacturing process Methods 0.000 description 5
- 229910000856 hastalloy Inorganic materials 0.000 description 4
- 150000003842 bromide salts Chemical class 0.000 description 3
- 238000005260 corrosion Methods 0.000 description 3
- 230000007797 corrosion Effects 0.000 description 3
- GNTDGMZSJNCJKK-UHFFFAOYSA-N divanadium pentaoxide Chemical compound O=[V](=O)O[V](=O)=O GNTDGMZSJNCJKK-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- 239000007791 liquid phase Substances 0.000 description 3
- MWUXSHHQAYIFBG-UHFFFAOYSA-N nitrogen oxide Inorganic materials O=[N] MWUXSHHQAYIFBG-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- 230000001590 oxidative effect Effects 0.000 description 3
- -1 poly(ethylene terephthalate) Polymers 0.000 description 3
- GOUHYARYYWKXHS-UHFFFAOYSA-N 4-formylbenzoic acid Chemical compound OC(=O)C1=CC=C(C=O)C=C1 GOUHYARYYWKXHS-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 150000001868 cobalt Chemical class 0.000 description 2
- UFMZWBIQTDUYBN-UHFFFAOYSA-N cobalt dinitrate Chemical compound [Co+2].[O-][N+]([O-])=O.[O-][N+]([O-])=O UFMZWBIQTDUYBN-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 230000008030 elimination Effects 0.000 description 2
- 238000003379 elimination reaction Methods 0.000 description 2
- 239000013067 intermediate product Substances 0.000 description 2
- 150000002696 manganese Chemical class 0.000 description 2
- 150000003839 salts Chemical class 0.000 description 2
- JHJLBTNAGRQEKS-UHFFFAOYSA-M sodium bromide Chemical compound [Na+].[Br-] JHJLBTNAGRQEKS-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 2
- QGZKDVFQNNGYKY-UHFFFAOYSA-O Ammonium Chemical compound [NH4+] QGZKDVFQNNGYKY-UHFFFAOYSA-O 0.000 description 1
- 229910021568 Manganese(II) bromide Inorganic materials 0.000 description 1
- GRYLNZFGIOXLOG-UHFFFAOYSA-N Nitric acid Chemical compound O[N+]([O-])=O GRYLNZFGIOXLOG-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- XYFCBTPGUUZFHI-UHFFFAOYSA-N Phosphine Chemical compound P XYFCBTPGUUZFHI-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 239000004952 Polyamide Substances 0.000 description 1
- 229910000746 Structural steel Inorganic materials 0.000 description 1
- SCOFNTAVXDFWMZ-UHFFFAOYSA-N [O].CC1=CC=C(C)C=C1 Chemical compound [O].CC1=CC=C(C)C=C1 SCOFNTAVXDFWMZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 230000009471 action Effects 0.000 description 1
- 230000004913 activation Effects 0.000 description 1
- 230000002411 adverse Effects 0.000 description 1
- SWLVFNYSXGMGBS-UHFFFAOYSA-N ammonium bromide Chemical compound [NH4+].[Br-] SWLVFNYSXGMGBS-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 230000008901 benefit Effects 0.000 description 1
- 230000015572 biosynthetic process Effects 0.000 description 1
- 150000001732 carboxylic acid derivatives Chemical class 0.000 description 1
- 230000003197 catalytic effect Effects 0.000 description 1
- 239000004035 construction material Substances 0.000 description 1
- RJYMRRJVDRJMJW-UHFFFAOYSA-L dibromomanganese Chemical compound Br[Mn]Br RJYMRRJVDRJMJW-UHFFFAOYSA-L 0.000 description 1
- 229940079593 drug Drugs 0.000 description 1
- 239000003814 drug Substances 0.000 description 1
- 239000000975 dye Substances 0.000 description 1
- 230000000694 effects Effects 0.000 description 1
- 239000000835 fiber Substances 0.000 description 1
- 230000002401 inhibitory effect Effects 0.000 description 1
- 238000009434 installation Methods 0.000 description 1
- 230000007246 mechanism Effects 0.000 description 1
- 239000000203 mixture Substances 0.000 description 1
- 229910017604 nitric acid Inorganic materials 0.000 description 1
- 239000012071 phase Substances 0.000 description 1
- 239000004014 plasticizer Substances 0.000 description 1
- 229920002647 polyamide Polymers 0.000 description 1
- 229920000728 polyester Polymers 0.000 description 1
- 229920000139 polyethylene terephthalate Polymers 0.000 description 1
- 239000005020 polyethylene terephthalate Substances 0.000 description 1
- 150000003254 radicals Chemical group 0.000 description 1
- 230000035484 reaction time Effects 0.000 description 1
- 230000009467 reduction Effects 0.000 description 1
- 229920005989 resin Polymers 0.000 description 1
- 239000011347 resin Substances 0.000 description 1
- 230000027756 respiratory electron transport chain Effects 0.000 description 1
- 230000003313 weakening effect Effects 0.000 description 1
Classifications
-
- C—CHEMISTRY; METALLURGY
- C07—ORGANIC CHEMISTRY
- C07C—ACYCLIC OR CARBOCYCLIC COMPOUNDS
- C07C63/00—Compounds having carboxyl groups bound to a carbon atoms of six-membered aromatic rings
- C07C63/14—Monocyclic dicarboxylic acids
- C07C63/15—Monocyclic dicarboxylic acids all carboxyl groups bound to carbon atoms of the six-membered aromatic ring
- C07C63/26—1,4 - Benzenedicarboxylic acid
-
- C—CHEMISTRY; METALLURGY
- C07—ORGANIC CHEMISTRY
- C07C—ACYCLIC OR CARBOCYCLIC COMPOUNDS
- C07C37/00—Preparation of compounds having hydroxy or O-metal groups bound to a carbon atom of a six-membered aromatic ring
- C07C37/58—Preparation of compounds having hydroxy or O-metal groups bound to a carbon atom of a six-membered aromatic ring by oxidation reactions introducing directly hydroxy groups on a =CH-group belonging to a six-membered aromatic ring with the aid of molecular oxygen
-
- C—CHEMISTRY; METALLURGY
- C07—ORGANIC CHEMISTRY
- C07C—ACYCLIC OR CARBOCYCLIC COMPOUNDS
- C07C51/00—Preparation of carboxylic acids or their salts, halides or anhydrides
- C07C51/16—Preparation of carboxylic acids or their salts, halides or anhydrides by oxidation
- C07C51/21—Preparation of carboxylic acids or their salts, halides or anhydrides by oxidation with molecular oxygen
- C07C51/255—Preparation of carboxylic acids or their salts, halides or anhydrides by oxidation with molecular oxygen of compounds containing six-membered aromatic rings without ring-splitting
- C07C51/265—Preparation of carboxylic acids or their salts, halides or anhydrides by oxidation with molecular oxygen of compounds containing six-membered aromatic rings without ring-splitting having alkyl side chains which are oxidised to carboxyl groups
Landscapes
- Chemical & Material Sciences (AREA)
- Organic Chemistry (AREA)
- Engineering & Computer Science (AREA)
- Oil, Petroleum & Natural Gas (AREA)
- Chemical Kinetics & Catalysis (AREA)
- Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)
Abstract
Przedmiotem zgłoszenia jest sposób otrzymywania kwasu lereftalowego z p-cymenu, który polega na tym, że utlenianie p-cymenu prowadzi się czynnikiem utleniającym zawierającym tlen w polarnym rozpuszczalniku, przy stosunku objętościowym p-cymenu do rozpuszczalnika w przedziale 1:20 do 10:1, korzystnie 1:4, wobec katalizatora w ilości 0,01% - 10% mol w przeliczeniu na surowiec korzystnie od 1% mol, bromków organicznych w ilości 0,01% - 100% mol w przeliczeniu na surowiec, korzystnie 5% mol, w czasie 2 h – 6 h, temperaturze od 50°C do 250°C, korzystnie w 130°C, pod ciśnieniem od 0,11 MPa do 5,0 MPa, korzystanie 2,0 – 3,0 MPa, po czym proces prowadzi się w temperaturze, korzystnie 130°C w czasie co najwyżej do 2 godzin, korzystnie 2 h.
Description
Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania kwasu tereftalowego z p-cymenu, mającego zastosowanie w produkcji poli(tereftalanu etylenu), poliestrów, poliamidów, żywic, włókien, plastyfikatorów, barwników oraz leków.
Dotychczas znany jest na skalę przemysłową sposób otrzymywania kwasu tereftalowego z p -ksylenu znany z amerykańskiego opisu patentowego US2833816, US308990 jako wielkoprzemysłowy proces utleniania p-ksylenu gazami zawierającymi tlen.
Utlenianie prowadzi się w obecności soli metalu przejściowego oraz soli zawierającej anion bromkowy, pod zwiększonym ciśnieniem w fazie ciekłej, wobec kwasu octowego jako rozpuszczalnika. Niedogodnością procesu przemysłowego jest silnie korozyjne środowisko reakcji, które w połączeniu z wolnorodnikowym łańcuchowym mechanizmem utleniania tlenem p -ksylenu, powoduje korozję wżerową, osłabiającą materiał konstrukcyjny instalacji przemysłowej. Wielkoprzemysłowy proces polega na utlenianiu p -ksyIenu w fazie ciekłej do mieszaniny zawierającej kwas p -formylobenzoesowy, toluiIowy oraz tereftalowy. Utlenianie prowadzi się w temperaturze 170°C-225°C pod ciśnieniem 1,5 MPa-3 MPa, w czasie 2 h-4 h, przy użyciu katalizatora złożonego z soli kobaltu lub/i manganu oraz soli bromkowej, w kwasie octowym.
Interesujące jest zastąpienie p -ksylenu jako surowca pochodzenia petrochemicznego, p -cymenem, surowcem pochodzącym ze źródeł odnawialnych przedstawiono w amerykańskim opisie patentowym US2636899, gdzie proces utleniania p -cymenu prowadzi się za pomocą kwasu azotowego(V) w czasie 0,5 h, w temperaturze 180°C pod ciśnieniem 1,4 MPa. Zastosowane warunki umożliwiły na uzyskanie kwasu tereftalowego z 80,7% wydajnością. Niedogodnością powyższego rozwiązania jest zastosowanie w procesie stechiometrycznego czynnika utleniającego, który ma niekorzystny wpływ na środowisko w związku z tworzeniem się w procesie znaczącej ilości tlenków azotu,
Z innego amerykańskiego opisu patentowego US2858334 znany jest sposób utleniania p -cymenu gazami zawierającymi tlen w obecności bromku manganu(II). Reakcję utleniania prowadzi się przez 2 h, w temperaturze 180°C, pod ciśnieniem 2,1 MPa-2,8 MPa, powietrzem z przepływem 400 l/h, wobec rozpuszczalnika w postaci kwasu octowego. Otrzymano kwas tereftalowy z 55% wydajnością.
Z brytyjskiego opisu patentowego GB807091 znany jest proces utleniania p -cymenu gazami zawierającymi tlen, wobec octanu manganu(II) i bromku amonu, gdzie reakcję prowadzi się w czasie 9 h, w temperaturze 180°C, tlenem z przepływem 100 l/h, wobec rozpuszczalnika w postaci kwasu octowego, w wyniku której uzyskano kwas tereftalowy z 58,6% wydajnością. Niedogodnością powyższego rozwiązania jest długi czas reakcji oraz niska wydajność.
Z brytyjskiego opisu patentowego GB833438 znany jest proces utleniania p -cymenu gazami zawierającymi tlen, w obecności octanu kobaltu(II), octanu manganu(II) i bromku sodu. Reakcję prowadzono przez 30 h, w temperaturze 130°C, tlenem z przepływem 20 l/h, wobec kwasu propionowego jako rozpuszczalnika. Otrzymano kwas tereftalowy z 67% wydajnością.
Ponadto z opisu patentowego WO2014133433 znany jest dwustopniowy proces utleniania p -cymenu, gdzie w pierwszym etapie utlenianie p-cymenu prowadzi się w fazie gazowej, gazami zawierającymi tlen w reaktorze rurowym, wobec tlenku wanadu(V) w czasie 1 h, w temperaturze 200°C, pod ciśnieniem atmosferycznym, powietrzem z przepływem 4 m3. Stosunek p-cymenu do powietrza 100 g/1 m3. Mieszanina poreakcyjna jest absorbowana i suszona. Uzyskano stopień przereagowania wynoszący 90%. Otrzymano kwas toluilowy oraz tereftalowy z odpowiednio 50% i 40% wydajnością. W drugim etapie utlenianie mieszaniny reakcyjnej z etapu pierwszego prowadzi się w fazie ciekłej, gazami zawierającymi tlen, wobec octanu kobaltu(II), octanu manganu(II) i promotora w postaci soli bromkowej. Reakcję prowadzono przez 2 h, w temperaturze 200°C, pod ciśnieniem 2 MPa, wobec kwasu octowego jako rozpuszczalnika. Otrzymano kwas tereftalowy z 97% wydajnością. Niedogodnością jest złożoność procesu oraz zastosowanie wysokiej temperatury rumuńskiego opisu patentowego RO133419 znany jest proces utleniania p -cymenu gazami zawierającymi tlen, wobec mieszanego tlenku typu MnxCoO2, bez dodatku rozpuszczalnika. Reakcję prowadzono przez 1 h-24 h, w 80°C-150°C, pod ciśnieniem 0,8 MPa-4 MPa. Stopień przereagowania wyniósł 95%-99,9%. Otrzymano kwas toluilowy oraz tereftalowy z odpowiednio 70%-80% i 8%-10% selektywnością.
Ponadto z europejskiego opisu patentowego EP0962442 znany jest sposób utleniania p-cymenu gazami zawierającymi tlen, wobec soli kobaltu, manganu oraz nieorganicznej lub organicznej soli bromkowej. Reakcję prowadzi się w temperaturze 150°C do 220°C, wobec kwasu karboksylowego jako rozpuszczalnika.
Zagadnieniem technicznym wymagającym rozwiązania jest opracowanie nowego, innowacyjnego sposobu otrzymywania kwasu tereftalowego z p -cymenu w środowisku o ograniczonym działaniu korozyjnym.
Cel ten osiągnięto poprzez prowadzenie utleniania p -cymenu pod zwiększonym ciśnieniem, gazami zawierającymi tlen, w obecności soli lub kompleksu kobaltu, oraz czwartorzędowej soli amoniowej lub fosfoniowej zawierającej anion bromkowy (Br-), w podwyższonej temperaturze, w podwyższonym ciśnieniu, w polarnym rozpuszczalniku.
Sposób otrzymywania kwasu tereftalowego z p -cymenu polega na tym, że utlenianie p -cymenu prowadzi się czynnikiem utleniającym zawierającym tlen w polarnym rozpuszczalniku, przy stosunku objętościowym p -cymenu do rozpuszczalnika w przedziale 1 : 20 do 10 : 1, korzystnie 1 : 4, wobec katalizatora w ilości 0,01%-10% mol. w przeliczeniu na surowiec, korzystnie od 1% mol. bromków organicznych w ilości 0,01%-100% mol. w przeliczeniu na surowiec, korzystnie 5% mol., w czasie 2 h-6 h, w temperaturze od 50°C do 250°C, korzystnie w 130°C, pod ciśnieniem od 0,11 MPa do 5,0 MPa, korzystnie 2,0-3,0 MPa, po czym proces prowadzi się w temperaturze korzystnie 130°C w czasie co najwyżej do 2 godzin, korzystnie 2 h.
Korzystnie w sposobie otrzymywania kwasu tereftalowego według wynalazku jako czynnik utleniający stosuje się powietrze, powietrze wzbogacone w tlen lub w inny gaz zawierający tlen.
Korzystnie w sposobie otrzymywania kwasu tereftalowego według wynalazku jako polarny rozpuszczalnik stosuje się kwas octowy, kwas propionowy, benzonitryl lub acetonitryl.
Korzystnie w sposobie otrzymywania kwasu tereftalowego według wynalazku jako katalizator stosuje się metale przejściowe takie jak: kobalt lub mangan lub chrom lub żelazo lub miedź, lub kobalt w postaci acetyloacetonianów, octanów, 2-etylokapronianów, chlorków, azotanów, naftenianów, stearynianów, 2-etylokapronianów.
Korzystnie w sposobie otrzymywania kwasu tereftalowego według wynalazku jako katalizator stosuje się układ dwóch lub trzech katalizatorów metali przejściowych, takich jak kobalt i mangan.
Korzystnie w sposobie otrzymywania kwasu tereftalowego według wynalazku jako bromek organiczny stosuje się bromkowe lub polibromkowe czwartorzędowe sole amoniowe takie jak: bromek tetra-n-butyloamoniowy, tribromek fenylotrimetyloamoniowy, bromek butylotrimetyloamoniowy, bromek heksadecylotrimetyloamoniowy, bromek (2-bromoetylo)-trimetyloamioniowy, bromek benzylotrietyloamoniowy, bromek benzylotributyloamoniowy, bromek 1-butylo-3-metyloimidazoliowy, bromek 1-butylo-3-metyloimidazoliowy.
Korzystnie w sposobie otrzymywania kwasu tereftalowego według wynalazku jako bromek organiczny stosuje się bromkowe lub polibromkowe czwartorzędowe sole fosfoniowe takie jak: bromek tetra-n-butylofosfoniowy, bromek benzylotrifenylofosfoniowy, bromek tetrafenylofosfoniowy, bromek trifenylo(metylo)fosfoniowy, bromek etylotrifenylofosfoniowy, bromek trifenylo(propylo)fosfoniowy, bromek butylotrifenylofosfoniowy, bromek triheksylo(tetradecylo)fosfoniowy, bromek tributylo(heksadecylo)fosfoniowy, bromek tetrafenylofosfoniowy.
Zaletą rozwiązania według wynalazku jest otrzymanie kwasu tereftalowego z p -cymenu gazami zawierającymi tlen z najwyższą opisaną dotychczas w literaturze wydajnością, przy całkowitym przereagowaniu surowca. Zastosowanie czwartorzędowych soli amoniowych lub fosfoniowych zawierających anion bromkowy, przyczynia się do wyeliminowania lub ograniczenia zjawiska korozji aparatury. Wyeliminowanie nieorganicznych soli zawierających anion bromkowy skutkuje poprawą bezpieczeństwa procesu. Kation fosfoniowy lub amoniowy działa inhibitująco na zjawisko korozji stali konstrukcyjnej, zwiększa szybkość utleniania dzięki transferze elektronów, a anion bromkowy umożliwia konwersję produktów pośredniego utleniania p -cymenu do kwasu tereftalowego.
Katalizator obniżając energię aktywacji umożliwia konwersję surowca w niższej temperaturze do produktów przejściowych, w sposób selektywny.
Rozpuszczalnik polarny umożliwia odbiór ciepła, homogeniczność układu katalitycznego z surowcem, oraz polarność układu reakcyjnego.
Wynalazek przedstawiono w poniższych przykładach wykonania.
Przykład 1
Proces utleniania p -cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali Hastelloy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II) oraz 5% mol. bromku 1-butylo-3-metyloimidazoliowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 130°C i wprowadza do reaktora 3,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się w czasie 6 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 3,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy oraz toluilowy z odpowiednio 73,4% i 14,5% wydajnością. Stopień przereagowania p-cymenu wyniósł 100%.
Przykład 2
Proces utleniania p -cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku 1-butylo-3-metyloimidazoliowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 130°C i wprowadza do reaktora 3,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się w czasie 6 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 3,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy oraz toluilowy z odpowiednio 79,6% i 15,7% wydajnością. Stopień przereagowania p -cymenu wyniósł 100%.
Przykład 3
Proces utleniania p -cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku 1-butylo-3-metyloimidazoliowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 110°C i wprowadza do reaktora 3,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się w czasie 6 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 3,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy, toluilowy oraz p -metyloacetofenon z odpowiednio 9,7%, 55,9% i 30,5% wydajnością. Stopień przereagowania p-cymenu wyniósł 100%.
Przykład 4
Proces utleniania p-cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku 1-butylo-3-metyloimidazoliowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 150°C i wprowadza do reaktora 3,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się w czasie 6 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 3,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy oraz toluilowy z odpowiednio 74,5% i 2,7% wydajnością. Stopień przereagowania p -cymenu wyniósł 100%.
Przykład 5
Proces utleniania p-cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku 1-butylo-3-metyloimidazoliowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 130°C i wprowadza do reaktora 2,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się przez 6 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 2,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy, toluilowy oraz p -metyloacetofenon z odpowiednio 65,4, 30,4 i 0,2% wydajnością. Stopień przereagowania p -cymenu wyniósł 100%.
Przykład 6
Proces utleniania p -cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali Hastelloy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku 1-butylo-3-metyloimidazoliowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 130°C i wprowadza do reaktora 1,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się przez 6 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 1,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy, toluilowy oraz p -metyloacetofenon z odpowiednio 3,5, 1,5 i 27,0% wydajnością. Stopień przereagowania p -cymenu wyniósł 100%.
Przykład 7
Proces utleniania p-cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku 1-butylo-3-metyloimidazoliowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 130°C i wprowadza do reaktora 3,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się przez 2 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 3,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy, toluilowy oraz p -metyloacetofenon z odpowiednio 18,5%, 71,7% i 9,7% wydajnością. Stopień przereagowania p-cymenu wyniósł 100%.
Przykład 8
Proces utleniania p-cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku 1-butylo-3-metyloimidazoliowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 130°C i wprowadza do reaktora 3,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się przez 4 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 3,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy, toluilowy oraz p -metyloacetofenon z odpowiednio 59,5, 40,5 i 0,2% wydajnością. Stopień przereagowania p -cymenu wyniósł 100%.
Przykład 9
Proces utleniania p -cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku 1-butylo-3-metyloimidazoliowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 130°C i wprowadza do reaktora 3,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się przez 8 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 3,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy oraz toluilowy z odpowiednio 69,8, i 22,0% wydajnością. Stopień przereagowania p -cymenu wyniósł 100%.
Przykład 10
Proces utleniania p -cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku tetra-n-butyloamoniowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 130°C i wprowadza do reaktora 3,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się przez 6 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 3,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy oraz toluilowy z odpowiednio 71,1% i 16,4% wydajnością. Stopień przereagowania p-cymenu wyniósł 100%.
Przykład 11
Proces utleniania p -cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali Hastelloy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku benzylotributyloamoniowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 130°C i wprowadza do reaktora 3,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się przez 6 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 3,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy oraz toluilowy z odpowiednio 73,6% i 18,3% wydajnością. Stopień przereagowania p-cymenu wyniósł 100%.
Przykład 12
Proces utleniania p -cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku tetra-n-butylofosfoniowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 130°C i wprowadza do reaktora 3,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się przez 6 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 3,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy oraz toluilowy z odpowiednio 70,0% i 20,1% wydajnością. Stopień przereagowania p-cymenu wyniósł 100%.
Przykład 13
Proces utleniania p-cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku tetrafenylofosfoniowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 130°C i wprowadza do reaktora 3,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się przez 6 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 3,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy oraz toluilowy z odpowiednio 76,7% i 23,2% wydajnością. Stopień przereagowania p -cymenu wyniósł 100%.
Przykład 14
Proces utleniania p -cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml, wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p-cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku benzylotrifenylofosfoniowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 130°C i wprowadza do reaktora 3,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się przez 6 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 3,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy oraz toluilowy oraz p -metyloacetofenon z odpowiednio 74,1% i 23,3% wydajnością. Stopień przereagowania p -cymenu wyniósł 100%.
Przykład 15
Proces utleniania p-cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 100 ml , wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 4 ml p -cymenu, 16 ml kwasu octowego, 1,0% mol. azotanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku 1-butylo-3-metyloimidazoliowego, w przeliczeniu na surowiec. Zawartość reaktora ogrzewa się do temperatury 130°C i wprowadza do reaktora 3,0 MPa tlenu. Proces utleniania prowadzi się przez 6 h, przy 1000 obr./min. Straty ciśnienia spowodowane konsumpcją tlenu przez mieszaninę reakcyjną uzupełnia się poprzez wprowadzanie tlenu, tak aby ciśnienie w reaktorze było stałe i wynosiło 3,0 MPa. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy oraz toluilowy z odpowiednio 68,7% i 31,5% wydajnością. Stopień przereagowania p-cymenu wyniósł 100%.
Przykład 16
Proces utleniania p -cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 500 ml, wykonanym ze stali Hastelloy C-276. Do reaktora wprowadza się 40 ml p -cymenu, 160 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku 1-butylo-3-metyloimidazoliowego, w przeliczeniu na surowiec. Reakcję prowadzi się pod ciśnieniem 2 MPa, powietrzem z przepływem 150 l/h, przez 4 h, przy 1200 obr./min., w temperaturze 130°C. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy, toluilowy oraz p -metyloacetofenon z odpowiednio 62,8%, 12,2% i 0,2% wydajnością. Stopień przereagowania p -cymenu wyniósł 100%.
Przykład 17
Proces utleniania p -cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 500 ml, wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 40 ml p-cymenu, 160 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku 1-butylo-3-metyloimidazoliowego, w przeliczeniu na surowiec. Reakcję prowadzi się pod ciśnieniem 2 MPa, powietrzem z przepływem 150 l/h, przez 4 h, przy 1200 obr./min. Pierwsze 2 h utleniania prowadzono w temperaturze 130°C, a przez kolejne 2 h w 150°C. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy oraz toluilowy z odpowiednio 73,6% i 1,7% wydajnością. Stopień przereagowania p-cymenu wyniósł 100%.
Przykład 18
Proces utleniania p-cymenu prowadzi się w reaktorze ciśnieniowym o pojemności 500 ml, wykonanym ze stali HasteIIoy C-276. Do reaktora wprowadza się 40 ml p -cymenu, 160 ml kwasu octowego, 1,0% mol. octanu kobaltu(II), 0,2% mol. octanu manganu(II) oraz 5% mol. bromku 1-butylo-3-metyloimidazoliowego, w przeliczeniu na surowiec. Reakcję prowadzi się pod ciśnieniem 2 MPa, powietrzem z przepływem 150 l/h, przez 4 h, przy 1200 obr./min. Pierwsze 2 h utleniania prowadzono w 130°C, a przez kolejne 2 h w temperaturze 170°C. Mieszaninę poreakcyjną chłodzi się do temperatury otoczenia i powoli rozpręża reaktor. Otrzymano kwas tereftalowy oraz toluilowy z odpowiednio 78,0% i 0,7% wydajnością. Stopień przereagowania p -cymenu wyniósł 100%. W wyniku procesu utleniania otrzymuje się kwas tereftalowy, toluilowy oraz p -metyloacetofenon.
Claims (7)
- Zastrzeżenia patentowe1. Sposób otrzymywania kwasu tereftalowego z p-cymenu znamienny tym, że utlenianie p-cymenu prowadzi się czynnikiem utleniającym zawierającym tlen w polarnym rozpuszczalniku, przy stosunku objętościowym p -cymenu do rozpuszczalnika w przedziale 1 : 20 do 10 : 1, korzystnie 1 : 4, wobec katalizatora w ilości 0,01%-10% mol. w przeliczeniu na surowiec, korzystnie od 1% mol. bromków organicznych w ilości 0,01%-100% mol. w przeliczeniu na surowiec, korzystnie 5% mol., w czasie 2 h-6 h, w temperaturze od 50°C do 250°C, korzystnie w 130°C, pod ciśnieniem od 0,11 MPa do 5,0 MPa, korzystnie 2,0-3,0 MPa, po czym proces prowadzi się w temperaturze korzystnie 130°C w czasie co najwyżej do 2 godzin, korzystnie 2 h.
- 2. Sposób otrzymywania kwasu tereftalowego według zastrz. 1, znamienny tym, że jako czynnik utleniający stosuje się powietrze, powietrze wzbogacone w tlen lub w inny gaz zawierający tlen.
- 3. Sposób otrzymywania kwasu tereftalowego według zastrz. 1, znamienny tym, że jako polarny rozpuszczalnik stosuje się kwas octowy, kwas propionowy, benzonitryl lub acetonitryl.
- 4. Sposób otrzymywania kwasu tereftalowego według zastrz. 1, znamienny tym, że jako katalizator stosuje się metale przejściowe takie jak: kobalt lub mangan, lub chrom, lub żelazo, lub miedź, lub kobalt w postaci acetyloacetonianów, octanów, 2-etylokapronianów, chlorków, azotanów, naftenianów, stearynianów, 2-etylokapronianów.
- 5. Sposób otrzymywania kwasu tereftalowego według zastrz. 1, znamienny tym, że jako katalizator stosuje się układ dwóch lub trzech katalizatorów metali przejściowych, takich jak kobalt i mangan.
- 6. Sposób otrzymywania kwasu tereftalowego według zastrz. 1, znamienny tym, że jako bromek organiczny stosuje się bromkowe lub polibromkowe czwartorzędowe sole amoniowe takie jak: bromek tetra-n-butyloamoniowy, tribromek fenylotrimetyloamoniowy, bromek butylotrimetyloamoniowy, bromek heksadecylotrimetyloamoniowy, bromek (2-bromoetylo)-trimetyloamioniowy,8 PL 245906 B1 bromek benzylotrietyloamoniowy, bromek benzylotributyloamoniowy, bromek 1-butylo-3-metyloimidazoliowy, bromek 1-butylo-3-metyloimidazoliowy.
- 7. Sposób otrzymywania kwasu tereftalowego według zastrz. 1, znamienny tym, że jako bromek organiczny stosuje się bromkowe lub polibromkowe czwartorzędowe sole fosfoniowe takie jak: bromek tetra-n-butylofosfoniowy, bromek benzylotrifenylofosfoniowy, bromek tetrafenylofosfoniowy, bromek trifenylo(metylo)fosfoniowy, bromek etylotrifenylofosfoniowy, bromek trifenylo(propylo)fosfoniowy, bromek butylotrifenylofosfoniowy, bromek triheksylo(tetradecylo)fosfoniowy, bromek tributylo(heksadecylo)fosfoniowy, bromek tetrafenylofosfoniowy.
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL441762A PL245906B1 (pl) | 2022-07-18 | 2022-07-18 | Sposób wytwarzania kwasu tereftalowego z p-cymenu |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL441762A PL245906B1 (pl) | 2022-07-18 | 2022-07-18 | Sposób wytwarzania kwasu tereftalowego z p-cymenu |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL441762A1 PL441762A1 (pl) | 2024-01-22 |
| PL245906B1 true PL245906B1 (pl) | 2024-10-28 |
Family
ID=89621482
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL441762A PL245906B1 (pl) | 2022-07-18 | 2022-07-18 | Sposób wytwarzania kwasu tereftalowego z p-cymenu |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL245906B1 (pl) |
-
2022
- 2022-07-18 PL PL441762A patent/PL245906B1/pl unknown
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL441762A1 (pl) | 2024-01-22 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| RU2531906C2 (ru) | Способ получения терефталевой кислоты | |
| CN107866241B (zh) | 用于均四甲苯氧化制均酐的催化剂 | |
| US8884054B2 (en) | Process for oxidizing alkyl aromatic compounds | |
| US8835678B2 (en) | Solid terephthalic acid composition | |
| CN102076408B (zh) | 用于制备芳族羧酸的在超临界或近超临界水中的催化氧化反应 | |
| US4719311A (en) | Process for the production of aromatic polycarboxylic acids | |
| US20150094486A1 (en) | Active ionic liquid mixtures for oxidizing alkylaromatic compounds | |
| CN107866257B (zh) | 用于均四甲苯制备均酐的催化剂 | |
| PL245906B1 (pl) | Sposób wytwarzania kwasu tereftalowego z p-cymenu | |
| JPH02138150A (ja) | ジカルボン酸類及びその誘導体類の製造方法 | |
| US2848490A (en) | Process for preparing dicarboxylic acids from ozonides of cycloolefins | |
| JP2023521644A (ja) | メタクリル酸へのタンデムc-4酸化のための改良された安全な方法 | |
| US3064046A (en) | Oxidation of organic compounds | |
| CN107286005B (zh) | 一种对二乙基苯均相氧化制备对二乙酰苯的方法 | |
| CS195261B2 (en) | Method of preparing dimethylester of terephthalic acid | |
| CN116253635B (zh) | 一种氯代邻苯二甲酸的制备方法 | |
| CN107866228B (zh) | 用于合成均酐的催化剂 | |
| CN111187237A (zh) | 一种马来酸酐的制备方法 | |
| US3832395A (en) | Method for the production of phthalic and toluic acids by the catalytic oxidation of xylenes | |
| US3703547A (en) | Method of preparing phthalic acids | |
| CN107442167B (zh) | 液相氧化制备芳香多元羧酸所用的催化剂 | |
| US7709681B2 (en) | Process for the production of trimellitic acid | |
| CN119954647A (zh) | 一种采用离子液体制备芳香羧酸的方法 | |
| CN107866255B (zh) | 用于制备均酐的催化剂 | |
| PL244160B1 (pl) | Sposób otrzymywania kwasu adypinowego z cykloheksano-1,2-diolu |